Phòng không Iran khai hỏa ở một số khu vực Tehrana

Theo hãng thông tấn bán chính thức Mehr, tiếng súng phòng không dữ dội được nghe thấy ở một số khu vực của thủ đô Tehran, Iran, nhưng chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân.

Sau đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim làm rõ tình hình khi cho biết, hệ thống phòng không của Iran đang giao tranh với các máy bay không người lái cỡ nhỏ và UAV giám sát trên một số khu vực của thủ đô Tehran, và tiếng súng phòng không vẫn tiếp tục được nghe thấy ở các khu vực phía tây, trung tâm và đông nam thành phố.

Israel có thể nối lại tấn công Iran ngay trong tuần tới

Israel đang trong tình trạng cảnh giác cao độ, tăng cường chuẩn bị cho khả năng quay trở lại chiến tranh với Iran, trong bối cảnh có những dấu hiệu cho thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sắp đưa ra quyết định về hành động quân sự mới, Channel 12 News cho hay.

Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump đang được Đô đốc Brad Cooper, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), báo cáo tại Nhà Trắng về các phương án quân sự, trong khi các quan chức Israel tiến hành một loạt cuộc tham vấn căng thẳng.

Các quan chức Israel đang chuẩn bị cho khả năng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran có thể đổ vỡ ngay từ đầu tuần tới. Bản báo cáo dẫn lời các bộ trưởng nội các được báo cáo trong những ngày gần đây cho rằng Mỹ có thể cần phải “thúc đẩy” chiến dịch gây áp lực của mình ở eo biển Hormuz thông qua các cuộc tấn công quân sự vào các cơ sở khí đốt và năng lượng của Iran, cũng như cơ sở hạ tầng chính phủ.

Là một phần của quá trình tăng cường lực lượng, Israel và Mỹ cũng được cho là đang nỗ lực thể hiện mối đe dọa hải quân đáng tin cậy đối với Iran.

Theo hãng tin Bloomberg, CENTCOM đã yêu cầu gửi tên lửa siêu thanh Dark Eagle bị trì hoãn từ lâu đến Trung Đông để có thể sử dụng chống lại Iran, đánh dấu lần đầu tiên Washington triển khai công nghệ này.

Yêu cầu của CENTCOM được đưa ra sau khi Iran di dời các bệ phóng tên lửa của mình ra khỏi tầm bắn của tên lửa Precision Strike Missile của Lục quân Mỹ, công nghệ hiện tại mà nước này đang triển khai. Một người có thông tin trực tiếp về yêu cầu này nói với Bloomberg, và cho biết thêm rằng yêu cầu gửi đến quân đội vẫn đang chờ được phê duyệt.

Bộ Tư lệnh Trung tâm từ chối bình luận về báo cáo này.

Trung Quốc và Nga đã triển khai tên lửa siêu thanh của họ, trong đó Nga đã sử dụng công nghệ này trong cuộc chiến ở Ukraine.

Mỹ được cho là hiện có 3 tàu sân bay và 15 tàu khu trục trong khu vực tham gia vào chiến dịch phong tỏa hàng hải đối với Iran.

Tuy nhiên, tàu sân bay lớn nhất thế giới USS Gerald R. Ford của Mỹ sẽ lên đường trở về nước sau một đợt triển khai lập kỷ lục kéo dài khoảng 300 ngày.

Hai tàu sân bay khác của Mỹ còn ở lại Trung Đông gồm USS George H.W. Bush và USS Abraham Lincoln.

Tổng thống Trump tuyên bố “chiến thắng”, Iran đáp trả cứng rắn

Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Newsmax vào ngày 30/4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã giáng một đòn quân sự mạnh vào Iran, nhưng nói ông muốn giành chiến thắng lớn hơn nữa.

"Chúng ta đã thắng rồi, nhưng tôi muốn thắng lớn hơn nữa”, ông Trump nói.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, quân đội Mỹ đã xóa sổ hải quân Iran, "phá hủy không quân của họ, phá hủy thiết bị radar của họ” và làm suy yếu ban lãnh đạo Iran.

Khẳng định Tehran rất muốn đạt được thỏa thuận, Tổng thống Trump nói rằng lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của ông đang hoạt động theo đúng kế hoạch. Mỹ cho đến nay vẫn chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, bất chấp lời kêu gọi của Tehran.

“Nền kinh tế của họ (Iran) đang sụp đổ. Lệnh phong tỏa thật đáng kinh ngạc. Sức mạnh của lệnh phong tỏa thật đáng kinh ngạc”, ông Trump nhấn mạnh.

