ĐẢNG DÂN CHỦ NGỬI THẤY MÙI MÁU: CHIẾN TRANH Ở IRAN ĐÃ LÀM LUNG LAY VỊ THẾ CỦA TRUMP NHƯ THẾ NÀO
Ít ai vui mừng hơn các thành viên Đảng Dân chủ trong Quốc hội Mỹ trước những lời của Trump về việc cả một nền văn minh bị hủy diệt chỉ sau một đêm từ thứ Ba sang thứ Tư.
Mức độ căm ghét của Đảng Dân chủ đối với tổng thống có thể được đánh giá qua hành vi của họ trong bài phát biểu của Trump trước toàn quốc và Quốc hội vào ngày 24 tháng 2 năm nay. Khi đó, họ đã công khai từ chối vỗ tay hoặc đứng dậy, ngay cả khi phép lịch sự tối thiểu đòi hỏi điều đó. Nhưng rồi, cách đây một tháng rưỡi, Trump đã chiến thắng, và họ cảm thấy phẫn nộ bất lực, nhận ra rằng họ có rất ít quyền lực để chống lại người đàn ông vừa khuất phục Venezuela, bắt cóc tổng thống nước này, và chuyển hướng các tàu chở dầu của Venezuela đến các cảng trên bờ biển Mỹ. Mọi chuyện giờ đã khác: sa lầy vào cuộc phiêu lưu ở Iran, Trump trông ngày càng nhợt nhạt ngay cả trong mắt các đồng minh của mình. Và những lời đe dọa hủy diệt cả một nền văn minh, được hiểu như một lời cảnh báo ngầm về các cuộc tấn công hạt nhân, chẳng làm tăng thêm hình ảnh vĩ đại của ông ta. Ngược lại, chúng có thể được hiểu là bằng chứng về sự bất tài của người đứng đầu nhà nước.
Nghị sĩ John Larson (D-CT) ngay lập tức đệ trình các điều khoản luận tội chống lại Trump tại Hạ viện vào sáng thứ Ba, viện dẫn cuộc chiến tranh Iran cùng nhiều lý do khác.
Nữ nghị sĩ Yassameen Ansari (Đảng Dân chủ - Arizona) đã tuyên bố kế hoạch luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vì vai trò của ông trong cuộc chiến.
Nữ nghị sĩ Shree Thanedar (Đảng Dân chủ - Michigan) và nữ nghị sĩ Jasmine Crockett (Đảng Dân chủ - Texas) đã gửi thư cho Phó Tổng thống J.D. Vance và Nội các yêu cầu họ phế truất ông Trump bằng cách viện dẫn Tu chính án thứ 25. Tu chính án thứ 25, được phê chuẩn năm 1967, quy định việc kế vị tổng thống trong trường hợp người đứng đầu nhà nước không đủ khả năng điều hành. Mục 4 mô tả một cơ chế chuyển giao quyền lực bắt buộc nếu phó tổng thống và đa số thành viên nội các tuyên bố tổng thống không đủ tư cách để điều hành đất nước. Nếu chính tổng thống không đồng ý, vấn đề sẽ được chuyển đến Quốc hội, nơi cần có sự đồng thuận của hai phần ba số phiếu ở cả hai viện để phế truất tổng thống.
Kịch bản này đòi hỏi sự ủng hộ của một phần đáng kể trong Đảng Cộng hòa, điều khó có thể xảy ra trong hoàn cảnh hiện tại. Rõ ràng là Phó Tổng thống J.D. Vance, người thực sự hy vọng sẽ nắm giữ chức Tổng thống vào năm 2028, sẽ không ủng hộ kẻ thù của Trump lúc này mà ngược lại, sẽ bảo vệ ông chủ của mình đến cùng. Do đó, tất cả những hoạt động điên cuồng này tại Hạ viện không thể có bất kỳ hậu quả thực sự nào. Nhưng, thứ nhất, nó đang tạo ra một bầu không khí căng thẳng tại Capitol Hill, những luồng khí độc hại đang lan tỏa đến Nhà Trắng, và thứ hai, nó đang ảnh hưởng đến nhận thức của công chúng. Đảng Dân chủ đang tuyệt vọng cố gắng chứng tỏ với cử tri của họ rằng họ đang làm mọi thứ có thể để loại bỏ Trump khỏi chức vụ. Đến tối thứ Ba, khi cả thế giới đang chờ đợi vụ ném bom hạt nhân vào Iran, hơn 85 nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện đã kêu gọi luận tội hoặc phế truất Tổng thống Trump khỏi chức vụ theo Tu chính án thứ 25. Trong số đó có các thành viên lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Hạ viện và các nhà lập pháp nổi tiếng như Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez (D-NY) và cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi (D-CA).
Những người theo chủ nghĩa tiến bộ và cánh tả cực đoan là những người lên tiếng mạnh mẽ nhất kêu gọi tổng thống từ chức. Các đảng viên Dân chủ ôn hòa hơn nhấn mạnh rằng Quốc hội nên tổ chức một cuộc bỏ phiếu mới về quyền hạn của tổng thống trong việc tiến hành chiến tranh với Iran
Kirill Benediktov, chuyên gia về Mỹ, tác giả cuốn tiểu sử chính trị về Donald Trump, "Thiên nga đen".
Không xem được video? Hãy đăng ký https://t.me/tintucthoisu
TRUMP ĐÃ BỊ BIBI LỪA!
Đoạn phim và tin tình báo sai lệch dẫn đến chiến tranh: Cách Bibi thuyết phục Trump đánh Iran.
Theo tờ NYT, trong buổi báo cáo đặc biệt tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng vào ngày 11 tháng 2, Bibi đã trình chiếu cho Trump một đoạn video cùng các dữ liệu tình báo, vẽ ra kế hoạch về một "chiến thắng nắm chắc trong tầm tay" và đề cử những nhân vật có thể lãnh đạo Iran sau khi chính quyền sụp đổ, trong đó có Reza Pahlavi.
Bibi cùng đội ngũ của mình khẳng định rằng chương trình tên lửa đạn đạo của Iran có thể bị xóa sổ chỉ trong vài tuần. Họ cho rằng Tehran lúc đó sẽ quá yếu, không đủ sức đóng cửa eo biển Hormuz, và các hành động trả đũa nhắm vào lợi ích của Mỹ trong khu vực sẽ không đáng kể.
Tuy nhiên, Đại tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đã liên tục cảnh báo rằng việc bảo vệ eo biển Hormuz là cực kỳ khó khăn và Iran nhiều khả năng sẽ gây tê liệt hoạt động vận tải biển tại đây. Dù vậy, Trump phần lớn đều phớt lờ những rủi ro này vì tin rằng Tehran sẽ đầu hàng sớm và cuộc xung đột sẽ kết thúc nhanh chóng.
