Tình hình thế giới lại tiếp tục căng thẳng khi Mỹ và Israel tấn công Iran, điều này cũng gây ra nhiều bất ngờ cho chiến trường Nga - Ukraina trong thời gian tiếp theo. Nhà cũ đã hết số tầng nên em mạn phép mở nhà mới. Quy định trong thớt vẫn như cũ. Link nhà cũ ở đây. Tình-hình-Syria-Trung-đông-Nga-vs-Ukraine-Phương-tây-vol-66 – Trang 200 – Góc nhìn 360° – Diễn đàn otonet.fun

Link nhà cũ ở đây Cuộc chiến Isxael – Hamaz ngày 7-10-2023 – Tình hình Trung Đông-Vol 5 – Trang 201 – Góc nhìn 360° – Diễn đàn otonet.fun

Bất chấp cái chết của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, Tổng tham mưu trưởng Abdulrahim Mousavi, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh và Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Mohammad Pakpour, Lực lượng vũ trang Iran vẫn đang thể hiện khả năng phòng thủ có hệ thống và tăng cường các biện pháp trả đũa chống lại Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Ngay ngày đầu tiên, lệnh đóng cửa eo biển Hormuz đã được đưa ra, eo biển này có tầm quan trọng chiến lược đối với nền kinh tế toàn cầu và việc phòng thủ của lực lượng Mỹ trong khu vực. Điều này cho thấy quyết tâm của Iran. Tehran sẽ không phải là bên đầu tiên dừng lại, và Cộng hòa Hồi giáo chắc chắn không có ý định diệt vong một mình. Tuy nhiên, các biện pháp phòng thủ cho thấy Iran vẫn chưa sẵn sàng đốt bỏ tất cả các cây cầu của mình. Các cuộc tấn công đã nhắm vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Iraq, Jordan, Ả Rập Xê Út, Bahrain, Qatar, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nhưng không phải Oman, nơi các căn cứ này cũng hoạt động. Oman từ lâu đã đóng vai trò là nền tảng đàm phán giữa Iran và Hoa Kỳ. Điều này đã xảy ra vào năm ngoái và năm nay. Và mặc dù Washington về cơ bản đã phủ nhận danh tiếng của vương quốc này, Tehran vẫn đang cân nhắc việc giảm leo thang. Giới lãnh đạo Iran không muốn vượt qua điểm không thể quay lại. Điểm không thể quay lại có thể là gì? Đó là các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự, cơ sở hạ tầng hậu cần và các cuộc ném bom quy mô lớn vào các quốc gia trong khu vực là đồng minh của Hoa Kỳ.

Cho đến nay, chúng ta chỉ thấy các cuộc tấn công như vậy nhằm vào Israel. Bất chấp sự kiểm duyệt quân sự, chúng ta có thể thấy rằng kết quả thực sự rất đáng kể. Người dân nước này hầu như đã phải trải qua cả đêm trong hầm trú bom. Người Israel báo cáo rằng họ đã gần như phá hủy hệ thống phòng không của Iran, nhưng chúng ta vẫn chưa thấy bất kỳ hoạt động nào của máy bay ném bom hoặc máy bay ném bom hạng nặng trong nước. Điều này cho thấy Iran vẫn duy trì khả năng phòng thủ của mình. Hệ thống của Cộng hòa Hồi giáo Iran không hề bị tê liệt. Giới lãnh đạo đang hành động phù hợp với tất cả các quy trình đã được xây dựng từ trước.

Và tất nhiên, cần lưu ý rằng quyết định không rời khỏi nơi ở của Ali Khamenei không phải là thất bại của lực lượng an ninh Iran hay thất bại của các cơ quan tình báo Iran. Đây rõ ràng là một quyết định có ý thức của Lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran, người đã chứng minh bằng chính tấm gương của mình rằng ông sẵn sàng đi đến cùng, sẵn sàng trở thành người tử vì đạo vì Tổ quốc, vì đức tin và vì chính sự nghiệp của mình. Ali Khamenei giờ đây đã chuyển mình từ một nhà lãnh đạo thành biểu tượng của sự kháng cự. Hàng ngàn, hàng chục ngàn người đang xuống đường ở các thành phố của Iran, bất chấp các cuộc ném bom và không kích liên tục của lực lượng không quân Israel và Mỹ. Tất cả họ đều có cùng một khẩu hiệu: Cái chết cho nước Mỹ và sự trả thù.

Và theo khoản 2 Điều 4 của Luật Phá sản thì: “Phá sản là tình trạng của doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản”.

Phân tích các quy định trên của Luật Phá sản, chúng tôi xin chia sẻ thêm một góc nhìn thực tiễn trong quá trình tư vấn, giải quyết các vấn đề về yêu cầu mở thủ tục phá sản.

Như vậy, có thể khẳng định: căn cứ và điều kiện duy nhất để yêu cầu Tòa án tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản là doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.

Sau khi Luật Phá sản 2014 ban hành cho đến nay, ngoài quy định nêu trên thì không có bất cứ một văn bản luật, Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao hoặc các văn bản hướng dẫn thêm thế nào là: doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán?

Điều này đã gây ra nhiều lúng túng khi thi hành Luật Phá sản trên thực tế, đặc biệt là việc xác định thế nào là doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán để các chủ thể (đặc biệt là các chủ nợ) có quyền nộp đơn yêu cầu và để Tòa án có căn cứ thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản.

Bởi vì: Trên thực tế, có rất nhiều doanh nghiệp đang hoạt động bình thường, có tổng tài sản vượt xa nghĩa vụ thanh toán, có doanh thu phát sinh, có nhiều người lao động đang làm việc… nhưng vẫn có những khoản nợ quá hạn trên 03 tháng đối với các chủ nợ; nếu áp dụng điều kiện cứ nợ quá hạn trên 03 tháng mà chủ nợ vẫn có quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản thì phù hợp với pháp luật nhưng không phù hợp với thực tiễn hoạt động và các quan hệ kinh tế phát sinh giữa các doanh nghiệp.

