Cuộc chiến Israel - Iran - Tình hình Trung Đông-Vol 7

Reutersngày 5/6 dẫn hai nguồn thạo tin cho biết một vụ nổ do "máy bay không người lái (UAV)" xảy ra gần các điểm neo phao đơn số 1 và 2 tại cảng xuất khẩu dầu thô Mina al Fahal của Oman. Giới chức Oman sau đó thông báo hoạt động bơm dầu lên các tàu hàng đã bị đình chỉ.

Các nguồn tin không tiết lộ thời điểm vụ tấn công diễn ra, trong khi ban quản lý cảng Mina al Fahal chưa bình luận về thông tin. Dữ liệu vận tải biển LSEG cho thấy nhiều siêu tàu chở dầu đang neo ngoài khơi cảng hôm nay.

Thông tin cảng Mina al Fahal trúng tập kích xuất hiện sau khi truyền thông Iran hôm 3/6 tuyên bố Tehran đã nhắm mục tiêu vào một tàu quân sự Mỹ được cho là "trung tâm chỉ huy và kiểm soát", khi con tàu tiếp cận lãnh hải Iran ở vịnh Oman. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó cho hay tàu của họ không bị đánh trúng.

Cảng Mina al Fahal nằm cách thủ đô Muscat khoảng 10 km về phía tây bắc và là cảng xuất khẩu dầu thô chủ lực của Oman, giữ vai trò chiến lược trong ngành năng lượng nước này.

Đây không phải lần đầu hoạt động tại cảng bị ảnh hưởng bởi xung đột Iran. Hồi tháng 3, Oman từng sơ tán toàn bộ tàu khỏi Mina al Fahal khi ghi nhận nguy cơ hạ tầng năng lượng và tàu dầu bị tấn công. Hoạt động tại cảng được nối lại vài giờ sau đó.

Các tuyến hàng hải tại vịnh Oman và vịnh Arab có ý nghĩa quan trọng với thị trường năng lượng toàn cầu, do khu vực này là một trong những nguồn cung dầu mỏ lớn nhất thế giới.

Bất kỳ gián đoạn nào đối với hoạt động xuất khẩu dầu hoặc di chuyển của tàu chở dầu đều có thể gây lo ngại về chuỗi cung ứng và đẩy giá dầu tăng cao, đặc biệt nếu các cuộc tấn công tiếp diễn hoặc lan sang những cơ sở năng lượng khác.

Báo cáo của Lloyd’s List cho biết toàn bộ cảng tại Oman tính đến ngày 2/6 vẫn trong trạng thái hoạt động bình thường và duy trì mức an ninh ISPS cấp 1, mức cơ bản theo Bộ quy tắc an ninh tàu và cảng quốc tế.

Giới chức Oman yêu cầu mọi tàu cập cảng phải nộp thư xác nhận không chở hàng nguy hiểm. Nếu có hàng hóa nguy hiểm trên tàu, chủ tàu phải khai báo chi tiết và chờ phê duyệt trước khi vào lãnh hải.

Ban quản lý Mina al Fahal cũng yêu cầu các tàu bảo đảm hệ thống đo tốc độ Doppler hoạt động bình thường, do tình trạng nhiễu GPS đang diễn ra ở khu vực trong giai đoạn căng thẳng. Những tàu không có hệ thống này sẽ không được phép cập cảng để tránh rủi ro va chạm.

Quân đội Lebanon cho biết cuộc tấn công của Israel nhằm vào phương tiện trên tuyến đường nối thành phố Nabatiyeh với thị trấn Marjayoun hôm nay đã khiến một chuẩn tướng, một đại úy và một binh sĩ thiệt mạng. Danh tính những người này chưa được công bố.

Hãng thông tấn quốc gia Lebanon đưa tin một cuộc không kích khác nhằm vào làng Saksakiyah ở miền nam đất nước đã khiến 6 người thiệt mạng, 4 người bị thương.

"Những hành động gây hấn, cố ý và lặp đi lặp lại của Israel nhắm vào đất nước, người dân và lực lượng vũ trang Lebanon chỉ càng làm chúng tôi tăng thêm quyết tâm, niềm tin cũng như lòng kiên định", quân đội Lebanon khẳng định.

