Người dân Iran trên khắp cả nước ăn mừng Ngày Cộng hòa Hồi giáo và hát quốc ca. Dân Iran đoàn kết và lòng căm thù giặc Mẽo và Ít xà dâng cao thế này mà a Chum vẫn quyết tâm đổ quân vào chiến trên bộ thì thôi, đừng hỏi. Ngành sản xuất hòm kẽm ở Mẽo sắp phất rồi.
Iran lại khoe căn cứ ngầm, chưa hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái
Căn cứ khổng lồ được bảo vệ bởi núi non. Các căn cứ được trang bị bệ phóng mới’. Tên lửa được nâng cấp.
Xem xong Mẽo, Ít xà và các nước Vùng Vịnh tự dưng thấy dựng tóc gáy, sởn gai ốc. Bảo sao Iran kiên quyết không đàm phán, chơi khô máu đến cùng, bất chấp a Chum van xin đàm phán để chuồn.
Tóm lược các thông báo mới của vệ binh cộng hòa Iran IRGC và quân đội Iran Artesh (2 lực lượng khác nhau nhưng cùng nằm dưới quyền chỉ huy của Lãnh tụ với tư cách là tư lệnh tối cao các lực lượng vũ trang - không phải như media tẩy não rằng IRGC thuộc giáo chủ còn Artesh thuộc tổng thống đâu nhé) được đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin
IRGC cảnh báo sẽ nhắm vào các công ty công nghệ Mỹ tiếp tay 31/03/2026 - Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã cảnh báo 18 công ty lớn của Mỹ, bao gồm cả những gã khổng lồ công nghệ, rằng văn phòng và tài sản của họ trong khu vực sẽ bị tấn công vì họ đã hỗ trợ các hoạt động của Mỹ-Israel bên trong Iran bằng cách cung cấp dịch vụ tình báo.
- IRGC cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Ba rằng các công ty này có thể phải chờ đợi các cuộc tấn công trả đũa của Iran bắt đầu lúc 20:00 giờ Iran ngày 1 tháng 4, đồng thời nói thêm rằng văn phòng của họ trong khu vực sẽ “bị tiêu diệt”.
- Danh sách do IRGC công bố bao gồm các tên tuổi công nghệ lớn như Apple, Google, Meta và Microsoft, cũng như các nhà cung cấp phần cứng lớn như HP, Intel, IBM và Cisco. Các thương hiệu lớn khác bao gồm Tesla, Nvidia, Oracle, JP Morgan và Boeing.
- IRGC mô tả các công ty này là các thực thể tình báo có liên hệ với chính phủ của Hoa Kỳ, đồng thời cho biết các dịch vụ trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ truyền thông internet (ICT) của họ là những yếu tố chính trong việc thiết kế các hoạt động tấn công và truy tìm các mục tiêu ám sát của Mỹ và Israel bên trong Iran.
Chiến dịch lời hứa chân thực 4, làn sóng 88: Hải quân IRGC cho biết đã phát động các cuộc tấn công 'nặng nề' vào các mục tiêu Mỹ-Israel 31/03/2026 - Hải quân Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cho biết đã thực hiện 4 chiến dịch chống lại các mục tiêu khủng bố của Mỹ và Israel vào đầu giờ thứ Ba, tung ra những đòn tấn công như một phần của đợt thứ 88 của Chiến dịch True Promise 4. Họ cho biết đó là một cuộc tấn công "nặng nề" nhằm vào các vị trí của đối phương.
- Họ cũng cho biết một tàu container của chính quyền Israel có tên Express Halfong đã bị tên lửa đạn đạo tấn công ở vùng biển giữa Vịnh Ba Tư.
- IRGC cũng cho biết, trong chiến dịch phối hợp thứ hai, nơi ẩn náu của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ dọc bờ biển UAE, nơi họ ẩn náu bên ngoài các căn cứ quân sự để tránh tên lửa hủy diệt của Iran, đã bị máy bay không người lái có chất nổ nhắm mục tiêu và phá hủy một cách chính xác.
- Hải quân IRGC cũng cho biết họ đã phá hủy một hệ thống chống máy bay không người lái thuộc Hạm đội thứ năm của Hoa Kỳ đã được triển khai bên ngoài căn cứ của họ gần sân bay Manama ở Bahrain, đồng thời cho biết thêm rằng hai radar cảnh báo sớm tiên tiến tại căn cứ "Jaber al-Ahmad" của Mỹ ở Kuwait đã bị máy bay không người lái tấn công.