Bibi và nhóm phía Israel cho biết tình báo Mossad nhận định các cuộc biểu tình đường phố mới sẽ nổ ra ở Iran một lần nữa và một chiến dịch ném bom kéo dài, kết hợp với sự hỗ trợ ngầm của Israel cho các cuộc bạo loạn, có thể giúp lật đổ chế độ.
Các quan chức Israel thậm chí còn tính đến phương án đưa các tay súng người Kurd từ Iraq tràn sang để mở thêm một mặt trận ở phía Bắc Iran.
Bibi và các cộng sự đã trình bày các thông tin này với thái độ đầy tự tin, và điều đó dường như đã thuyết phục được Trump. Trump khi đó đã thốt lên: "Nghe ổn đấy”.
Kết quả là, chẳng có điều gì trong viễn cảnh lạc quan đó diễn ra trong thực tế, và nay Trump như một kẻ điên suốt ngày lảm nhảm trong khi muối mặt xuống thang để đàm phán!
https://www.nytimes.com/2026/04/07/us/politics/trump-iran-war.html
(Ngô Mạnh Hùng)
Một người Iran viết về Iran:
TRUMP SẼ KHÔNG BAO GIỜ CÓ THỂ XOÁ SỔ NỀN VĂN MINH CỦA TÔI
Tổng thống Mỹ đang đe dọa làm điều mà Alexander Đại đế và Thành Cát Tư Hãn không thể làm được. Ông ta cũng sẽ thất bại.
Akhtar Makoii là phóng viên nước ngoài của tờ The Telegraph, thường trú tại London
Đăng tải ngày 7 tháng 4 năm 2026, 21:49 (giờ BST)
THE TELEGRAPH
(Tạm dịch nhanh)
Lời đe dọa giết người đầy khiêu khích của Donald Trump không nhắm vào chế độ Iran.
Ông ta đe dọa sẽ làm điều mà Alexander Đại đế, Thành Cát Tư Hãn và mọi kẻ chinh phục tiềm năng khác không thể làm được – phá hủy một nền văn minh đã hình thành suốt 7.000 năm.
Thông điệp không thể nào rõ ràng hơn. “Cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay, không bao giờ được hồi sinh nữa”, ông Trump nói.
Thành Cát Tư Hãn cũng nghĩ như vậy, nhưng Ba Tư vẫn đứng vững. Những gì mà không một kẻ chinh phục nào phá hủy được trong 7.000 năm, giờ đây máy bay ném bom của ông Trump đang cố gắng phá hủy chỉ trong vài tuần.
Tôi đã đi trên tuyến đường cao tốc Tehran-Karaj mỗi ngày khi còn nhỏ – nó đã bị ném bom vào Thứ Ba, thậm chí trước cả thời hạn tận thế mà ông Trump đưa ra. Mỗi sáng, mỗi tối, tôi đều nhìn những cây cầu quen thuộc, cảm nhận làn gió mát rượi qua cửa sổ xe khi chúng tôi di chuyển giữa hai thành phố.
Dãy núi Alborz sừng sững ở phía xa, bất biến, vĩnh cửu, trong khi bên dưới chúng, con đường cao tốc đưa hàng triệu người trong chúng ta đi lại mỗi ngày – đến trường, đến nơi làm việc, thăm gia đình, mua sắm, để sinh sống. Những cây cầu đó không phải là mục tiêu quân sự. Chúng là nhịp điệu của cuộc sống thường nhật.
Đế chế Ba Tư đã xây dựng các hệ thống thủy lợi khi vùng đất ngày nay trở thành các thành phố của Hoa Kỳ vẫn còn là vùng hoang vu.
Lịch sử ghi lại một chuỗi dài các đạo quân tiến vào Ba Tư, tin rằng chinh phục đồng nghĩa với xóa sổ. Nhưng không ai thành công trong việc chấm dứt những gì họ gặp phải.
Khi quân đội của Alexander tiến đến Cổng Ba Tư – con đèo hẹp trên núi bảo vệ con đường đến Persepolis – họ đã chạm trán với Ariobarzanes của Persis với một lực lượng khoảng 700 người chống lại hàng ngàn người Macedonia.
Trong nhiều ngày, đội quân đồn trú nhỏ bé này đã cầm chân các tướng lĩnh quân sự Hy Lạp tại con đèo băng giá.
Cuối cùng, Alexander đã tìm ra một con đường hiểm trở để vòng qua quân phòng thủ, nhưng sự kháng cự của Ariobarzanes đã trở thành huyền thoại, bằng chứng cho thấy sự kháng cự của người Ba Tư đã trường tồn hơn cả các đế chế.
Cuộc chinh phục của người Ả Rập đã mang đến Hồi giáo và làm biến đổi tôn giáo này. Các cuộc xâm lược của người Mông Cổ đã giết chết tới một phần tư dân số. Mỗi kẻ chinh phục đều tuyên bố chiến thắng, khẳng định quyền thống trị và hứa hẹn sự phục tùng vĩnh viễn. Cuối cùng, mỗi kẻ đều thất bại.
(Ảnh) Alexander, như được thể hiện trong bức tranh của Cornelis Troost, đã thất bại trong việc tiêu diệt Ba Tư. (Nguồn: Getty)
Khi quân đội đốt phá thư viện, các nhà thơ ghi nhớ văn bản. Khi quân chinh phục phá hủy các trường đại học, các học giả dạy học tại nhà riêng. Quân chiếm đóng cấm ngôn ngữ, nhưng trẻ em học nó từ ông bà của chúng.
Đây không phải là sự sống sót thụ động – mà là sự tiếp nối chủ động, đầy thách thức.
Những gì ông Trump đe dọa phá hủy thành đống đổ nát là những đóng góp cho nền văn minh nhân loại có trước và vượt lên trên bất kỳ chính phủ nào ở Tehran.
Chiếc trụ Cyrus, được tạo ra vào năm 539 trước Công nguyên, là hiến chương nhân quyền đầu tiên trên thế giới. Cyrus Đại đế đã giải phóng nô lệ, thiết lập sự khoan dung tôn giáo và tuyên bố rằng mọi người không nên bị bức hại vì niềm tin của họ – những khái niệm mà phải đến 2.000 năm sau mới xuất hiện trong tư tưởng chính trị phương Tây.
