(Dân trí) - Theo hãng thông tấn bán chính thức Mehr, phòng không Iran đã khai hỏa dồn dập ở một số khu vực của thủ đô Tehran.
Phòng không Iran khai hỏa ở một số khu vực Tehrana
Theo hãng thông tấn bán chính thức Mehr, tiếng súng phòng không dữ dội được nghe thấy ở một số khu vực của thủ đô Tehran, Iran, nhưng chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân.
Sau đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim làm rõ tình hình khi cho biết, hệ thống phòng không của Iran đang giao tranh với các máy bay không người lái cỡ nhỏ và UAV giám sát trên một số khu vực của thủ đô Tehran, và tiếng súng phòng không vẫn tiếp tục được nghe thấy ở các khu vực phía tây, trung tâm và đông nam thành phố.
Israel có thể nối lại tấn công Iran ngay trong tuần tới
Israel đang trong tình trạng cảnh giác cao độ, tăng cường chuẩn bị cho khả năng quay trở lại chiến tranh với Iran, trong bối cảnh có những dấu hiệu cho thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sắp đưa ra quyết định về hành động quân sự mới, Channel 12 News cho hay.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump đang được Đô đốc Brad Cooper, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), báo cáo tại Nhà Trắng về các phương án quân sự, trong khi các quan chức Israel tiến hành một loạt cuộc tham vấn căng thẳng.
Các quan chức Israel đang chuẩn bị cho khả năng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran có thể đổ vỡ ngay từ đầu tuần tới. Bản báo cáo dẫn lời các bộ trưởng nội các được báo cáo trong những ngày gần đây cho rằng Mỹ có thể cần phải “thúc đẩy” chiến dịch gây áp lực của mình ở eo biển Hormuz thông qua các cuộc tấn công quân sự vào các cơ sở khí đốt và năng lượng của Iran, cũng như cơ sở hạ tầng chính phủ.
Là một phần của quá trình tăng cường lực lượng, Israel và Mỹ cũng được cho là đang nỗ lực thể hiện mối đe dọa hải quân đáng tin cậy đối với Iran.
Theo hãng tin Bloomberg, CENTCOM đã yêu cầu gửi tên lửa siêu thanh Dark Eagle bị trì hoãn từ lâu đến Trung Đông để có thể sử dụng chống lại Iran, đánh dấu lần đầu tiên Washington triển khai công nghệ này.
Yêu cầu của CENTCOM được đưa ra sau khi Iran di dời các bệ phóng tên lửa của mình ra khỏi tầm bắn của tên lửa Precision Strike Missile của Lục quân Mỹ, công nghệ hiện tại mà nước này đang triển khai. Một người có thông tin trực tiếp về yêu cầu này nói với Bloomberg, và cho biết thêm rằng yêu cầu gửi đến quân đội vẫn đang chờ được phê duyệt.
Bộ Tư lệnh Trung tâm từ chối bình luận về báo cáo này.
Trung Quốc và Nga đã triển khai tên lửa siêu thanh của họ, trong đó Nga đã sử dụng công nghệ này trong cuộc chiến ở Ukraine.
Mỹ được cho là hiện có 3 tàu sân bay và 15 tàu khu trục trong khu vực tham gia vào chiến dịch phong tỏa hàng hải đối với Iran.
Tuy nhiên, tàu sân bay lớn nhất thế giới USS Gerald R. Ford của Mỹ sẽ lên đường trở về nước sau một đợt triển khai lập kỷ lục kéo dài khoảng 300 ngày.
Hai tàu sân bay khác của Mỹ còn ở lại Trung Đông gồm USS George H.W. Bush và USS Abraham Lincoln.
Tổng thống Trump tuyên bố “chiến thắng”, Iran đáp trả cứng rắn
Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Newsmax vào ngày 30/4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã giáng một đòn quân sự mạnh vào Iran, nhưng nói ông muốn giành chiến thắng lớn hơn nữa.
"Chúng ta đã thắng rồi, nhưng tôi muốn thắng lớn hơn nữa”, ông Trump nói.
Theo nhà lãnh đạo Mỹ, quân đội Mỹ đã xóa sổ hải quân Iran, "phá hủy không quân của họ, phá hủy thiết bị radar của họ” và làm suy yếu ban lãnh đạo Iran.
Khẳng định Tehran rất muốn đạt được thỏa thuận, Tổng thống Trump nói rằng lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của ông đang hoạt động theo đúng kế hoạch. Mỹ cho đến nay vẫn chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, bất chấp lời kêu gọi của Tehran.
“Nền kinh tế của họ (Iran) đang sụp đổ. Lệnh phong tỏa thật đáng kinh ngạc. Sức mạnh của lệnh phong tỏa thật đáng kinh ngạc”, ông Trump nhấn mạnh.