Beirut cáo buộc Tel Aviv tiến hành các cuộc tấn công nhằm phá hoại mọi nỗ lực "hướng tới giải pháp giúp khôi phục ổn định, thiết lập lệnh ngừng bắn toàn diện và buộc quân đội Israel rút khỏi những vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Lebanon".

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun mô tả cuộc không kích là "hành động vi phạm trắng trợn chủ quyền Lebanon và luật pháp quốc tế". Ông cho biết sự việc diễn ra giữa lúc căng thẳng leo thang liên tục, đe dọa ổn định và an ninh ở miền nam Lebanon, bất chấp những nỗ lực đàm phán tại Washington.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận đã tấn công một phương tiện trên lãnh thổ Lebanon và đang điều tra sự việc, thêm rằng chiếc xe "có biểu hiện khả nghi" khi di chuyển về phía binh sĩ Israel gần làng Kfar Tibnit. IDF khẳng định chỉ tấn công nhóm vũ trang Hezbollah, chứ không nhắm mục tiêu vào quân đội Lebanon.

Đặc phái viên Lebanon và Israel tại Mỹ tuần qua nhất trí về thỏa thuận ngừng bắn, với điều kiện Hezbollah chấm dứt hoàn toàn hoạt động tấn công, song văn bản không đề cập điều khoản Israel ngừng chiến dịch quân sự.

IDF hôm 5/6 không kích hơn 40 địa điểm trên lãnh thổ Lebanon, trong khi Hezbollah tuyên bố sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ Israel đang tham chiến ở khu vực.

Tổng thống Aoun và Thủ tướng Nawaf Salam chỉ trích Iran vì phản đối thỏa thuận ngừng bắn giữa chính phủ Lebanon và Israel, đồng thời kêu gọi Tehran không biến đất nước của họ thành "quân bài mặc cả" trong các cuộc đàm phán với Washington.

Tuy nhiên, Tổng thống Lebanon cũng chỉ trích chiến lược quân sự của Tel Aviv, khẳng định xung đột phải chấm dứt thông qua đàm phán, còn quá trình xử lý Hezbollah là trách nhiệm của chính phủ Lebanon và chỉ diễn ra sau khi Israel rút hoàn toàn lực lượng.

"Có người sẽ nghĩ Iran là bên đang kiểm soát 1/5 diện tích Lebanon, khiến 1/4 người dân Lebanon phải di dời và ném bom Lebanon hàng ngày. Nếu họ thực sự là một quân bài mặc cả trong tay Iran, chúng tôi đã đạt được thỏa thuận từ lâu rồi. Thưa ngài Tổng thống, hãy giải cứu đất nước khỏi kẻ thù thực sự của ông", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho hay khi đề cập tuyên bố của ông Aoun.

Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3 sau khi Hezbollah tấn công Israel để trả thù cho cố lãnh tụ tối cao Iran. Chiến sự những ngày gần đây leo thang căng thẳng khi IDF phát động đợt tiến công sâu nhất vào Lebanon trong hai thập kỷ qua.

Hơn 3.500 người đã thiệt mạng tại Lebanon kể từ khi xung đột nổ ra. Giao tranh cũng khiến ít nhất 29 binh sĩ và 3 thường dân Israel thiệt mạng.

-------------------

Tướng nguỵ, đã cụp đuôi làm chó săn vẫn bị chủ thịt.

Khi hỏa hoạn bùng phát trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford ngày 12/3, trong lúc chiến hạm tham gia chiến dịch tấn công Iran, hải quân Mỹ thông báo rằng đám cháy tại khu giặt là "đã được khống chế" và không ảnh hưởng đến hoạt động của chiến hạm, thêm rằng hai thủy thủ bị thương và không gặp nguy hiểm tính mạng.

Tuy nhiên, CNN ngày 4/6 công bố video quay tại hiện trường xảy ra hỏa hoạn, cho thấy khu giường ngủ của thủy thủ đoàn cháy rụi hoàn toàn, chỉ còn trơ khung kim loại. Trần khoang dường như đã bị ngọn lửa khoét rỗng, trong khi nhiều đống tro vương vãi khắp sàn.

Đây dường như là lần đầu xuất hiện hình ảnh thiệt hại của siêu tàu sân bay Mỹ sau đám cháy. "Hình ảnh cho thấy đám cháy thực tế nghiêm trọng và gây thiệt hại nặng hơn nhiều so với thông tin do hải quân Mỹ công bố", CNN cho hay.