Các nhà toán học Ba Tư đã mang đến cho thế giới đại số – bản thân từ này bắt nguồn từ tiếng Ả Rập al-jabr – được phát triển bởi nhà bác học đa tài người Ba Tư Kharizmi, người mà công trình nghiên cứu ở Baghdad đã dựa trên truyền thống toán học Ba Tư kéo dài hàng thế kỷ.
Thuật toán, một nền tảng khác của điện toán hiện đại, mang tên ông được Latin hóa.
(Ảnh) Một tác phẩm nghệ thuật thế kỷ 15 mô tả Thành Cát Tư Hãn ngồi trên ngai vàng. Nguồn: Getty
Các kỹ sư Ba Tư đã xây dựng qanat, những hệ thống dẫn nước ngầm vận chuyển nước xuyên qua địa hình sa mạc thông qua các đường hầm hoạt động dựa trên trọng lực, một số đường hầm kéo dài hàng chục km.
Những hệ thống này, được phát triển cách đây 3.000 năm, vẫn còn hoạt động cho đến ngày nay ở một số vùng của Iran. Chúng là những giải pháp cho tình trạng khan hiếm nước mà các kỹ sư hiện đại đang nghiên cứu để áp dụng tại các vùng khô hạn trên toàn thế giới.
Văn học Ba Tư đã cống hiến cho thế giới Rumi, người có thơ ca bán chạy hơn cả tác phẩm của William Shakespeare tại các hiệu sách ở Mỹ.
Bộ sử thi Shahnameh của Ferdowsi lưu giữ ngôn ngữ và thần thoại Ba Tư qua 60.000 câu thơ được viết vào thế kỷ thứ 10 – những câu chuyện sử thi về Rostam, vị anh hùng chiến đấu chống lại ma quỷ và quái vật để bảo vệ dân tộc mình, những câu chuyện về lòng dũng cảm và sự hy sinh đã được truyền tụng suốt hàng nghìn năm.
Tập thơ Rubaiyat của Omar Khayyam suy ngẫm về sự tồn tại với chiều sâu triết học vang vọng khắp các nền văn hóa.
Leyli và Majnun của Nizami kể về câu chuyện tình yêu bi thảm của một người đàn ông phát điên vì tình yêu, một câu chuyện mạnh mẽ đến nỗi nó đã truyền cảm hứng cho các phiên bản trong văn học Ả Rập, Thổ Nhĩ Kỳ và Urdu, và trở thành Romeo và Juliet của phương Đông nhiều thế kỷ trước khi Shakespeare ra đời.
Đây không phải là những vật phẩm cổ xưa kỳ lạ mà là những văn bản sống động, được nghiên cứu, dịch thuật và trân trọng trên toàn thế giới.
Đây là một nền văn minh nơi trẻ em lớn lên bằng cách học thuộc lòng thơ ca, và tình yêu cùng cái đẹp được coi trọng như toán học, cha mẹ đọc thơ cho con cái nghe như cách người khác đọc kinh cầu nguyện.
Tôi vẫn có thể đọc thuộc lòng những bài thơ tôi học năm 12 tuổi. Chúng tôi đọc chúng trong lớp, làm bài kiểm tra và thảo luận về ý nghĩa, vẻ đẹp và mối liên hệ của chúng với lịch sử.
Chúng đã ăn sâu vào xương tủy tôi. Đó chính là hình ảnh của nền giáo dục trong một nền văn minh. Những dòng thơ ấy sẽ mãi ở lại với tôi, cũng như nền văn minh Ba Tư sẽ tồn tại thêm một thiên niên kỷ nữa sau khi ông Trump rời nhiệm sở.
Ở Iran, gia đình nghèo nhất cũng sẽ chia sẻ bữa ăn cuối cùng của mình với khách đến thăm, và du khách được đối xử với sự kính trọng và hào phóng, điều được coi là một nghĩa vụ thiêng liêng.
Bi kịch càng làm trầm trọng thêm tội ác – hàng triệu người Iran căm ghét Cộng hòa Hồi giáo. Họ đã chết khi phản đối nó, chạy trốn sang nước ngoài để thoát khỏi nó, và dành cả đời để chống lại nó.
Nhưng khi bom của Mỹ và Israel đánh trúng Viện Pasteur, một cơ sở nghiên cứu y tế không có chức năng quân sự, sự tàn phá đó không mang lại cảm giác giải phóng khỏi Cộng hòa Hồi giáo. Đó là một cuộc chiến chống lại một nền văn minh.
Những người bất đồng chính kiến, các nhà hoạt động nhân quyền và các nhân vật đối lập Iran, những người đã dành hàng thập kỷ kêu gọi thay đổi chế độ, giờ đây chứng kiến trong kinh hoàng khi mục tiêu đó trở thành lý do để phá hủy mọi thứ mà họ từng muốn giải phóng.
Chiến thắng đạt được giữa đống đổ nát không phải là chiến thắng. Đó là sự hủy diệt khoác lên mình ngôn ngữ giải phóng.
Hoa Kỳ, với hình thức độc lập hiện tại, đã tồn tại gần 250 năm. Trong thời gian đó, lực lượng quân sự Mỹ đã giết hại người dân ở Iraq, Afghanistan, Việt Nam, Somalia, Libya và hàng chục quốc gia khác.
Mỗi lần, Mỹ đến đều hứa hẹn giúp đỡ, giải phóng hoặc ổn định – và mỗi lần họ đều để lại sự tàn phá. Chẳng có điều gì tuyệt vời xuất hiện từ đống đổ nát của Baghdad, Kabul hay Sài Gòn, chỉ có những nghĩa trang và nỗi oán hận.
Mỗi kẻ chinh phục nào đặt chân đến Đế chế Ba Tư với niềm tin vào sự thống trị vĩnh viễn cuối cùng đều trở thành một dấu ấn mờ nhạt trong lịch sử Ba Tư – được nhớ đến vì sự tàn phá, nhưng không thể tiêu diệt được những gì họ đã gặp phải.
Cầu Chúa ban phước lành cho người dân Iran vĩ đại. Họ sẽ cần những lời chúc phúc để vượt qua những gì sắp xảy ra.
Và họ sẽ cần ký ức – ký ức về những bài thơ đã thuộc lòng, về những bài hát tình yêu đã được hát, về những câu thơ được truyền tụng qua nhiều thế hệ – để xây dựng lại những gì ông Trump phá hủy, như họ đã từng xây dựng lại sau mỗi kẻ chinh phục trước ông ta.
Những nền văn minh được xây dựng trên tình yêu và thơ ca luôn trường tồn hơn những đế chế được xây dựng trên bom đạn và lời đe dọa.