Như vậy để giải quyết mâu thuẫn giữa thực tiễn và quy định của pháp luật, thì trên thực tế các Tòa án sẽ vận dụng như thế nào để vừa đúng quy định vừa bảo đảm được lợi ích của các bên?

Sau đây, tôi xin phân tích một trường hợp cụ thể đã xảy ra trên thực tế như sau:

Công Ty M có khoản nợ phát sinh từ hợp đồng mua bán hàng hóa với Công ty K, với khoản nợ là 700 triệu; khoản nợ này và các lịch trình thanh toán đã được các bên xác nhận bằng Biên bản xác nhận công nợ.

Quá thời hạn thanh toán trên 03 tháng, Công ty K đã nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản với Công ty M tại Tòa án án nhân dân TP. H và đã được Tòa án nhân dân TP. H nhận, xem xét đơn.

Sau khi có Biên nhận nhận đơn, yêu cầu mở thủ tục phá sản do Tòa án cấp, Công ty K đã dùng Biên nhận này để làm căn cứ, gửi thông báo cho các đối tác của Công ty M để nhằm làm giảm uy tín của Công ty M và tạo sức ép để Công ty M nhanh chóng trả khoản nợ.

Điều đáng nói, cùng thời điểm Tòa án đang xem xét đơn thì Công ty M đã nộp đơn kiện Công ty K tại một Tòa án khác vì cho rằng Công ty K đang tính sai số nợ phải trả và có các hành vi nhằm bôi nhọ uy tín công ty M.

Sau đó, Công ty M đã có văn bản phản đối đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản và gửi cho Tòa án nhân dân TP. H. Bởi vì, Công ty M cho rằng Công ty M đang hoạt động bình thường, vốn và tổng tài sản hiện tại của Công ty M vượt xa so với khoản nợ và các bên cũng đang có các vướng mắc về khoản nợ và hợp đồng kinh tế… Nên không thể cho rằng Công ty M mất khả năng thanh toán để làm căn cứ thụ lý và mở thủ tục phá sản đối với Công ty M được; điều này vô hình chung làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của Công ty M.

Sau khi xem xét đơn và các tài liệu, chứng cứ gửi kèm, Tòa án nhân dân TP. H đã không thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản và hướng dẫn các bên khởi kiện tranh chấp hợp đồng kinh tế và nợ vay tại Tòa án có thẩm quyền.

Như vậy, qua tình huống trên, có thể thấy: Hiện nay, việc chỉ quy định mỗi một tiêu chí, điều kiện duy nhất để xác định một doanh nghiệp rơi vào tình trạng phá sản (doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán là doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán) sẽ không phù hợp với thực tiễn và gây ra nhiều khó khăn trong việc xác định điều kiện để Tòa án có thể thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Hơn nữa, quy định không rõ điều kiện này sẽ làm cho các chủ nợ lợi dụng để yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với các doanh nghiệp đang có nghĩa vụ nợ, gây những thiệt hại về hình ảnh, uy tín cho các doanh nghiệp như tình huống cụ thể mà chúng tôi đã nêu trên.

Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất cơ quan có thẩm quyền, cần tổng kết cụ thể các vướng mắc trong thực tiễn từ khi thi hành Luật Phá sản 2014. Từ đó, có hướng sửa đổi các quy định của Luật Phá sản phù hợp với thực tiễn, phát huy hơn nữa vai trò của Luật Phá sản đối với doanh nghiệp và nền kinh tế.

LUẬT SƯ TRẦN ĐỨC HÙNG (Giám đốc Hãng luật DHP)

Tình huống cụ thể như sau:

Do mâu thuẫn cá nhân với Nguyễn Văn B, Nguyễn Văn A đang ở trong bếp nhìn thấy có nhiều con dao và lựa chọn lấy dao bầu (có kích thước đủ để xác định là “Dao có tính sát thương cao” quy định tại phụ lục 5 Thông tư số 75/2024) là vật dụng hằng ngày A dụng làm bếp đâm Nguyễn Văn B làm Nguyễn Văn B tử vong.

Hiện nay, có 03 quan điểm giải quyết vụ án này như sau:

Quan điểm 1: Theo hướng dẫn hiện nay tại khoản 3 Điều 6 Nghị quyết số 03/2022, Công văn số 2932, Công văn số 4442 thì phải xử lý Nguyễn Văn A về 02 tội là “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” và tội “Giết người”. Cụ thể:

Tại Công văn số 2982/VKSTC-V14 ngày 30/6/2025 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao “Về việc trao đổi quan điểm giải quyết vụ án, vụ việc khi Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành” (gọi tắt là Công văn số 2932) và Công văn số 4442/C01-P2 ngày 18/7/2025 của Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an “Về việc giải đáp khó khăn, vướng mắc trong giải quyết vụ việc, vụ án khi Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực thi hành từ 01/01/2025” (gọi tắt là Công văn số 4442) có hướng dẫn:

Hỏi: Trường hợp các đối tượng có hành vi sử dụng “Dao có tính sát thương cao” thực hiện hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người thì truy cứu trách nhiệm hình sự các bị can nói trên về 02 tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” và tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe tương tứng hay chỉ về 01 tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe tương ứng.

Trả lời: Căn cứ quy định tại các khoản 2, 4, 6 Điều 2 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024; khoản 3 Điều 6 Nghị quyết số 03/2022/NQ-HĐTP ngày 09/9/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (gọi tắt là Nghị quyết số 03/2022) hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Điều 304, Điều 305, Điều 306 và Điều 308 của Bộ luật Hình sự và Thông tư số 75/2024/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ Công an (gọi tắt là Thông tư số 75/2024) quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ thì có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự về 02 tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” và tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe tương ứng về đủ yếu tố cấu thành tội phạm tương ứng.

Quan điểm 2: Nguyễn Văn A chỉ phạm tội “Giết người” không phạm tội “Sử dụng trái phép vũ khi quân dụng”. Cụ thể như sau:

Căn cứ điểm 4 Điều 3 Nghị quyết số 03/2022 hướng dẫn: “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự” quy định tại khoản 1 Điều 304 của Bộ luật Hình sự là sử dụng vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự mà không có giấy phép hoặc không được phép của người hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm phát huy tác dụng của vũ khí, phương tiện đó.