Tổng thống Trump dường như bác bỏ khả năng ông sẽ chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn hiện tại và tiếp tục tấn công Iran. “Tôi không biết liệu chúng ta có cần điều đó (lệnh ngừng bắn) hay không. Chúng ta có thể cần nó”, ông nói.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 30/4 đã lên án lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ tại eo biển Hormuz, nói rằng đây là hành động quân sự tiếp diễn chống lại Iran.

“Những gì đang được thực hiện dưới vỏ bọc phong tỏa hải quân là sự mở rộng các hoạt động quân sự chống lại một quốc gia đang phải đánh đổi cho sự kháng cự và độc lập của mình”, Tổng thống Pezeshkian viết trên mạng xã hội.

Trước đó, Tư lệnh không gian vũ trụ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Majid Mousavi cho biết, quân đội Iran sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công của Mỹ bằng "những đòn tấn công kéo dài và đau đớn".

"Chúng tôi đã thấy những gì xảy ra với các căn cứ của các vị trong khu vực, tàu chiến của các vị cũng sẽ đối mặt với số phận tương tự. Chúng tôi sẽ đáp trả các hoạt động của kẻ thù bằng những đòn tấn công kéo dài và đau đớn, ngay cả khi các cuộc tấn công của Mỹ chỉ diễn ra ngắn gọn và chớp nhoáng”, ông nói.

Những sự kiện đáng chú ý

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ và hậu quả khi UAE rút khỏi OPEC+ tiếp tục làm thay đổi cán cân quyền lực trên khắp khu vực Trung Đông mở rộng. Bất chấp UAE rút lui, các nước OPEC+ còn lại vẫn dự định tăng hạn ngạch, nhằm chứng minh cho thị trường thấy rằng tổ chức này vẫn đang nắm quyền kiểm soát.

Ngoài cú sốc đối với liên minh dầu mỏ, cũng xuất hiện những tin đồn cho rằng UAE có thể rút khỏi Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), nơi Ả rập Xê út truyền thống giữ vị trí thống trị.

Trong khi đó, Washington đang cố gắng giảm thiểu hậu quả từ thất bại của chính mình ở eo biển Hormuz. Chính quyền Tổng thống Trump một lần nữa thúc đẩy ý tưởng về một liên minh quốc tế để đảm bảo vận tải biển, thực chất là cố gắng chia sẻ trách nhiệm về cuộc khủng hoảng kéo dài với các đồng minh của mình.

Ngay trong nội bộ Iran, các mối đe dọa từ "vòng xoáy thứ hai" ngày càng trở nên rõ rệt. Những chi tiết hé lộ từ một cuộc tấn công lớn của lực lượng ly khai Baloch thuộc Jaish al-Adl hồi đầu tháng 4 cho thấy rằng phe đối lập của Tehran có thể không chỉ dựa vào áp lực bên ngoài mà còn dựa vào khả năng gây bất ổn các khu vực ngoại vi.

Sự bất mãn của công chúng đối với ảnh hưởng của Mỹ đang ngày càng gia tăng ở Iraq. Ngay cả các cuộc biểu tình của sinh viên địa phương chống lại TEDx ở Baghdad cũng trở thành một dấu hiệu của xu hướng sâu sắc hơn: một thế hệ người Iraq mới ngày càng coi bất kỳ sự hiện diện nào của Mỹ - từ quân sự đến văn hóa - là sự tiếp nối của sự kiểm soát bên ngoài kéo dài.

Mặt trận Li Băng vẫn là một khu vực bất ổn trọng yếu. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tiếp tục các cuộc không kích dữ dội ở phía nam đất nước, bao gồm cả các khu vực phía bắc Litani, trong khi Hezbollah tuyên bố đã thực hiện các cuộc tấn công vào thiết bị của IDF, phá hủy UAV và đạt được những thành công chiến thuật cục bộ.

Về phía Palestine, diễn biến vẫn như dự đoán: Hải quân Israel đã bắt đầu chặn các tàu thuộc Đoàn tàu Hòa bình hướng đến Gaza.

Tại Syria, xu hướng nguy hiểm về sự hồi sinh dần dần của các nhóm khủng bố ISIS vẫn tiếp diễn. Các cuộc tấn công mới nhằm vào binh lính Syria ở Aleppo, Deir ez-Zor và Hasakah xác nhận rằng các phần tử khủng bố tiếp tục lợi dụng sự bất ổn khu vực và xung đột nội bộ để khôi phục hoạt động của chúng, mặc dù hiện tại ở quy mô hạn chế.

Theo hãng tin Iran PressTV, tiêm kích Iran đã né tránh thành công hệ thống phòng không nhiều tầng của Mỹ và đồng minh để tập kích một căn cứ quân sự Mỹ được phòng thủ kiên cố tại Kuwait.