Lịch sử đã chứng minh điều đó. Đêm nay có thể sẽ kiểm chứng điều đó một lần nữa.
(GS Nông Văn Hải dịch)
Chiến tranh Iran
Một nguyên tắc cốt lõi của trật tự thế giới đang bị đem ra đặt cược
Clemens Wergin, Trưởng phóng viên Chính sách Đối ngoại | DIE WELT 🇩🇪 | 10 tháng Tư 2026
▌Tóm tắt:
Gợi ý của Trump về việc biến Eo biển Hormuz thành "liên doanh" thu phí Mỹ-Iran đi ngược lại nguyên tắc tự do hàng hải mà Mỹ đã bảo vệ và thực thi từ thời lập quốc.
Nếu tiền lệ thu phí ở Hormuz được hợp thức hóa, các eo biển chiến lược khác trên thế giới như Malacca, Gibraltar, Bosphorus đều có nguy cơ bị các nước ven bờ áp dụng tương tự, gây ra phản ứng dây chuyền phá vỡ thương mại toàn cầu.
Nghịch lý là chính cuộc chiến Iran này lại mâu thuẫn với học thuyết "Nước Mỹ trên hết" của Trump, trong khi việc từ bỏ nguyên tắc tự do hàng hải sẽ gây hại trực tiếp cho lợi ích kinh tế Mỹ mà MAGA tuyên bố bảo vệ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gợi ý rằng trong tương lai Mỹ có thể tham gia vào một hệ thống thu phí tại Eo biển Hormuz. Điều này đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ phá vỡ một nguyên tắc mà chính họ đã bảo vệ suốt nhiều thế kỷ. Một phản ứng dây chuyền đang có nguy cơ xảy ra.
Một ngày sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, tình hình tại Eo biển Hormuz vẫn chưa rõ ràng. Iran tiếp tục kiểm soát eo biển này và vẫn còn bỏ ngỏ câu hỏi liệu quyền tự do hàng hải ở đó có được khôi phục hay không, và nếu có thì là vào khi nào.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Tư đã gợi ý một giải pháp, theo đó trong tương lai Mỹ và Iran có thể cùng nhau kiểm soát eo biển và thu phí quá cảnh. "Chúng tôi đang nghĩ đến việc biến nó thành một liên doanh", ông nói với kênh truyền hình ABC News. "Đó sẽ là một cách để đảm bảo an toàn cho Eo biển Hormuz — kể cả trước rất nhiều người khác. Đó là một điều tuyệt vời."
Điều này sẽ phù hợp với cách tiếp cận trọng thương của Trump trong chính trị thế giới — tiền tệ hóa quyền đi lại tại eo biển năng lượng quan trọng nhất thế giới. Tuy nhiên, đây sẽ là một đòn giáng vào nguyên tắc tự do hàng hải được pháp lý hóa trên toàn cầu, tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho các tuyến thương mại quan trọng khác — và Trump sẽ phá vỡ một truyền thống lâu đời của người Mỹ.
"Chúng ta phải cẩn thận để không hợp thức hóa một hệ thống trạm thu phí, làm xói mòn quyền tự do hàng hải và tạo ra một tiền lệ mới cho việc áp phí tàu thuyền đi qua các eo biển", Ian Ralby, chuyên gia về an ninh và luật biển, nhận xét. Bởi vì những gì bắt đầu ở Hormuz có thể sớm trở thành khuôn mẫu ở nơi khác.
Tình hình pháp lý là rõ ràng: Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển có hiệu lực năm 1994 bảo đảm quyền tự do hàng hải trên toàn thế giới. Trong nhiều thập kỷ qua, chính Mỹ là nước đã nhiều lần dùng lực lượng hải quân để thực thi quyền này trên toàn cầu — gần đây nhất là chống lại lực lượng Houthi tại cửa ngõ Biển Đỏ.
Thực ra, nguyên tắc thương mại tự do và tự do hàng hải đã ăn sâu vào ADN của người Mỹ. Xét cho cùng, cuộc xung đột quân sự lớn đầu tiên mà Mỹ dính líu sau khi lập quốc là cuộc xung đột nhằm thực thi quyền tự do hàng hải cho các tàu thương mại Mỹ trên Đại Tây Dương và Địa Trung Hải.
▌Cuộc chiến tranh đầu tiên của người Mỹ
Tổng thống thứ ba của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, Thomas Jefferson, lúc bấy giờ đã điều hải quân Mỹ tham chiến trong Cuộc chiến Barbary lần thứ nhất (1801–1805) ngoài khơi bờ biển Bắc Phi nhằm ngăn chặn các nhà nước cướp biển tại đó — những kẻ đang bắt cóc tàu thương mại Mỹ và bắt giữ thủy thủ đoàn làm con tin để tống tiền.
Ngay cả trong thời hiện đại, Mỹ vẫn luôn là những người bảo vệ quan trọng của quyền tự do hàng hải quốc tế. Đây là một trong những lý do trung tâm mà Tổng thống Woodrow Wilson đưa ra để biện minh cho việc Mỹ tham chiến trong Thế chiến thứ nhất. Sau Thế chiến thứ hai, bảo đảm các tuyến thương mại toàn cầu là một yếu tố cốt lõi của trật tự đa phương do Mỹ bảo đảm. Đây là vai trò mà phong trào MAGA ("Make America Great Again" – “Nước Mỹ trên hết”) của Trump muốn tước bỏ.
Đó chính là điều gây bối rối về cuộc chiến tranh Iran của Trump, vốn theo nghĩa này lại đi ngược hoàn toàn với chiến lược "Nước Mỹ trên hết" của ông. Chiến lược an ninh quốc gia của Trump đã hạ thấp rõ rệt tầm quan trọng của Trung Đông so với các mối đe dọa khác — và Iran không gây ra mối nguy trực tiếp cho Mỹ, mà là mối đe dọa cho khu vực và các đồng minh Mỹ tại đó.
"Tám thập kỷ qua, Mỹ đã tham dự sâu vào Trung Đông mở rộng. Không phải vì bản thân khu vực này là một lợi ích an ninh quốc gia thiết yếu, mà là trong khuôn khổ một cam kết toàn cầu lớn hơn đối với các liên minh của mình và đối với quyền tự do hàng hải — nền tảng của trật tự thế giới tự do do Mỹ dẫn dắt", nhà tư tưởng chiến lược Robert Kagan viết trên tạp chí The Atlantic. Tuy nhiên, cách hiểu về trách nhiệm toàn cầu này lại "chính xác là thứ mà chính quyền Trump muốn xóa bỏ và giải thể khi nắm quyền".