Tổng thống Trump dường như bác bỏ khả năng ông sẽ chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn hiện tại và tiếp tục tấn công Iran. “Tôi không biết liệu chúng ta có cần điều đó (lệnh ngừng bắn) hay không. Chúng ta có thể cần nó”, ông nói.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 30/4 đã lên án lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ tại eo biển Hormuz, nói rằng đây là hành động quân sự tiếp diễn chống lại Iran.
“Những gì đang được thực hiện dưới vỏ bọc phong tỏa hải quân là sự mở rộng các hoạt động quân sự chống lại một quốc gia đang phải đánh đổi cho sự kháng cự và độc lập của mình”, Tổng thống Pezeshkian viết trên mạng xã hội.
Trước đó, Tư lệnh không gian vũ trụ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Majid Mousavi cho biết, quân đội Iran sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công của Mỹ bằng "những đòn tấn công kéo dài và đau đớn".
"Chúng tôi đã thấy những gì xảy ra với các căn cứ của các vị trong khu vực, tàu chiến của các vị cũng sẽ đối mặt với số phận tương tự. Chúng tôi sẽ đáp trả các hoạt động của kẻ thù bằng những đòn tấn công kéo dài và đau đớn, ngay cả khi các cuộc tấn công của Mỹ chỉ diễn ra ngắn gọn và chớp nhoáng”, ông nói.
Những sự kiện đáng chú ý
Cuộc khủng hoảng dầu mỏ và hậu quả khi UAE rút khỏi OPEC+ tiếp tục làm thay đổi cán cân quyền lực trên khắp khu vực Trung Đông mở rộng. Bất chấp UAE rút lui, các nước OPEC+ còn lại vẫn dự định tăng hạn ngạch, nhằm chứng minh cho thị trường thấy rằng tổ chức này vẫn đang nắm quyền kiểm soát.
Ngoài cú sốc đối với liên minh dầu mỏ, cũng xuất hiện những tin đồn cho rằng UAE có thể rút khỏi Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), nơi Ả rập Xê út truyền thống giữ vị trí thống trị.
Trong khi đó, Washington đang cố gắng giảm thiểu hậu quả từ thất bại của chính mình ở eo biển Hormuz. Chính quyền Tổng thống Trump một lần nữa thúc đẩy ý tưởng về một liên minh quốc tế để đảm bảo vận tải biển, thực chất là cố gắng chia sẻ trách nhiệm về cuộc khủng hoảng kéo dài với các đồng minh của mình.
Ngay trong nội bộ Iran, các mối đe dọa từ "vòng xoáy thứ hai" ngày càng trở nên rõ rệt. Những chi tiết hé lộ từ một cuộc tấn công lớn của lực lượng ly khai Baloch thuộc Jaish al-Adl hồi đầu tháng 4 cho thấy rằng phe đối lập của Tehran có thể không chỉ dựa vào áp lực bên ngoài mà còn dựa vào khả năng gây bất ổn các khu vực ngoại vi.
Sự bất mãn của công chúng đối với ảnh hưởng của Mỹ đang ngày càng gia tăng ở Iraq. Ngay cả các cuộc biểu tình của sinh viên địa phương chống lại TEDx ở Baghdad cũng trở thành một dấu hiệu của xu hướng sâu sắc hơn: một thế hệ người Iraq mới ngày càng coi bất kỳ sự hiện diện nào của Mỹ - từ quân sự đến văn hóa - là sự tiếp nối của sự kiểm soát bên ngoài kéo dài.
Mặt trận Li Băng vẫn là một khu vực bất ổn trọng yếu. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tiếp tục các cuộc không kích dữ dội ở phía nam đất nước, bao gồm cả các khu vực phía bắc Litani, trong khi Hezbollah tuyên bố đã thực hiện các cuộc tấn công vào thiết bị của IDF, phá hủy UAV và đạt được những thành công chiến thuật cục bộ.
Về phía Palestine, diễn biến vẫn như dự đoán: Hải quân Israel đã bắt đầu chặn các tàu thuộc Đoàn tàu Hòa bình hướng đến Gaza.
Tại Syria, xu hướng nguy hiểm về sự hồi sinh dần dần của các nhóm khủng bố ISIS vẫn tiếp diễn. Các cuộc tấn công mới nhằm vào binh lính Syria ở Aleppo, Deir ez-Zor và Hasakah xác nhận rằng các phần tử khủng bố tiếp tục lợi dụng sự bất ổn khu vực và xung đột nội bộ để khôi phục hoạt động của chúng, mặc dù hiện tại ở quy mô hạn chế.
https://dantri.com.vn/the-gioi/tiem-kich-iran-da-vuot-qua-ma-tran-phong-thu-patriot-cua-my-the-nao-20260430145845430.htm
Tiêm kích Iran đã vượt qua "ma trận" phòng thủ Patriot của Mỹ thế nào?