Như vậy, một trong những căn cứ xác định con dao dùng để gây án có là “Vũ khí quân dụng hay không” thì phải thuộc trường hợp muốn sử dụng con dao đó phải có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền. Trong khi đó hiện nay chưa có quy định nào về việc cấp phép sử dụng dao để làm bếp.

Mặt khác, căn cứ khoản 5 Điều 206 Bộ luật Tố tụng hình sự (các trường hợp bắt buộc phải giám định) thì việc xác định là “Vũ khí quân dụng” thì bắt buộc phải giám định. Nếu giám định trong trường hợp này thì Cơ quan giám định chỉ kết luận là “Dao có tính sát thương cao” vì đặc tính kỹ thuật của con dao này thuộc Phụ lục 5 (Danh mục dao có tính sát thương cao) chứ không thuộc Phụ lục 1 (Danh mục vũ khí quân dụng) quy định tại Thông tư số 75.

Vì không có căn cứ pháp lý để xác định con dao bầu trên là vũ khí quân dụng nên không thể xử lý Nguyễn Văn A về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” theo Điều 304 Bộ luật Hình sự được.

Quan điểm 3 (cũng là quan điểm của tác giả): Nếu nhận định theo quan điểm 1 thì dẫn đến việc xử lý hình sự về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” tràn lan vì cơ bản hiện nay các vật dụng dao dùng để lao động sản xuất, sinh hoạt hằng ngày đều đủ kích thước, đặc tính kỹ thuật xác định là “Dao có tính sát thương cao”. Tuy nhiên, nếu nhận định theo quan điểm 1 thì không đủ đáp ứng yêu cầu phòng chống tội phạm hiện nay vì tình trạng sử dụng dao có tính sát thương cao như dao phóng lợn để thực hiện hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe diễn ra nhiều. Vì vậy, việc xác định hành vi của Nguyễn Văn A có cấu thành tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” hay không phải căn cứ vào mục đích Nguyễn Văn A hoặc chủ sở hữu con dao đó trước khi thực hiện hành vi phạm tội.

Trường hợp xác định Nguyễn Văn A phạm tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” khi các cơ quan tiến hành tố tụng xác định một trong các yếu tố sau:

+ Con dao dùng để gây án đã được cải tạo, thay đổi thiết kế so với thiết kế của nhà sản xuất hoặc thiết kế ban đầu để tăng tính sát thương. Ví dụ như việc hàn thêm tay cầm vào dao bầu để tăng chiều dài dao, thuận tiện cho việc gây án.

+ Con dao dùng để gây án không cải tạo, thay đổi thiết kế nhưng mục đích ban đầu của chủ sở hữu từ khi có được nhằm mục đích gây án chứ không nhằm mục đích sử dụng vào lao động sản xuất hoặc sinh hoạt hằng ngày. Ví dụ như trong tình huống đã đưa, Nguyễn Văn A mua dao bầu về cất giữ trong bếp và nhằm mục đích đâm Nguyễn Văn B.

Còn các trường hợp dao dùng đã dùng để gây thương tích nhưng mục đích ban đầu khi chủ sở hữu từ khi có được là dùng vào mục đích sử dụng vào lao động sản xuất hoặc sinh hoạt hằng ngày không thuộc trường hợp cấu thành tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”.

Công văn số 2932 và Công văn số 4442 là văn bản hướng dẫn nội bộ trong ngành điều tra và kiểm sát không phải là văn bản quy phạm pháp luật hay hướng dẫn liên ngành. Vì vậy, đề xuất liên ngành trung ương sớm có văn bản hướng dẫn thống nhất nội dung này.

NGUYỄN HỮU HIỆP (KSV trung cấp Viện KSQS Quân khu 2)

Nội dung vụ án:

Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) S thành lập năm 2008, do Phùng Ngọc H làm chủ sở hữu, đồng thời là người đại diện theo pháp luật. Công ty S hoạt động trong lĩnh vực tư vấn về du học, thăm thân nhân và xuất khẩu lao động sang các thị trường châu Âu, Úc và Canada. Xuất phát từ quy định của Chính phủ Canada là hồ sơ xin cấp thị thực có thể nộp trực tuyến qua mạng bằng các tập tin, nên Phùng Ngọc H đã nảy sinh ý định chỉnh sửa, làm giả các tài liệu và sử dụng các tài liệu giả này để nộp nhằm xin cấp thị thực cho các khách hàng mà theo Phùng Ngọc H, nếu làm đúng thì hồ sơ xin thị thực của các khách hàng này có thể bị từ chối.

Thực hiện ý định trên, từ năm 2019 đến năm 2023, với vai trò là giám đốc Công ty TNHH S, Phùng Ngọc H đã chỉ đạo các nhân viên trong Công ty của mình liên hệ với Công ty TNHH thương mại G và một số người khác làm giả, hợp thức hóa hồ sơ xin thị thực xuất cảnh sang Canada cho 45 trường hợp, trong đó có 36 trường hợp được cơ quan chức năng của Canada chấp nhận cấp thị thực, còn lại 09 trường hợp bị từ chối. Riêng Công ty TNHH thương mại G, ngoài việc phối hợp với Công ty TNHH S làm giả, hợp thức hóa một số hồ sơ trong số các hồ sơ xin thị thực của các khách hàng nói trên, còn tự mình thực hiện đối với 08 trường hợp khác cũng với cách thức trên. Việc làm giả, hợp thức hóa hồ sơ xin thị thực này có sự phối hợp của khách hàng.

Những người làm việc trong hai Công ty nói trên đều bị điều tra, truy tố, xét xử về hai tội, là Tội tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép và Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức theo các Điều 348, 341 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 (gọi tắt là BLHS năm 2015).