Một thủy thủ trên USS Gerald R. Ford và một quan chức cấp cao Mỹ am hiểu vấn đề cho biết hệ thống chữa cháy không hoạt động, khiến các quân nhân gặp rất nhiều khó khăn trong nỗ lực kiểm soát ngọn lửa.

"Tôi thật sự nghĩ rằng chúng tôi sẽ mất tàu", thủy thủ này cho hay.

Quan chức Mỹ cho biết hải quân đã tìm cách giảm nhẹ tác động của vụ cháy đối với USS Gerald R. Ford trong thông báo hồi tháng 3, do chiến hạm khi đó đang làm nhiệm vụ chiến đấu. "Sự việc thật sự đã ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của tàu", người này nói với CNN.

Thủy thủ đoàn mất khoảng 30 tiếng để kiểm soát đám cháy, dọn dẹp và ngăn ngọn lửa bùng phát trở lại. "Mọi chuyện lẽ ra không tồi tệ đến thế, hệ thống chữa cháy đúng ra phải dập được lửa. Tôi cùng nhiều người đã tham gia chữa cháy", một thủy thủ nói.

Khi được đề nghị bình luận về video và thông tin hệ thống chữa cháy của USS Gerald R. Ford không hoạt động, phát ngôn viên hải quân Mỹ nói rằng "cuộc điều tra đang diễn ra".

Tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle hồi tháng 4 thừa nhận máy bay chỉ có thể cất cánh hạ cánh trở lại hai ngày sau vụ cháy. Siêu tàu sân bay Mỹ cũng phải cập cảng ở Hy Lạp để sửa chữa sơ bộ.

Sau khi tàu Ford về cảng nhà ở bang Virginia hồi tháng 5, đô đốc Caudle thừa nhận "những đám cháy lớn luôn là thách thức". "Vụ hỏa hoạn ở khu giặt là và sấy quần áo rất nghiêm trọng. Thủy thủ đoàn đã xử lý tình huống rất tốt, họ chiến đấu xuất sắc và dũng cảm với ngọn lửa, rồi quay lại làm nhiệm vụ chỉ trong vài ngày", ông nói.

USS Gerald R. Ford có lượng giãn nước 100.000 tấn, dài 337 m, là chiến hạm đắt nhất trong lịch sử hải quân Mỹ với mức giá bàn giao gần 13 tỷ USD. Tuy nhiên, chiến hạm từng gặp nhiều vấn đề trong quá trình chế tạo, dẫn đến tình trạng chậm tiến độ và đội giá, cũng như trải qua nhiều trục trặc khi triển khai làm nhiệm vụ.

Vụ cháy không phải vấn đề duy nhất mà tàu sân bay Ford đối mặt trong đợt triển khai kỷ lục dài 326 ngày.

Truyền thông Mỹ tháng 2 đưa tin hệ thống nhà vệ sinh trên tàu thường xuyên bị tắc do lỗi thiết kế và phải làm nhiệm vụ dài ngày trên biển. Tình trạng này xảy ra thường xuyên đến mức một số trang tin mô tả đó là "khủng hoảng nhà vệ sinh" trên tàu.

"Nếu ở khu vực mũi tàu, chúng tôi phải đi bộ tới tận đuôi chiến hạm để tìm nhà vệ sinh còn hoạt động", một thủy thủ nói.

 

 

Một quan chức hải quân Mỹ xác nhận rằng hệ thống thoát nước thải trên tàu, vốn sử dụng công nghệ hút chân không để chuyển chất thải từ khoảng 650 nhà vệ sinh đến nơi xử lý, đã gặp trục trặc trong quá trình tàu Ford triển khai tác chiến, khiến kỹ thuật viên phải sửa chữa hàng ngày.

USS Gerald R. Ford đang trong giai đoạn bảo dưỡng sau đợt triển khai, trong đó có hạng mục sửa chữa bổ sung nhằm khắc phục hậu quả vụ cháy phòng giặt là. Một quan chức Mỹ cho biết có thể mất ít nhất một năm để chiến hạm sẵn sàng ra khơi trở lại và các tàu sân bay khác sẽ phải làm thay nhiệm vụ của nó.