(Dân trí) - Trong những ngày đầu của cuộc xung đột, một tiêm kích Iran dường như đã làm được điều mà không máy bay chiến đấu nào thực hiện được trong hơn nhiều năm qua.
Theo hãng tin Iran PressTV, tiêm kích Iran đã né tránh thành công hệ thống phòng không nhiều tầng của Mỹ và đồng minh để tập kích một căn cứ quân sự Mỹ được phòng thủ kiên cố tại Kuwait.
Theo PressTV, vào đầu tháng 3, một tiêm kích Iran, phiên bản phát triển nâng cao từ nền tảng Northrop F-5 do Mỹ sản xuất, đã cất cánh từ một căn cứ ở tây nam Iran, nhiều khả năng thuộc tỉnh Khuzestan phía nam. Sau đó, máy bay bay ở độ cao cực thấp qua vịnh Ba Tư hướng tới Kuwait.
Chiếc máy bay, mang theo bom thông thường, đã vượt qua mạng lưới phòng không bảo vệ Camp Buehring, một căn cứ quân sự lớn của Mỹ nằm gần biên giới Iraq. Phi công đã thả vũ khí thành công. Bom được cho đã đánh trúng mục tiêu. Và sau đó, máy bay quay trở về căn cứ. PressTV nói rằng chiến dịch đã thành công.
Nếu thông tin này là sự thật thì đây là lần đầu trong nhiều năm qua một tiêm kích đối thủ có thể vượt qua được lưới phòng không để tập kích căn cứ quan trọng của Mỹ.
Theo các chuyên gia quân sự, chiếc tiêm kích, do một phi công Iran điều khiển, đã sử dụng phương án bay ở độ cao cực thấp để khai thác giới hạn cơ bản của radar.
Bằng cách bay chỉ cách mặt đất hoặc mặt nước vài chục mét, máy bay nằm dưới tầm quét radar của các tổ hợp tên lửa Patriot và các hệ thống đánh chặn mặt đất khác.
Các hệ thống này, vốn được thiết kế để phát hiện mục tiêu ở độ cao lớn hơn, không thể khóa mục tiêu bay thấp như vậy do độ cong Trái Đất và nhiễu địa hình che khuất. Khoảng cách từ tây nam Iran đến Kuwait tương đối ngắn, cho phép máy bay hoàn thành nhiệm vụ mà không cần thùng nhiên liệu phụ.
Máy bay nhiều khả năng mang bom không điều khiển, mỗi quả nặng khoảng 250-500 kg, với tổng tải trọng khoảng 3.000kg.
Điều khiến cuộc tấn công trở nên đặc biệt không chỉ là việc xuyên thủng phòng không mà còn là bối cảnh: Iran đồng thời triển khai tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV, tạo ra sự quá tải cho hệ thống phòng thủ Mỹ tại nhiều quốc gia.
Một chuyên gia nhận định rằng phi công Iran dường như biết rõ máy bay cảnh báo sớm Boeing E-3 Sentry của Mỹ sẽ phát hiện việc cất cánh, nhưng tin rằng không có tiêm kích F-15 Eagle tuần tra tại khu vực đó vào thời điểm đó.
Ngoài ra, đòn tấn công còn được thiết kế phối hợp với UAV Shahed-136, khiến radar Mỹ khó phân biệt mục tiêu thực.
Camp Buehring là một trong những căn cứ quan trọng nhất của Mỹ tại khu vực vịnh Ba Tư. Nằm ở tây bắc Kuwait gần biên giới Iraq, căn cứ này được thành lập năm 2003. Căn cứ đóng vai trò là điểm tập kết và huấn luyện chính cho binh sĩ Mỹ trước khi triển khai vào các khu vực chiến sự, đồng thời chứa kho dự trữ trang bị quy mô lớn cho toàn khu vực Trung Đông.
Hệ thống phòng không tại đây bao gồm Patriot, radar hiện đại và mạng lưới giám sát khu vực. Tuy nhiên, máy bay Iran đã khai thác điểm yếu cốt lõi: giới hạn chân trời radar, khiến mục tiêu bay thấp không bị phát hiện cho đến khi quá muộn.
Theo PressTV, máy bay thực hiện nhiệm vụ nhiều khả năng là HESA Kowsar, tiêm kích do Iran tự phát triển dựa trên nền tảng F-5 sau nhiều thập kỷ nghiên cứu. Chương trình này bắt đầu từ những năm 1980, với các phiên bản như Azarakhsh và Saeqeh, trước khi đạt đến Kowsar vào năm 2018.
Kowsar có tỷ lệ nội địa hóa tới 88%, hệ thống điện tử hiện đại, radar điều khiển hỏa lực, hệ thống nhận diện địch-ta, và động cơ nội địa hóa từ General Electric J85. Máy bay có thể đạt tốc độ Mach 1.5, trần bay 13.700m và mang nhiều loại vũ khí hiện đại.