Quá trình giải quyết vụ án trên có một số ý kiến trái chiều. Có ý kiến đồng tình và các ý kiến không đồng tình dựa trên các căn cứ, lập luận sau:

Thứ nhất, để kết án các bị cáo về Tội tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép, việc kết án phải thoả mãn hai dấu hiệu sau đây:

(1) Hành vi xuất cảnh của các khách hàng nói trên là trái phép. Tuy nhiên, ngoài 09 trường hợp không được cấp thị thực nên không xuất cảnh; các trường hợp khác đều xuất cảnh do có thị thực. Điều 33 Luật xuất nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2019, sửa đổi, bổ sung năm 2023 quy định: Công dân Việt Nam được xuất cảnh khi có đủ các điều kiện sau đây: Có giấy tờ xuất nhập cảnh còn nguyên vẹn, còn thời hạn sử dụng; có thị thực hoặc giấy tờ xác nhận, chứng minh được nước đến cho nhập cảnh, trừ trường hợp được miễn thị thực; không thuộc trường hợp bị cấm xuất cảnh, không được xuất cảnh, bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của pháp luật; người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định của Bộ luật Dân sự, người chưa đủ 14 tuổi ngoài các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này phải có người đại diện hợp pháp đi cùng.

Với quy định trên thì việc xuất cảnh của các khách hàng của Công ty TNHH S và Công ty TNHH thương mại G không trái phép, vì họ xuất cảnh trong trường hợp đã có thị thực của Canada và theo pháp luật Việt Nam thì đây là trường hợp được xuất cảnh. Trong vụ án này cơ quan tiến hành tố tụng đã không điều tra, truy tố, xét xử khách hàng nào về Tội vi phạm quy định về xuất cảnh theo Điều 347 BLHS năm 2015. Tuy nhiên, ở đây có quan điểm thiếu thống nhất trong quá trình giải quyết, đó là đã không định Tội vi phạm quy định về xuất cảnh đối với các khách hàng, nhưng lại định Tội tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép đối với những người tham gia chỉnh sửa, hợp thức hoá hồ sơ xin thị thực của các khách hàng. Đây là điều bất hợp lý, có người bị buộc Tội tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép, nhưng người đó tổ chức cho ai xuất cảnh trái phép thì không chỉ ra được. Theo tác giả, sự bất hợp lý này có thể do nhầm lẫn giữa tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép với khái niệm tổ chức trái phép cho người khác xuất cảnh. Ở khái niệm thứ nhất, bắt buộc người xuất cảnh phải là xuất cảnh trong trường hợp không được sự cho phép của Nhà nước; còn ở khái niệm thứ hai thì không cần điều đó, mà chỉ cần có hành vi trái phép trong việc tổ chức cho người khác xuất cảnh, còn việc qua nước ngoài của người xuất cảnh có thể không trái phép.

Như vậy, việc làm hồ sơ xin thị thực cho các khách hàng của các bị cáo trong vụ án tuy có yếu tố gian dối, nhưng thực chất của sự gian dối này là làm cho các khách hàng của mình được xuất cảnh không trái phép (tức là xuất cảnh trong trường hợp có thị thực). Do đó không thể xét xử họ về Tội tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép.

(2) Hành vi làm giả, hợp thức hoá hồ sơ xin thị thực phải có ý nghĩa quyết định trong việc được cấp thị thực. Quá trình điều tra vụ án này không chứng minh được hành vi làm giả, hợp thức hoá hồ sơ xin thị thực có ý nghĩa quyết định trong việc được cấp thị thực, vì nhà nước Canada không có bất cứ quy định rõ ràng nào về điều kiện, tiêu chuẩn để được cấp thị thực. Thực tế một số hồ sơ có sự làm giả, hợp thức hoá nhưng vẫn bị cơ quan chức năng Canada từ chối cấp thị thực. Điều này có nghĩa là các bị cáo cũng chỉ dự đoán mà không chắc chắn là việc chỉnh sửa hồ sơ có ý nghĩa quyết định trong việc khách hàng của mình được nhà nước Canada cấp thị thực. Tức là nếu không có hành vi làm giả, hợp thức hoá hồ sơ, thì các khách hàng vẫn có thể được cấp thị thực và ngược lại.

Như vậy, cả hai dấu hiệu rất quan trọng để buộc các bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép đều không thoả mãn.

Thứ hai, cần định tội đối với hành vi dùng hồ sơ có các tài liệu giả nói trên để xin cấp thị thực như thế nào cho đúng?

Về hành vi dùng hồ sơ có các tài liệu giả nói trên để xin thị thực nhập cảnh vào nước ngoài cho khách hàng của những người làm việc trong các công ty trên có phạm tội hay không? Nếu có thì phạm vào tội nào của BLHS năm 2015.

Như đã phân tích ở trên, hành vi dùng hồ sơ có các tài liệu giả nói trên để xin thị thực nhập cảnh vào nước ngoài cho khách hàng của mình của những người làm việc trong các công ty trên không phạm Tội tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép. Đây thực chất là hành vi sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả của cơ quan, tổ chức thực hiện hành vi trái pháp luật, cụ thể là hành vi gian dối trong việc xin thị thực.

Mặt khác, tại Công văn số 196/TANDTC-PC ngày 03/10/2023 của Tòa án nhân dân tối cao về thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong công tác xét xử, nội dung của Công văn thể hiện rõ quan điểm của Tòa án nhân dân tối cao là đối với người không trực tiếp làm giả giấy tờ, tài liệu, mà nhờ người khác làm, sau đó sử dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật, thì chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức, mà không phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.

Do đó, những người làm việc tại các công ty nói trên phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức và Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức quy định tại Điều 341 BLHS năm 2015. Đối với những nhân viên làm việc theo sự phân công, chỉ đạo của lãnh đạo Công ty, chỉ thực hiện một hoặc một số khâu trong việc chỉnh sửa tài liệu, hoàn toàn không liên quan đến việc xin thị thực thì chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức; những người không trực tiếp làm giấy tờ, tài liệu giả, mà chỉ liên quan đến việc nhờ người khác làm, sau đó sử dụng giấy tờ, tài liệu giả để thực hiện hành vi xin cấp thị thực, hoặc chỉ liên quan đến hành vi sử dụng giấy tờ, tài liệu giả để thực hiện hành vi xin cấp thị thực thì chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

Thứ ba, về vấn đề có định nhiều tội đối với người thực hiện một hành vi nguy hiểm cho xã hội.