Đó là lý do tại sao cuộc chiến này lại bị phong trào MAGA của Trump phản đối mạnh mẽ. Và đây có thể là một nguyên nhân khiến tổng thống hiện nay có thể từ bỏ nguyên tắc tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz — nếu điều đó có nghĩa là Mỹ có thể kiếm thêm chút tiền thông qua một trạm thu phí Mỹ-Iran. Trump rõ ràng không mấy quan tâm đến các nguyên tắc của trật tự thế giới tự do mà đất nước ông đã bảo đảm hàng thập kỷ.
Vấn đề với cách tiếp cận như vậy: phong trào MAGA không nhận ra rằng các tài sản chung của thế giới toàn cầu hóa — chẳng hạn như các tuyến thương mại tự do — không có bảo đảm vĩnh viễn và không tự tồn tại nếu không có các chủ thể quyền lực nào duy trì chúng.
▌Khi đó Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể kiếm tiền
Nếu trong tương lai Mỹ cùng Iran kiểm soát Eo biển Hormuz thông qua phí quá cảnh, thì ai có thể ngăn Indonesia và Malaysia làm điều tương tự tại Eo biển Malacca — tuyến đường mà 40% khối lượng thương mại toàn cầu đi qua?
Chẳng mấy chốc, Djibouti và lực lượng Houthi có thể chia nhau tiền phí quá cảnh qua Eo biển Bab el-Mandeb ở cửa ngõ Biển Đỏ, tương tự như Tây Ban Nha và Ma-rốc chia nhau quyền kiểm soát lối vào ra Địa Trung Hải tại Eo biển Gibraltar. Pháp và Anh có thể kiểm soát Eo biển Manche, Thụy Điển và Đan Mạch kiểm soát lối vào Biển Baltic — và Thổ Nhĩ Kỳ có thể hốt bạc ở eo biển Bosphorus.
Bài toán tư duy này cho thấy rõ tại sao nguyên tắc đang bị đặt cược tại Eo biển Hormuz lại quan trọng đến vậy đối với sự thịnh vượng của thế giới và các luồng thương mại duy trì sức sống của trật tự kinh tế toàn cầu hóa.
Giống như tất cả các quốc gia công nghiệp và xuất khẩu lớn, Mỹ cũng hưởng lợi khổng lồ từ các tuyến thương mại hàng hải tự do — dù nước này không còn phụ thuộc vào nguồn cung cấp năng lượng từ vùng Vịnh nữa. Những tuần sắp tới sẽ cho thấy liệu Mỹ có sẵn sàng từ bỏ nguyên tắc này ở một điểm cụ thể, chỉ để tống khứ cái vấn đề Iran phiền toái ra khỏi tay hay không. ■
(Cuong Nguyen)
[3 DÒNG TIỀN]
Cuộc chiến tại Iran đang diễn ra theo cách dần bất lợi cho Mỹ vì càng gần đến bầu cử tháng 11 thì cử tri càng mất kiên nhẫn. Trong bối cảnh đó, xét đến các mục tiêu khác biệt của mỗi bên, có thể thấy Mỹ đang thực sự sa lầy và ở vào tình thế bất lợi trừ khi họ sử dụng một loại vũ khí khác hoặc uỷ nhiệm toàn bộ cho Israel để rút lui. Điều này phụ thuộc vào việc chính quyền Tổng thống Trump có thực sự quan tâm đến việc Iran phong toả eo Hormuz hay không?
Trong hai tuần vừa qua, bốn tín hiệu bất lợi cho thấy các nỗ lực duy trì cỗ máy chiến tranh của Mỹ ở Iran đã bắt đầu nhìn thấy các hạn chế của một cuộc chiến dài hơi.
Thứ nhất, không có giải pháp bảo hiểm nhà nước cho tàu thuyền đi qua Hormuz. Đầu tháng 3, để đáp trả những lời đe dọa của Iran về việc đóng cửa eo biển Hormuz, chính quyền Mỹ đã triển khai một công cụ bất thường, chưa từng có tiền lệ trong thực tiễn gần đây của Mỹ. Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC), một cơ quan có nhiệm vụ thông thường là tài trợ phát triển ở nước ngoài và không hoạt động trong các khu vực xung đột, đã đề nghị bảo hiểm cho các tàu thương mại trước rủi ro chiến tranh ở Vịnh Ba Tư. Chubb, công ty bảo hiểm niêm yết lớn nhất thế giới, đảm nhận vai trò điều hành: tiếp nhận đơn đăng ký; phát hành hợp đồng bảo hiểm; và quản lý các yêu cầu bồi thường. Tín hiệu được phát đi không thể rõ ràng hơn: các công ty bảo hiểm tư nhân đã rút khỏi khu vực xung đột thì chính phủ sẽ lấp đầy khoảng trống. Tàu thuyền sẽ di chuyển, thương mại sẽ được nối lại. Và Mỹ sẽ thu được doanh thu đáng kể từ một cuộc xung đột mà họ vốn đã tham gia, vì phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã tăng gấp nhiều lần so với thời bình.
Mô hình kinh doanh này đã không vận hành được cho dù trong 3 tuần chương trình đã mở rộng qua mọi giai đoạn: từ bảo hiểm thân tàu cơ bản đến bảo hiểm trách nhiệm đầy đủ, bao gồm cả thiệt hại về môi trường do tràn nhiên liệu. Nhưng các thuyền trưởng không được phép đưa thủy thủ đoàn của họ vào vùng nguy hiểm, bất chấp chính sách bảo hiểm nguy hiểm bao gồm những gì. Lý do đơn giản là những thành viên chủ chốt của “câu lạc bộ bảo hiểm toàn cầu” đã mất đi khả năng xây dựng mô hình đánh giá rủi ro để ra giá cho các chi phí bảo hiểm mới.
Thông thường khi có một cuộc chiến nổ ra, các công ty bảo hiểm sẽ cần tiến hành thiết kế lại sản phẩm bảo hiểm theo ba giai đoạn bao gồm: (1) định giá lại (phí bảo hiểm tăng vọt lên mức phá hủy hiệu quả kinh tế của chuyến đi), (2) hết hạn bảo hiểm (thông báo hủy bỏ loại bỏ cơ sở pháp lý cho việc vào cảng và tài trợ hàng hóa), (3) và mở rộng thể chế (việc chỉ định JWC mở rộng vùng loại trừ ra ngoài khu vực xung đột trực tiếp). Mỗi bên tham gia, từ công ty bảo hiểm đến công ty tái bảo hiểm, Câu lạc bộ Bảo hiểm Trách nhiệm Dân sự Chủ tàu (gọi tắt là Câu lạc bộ P&I) đến thành viên Ủy ban Chiến tranh Liên hợp Lloyd’s (gọi tắt là JWC), đều tuân theo các động lực thể chế riêng của mình.