F-5 vốn được thiết kế là tiêm kích đơn giản, dễ bảo trì, chi phí thấp, những đặc điểm giúp Iran tận dụng hiệu quả. Kowsar có kích thước nhỏ, diện tích phản xạ radar thấp, nhưng được nâng cấp về điện tử và vũ khí.
@a98 @hatam @ktqsminh @ngo-rung @meotamthe @elevonic
52 tàu Iran vượt qua hàng rào phong tỏa của Mỹ
Thứ tư, 29/04/2026 - 14:20
Dữ liệu giám sát vệ tinh cho thấy trong khoảng 72 giờ, đã có 52 tàu thuyền vượt qua hàng rào phong tỏa hàng hải của Mỹ, truyền thông Iran cho hay.
Hãng tin WANA của Iran dẫn dữ liệu giám sát vệ tinh cho biết, trong vòng 72 giờ tính đến ngày 28/4, ít nhất 52 tàu đã băng qua đường phong tỏa hàng hải của Mỹ.
Những tàu này bao gồm 31 tàu chở dầu và 21 tàu chở hàng. Ngoài ra, 30 tàu đã đi qua eo biển Hormuz, trong đó có 6 tàu chở dầu và 5 tàu chở hàng của Iran.
https://dantri.com.vn/the-gioi/52-tau-iran-vuot-qua-hang-rao-phong-toa-cua-my-20260429140802763.htm
https://twitter.com/me_observer_/status/2050265531308011917?s=46&t=wj6RUxoo3J5Eor5xgVjc1A
Tăng chủ lựt ít xà cháy hơi gắt
Không chửi lợn, không mắng chó
Lãnh đạo Iran tuyên bố sẽ đánh bại kẻ thù trong các cuộc chiến kinh tế và văn hóa sau chiến thắng của nước này trên chiến trường.
Thứ Sáu, ngày 01 tháng 5 năm 2026
-
Lãnh đạo Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố dân tộc Iran sẽ tiếp tục đánh bại kẻ thù trên mặt trận văn hóa và kinh tế, sau khi đã chứng minh năng lực trên chiến trường quân sự.
-
Ayatollah Seyyed Mojtaba Khamenei đưa ra thông điệp nhân dịp Ngày Nhà giáo và Ngày Lao động.
-
Ông nhấn mạnh rằng sau hơn 47 năm đấu tranh, Cộng hòa Hồi giáo Iran đã cho thế giới thấy một phần đáng kể sức mạnh quân sự của mình.
-
Theo ông, giai đoạn tiếp theo là phải khiến kẻ thù thất vọng và bị đánh bại trong hai lĩnh vực:
-
Thánh chiến kinh tế
-
Thánh chiến văn hóa
-
-
Ông cho rằng:
-
Giáo viên là mắt xích có ảnh hưởng nhất trong cuộc chiến văn hóa.
-
Người lao động là lực lượng hiệu quả nhất trong cuộc chiến kinh tế.
-
Hai lực lượng này đóng vai trò như “xương sống” của đất nước trong lĩnh vực văn hóa và kinh tế.
-
-
Iran kỷ niệm Ngày Nhà giáo Quốc gia vào ngày 2 tháng 5, trùng với ngày giỗ của học giả Ayatollah Morteza Mutahhari.
-
Ngày Quốc tế Lao động được tổ chức vào ngày 1 tháng 5 hằng năm.
-
Ayatollah Khamenei khẳng định sự phát triển của Iran phụ thuộc vào hai trụ cột chính:
-
Tri thức
-
Lao động
-
-
Ông kêu gọi cần có sự hỗ trợ thiết thực dành cho giáo viên và người lao động, thay vì chỉ ca ngợi bằng lời nói.
-
Về vai trò của giáo viên:
-
Giáo viên có trách nhiệm nặng nề trong việc truyền đạt kỹ năng.
-
Họ góp phần nuôi dưỡng trí tuệ và định hình bản sắc cho thế hệ tương lai.
-
Học sinh sẽ phản ánh hành vi và lời nói của thầy cô như một tấm gương.
-
-
Về vai trò của người lao động:
-
Nơi làm việc được mô tả là một đấu trường rộng lớn như cả đất nước.
-
Sự chăm chỉ và tận tâm được xem là nền tảng của mọi thành công lớn.
-
-
Ông cảnh báo các quan chức rằng việc ca ngợi giáo viên và công nhân là chưa đủ; cần có hành động cụ thể để hỗ trợ họ.
-
Ông so sánh việc ủng hộ giáo viên và công nhân với sự ủng hộ mà người dân Iran đã dành cho lực lượng quân đội.
-
Các đề xuất được ông đưa ra gồm:
-
Tăng cường tương tác giữa gia đình và ban quản lý trường học.
-
Khuyến khích người dân ưu tiên mua hàng hóa sản xuất trong nước.