Vấn đề này hiện còn nhiều ý kiến trái chiều. Một số ý kiến cho rằng một hành vi nguy hiểm cho xã hội nếu xâm phạm nhiều khách thể được pháp luật hình sự bảo vệ thì phải chịu trách nhiệm hình sự về nhiều tội, tương ứng với các khách thể bị xâm phạm. Ý kiến khác cho rằng, người thực hiện một hành vi nguy hiểm cho xã hội thì chỉ có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về một tội mà thôi.

Tại Công văn số 73-TK ngày 02/3/1995 của Tòa án nhân dân tối cao về đường lối xét xử loại tội phạm tình dục trẻ em, hướng dẫn: “Đối với những trường hợp mà người có hành vi hiếp dâm trẻ em, cưỡng dâm trẻ em hoặc giao cấu với trẻ em dưới 16 tuổi lại có cùng dòng máu về trực hệ với nạn nhân hoặc là anh chị em cùng cha mẹ, anh chị em cùng mẹ khác cha, anh chị em cùng cha khác mẹ với nạn nhân, thì ngoài việc xét xử bị cáo về một tội theo quy định tại các Điều 112, 113, hoặc 114 Bộ luật Hình sự, còn phải xét xử bị cáo thêm về Tội loạn luân theo Điều 146 Bộ luật Hình sự”.

Như vậy, Tòa án nhân dân tối cao đã từng có hướng dẫn về việc người thực hiện một hành vi có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về hai tội. Tuy vậy, đây là một hướng dẫn đã cũ và hiện nay có thể không còn phù hợp, thực tế rất nhiều hành vi nguy hiểm cho xã hội thoả mãn nhiều cấu thành tội phạm được quy định trong BLHS ở các giai đoạn khác nhau. Việc buộc người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội phải chịu trách nhiệm hình sự về tất cả các tội mà hành vi của họ thoả mãn các cấu thành tội phạm của các tội này là chưa hợp lý. Vì vậy tại Văn bản trao đổi nghiệp vụ số 233/TANDTC-PC ngày 01/10/2019, Toà án nhân dân tối cao đã hướng dẫn lại như sau: “Trường hợp người thực hiện 01 hành vi nhưng thỏa mãn dấu hiệu cấu thành của nhiều tội phạm thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội nặng hơn”.

Trong vụ án nói trên, rất nhiều nhân viên của các Công ty TNHH S và Công ty TNHH thương mại G chỉ có một hành vi làm giả các tài liệu trong hồ sơ xin thị thực xuất cảnh của khách hàng theo sự phân công công việc của lãnh đạo Công ty này mà không liên quan đến hành vi xin thị thực cho khách hàng.

Danh mục chất ma túy và tiền chất

Ban hành kèm theo Nghị định số 28/2026/NĐ-CP là 4 danh mục chất ma túy và tiền chất, cụ thể:

Danh mục I: Các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng trong y học và đời sống xã hội; việc sử dụng các chất này trong nghiên cứu, kiểm nghiệm, giám định, vì mục đích quốc phòng, an ninh theo quy định đặc biệt của cơ quan có thẩm quyền gồm 58 chất ma túy, chia thành 2 danh mục IA, IB.

Danh mục II: Các chất ma túy được sử dụng hạn chế trong nghiên cứu, kiểm nghiệm, giám định, vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc trong lĩnh vực y tế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền gồm 476 chất ma túy, chia thành 2 danh mục IIA, IIB.

Danh mục III: Các chất ma túy được sử dụng trong nghiên cứu, kiểm nghiệm, giám định, vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc trong lĩnh vực y tế, thú y theo quy định của cơ quan có thẩm quyền gồm 81 chất ma túy.

Danh mục IV: Các tiền chất gồm 79 tiền chất, chia thành 3 danh mục:

IVA: Các tiền chất thiết yếu, tham gia vào cấu trúc chất ma túy, không có ứng dụng hợp pháp trong y học và đời sống xã hội, được sử dụng hạn chế trong nghiên cứu, kiểm nghiệm, giám định, vì mục đích quốc phòng, an ninh theo quy định đặc biệt của cơ quan có thẩm quyền gồm 31 tiền chất.

IVB: Các tiền chất thiết yếu, tham gia vào cấu trúc chất ma túy, có ứng dụng hợp pháp trong y học và đời sống xã hội gồm 30 tiền chất.

IVC: Các tiền chất là hóa chất, dung môi, chất xúc tác dùng trong quá trình sản xuất chất ma túy gồm 18 tiền chất.

Trách nhiệm quản lý các chất ma túy, tiền chất

Nghị định quy định rõ trách nhiệm quản lý của một số bộ, ngành về các chất ma túy, tiền chất cụ thể như sau:

Bộ Công an có trách nhiệm quản lý nhà nước các chất ma túy, tiền chất phục vụ nghiên cứu, kiểm nghiệm, giám định (trừ các chất ma túy, tiền chất được sử dụng trong lĩnh vực y tế, nông nghiệp và môi trường thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; các tiền chất được sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp, quốc phòng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, Bộ Quốc phòng) và vì mục đích quốc phòng, an ninh.

Bộ Công Thương có trách nhiệm quản lý nhà nước về các tiền chất sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp.

Bộ Y tế có trách nhiệm ban hành danh mục và quản lý nhà nước về các chất ma túy, tiền chất được sử dụng trong lĩnh vực y tế.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm ban hành danh mục và quản lý nhà nước các chất ma túy, tiền chất được sử dụng trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Bộ Quốc phòng có trách nhiệm quản lý nhà nước về các tiền chất được sử dụng trong lĩnh vực quốc phòng.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 19/01/2026; bãi bỏ Nghị định số 57/2022/NĐ-CP ngày 25/8/2022 của Chính phủ quy định các danh mục chất ma túy và tiền chất; Nghị định số 90/2024/NĐ-CP ngày 17/7/2024 sửa đổi, bổ sung danh mục chất ma túy và tiền chất ban hành kèm theo Nghị định số 57/2022/NĐ-CP.