Khi các công ty bảo hiểm rút khỏi thị trường, họ mất đi luồng dữ liệu cho phép họ định giá việc tái gia nhập thị trường. Các tàu không di chuyển hoặc di chuyển mà tắt định vị thì không tạo ra dữ liệu (tổn thất hoặc không tổn thất) cho các mô hình tính toán bảo hiểm. Nếu không có dữ liệu, các công ty tái bảo hiểm không thể mô hình hóa rủi ro còn lại, điều đó có nghĩa là họ không thể cung cấp bảo hiểm, dẫn đến việc tàu thuyền vẫn không di chuyển, và cuối cùng là không có dữ liệu nào được tạo ra. Khoảng trống thông tin tự duy trì. Đây là một vòng phản hồi tự động điển hình, trong đó hành động rút khỏi thị trường sẽ phá hủy thông tin cần thiết để tái gia nhập thị trường. Vì thế, ngay cả Chubb cũng không thể hoạt động được bởi các thành viên khác không phối hợp theo cách liều lĩnh như vậy.
Điều này, dẫn đến kết quả là nguồn tài chính đầu tiên nuôi sống cỗ máy chiến tranh đã không xuát hiện.
Nguồn tài chính thứ hai nhiều khả năng cũng sẽ không xuất hiện. Đó là vào 19/3, Bộ Chiến tranh Mỹ đã đề xuất một ngân sách chuyên biệt trị giá 200 tỷ USD để phục vụ cho cuộc chiến tại Iran. Ngân sách này bằng 1/5 ngân sách quốc phòng cho năm tài khoá 2027. Nhưng đến nay Quốc hội Mỹ vẫn không phê chuẩn gói ngân sách này. Vậy trừ khi các quốc gia Vùng Vịnh âm thầm chuyển tiền cho Mỹ, bằng không Mỹ sẽ phải sớm tìm cách rút khỏi cuộc chiến tốn kém này. Khi bắt đầu cuộc xung đột, Mỹ đã mua khoảng 90 tên lửa hành trình Tomahawk mỗi năm. Hơn 168 tên lửa đã được sử dụng trong 100 giờ đầu tiên – tức là gần ba năm sản xuất chỉ trong bốn ngày. Một máy bay không người lái Shahed của Iran có giá khoảng 50.000 USD. Một hệ thống đánh chặn Patriot có giá từ 3 - 4 triệu USD. Các cố vấn quân sự đã nói rõ: với tốc độ chi tiêu này, dự trữ chiến lược sẽ không đủ cho chiến trường Thái Bình Dương. Vì vậy, trừ khi Mỹ cũng áp dụng được chiến thuật bất cân xứng – mà điều này không giúp phá huỷ các hầm kiên cố - hoặc một loại vũ khí huỷ diệt, bằng không áp lực chi tiêu sẽ khiến CENTCOM phải suy tính lại.
Nguồn tài chính thứ ba, đó là nguồn tiền từ Bộ Tài chính và Fed. Thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ bắt đầu phát ra tín hiệu báo động. Có một chỉ báo chuyên biệt, chỉ số MOVE, được xem như một thước đo căng thẳng cho thị trường trái phiếu Kho bạc. Trong điều kiện bình thường, chỉ số này giao dịch trong khoảng từ 60 - 80. Vào ngày 20/3, nó đã tăng 28% chỉ trong một phiên giao dịch lên mức 108. Chỉ báo này đã từng có tiền lệ trong việc báo trước những căng thẳng tài chính. Năm 2008, một đợt tăng đột biến tương tự đã xảy ra trước cuộc khủng hoảng thế chấp khiến hàng triệu người Mỹ mất nhà cửa và làm sụp đổ các ngân hàng trên khắp cả nước. Năm 2020, nó tăng mạnh trong những ngày trước khi đại dịch làm sụp đổ thị trường và phá hủy khoản tiết kiệm của hàng triệu người trên toàn thế giới. Năm 2023, nó báo hiệu sự sụp đổ của Ngân hàng Thung lũng Silicon, khi hàng nghìn công ty mất quyền truy cập vào tài khoản của họ chỉ sau một đêm. Trong mỗi trường hợp, Fed đã can thiệp trong vòng vài ngày bằng cách bơm thanh khoản để giảm bớt áp lực. Tuy nhiên, vào tháng 3/2026, Fed đã không can thiệp để đáp lại sự biến động của chỉ số MOVE. Báo cáo bảng cân đối kế toán hàng tuần ngày 19/3 đã xác nhận tổng tài sản Fed chỉ tăng thêm 9,6 tỷ USD, một con số hoạt động thông thường. Để so sánh, vào thời điểm đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng đại dịch năm 2020, Fed đã bơm hơn 500 tỷ USD chỉ trong một tuần. Không có điều gì tương tự xảy ra vào tháng 3/2026. Trong khi chi phí vốn ngày càng tăng (lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đã tăng liên tục từ khi chiến tranh nổ ra), dòng tiền cho nền kinh tế đã không xuất hiện khi Fed trì hoãn giảm lãi suất và việc đánh giá lạm phát trong thời gian tới có thể sẽ thay đổi cả viễn cảnh này.
Chiến tranh vẫn tiếp diễn nhưng không phải là cuộc chiến đã được lên kế hoạch. Một đại tướng Mỹ đã từng nói, đại ý: người làm chiến lược là người trước tiên lo hậu cần. Đây rõ ràng là cuộc chiến mà hậu cần đang gặp vấn đề.
DFC không tạo ra doanh thu nào. Fed đã không can thiệp. Quân đội không thể chỉ dồn sức cho một chiến trường. Quốc hội đã giữ lại tiền.
Chưa kể không có bất kỳ áp lực quốc tế nào khi các quốc gia khác lại chọn cách đi đêm với Iran để tìm kiếm sự đảm bảo an ninh năng lượng cho mình.