-
Hỗ trợ người lao động địa phương thông qua tiêu dùng nội địa.
-
-
Ông kêu gọi các chủ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp đang gặp khó khăn:
-
Hạn chế sa thải nhân viên tối đa có thể.
-
Xem mỗi người lao động là một tài sản của doanh nghiệp.
-
Cần có sự hỗ trợ từ chính phủ để duy trì việc làm.
-
-
Kết luận, Ayatollah Khamenei bày tỏ hy vọng rằng Iran sẽ tiếp tục tiến tới “đỉnh cao của sự tiến bộ và xuất sắc” bằng cách:
-
Củng cố bản sắc Hồi giáo Iran thông qua giáo viên.
-
Ưu tiên hàng hóa nội địa do công nhân Iran sản xuất.
-
@a98 @hatam @ktqsminh @ngo-rung @meotamthe @elevonic
Mỹ trừng phạt 5 công ty hóa dầu Trung Quốc vì hợp tác với Iran. Trung Quốc đã cấm các công ty này tuân thủ các lệnh trừng phạt này. Như vậy là TQ đã bắt đầu ra mặt thách thức và đương đầu trực tiếp với hệ thống Mỹ chứ không còn chống lại theo lối mềm dẻo, kiểu "giữ mặt mũi" cho Mỹ nữa. Trước đây Trung Quốc dù không tuân thủ lệnh trừng phạt của Mỹ nhưng vẫn chỉ là ngầm bên trong, còn bên ngoài vẫn "giữ thể diện" cho Mỹ, còn bây giờ là công khai ra rồi.
Điểm khác biệt lớn nhất so với "phản đối bằng lời" là: lần này Bộ Thương mại Trung Quốc (MOFCOM) ra “阻断禁令 / blocking injunction” với câu chữ rất cứng: “不得承认、不得执行、不得遵守” (không được thừa nhận, không được thực thi, không được tuân thủ) các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhắm vào 5 công ty.
Reuters cũng mô tả đây là việc MOFCOM ban hành injunction để “block” trừng phạt Mỹ, nêu rõ danh sách 5 nhà máy và bối cảnh Mỹ cáo buộc mua dầu Iran.
Nói cách khác: Trung Quốc không chỉ “giữ mặt mũi” kiểu tuyên bố phản đối, mà đang đưa ra nghĩa vụ tuân thủ luật Trung Quốc cho các chủ thể trong nước (và các thực thể liên quan) - đây là một bước "pháp lý hoá" đối đầu.
Điểm "đổi pha" lần này không nằm ở chuyện Trung Quốc bắt đầu không tuân thủ (vốn đã diễn ra từ lâu), mà nằm ở chỗ họ chuyển từ "không tuân thủ trên thực tế nhưng giữ lời lẽ/động tác ngoại giao" sang "đưa ra mệnh lệnh pháp lý công khai"
Bổ sung thêm
Nhưng cũng cần thấy đây không phải hoàn toàn mới từ hư không. Trung Quốc đã có "blocking rules" từ năm 2021, tức khung pháp lý để chống việc áp dụng ngoài lãnh thổ của luật nước ngoài. Quy định 2021 cho phép Bộ Thương mại ban hành "prohibition order" khi xác định luật/biện pháp nước ngoài có áp dụng ngoài lãnh thổ không chính đáng, cấm các bên liên quan chấp nhận, thi hành hoặc tuân thủ biện pháp đó. Cái mới của vụ này là Bắc Kinh kích hoạt công cụ đó vào một dầu mỏ Iran - một hồ sơ rất nhạy cảm, trong lúc Mỹ đang tăng áp lực tối đa lên nguồn thu dầu của Iran.
Tóm lại: Không phải Trung Quốc "bây giờ mới bắt đầu không tuân thủ", mà là bây giờ họ công khai pháp lý hóa việc không tuân thủ trừng phạt ngoài lãnh thổ của Mỹ.
Trung Quốc đã cấm việc tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với các công ty hóa dầu.
Chính quyền Trung Quốc đã ban hành lệnh yêu cầu các công ty trong nước phớt lờ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với năm công ty hóa dầu Trung Quốc bị Mỹ hạn chế hoạt động vì hợp tác với Iran.
Các biện pháp trừng phạt nhằm vào Công ty hóa dầu Hengli (Đại Liên), Tập đoàn hóa dầu Tấn Thành Sơn Đông, Tập đoàn hóa chất Hà Bắc Xinhai, Công ty hóa dầu Shouguang Luqing và Công ty hóa chất Shengxing Sơn Đông
Bắc Kinh nhấn mạnh rằng hành động của phía Mỹ hạn chế các hoạt động thương mại bình thường của các doanh nghiệp và vi phạm các chuẩn mực cơ bản của quan hệ quốc tế.