Các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hợp pháp Carisoprodol, Etomidate thực hiện các quy định về quản lý chất ma túy theo Nghị định này và các văn bản có liên quan kể từ ngày 01/6/2026.

Các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hợp pháp 1,4-Butanediol thực hiện các quy định về quản lý tiền chất theo Nghị định này và các văn bản có liên quan trước ngày 31/12/2026.

Khi phát hiện chất mới chưa có trong các danh mục chất ma túy và tiền chất ban hành kèm theo Nghị định này liên quan đến mục đích bất hợp pháp hoặc theo quy định tại Ba Công ước của Liên hợp quốc về phòng, chống ma túy thì Bộ Công an có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Quốc phòng và các cơ quan có liên quan xem xét, trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung và công bố các danh mục đó.

Ngày 19/01/2026 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 137/QĐ-TTg năm 2026 về Danh mục bí mật Nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Danh mục bí mật nhà nước độ Mật trong lĩnh vực khoa học và công nghệ từ 19/01/2026

Theo đó, căn cứ Điều 3 Quyết định 137/QĐ-TTg có quy định chi tiết về danh mục bí mật nhà nước độ Mật trong lĩnh vực khoa học và công nghệ gồm:

- Báo cáo, Tờ trình, văn bản xin ý kiến về chủ trương, chính sách mới liên quan đến hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phục vụ quốc phòng, an ninh; trừ các nội dung quy định tại Điều 1, Điều 2 Quyết định 137/QĐ-TTg.

- Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình phối hợp hoạt động giữa Bộ Khoa học và Công nghệ với Bộ Quốc phòng và Bộ Công an có nội dung phục vụ quốc phòng, an ninh.

- Thông tin về nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có nội dung về quốc phòng, an ninh; chủ quyền lãnh thổ, nhân quyền; tôn giáo, dân tộc; kinh tế - xã hội, y tế đặc biệt quan trọng ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia dân tộc, gồm:

+ Chương trình, thuyết minh, báo cáo tiến độ, báo cáo tổng hợp, báo cáo kết quả, sản phẩm.

+ Báo cáo thẩm định, Quyết định phê duyệt, hợp đồng giao nhiệm vụ.

+ Các văn bản, tài liệu khác liên quan đến quá trình xây dựng, phê duyệt, tổ chức triển khai, đánh giá kết quả, hiệu quả và tác động đối với nhiệm vụ, chương trình.

- Thông tin về sáng chế phục vụ quốc phòng, an ninh hoặc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, gồm:

+ Tờ khai đăng ký sáng chế, bản mô tả sáng chế, bản tóm tắt sáng chế trong đơn đăng ký sáng chế.

+ Văn bằng bảo hộ sáng chế.

+ Văn bản trao đổi trong quá trình thẩm định đơn đăng ký sáng chế, thẩm định liên quan đến văn bằng bảo hộ sáng chế có nội dung về giải pháp kỹ thuật của sáng chế.

- Thông tin về năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân:

+ Văn bản xin ý kiến chấp thuận chủ trương về việc xây dựng cơ sở hạt nhân.

+ Thuyết minh, bản vẽ thiết kế, hồ sơ dự toán đối với hạng mục hệ thống bảo đảm an ninh cơ sở hạt nhân (trừ thuyết minh thiết kế, bản vẽ thiết kế, hồ sơ dự toán được các bên tham gia dự án thống nhất không bảo vệ bí mật nhà nước).

+ Kế hoạch đảm bảo an ninh của cơ sở hạt nhân.

+ Kế hoạch đảm bảo an ninh trong giao nhận, vận chuyển, sử dụng, lưu giữ nhiên liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng; vật liệu hạt nhân; nguồn phóng xạ nhóm 1.

+ Kế hoạch, phương án, báo cáo kết quả ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân, sự cố phóng xạ xuyên biên giới; số liệu quan trắc phóng xạ trong sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân, sự cố phóng xạ xuyên biên giới; kế hoạch diễn tập ứng phó sự cố phóng xạ xuyên biên giới.

+ Chương trình, kế hoạch, dự án hợp tác quốc tế về nhiên liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân.

- Văn bản về phân bổ tần số vô tuyến điện phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh; văn bản trao đổi giữa Bộ Khoa học và Công nghệ với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an về xử lý nhiễu có hại tần số phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; đề án, văn bản trao đổi về xác định khu vực tần số phục vụ triển khai nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn của Việt Nam.

- Thiết kế kỹ thuật của mạng viễn thông dùng riêng phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước; tần số, hô hiệu, quy ước liên lạc của Mạng điện báo Hệ đặc biệt.

- Thiết kế kỹ thuật các công trình viễn thông quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Đọc bài gốc tại đây.

Ngày 15/01/2026, Thủ tướng chính phủ có Quyết định 105/QĐ-TTg Ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú năm 2025.

Quyết định 105/QĐ-TTg: Kế hoạch triển khai thi hành Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú năm 2025

Ban hành kèm theo Quyết định 105/QĐ-TTg Kế hoạch triển khai thi hành Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú năm 2025.

Theo đó, Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú số 128/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10/10/12 năm 2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 (sau đây viết gọn là Luật).

Để bảo đảm triển khai thi hành Luật, Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện nội dung cụ thể như sau:

(1) Rà soát, hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật về tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú

- Nội dung:

Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, tổ chức rà soát văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú năm 2025 thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước được phân công; thực hiện theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới, bảo đảm sự thống nhất, phù hợp với quy định của Luật.

- Phân công:

Bộ Công an và các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố.

Đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, tổ chức rà soát, phối hợp rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến Luật để kịp thời huỷ bỏ, sửa đổi, bổ sung, ban hành mới hoặc đề nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật cho phù hợp.

- Thời gian thực hiện:

- Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam gửi kết quả rà soát về Bộ Công an trong tháng 02 năm 2026.

- Bộ Công an tổng hợp kết quả rà soát, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 3 năm 2026.

(2) Xây dựng văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật

- Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú (hướng dẫn khoản 7 Điều 22, khoản 3 Điều 24, khoản 4 Điều 26, khoản 6 Điều 27, khoản 2 Điều 28, khoản 4 Điều 30, khoản 1 Điều 33, khoản 3 Điều 35, khoản 2 Điều 47 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức có liên quan.