Trong bối cảnh đó, một nhân tố trong nước cũng đẩy nhanh thêm suy tính về việc rút khỏi cuộc chiến: cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nếu nhìn vào lịch sử, trong 20 cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ từ năm 1946 - 2022, khi tỷ lệ ủng hộ tổng thống vượt quá 50%, đảng của Tổng thống vẫn mất trung bình 14 ghế tại Hạ viện. Khi tỷ lệ ủng hộ giảm xuống còn từ 40% - 50%, mức mất ghế trung bình tăng lên 34,5 ghế. Dưới 40%, con số này tăng vọt lên 38 ghế. Theo những con số lịch sử này, ngay cả mức mất ghế trung bình thấp nhất là 14 ghế cũng đủ để đảng Dân chủ giành lại đa số tại Hạ viện, và tỷ lệ ủng hộ hiện tại của Trump chỉ ở mức 36%. Với việc đảng Cộng hòa gần như chắc chắn sẽ mất đa số tại Hạ viện, nhiều phân tích hiện dự đoán số ghế bị mất sẽ dao động từ 20 đến 70. Yếu tố Iran, đặc biệt là viễn cảnh triển khai quân bộ, là biến số đẩy con số này về phía mức cao hơn trong phạm vi dự đoán đó.
Cuộc chiến sẽ tiếp tục kéo dài vì điều đó có lợi cho Iran và một số cường quốc khác – những quốc gia muốn thấy Mỹ sa lầy và Trump mất ưu thế - trong khi Mỹ không đạt được mục tiêu thay đổi chế độ cũng như một giải pháp Venezuela, điều này khiến eo Hormuz ngày càng kém hấp dẫn đối với vận tải năng lượng, điểm nóng có thể dịch chuyển sang Biến Đỏ và Đảng Cộng hoà mất nhiều ghế ở Hạ viện. Vậy thì sao?
Phạm Sỹ Thành
NGƯỜI BÊN TRÁI:
Trung tá Ibrahim Zolfaghari — người phát ngôn của trụ sở Khatam al-Anbiya trung ương của Iran.
Bằng thạc sĩ.
Tiến sĩ triết học - nghiên cứu chiến lược.
Có nền tảng về toán học.
Thông thạo bốn ngôn ngữ — tiếng Ba Tư, tiếng Ả Rập, tiếng Anh và tiếng Do Thái.
Một người được rèn luyện bởi giáo dục, kỷ luật và sự chính xác —
người hiểu ngôn ngữ, tâm lý học và cách truyền đạt thông điệp đến được với công chúng.
NGƯỜI BÊN PHẢI:
Pete Hegseth — Bộ trưởng Quốc phòng ( Bộ trưởng Chiến tranh) Hoa Kỳ.
Bị cáo buộc nghiện rượu, với các đồng nghiệp mô tả là có thói quen sử dụng rượu nặng.
Thừa nhận ngoại tình trong nhiều cuộc hôn nhân.
Đối mặt với cáo buộc tấn công tình dục liên quan đến một vụ việc năm 2017.
Bị một thành viên gia đình cáo buộc có hành vi bạo lực và bất ổn trong gia đình.
Bị buộc phải rời khỏi các tổ chức cựu chiến binh giữa những cáo buộc về hành vi sai trái và quản lý yếu kém.
Có liên quan đến những lời lẽ cực đoan xung quanh tình hình ngày 6 tháng 1 và các câu chuyện âm mưu bầu cử.
(TăngÁnh Linh Linh)
Có thể tổng thống Mỹ Donald Trump rất không hài lòng khi bị gọi là “kẻ nhát gan”, nhưng dù sao thì câu nói “Trump Always Chickens Out” đang ngày càng phổ biến, và đã trở thành “thuật ngữ”: TACO.
Tuy nhiên, đó là điều đáng mừng. Xét đến việc Trump là một kẻ tự cao tự đại, ít tự trọng và dễ bị kích động, thì một chút “TACO” là rất tốt. Chúng ta nên chúc mừng và ca ngợi Trump mỗi khi ông ấy sợ hãi, chứ không phải là chế giễu ông ấy. “TACO” là nghệ thuật!
Trump là một kiểu người thô lỗ, cục cằn, ích kỷ và không thông minh lắm, nhưng điều khiến mọi người khó chịu lại là phong cách của ông ta, hay đúng hơn là sự thiếu phong cách của ông ta. Đôi khi Trump cũng có thể vô tình làm điều gì đó đúng đắn. Ví dụ, “thỏa thuận ngừng bắn” hiện nay không phải là một thỏa thuận ngừng bắn thực sự, nhưng nó là một trong những điều đúng đắn hiếm hoi của ông ta. Lý do ông ta làm vậy không quan trọng lắm, bởi có thể chỉ là vì ông ta “nhát gan” mà thôi. Nghĩa là, không phải vì Mỹ thực sự nhượng bộ và thừa nhận thất bại, mà chỉ là Trump lùi bước vì sợ hãi. Và ông ta nên sợ hãi. Tất cả chúng ta cũng nên sợ hãi. Thế là đúng, và rất tốt.
Thật vậy. Nước Mỹ, với tư cách là một quốc gia, nên hết sức lo sợ việc tiếp tục con đường mà họ đã bắt đầu từ rất lâu trước thời Trump, người thực chất chỉ là biểu hiện mới nhất của chứng “rối loạn tâm thần quốc gia”. Lẽ ra người ta nên lo sợ từ khi Obama nhậm chức, và cả Biden nữa. Có cần nhắc đến Bush nữa không? Cả Bush, Obama lẫn Biden đều “không hề sợ hãi”, và đó là con đường trơn trượt dẫn đến sự suy thoái không thể tránh khỏi của một quốc gia. Trump đang sợ hãi và nhượng bộ vì các sự kiện đã cho thấy Mỹ không thể thắng và bản thân Trump sẽ thua về mặt cá nhân. Điều này không liên quan đến địa chính trị, mà là đơn giản chỉ là tình trạng khủng hoảng hoạt động: cạn kiệt nguồn lực quân sự. Dấu hiệu cuối cùng là tàu đổ bộ USS Tripoli rút lui, dưới sự đe dọa của tên lửa Iran, về phía nam Ấn Độ Dương, cùng với 2.500 lính thủy đánh bộ trên tàu. Điều đó có nghĩa là Hải quân Mỹ đã rút khỏi chiến trường, ngoại trừ vài tàu ngầm trang bị tên lửa Tomahawk, mà khoảng một nửa trong số đó bắn trượt mục tiêu. Khủng hoảng tài chính đang rình rập, bất kể quyết định nào được đưa ra ở Islamabad và các nơi khác, với 10 nghìn tỷ đô-la trái phiếu kho bạc sẽ đáo hạn vào năm 2026, cùng với đó là đồng đô-la dầu mỏ đang nhanh chóng bị mất đi ảnh hưởng.