Nguồn chính thống
https://www.mofcom.gov.cn/zwgk/zcfb/art/2026/art_0ff88c45f1974962a539775085014888.html
Báo nhà nước Trung Quốc
https://www3.xinhuanet.com/fortune/20260502/c6ee40ad1be34b59ae77e63b9a6a0239/c.html
https://finance.sina.com.cn/wm/2026-05-02/doc-inhwpcha9647075.shtml
https://global.chinadaily.com.cn/a/202605/02/WS69f5ecd6a310d6866eb46b9e.html
https://asiatimes.com/2026/04/china-defends-firms-as-us-sanctions-hengli-over-iran-oil/
Phân tích thêm. Như đã nói: không phải Trung Quốc "bây giờ mới bắt đầu không tuân thủ", mà là "bây giờ họ công khai pháp lý hóa việc không tuân thủ trừng phạt ngoài lãnh thổ của Mỹ".
Điểm đổi pha nằm ở 3 tầng:
1) Từ lập trường ngoại giao sang nghĩa vụ pháp lý
Trước đây Bắc Kinh thường nói Mỹ "lạm dụng trừng phạt đơn phương", "vi phạm luật quốc tế", "Trung Quốc phản đối". Nhưng lần này MOFCOM ban hành "prohibition order / blocking injunction" có hiệu lực ngay, yêu cầu các chủ thể liên quan "không công nhận, không thi hành, không tuân thủ" lệnh trừng phạt Mỹ đối với 5 công ty. Global Times tường thuật đúng câu này: MOFCOM yêu cầu "not to recognize, enforce, and comply" với trừng phạt Mỹ; đồng thời nói lệnh có hiệu lực ngay.
2) Thứ hai, Trung Quốc chuyển từ "doanh nghiệp tự né" sang "nhà nước đứng ra che chắn"
Trước đây nếu doanh nghiệp Trung Quốc mua dầu Iran, dùng trung gian, chuyển tàu, thanh toán không qua USD, thì về bản chất là "thực tế không tuân thủ", nhưng nhà nước Trung Quốc vẫn để một khoảng mờ: phản đối Mỹ, nhưng không nhất thiết biến thành mệnh lệnh pháp lý cụ thể cho toàn bộ chủ thể trong nước. Lần này, MOFCOM dựa trên cơ chế của "2021 Blocking Rules" để xác định biện pháp Mỹ là áp dụng ngoài lãnh thổ không chính đáng, rồi ra lệnh cấm tuân thủ. Chính quy định 2021 đã nói khi cơ chế liên ngành xác nhận có áp dụng ngoài lãnh thổ không chính đáng, MOFCOM có thể ra "prohibition order" rằng biện pháp nước ngoài "không được chấp nhận, thi hành hoặc tuân thủ".
3) Nó tạo xung đột pháp lý trực tiếp Mỹ-Trung cho doanh nghiệp và ngân hàng.
Mỹ nói: các định chế tài chính phải tránh giao dịch với những nhà máy lọc dầu Trung Quốc liên quan dầu Iran, đặc biệt ở Sơn Đông. OFAC cảnh báo Trung Quốc mua khoảng "90% dầu xuất khẩu của Iran", và các "teapot refineries" chiếm phần lớn lượng này. Mỹ còn nói sẵn sàng dùng trừng phạt thứ cấp với các định chế tài chính nước ngoài tiếp tục hỗ trợ hoạt động của Iran. Trung Quốc thì nói ngược lại: trong phạm vi luật Trung Quốc, không được công nhận/thi hành/tuân thủ lệnh Mỹ. Vậy doanh nghiệp bị đặt vào thế: tuân thủ Mỹ thì có thể phạm luật Trung Quốc, tuân thủ Trung Quốc thì có thể bị Mỹ đánh vào USD, tài sản, ngân hàng đại lý, bảo hiểm, vận tải.
Như vậy, cái mới lần này là: "Bắc Kinh không còn chỉ để sự bất tuân diễn ra trong vùng xám thương mại, mà biến nó thành một hành vi được nhà nước bảo hộ bằng mệnh lệnh pháp lý công khai".
Tuy nhiên, vẫn nên thêm một giới hạn: đây là "đối đầu có chọn lọc", chưa phải là "tuyên chiến kinh tế toàn diện", dù nó là tiền đề cho việc này.
Nếu Trung Quốc áp dụng kiểu này với mọi lệnh trừng phạt Mỹ, đặc biệt nhắm vào ngân hàng lớn, tập đoàn công nghệ, hãng bảo hiểm, định chế tài chính xuyên biên giới, thì đó mới là mức đối đầu hệ thống.
Dù vụ này là một bước rất mạnh, nhưng hiện vẫn đang được khoanh vào "5 doanh nghiệp lọc dầu/hóa dầu liên quan Iran", nơi Bắc Kinh có thể chấp nhận rủi ro cao hơn vì nhiều chủ thể này ít phụ thuộc trực tiếp vào thị trường Mỹ hơn các ngân hàng quốc doanh lớn.