+ Thời gian hoàn thành: Trình Chính phủ trước ngày 30 tháng 4 năm 2026.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật cấm đưa vào khu vực giam giữ (hướng dẫn khoản 3 Điều 9, khoản 2 Điều 24 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời gian ban hành: Bảo đảm văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an quy định về quy chuẩn kỹ thuật trong thiết kế và xây dựng các cơ sở giam giữ và các tiêu chuẩn ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý cơ sở giam giữ (hướng dẫn khoản 3 Điều 12 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời gian ban hành: Bảo đảm văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an quy định về chế độ của người bị tạm giữ, người bị tạm giam (hướng dẫn khoản 2 và khoản 4 Điều 27, khoản 1 Điều 31 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời gian ban hành: Bảo đảm văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an quy định về chế độ quản lý giam giữ (hướng dẫn khoản 3 Điều 15, khoản 8 Điều 22, khoản 9 Điều 37 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời gian ban hành: Bảo đảm văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật cấm đưa vào khu vực giam giữ (hướng dẫn khoản 3 Điều 9, khoản 2 Điều 24 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Quốc phòng.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời gian ban hành: Bảo đảm văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về quy chuẩn kỹ thuật trong thiết kế và xây dựng các cơ sở giam giữ và các tiêu chuẩn ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý cơ sở giam giữ (hướng dẫn khoản 3 Điều 12 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Quốc phòng.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời gian ban hành: Bảo đảm văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026,

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chế độ quản lý, lưu trữ, khai thác, sử dụng hồ sơ quản lý tạm giữ, tạm giam (hướng dẫn khoản 3 Điều 15 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Quốc phòng.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời gian ban hành: Bảo đảm văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về chế độ của người bị tạm giữ, người bị tạm giam (hướng dẫn khoản 2 và khoản 4 Điều 27, khoản 1 Điều 31 Luật).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Quốc phòng.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời gian ban hành: Bảo đảm văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về chế độ quản lý giam giữ (hướng dẫn khoản 8 Điều 22, khoản 9 Điều 37).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Quốc phòng.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

(3) Tuyên truyền, phổ biến Luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật

- Nội dung hoạt động:

+ Tổ chức tập huấn Luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật nhằm nâng cao trách nhiệm, thống nhất nhận thức cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý, cán bộ trực tiếp làm công tác tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú.

+ Biên soạn tài liệu về pháp luật tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú cho lực lượng trực tiếp làm công tác tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú.

+ Đăng tải, cập nhật toàn văn nội dung văn bản Luật, các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật và tài liệu trên Cổng/Trang thông tin điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật và các hình thức phù hợp khác để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân dễ dàng tiếp cận, khai thác, sử dụng.

+ Tổ chức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú bằng các hình thức cụ thể, phong phú, đa dạng; tích cực ứng dụng chuyển đổi số trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú; phối hợp với các cơ quan báo chỉ tổ chức thực hiện các chuyên mục, chương trình, tin, bài phổ biến và các hình thức khác theo quy định của pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng đối tượng cụ thể.

- Phân công:

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tổ chức tập huấn Luật và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật cho lực lượng thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú trong Quân đội nhân dân.

Bộ Tư pháp căn cứ nhiệm vụ theo quy định của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú.

+ Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình ở trung ương và địa phương tuyên truyền, phổ biến Luật và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật.

+ Đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao tổ chức tập huấn, phổ biến, quán triệt nội dung của Luật và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chỉ tiết, hướng dẫn thi hành Luật cho lực lượng làm công tác kiểm sát hoạt động quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú.

+ Đề nghị Tòa án nhân dân tối cao tổ chức tập huấn, phổ biến, quán triệt nội dung của Luật và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật cho lãnh đạo và cán bộ trong ngành Toà án.

+ Đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận tổ chức thực hiện kế hoạch tuyên truyền, phổ biến Luật cho các hội viên và các tầng lớp nhân dân.

- Thời gian thực hiện: Năm 2026 và các năm tiếp theo.

(4) Trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương

- Bộ Công an

+ Khẩn trương tổ chức việc tập huấn Luật, bồi dưỡng nâng cao nhận thức pháp luật về công tác tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú; chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương tập huấn nội dung của Luật cho cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân thuộc quyền quản lý, đặc biệt là đối với các cán bộ, chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân tại các trại tạm giam, phân trại tạm giam thuộc trại tạm giam, cán bộ làm công tác điều tra, cán bộ làm công tác quản lý thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú.

+ Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Chính phủ ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật.

+ Rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành cho phù hợp với quy định của Luật.

+ Chủ trì tổ chức triển khai thực hiện các quy định của Luật nhằm tháo gỡ những khó khăn, hạn chế, bất cập, bảo đảm việc quản lý giam giữ phục vụ có hiệu quả cho công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án, đồng thời bảo đảm tốt hơn quyền của người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phù hợp với quy định của Hiến pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự và đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, cải cách hành chính trong tình hình mới.

+ Khảo sát toàn diện, đảm bảo cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật và lực lượng cho cơ sở giam giữ, xây dựng, cải tạo, nâng cấp cơ sở giam giữ đã xuống cấp, lắp đặt hệ thống kiểm soát an ninh; ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú; hướng dẫn cụ thể về số lượng biên chế đối với cơ sở giam giữ.

- Bộ Quốc phòng

+ Phối hợp với Bộ Công an xây dựng các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật; tiến hành rà soát, xây dựng, ban hành các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật hoặc chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan xây dựng văn bản hướng dẫn Luật trong Quân đội nhân dân.

+ Tổ chức tập huấn Luật, bồi dưỡng nâng cao nhận thức pháp luật về công tác tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú trong Quân đội nhân dân cho các cán bộ, chiến sĩ làm công tác tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú; triển khai thực hiện các quy định của Luật trong Quân đội nhân dân; chỉ đạo, hướng dẫn việc áp dụng các quy định của pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú trong Quân đội nhân dân theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được phân công.