Theo PressTV, vào đầu tháng 3, một tiêm kích Iran, phiên bản phát triển nâng cao từ nền tảng Northrop F-5 do Mỹ sản xuất, đã cất cánh từ một căn cứ ở tây nam Iran, nhiều khả năng thuộc tỉnh Khuzestan phía nam. Sau đó, máy bay bay ở độ cao cực thấp qua vịnh Ba Tư hướng tới Kuwait.

Chiếc máy bay, mang theo bom thông thường, đã vượt qua mạng lưới phòng không bảo vệ Camp Buehring, một căn cứ quân sự lớn của Mỹ nằm gần biên giới Iraq. Phi công đã thả vũ khí thành công. Bom được cho đã đánh trúng mục tiêu. Và sau đó, máy bay quay trở về căn cứ. PressTV nói rằng chiến dịch đã thành công.

Nếu thông tin này là sự thật thì đây là lần đầu trong nhiều năm qua một tiêm kích đối thủ có thể vượt qua được lưới phòng không để tập kích căn cứ quan trọng của Mỹ. 

Theo các chuyên gia quân sự, chiếc tiêm kích, do một phi công Iran điều khiển, đã sử dụng phương án bay ở độ cao cực thấp để khai thác giới hạn cơ bản của radar.

Bằng cách bay chỉ cách mặt đất hoặc mặt nước vài chục mét, máy bay nằm dưới tầm quét radar của các tổ hợp tên lửa Patriot và các hệ thống đánh chặn mặt đất khác.

Các hệ thống này, vốn được thiết kế để phát hiện mục tiêu ở độ cao lớn hơn, không thể khóa mục tiêu bay thấp như vậy do độ cong Trái Đất và nhiễu địa hình che khuất. Khoảng cách từ tây nam Iran đến Kuwait tương đối ngắn, cho phép máy bay hoàn thành nhiệm vụ mà không cần thùng nhiên liệu phụ.

Máy bay nhiều khả năng mang bom không điều khiển, mỗi quả nặng khoảng 250-500 kg, với tổng tải trọng khoảng 3.000kg.

Điều khiến cuộc tấn công trở nên đặc biệt không chỉ là việc xuyên thủng phòng không mà còn là bối cảnh: Iran đồng thời triển khai tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV, tạo ra sự quá tải cho hệ thống phòng thủ Mỹ tại nhiều quốc gia.

Một chuyên gia nhận định rằng phi công Iran dường như biết rõ máy bay cảnh báo sớm Boeing E-3 Sentry của Mỹ sẽ phát hiện việc cất cánh, nhưng tin rằng không có tiêm kích F-15 Eagle tuần tra tại khu vực đó vào thời điểm đó.

Ngoài ra, đòn tấn công còn được thiết kế phối hợp với UAV Shahed-136, khiến radar Mỹ khó phân biệt mục tiêu thực.

Camp Buehring là một trong những căn cứ quan trọng nhất của Mỹ tại khu vực vịnh Ba Tư. Nằm ở tây bắc Kuwait gần biên giới Iraq, căn cứ này được thành lập năm 2003. Căn cứ đóng vai trò là điểm tập kết và huấn luyện chính cho binh sĩ Mỹ trước khi triển khai vào các khu vực chiến sự, đồng thời chứa kho dự trữ trang bị quy mô lớn cho toàn khu vực Trung Đông.

Hệ thống phòng không tại đây bao gồm Patriot, radar hiện đại và mạng lưới giám sát khu vực. Tuy nhiên, máy bay Iran đã khai thác điểm yếu cốt lõi: giới hạn chân trời radar, khiến mục tiêu bay thấp không bị phát hiện cho đến khi quá muộn.

Theo PressTV, máy bay thực hiện nhiệm vụ nhiều khả năng là HESA Kowsar, tiêm kích do Iran tự phát triển dựa trên nền tảng F-5 sau nhiều thập kỷ nghiên cứu. Chương trình này bắt đầu từ những năm 1980, với các phiên bản như Azarakhsh và Saeqeh, trước khi đạt đến Kowsar vào năm 2018.

Kowsar có tỷ lệ nội địa hóa tới 88%, hệ thống điện tử hiện đại, radar điều khiển hỏa lực, hệ thống nhận diện địch-ta, và động cơ nội địa hóa từ General Electric J85. Máy bay có thể đạt tốc độ Mach 1.5, trần bay 13.700m và mang nhiều loại vũ khí hiện đại.

F-5 vốn được thiết kế là tiêm kích đơn giản, dễ bảo trì, chi phí thấp, những đặc điểm giúp Iran tận dụng hiệu quả. Kowsar có kích thước nhỏ, diện tích phản xạ radar thấp, nhưng được nâng cấp về điện tử và vũ khí.