Tóm lại, đây đúng là bước công khai hóa và pháp lý hóa sự thách thức của Trung Quốc đối với trừng phạt thứ cấp của Mỹ. Nó đánh vào một trụ cột rất quan trọng của quyền lực Mỹ: khả năng biến luật Mỹ thành luật de facto cho doanh nghiệp nước khác thông qua USD, ngân hàng, bảo hiểm và hệ thống thanh toán toàn cầu.
Nhà Trắng vừa tung ra một video lặp đi lặp lại về Trump, trong đó ông dành cả tiếng đồng hồ để nói từ "chiến thắng".
"Không thể dừng lại, sẽ không dừng lại," Nhà Trắng viết.
Không xem được video? Hãy đăng ký https://t.me/tintucthoisu
Theo hãng tin Fars, Iran đã trao cho Mỹ một "lộ trình" để đạt được hòa bình.
Tehran đã gửi phản hồi 14 điểm đối với đề xuất giải quyết xung đột tới Mỹ thông qua Pakistan, theo báo cáo của Tasnim.
Người Iran nhấn mạnh việc giải quyết tất cả các vấn đề trong vòng 30 ngày, trong khi Mỹ đề xuất một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tháng.
Các điều kiện bao gồm đảm bảo an ninh, việc rút quân Mỹ, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, việc trả lại tài sản của Iran, bồi thường, việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và việc chấm dứt các hành động thù địch ở tất cả các khu vực, bao gồm cả Lebanon, cũng như các quy tắc mới cho eo biển Hormuz.
Tehran đang chờ phản hồi chính thức từ Mỹ.
Không xem được video? Hãy đăng ký https://t.me/tintucthoisu
chán cho Iran, đang có thiên thời địa lợi nhan hoà không biết tận dụng tối đa chiến thắng. Chỉ còn cách bục vinh quang 1 bước chân thì lại chùn bước kết cục chẳng ra com cháo gì nữa. Trình chiến lược như này thì an phận chứ còn mong cầu gì nữa. Với tư tưởng như này thì giải tán các lực lượng uỷ nhiệm ở Trung Đông cho nhanh.
Spirit Airlines phá sản: Hệ luỵ từ thất bại của cuộc chiến Iran
Hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines chính thức ngừng hoạt động vào Thứ Bảy, 2 Tháng Năm, trở thành nạn nhân lớn đầu tiên của ngành hàng không toàn cầu trước sức ép tàn khốc từ cuộc chiến Iran, NBC News loan tin.
Sự sụp đổ này không chỉ là một thảm kịch kinh tế đánh dấu việc một hãng hàng không giá rẻ lớn biến mất khỏi bầu trời Hoa Kỳ mà còn bộc lộ những vết nứt sâu sắc trong chiến lược đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng Thống Donald Trump.
Hãng hàng không giá rẻ đang gặp khó khăn tài chính này gửi ra thông báo về việc “thu hẹp hoạt động có trật tự” và bắt đầu bằng: “Thưa quý khách thân mến, tất cả các chuyến bay bị hủy, và dịch vụ hàng không của chúng tôi không còn hoạt động nữa.”
Cùng với thông báo trên là 17,000 nhân viên phải nghỉ việc và hàng ngàn chuyến bay bị hủy bỏ ngay lập tức.
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến “cái chết” của Spirit Airlines chính là “cơn ác mộng” nhiên liệu.
Chỉ trong vòng hai tháng kể từ khi cuộc chiến Iran bùng nổ, giá nhiên liệu phản lực tăng gấp đôi. Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa sau các cuộc không kích của Hoa Kỳ và Israel làm tê liệt dòng chảy dầu mỏ toàn cầu, đẩy ngành hàng không vào cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ đại dịch COVID-19.
Đối với một hãng hàng không giá rẻ vốn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm lợi nhuận như Spirit Airlines, mức tăng giá xăng dầu bất ngờ này là “nhát dao” cuối cùng. Dù tung nỗ lực tái cấu trúc sau lần phá sản đầu năm 2025, hãng Spirit Airlines hoàn toàn bị “nghiền nát” khi chi phí vận hành vượt xa khả năng chi trả.
Trước nguy cơ sụp đổ của một hãng bay từng chiếm 5% thị phần nội địa, Tổng Thống Trump tìm cách can thiệp bằng đề xuất ngân khoản cứu trợ trị giá $500 triệu. Giới phân tích nhận định đây là hành động chỉ để “chữa cháy” cho những thiệt hại kinh tế do chính cuộc chiến do ông gây ra. Tuy nhiên, nỗ lực này thất bại khi gặp phải sự phản đối quyết liệt từ các dân biểu đảng Cộng Hòa tại Quốc Hội và sự thiếu đồng thuận từ phía các chủ nợ.