- Bộ Y tế

Phối hợp với Bộ Công an xây dựng các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật; chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước xây dựng hoặc bố trí khu, buồng riêng để khám bệnh, chữa bệnh cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam; chỉ đạo các cơ sở y tế, cơ quan y tế hướng dẫn, giúp đỡ, hỗ trợ việc phòng, chống dịch bệnh, khám bệnh, chữa bệnh cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam tại các cơ sở giam giữ; chỉ đạo Sở Y tế và các cơ sở bảo trợ xã hội tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em là con của người bị tạm giữ, người bị tạm giam không có người thân thích nhận chăm sóc, nuôi dưỡng theo quy định.

- Bộ Tài chính

Phối hợp với Bộ Công an xây dựng các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật; phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng xây dựng, tổng hợp dự toán bảo đảm điều kiện cho hoạt động quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú trong dự toán chi ngân sách nhà nước giao cho Bộ Công an, Bộ Quốc phòng theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước; phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng lập kế hoạch trang bị phương tiện, cơ sở vật chất, kỹ thuật để bảo đảm thi hành Luật.

- Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các cơ quan có liên quan xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật.

- Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố

Có trách nhiệm giao đất, hỗ trợ kinh phí từ ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật có liên quan, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và quản lý cơ sở giam giữ tại địa phương mình và chỉ đạo các cơ quan nhà nước ở địa phương phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn cho cơ sở giam giữ; phối hợp, hỗ trợ lực lượng Công an nhân dân, Quân đội nhân dân làm tốt công tác tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú trên địa bàn.

- Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan trong việc xây dựng các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật, giám sát, kiểm sát hoạt động quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú theo quy định của pháp luật.

Theo quy định tại Điều 16 dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) thì Bộ Tư pháp đã đề xuất sửa đổi nội dung đăng ký khai sinh như sau:

-  Nội dung đăng ký khai sinh gồm: 

+ Thông tin của người được khai sinh: Họ, chữ đệm, tên; giới tính; ngày, tháng, năm sinh; số định danh cá nhân; nơi sinh; quê quán; dân tộc; quốc tịch.

+ Thông tin của cha, mẹ người được khai sinh: Họ, chữ đệm, tên; ngày, tháng, năm sinh; số định danh cá nhân; dân tộc; quốc tịch; nơi cư trú.

- Việc xác định quốc tịch, dân tộc, họ của người được khai sinh thực hiện theo quy định của pháp luật về quốc tịch, pháp luật dân sự.

- Nội dung đăng ký khai sinh quy định tại khoản 1 Điều 16 dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) là thông tin hộ tịch cơ bản của cá nhân, được ghi vào Sổ đăng ký khai sinh, Giấy khai sinh, cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch. 

Còn theo quy định hiện hành thì nội dung đăng ký khai sinh được quy định tại Điều 14 Luật Hộ tịch 2014 như sau:

“Điều 14. Nội dung đăng ký khai sinh

1. Nội dung đăng ký khai sinh gồm:

a) Thông tin của người được đăng ký khai sinh: Họ, chữ đệm và tên; giới tính; ngày, tháng, năm sinh; nơi sinh; quê quán; dân tộc; quốc tịch;

b) Thông tin của cha, mẹ người được đăng ký khai sinh: Họ, chữ đệm và tên; năm sinh; dân tộc; quốc tịch; nơi cư trú;

c) Số định danh cá nhân của người được đăng ký khai sinh.

2. Việc xác định quốc tịch, dân tộc, họ của người được khai sinh được thực hiện theo quy định của pháp luật về quốc tịch Việt Nam và pháp luật dân sự.

3. Nội dung đăng ký khai sinh quy định tại khoản 1 Điều này là thông tin hộ tịch cơ bản của cá nhân, được ghi vào Sổ hộ tịch, Giấy khai sinh, cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Hồ sơ, giấy tờ của cá nhân liên quan đến thông tin khai sinh phải phù hợp với nội dung đăng ký khai sinh của người đó.

Chính phủ quy định việc cấp số định danh cá nhân cho người được đăng ký khai sinh.”

Đề xuất sửa đổi thủ tục đăng ký khai sinh

Theo quy định tại Điều 18 dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) thì thủ tục đăng ký khai sinh có nội dung như sau:

- Người đi đăng ký khai sinh nộp hồ sơ đăng ký khai sinh theo các phương thức quy định tại khoản 1 Điều 11 dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi).

- Ngay sau khi tiếp nhận yêu cầu đăng ký khai sinh theo quy định, cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm khai thác dữ liệu điện tử, tra cứu thông tin trong cơ sở dữ liệu liên quan để giải quyết yêu cầu đăng ký khai sinh.

- Nếu thấy thông tin khai sinh đầy đủ, đúng thẩm quyền, phù hợp quy định pháp luật, công chức hộ tịch ghi nội dung đăng ký khai sinh theo quy định tại khoản 1 Điều 16 dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) vào Sổ đăng ký khai sinh, cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch; trường hợp trẻ em có quốc tịch Việt Nam thì chuyển thông tin sang Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để lấy Số định danh cá nhân.

Sau khi Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trả Số định danh cá nhân, công chức hộ tịch báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ký cấp Giấy khai sinh.

- Trường hợp trẻ em được sinh ra tại cơ sở khám, chữa bệnh, cha, mẹ, người thân thích đã cung cấp đủ nội dung đăng ký khai sinh theo quy định, dữ liệu được kết nối, chia sẻ tự động tới hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử thì công chức hộ tịch chủ động thực hiện đăng ký khai sinh theo quy định tại khoản 1, 2, 3 Điều 18 dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi). 

- Chính phủ quy định chi tiết thành phần hồ sơ, thời hạn, trình tự, thủ tục tiếp nhận, giải quyết việc đăng ký khai sinh và khoản 4 Điều 18 dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Xem thêm tại dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) bỏ 34 điều, sửa đổi 31 điều Luật Hộ tịch 2014.

Đọc bài gốc tại đây.