Tuy nhiên, chúng ta đang thấy “sự sợ hãi” của Trump bị cản trở bởi những kẻ Zionist. Giáo phái cuồng tín này không hề có ý định ngừng bắn. Chúng chỉ muốn tạo ra những kẽ hở cho phép chúng tiếp tục gi*ết hại tất cả mọi người vô tội mà chúng nhìn thấy ở Li-băng. Truyền thông cứ liên tục nói về việc Israel tấn công dân thường ở Li-băng sẽ phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn, và Trump sẽ quay lại ném bom Iran. Tôi nghi ngờ điều đó, vì những chiến thuật đó đã không hiệu quả và càng khó có khả năng hiệu quả trong thời gian tới.
Nhiều người vẫn nghĩ rằng Trump có nhiều lựa chọn nhờ “sức mạnh quân sự” của Mỹ. Họ cho rằng “… Mỹ vẫn sở hữu khả năng tấn công tầm xa nguy hiểm nhất so với bất kỳ quốc gia nào trên thế giới, với những vũ khí chính xác thuộc hàng đỉnh cao, với lực lượng đặc nhiệm giỏi nhất thế giới, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ quan trọng mà không chịu thương vong nặng nề nhờ vào các trang thiết bị chuyên dụng rất tinh vi và hiện đại…”. Xin lỗi, sai rồi, thực tế không phải như vậy.
Mỹ không sở hữu “khả năng tấn công tầm xa nguy hiểm nhất so với bất kỳ quốc gia nào trên thế giới”. Vũ khí tấn công tầm xa phi hạt nhân của Hoa Kỳ là gì? Đó là Tomahawk phóng từ biển, đó là JASSM phóng từ trên không, chỉ vậy thôi. Hãy so sánh một chiếc F-15 cùng tên lửa JASSM cận âm với một chiếc Mig-31K với tên lửa Kinzhal siêu vượt âm? Hãy so sánh Tomahawk với Kalibr, Zircon? Và quan trọng nhất là kho vũ khí này của Mỹ đang trong tình trạng cạn kiệt. Ví dụ, kho dự trữ của Mỹ có khoảng 2.300 tên lửa JASSM trước chiến tranh, nay chỉ còn khoảng 450 tên lửa sẵn sàng sử dụng trên toàn cầu, và họ không có các loại tên lửa khác để lựa chọn. Nếu Mỹ muốn tấn công Iran ngay bây giờ, họ phải làm điều đó từ bên trong không phận Iran bằng bom lượn. Họ sẽ mất máy bay, giống như nhiều máy bay đã mất trong vụ bắn hạ F-15 gần đây và thảm họa tìm kiếm cứu nạn sau đó. Còn với “lực lượng đặc nhiệm giỏi nhất thế giới”? Đúng vậy, lực lượng này (Delta Force, ST-6…) đã thể hiện họ giỏi như thế nào ở ngoại ô Isfahan vừa qua.
Điều tốt nhất họ có thể làm là ngồi yên và chờ đợi người Iran, Hezbollah, Houthi và Iraq tiêu*diệt Israel. Sự sụp đổ của Israel sẽ giải quyết được rất nhiều vấn đề. Hãy đưa những kẻ Zionist trở lại Đức, Ba Lan và Argentina để gia nhập cùng những “người anh em” phát*xít của họ. “TACO” là tốt cho nước Mỹ, ít nhất là trong lúc này, vì họ có thể giữ im lặng một cách an toàn nhất.
Hà Huy Thành
Iran đang tiến gần hơn đến việc phát triển vũ khí hạt nhân hơn bất kỳ ai có thể tưởng tượng, và điều duy nhất ngăn cản Cộng hòa Hồi giáo làm điều đó là fatwa (phán quyết tôn giáo) của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, Nghị sĩ Hossein Emami-Rad phát biểu trong một phiên họp công khai của Majlis (Quốc hội) Iran.
"Chúng tôi đang tiến gần hơn đến việc phát triển vũ khí hạt nhân hơn các bạn có thể tưởng tượng, và điều duy nhất ngăn cản chúng tôi là fatwa của nhà lãnh đạo, mà chúng tôi buộc phải tuân theo," hãng thông tấn Mehr dẫn lời ông nói.
Tuyên bố này của một nghị sĩ Iran về vũ khí hạt nhân là trường hợp thứ tư như vậy trong tuần qua. Hôm thứ Ba, đồng nghiệp của Emami-Rad, Nghị sĩ Mohammad Reza Sabbaghian-Bafki, đã kêu gọi phát triển vũ khí hạt nhân, gọi đó là "phản ứng" đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Hai ngày trước đó, Nghị sĩ Mohammad Qasim Osmani tuyên bố rằng cách duy nhất không dùng quân sự để chống lại "các mối đe dọa và lòng tham" của chủ nghĩa đế quốc toàn cầu là Iran phải nhanh chóng phát triển vũ khí hạt nhân như một biện pháp răn đe. Đồng nghiệp của ông, thành viên Đoàn Chủ tịch Quốc hội Iran Ahmad Naderi, đã viết trên trang mạng xã hội X của mình vào ngày 31 tháng 3 rằng "nhiều thành viên của giới tinh hoa và những người quan tâm đến đất nước" đang kêu gọi thử nghiệm và tuyên bố chế tạo bom nguyên tử. Trước đó, Naderi đã nói với RIA Novosti rằng việc Iran thiếu khả năng răn đe hiệu quả, bao gồm cả răn đe hạt nhân, khiến đất nước phải đối mặt với những rủi ro nghiêm trọng. Ý tưởng về răn đe đang ngày càng nhận được nhiều sự ủng hộ, bởi vì bất kể tổng thống Mỹ nào nắm quyền, họ luôn nói chuyện với Tehran với một giải pháp quân sự trên bàn đàm phán. Vị nghị sĩ nhấn mạnh rằng việc Tehran tiếp tục là thành viên của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) mà không có bất kỳ sự đảm bảo thực sự nào có thể làm suy yếu tiềm năng răn đe của đất nước. Do đó, cần phải xem xét nghiêm túc sự cần thiết của việc Iran tiếp tục là thành viên của hiệp ước, và thậm chí cả khả năng rút khỏi hiệp ước.
Hôm thứ Hai, Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ đàm phán với Iran, đồng thời cho biết một cuộc gặp "ở cấp độ gần cao" sẽ diễn ra vào thứ Bảy. Hôm thứ Ba, người phát ngôn Nhà Trắng Carolyn Levitt tuyên bố rằng cuộc đàm phán giữa đại diện Mỹ và Iran vào thứ Bảy sẽ diễn ra trực tiếp. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tammy Bruce cũng cho biết đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về Trung Đông, Steve Witkoff, sẽ tham gia vào các cuộc đàm phán sắp tới.
(Nước Nga Infor)