Ông Dave Davis, tổng giám đốc và chủ tịch hội đồng quản trị Spirit Airlines, cho biết: “Việc duy trì hoạt động đòi hỏi hàng trăm triệu đô la trả nợ mà Spirit hiện tại là không có và không thể kiếm ra được.”
Trong cuộc phỏng vấn với tờ The Wall Street Journal vào Thứ Bảy, Tổng Giám Đốc Davis nói thêm rằng ông không hề có ý định để hãng hàng không ngừng hoạt động đột ngột khiến những hành khách mua vé từ trước gặp khó khăn. “Chúng tôi không cố ý bán bất kỳ chiếc vé nào trong khi biết sẽ đóng cửa,” ông nói với tờ báo. “Chúng tôi thật sự nghĩ sẽ nhận được thanh khoản nợ mà chúng tôi cần.”
Tại một cuộc họp báo vào sáng Thứ Bảy, ông Sean Duffy, bộ trưởng Giao Thông nói rằng mặc dù có tiềm năng cho một thỏa thuận giữa hãng hàng không và chính phủ, nhưng “đó phải là một thỏa thuận tốt,” và nói thêm rằng thoả thuận không đạt được do “chủ nợ.”
Tuy nhiên, ông Duffy cũng nói nước đôi khi có ý đổ trách nhiệm cho hãng hàng không, rằng “liệu họ có muốn thực hiện một thỏa thuận với chính phủ hay không,” rồi lại thừa nhận “Nhưng cũng từ góc độ của chính phủ, chúng ta thường không có sẵn nửa tỷ đô la nằm trong một tài khoản dự phòng để cứu trợ của một hãng hàng không.”
Trong nỗ lực xoa dịu dư luận, giới chức chính quyền Trump và Bộ Trưởng Duffy đổ lỗi cho chính quyền tiền nhiệm Biden khi ngăn cản sự sáp nhập giữa Spirit Airlines và JetBlue Airlines vào năm 2024. Họ lập luận rằng nếu sự sáp nhập được thông qua, Spirit Airlines đã có đủ tiềm lực tài chính để vượt qua khủng hoảng.
Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế và chiến lược hàng không nhận định lập luận này không thuyết phục. Thực tế cho thấy, ngay cả khi có sáp nhập đi chăng nữa, không một thực thể hàng không nào có thể chống đỡ được cú sốc khi giá nhiên liệu phản lực tăng gấp đôi chỉ trong vòng hai tháng. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thảm kịch này là sự đóng cửa của eo biển Hormuz, hệ quả từ cuộc chiến với Iran do ông Trump phát động.
Việc triển khai chiến tranh mà không có kế hoạch dự phòng cho thấy thiếu hẳn một chiến lược quan trọng. Thay vì đưa ra lộ trình thoát hiểm an toàn cho nền kinh tế, chính quyền hiện tại đẩy các doanh nghiệp nội địa như Spirit Airlines vào thế ngặt nghèo, trước các biến động giá dầu mà họ không thể kiểm soát.
Sự phá sản của Spirit Airlines để lại một khoảng trống khổng lồ. Việc mất đi một đối thủ cạnh tranh giá rẻ sẽ trực tiếp đẩy giá vé máy bay lên cao, tạo thêm gánh nặng tài chính cho người dân Mỹ vốn đang lao đao vì lạm phát chiến tranh.
Tổng Giám Đốc Dave Davis thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng công ty từng hy vọng vào một kế hoạch vay mượn để duy trì hoạt động, nhưng “cơn ác mộng” từ giá dầu hóa thạch đã vượt quá mọi dự tính.
Tình hình hiện nay cho thấy, nếu chiến cuộc Iran không sớm chấm dứt, ngành hàng không sẽ còn chứng kiến thêm nhiều sự sụp đổ tương tự. Nền kinh tế đang phải trả một cái giá quá đắt cho những quyết định quân sự thiếu tầm nhìn, và sự biến mất của Spirit Airlines chính là lời cảnh báo đầu tiên về một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn diện trong tương lai gần.
https://www.nbcnews.com/business/consumer/spirit-airlines-shuts-down-rcna343155
TRUMP: Đang xem xét kế hoạch mà Iran vừa gửi cho chúng ta
‘KHÔNG THỂ TƯỞNG TƯỢNG LÀ CÓ THỂ CHẤP NHẬN ĐƯỢC’
Tehran ‘vẫn chưa phải trả GIÁ ĐỦ LỚN cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại’
Không xem được video? Hãy đăng ký https://t.me/tintucthoisu
Ông Trump tuyên bố sẽ "LOẠI BỎ" việc sản xuất tên lửa của Iran.
Không xem được video? Hãy đăng ký https://t.me/tintucthoisu
Ông Trump sẽ xem xét đề nghị của Iran ngay trên máy bay AF1.
Không xem được video? Hãy đăng ký https://t.me/tintucthoisu