- Tuyên bố của IRGC nhắc lại rằng eo biển Hormuz hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của các lực lượng của họ, với câu nói "Một chuyển động nhỏ nhất của kẻ thù sẽ gặp phải các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái"
- IRGC cũng nói các hoạt động này là hành động tự vệ chính đáng theo luật pháp quốc tế.
- Trong những ngày gần đây, quy mô, độ chính xác và tỷ lệ thành công của các cuộc tấn công của Iran ngày càng gia tăng.
Quân đội Iran (Artesh) nhắm vào các trung tâm công nghiệp và công nghệ chiến lược ở Tel Aviv, Haifa 31/03/2026 - Trong một tuyên bố hôm thứ Ba, quân đội Iran đã công bố một làn sóng hoạt động không người lái mới nhắm vào các trung tâm công nghiệp và truyền thông chiến lược liên kết với Israel.
- Quân đội cho biết lực lượng của họ đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa để đáp trả các cuộc tấn công gần đây của Israel và Hoa Kỳ nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng của Iran.
- Theo tuyên bố, lực lượng Iran đã thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở công nghiệp, viễn thông và truyền thông quan trọng liên kết với các công ty như Siemens, Telecom và AT&T.
- Các mục tiêu nằm ở các khu vực bao gồm Sân bay Ben Gurion và Haifa.
- Họ cũng cho biết một trung tâm phần mềm công nghiệp liên kết với Siemens, nằm ở các khu vực chiếm đóng trung tâm gần Sân bay Ben Gurion, tập trung vào các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo và tự động hóa công nghiệp. Họ cho biết những công nghệ này được sử dụng để tăng cường dây chuyền sản xuất vũ khí và hỗ trợ thiết kế các hệ thống quân sự. Ngoài ra, một trung tâm nghiên cứu và phát triển viễn thông liên kết với AT&T ở Haifa cũng được xác định là một mục tiêu khác. Cơ sở này được mô tả là có liên quan đến các công nghệ mạng tiên tiến, điện toán đám mây và hệ thống AI hỗ trợ các hoạt động quân sự của Israel.
Chú ý: ở đoạn trích trên, khi nhà nước Iran đưa tin về các đòn đánh của Iran vào Mỹ, nhưng nhiều người cứ quy hết cho IRGC, nhưng có những đòn phía Iran nói đó là đòn của quân đội Iran (Artesh), không phải IRGC Nhắc lại IRGC và Iran Artesh là 2 lực lượng khác nhau nhưng cùng nằm dưới quyền chỉ huy của Lãnh tụ với tư cách là tư lệnh tối cao các lực lượng vũ trang - không phải như media tẩy não rằng IRGC thuộc giáo chủ còn Artesh thuộc tổng thống đâu nhé) được đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin
Ví dụ - ngày 21/3, Iran nói Artesh đánh các cơ sở quân sự, kho nhiên liệu, nhà chứa máy bay tiếp dầu tại Ben Gurion bằng drone; - ngày 24/3, Iran nói Artesh đánh các cơ sở hàng không-vũ khí gần Ben Gurion và Rafael ở Haifa; - ngày 26/3, Iran còn viết rõ rằng các hoạt động của Artesh là tách khỏi hơn 80 làn sóng trả đũa của IRGC; - ngày 28/3, Iran tiếp tục nói rằng Artesh các đòn drone vào trung tâm tác chiến điện tử/radar ở Haifa và các cơ sở nhiên liệu của Ben Gurion.
Những đòn này được mô tả là dùng UAV tự sát để đánh, vậy thì nhiều khả năng đó là các UAV tự sát Arash-2 có tầm bay 2000 km. Đây là UAV tự sát của quân đội Iran, còn Shaded là UAV tự sát của IRGC
Trump: Mỹ sẽ không còn giúp đỡ các quốc gia từ chối tham gia chiến tranh với Iran
"Gửi đến tất cả các quốc gia không thể có được nhiên liệu máy bay phản lực vì eo biển Hormuz, giống như Anh, quốc gia đã từ chối can thiệp vào việc tiêu diệt Iran, tôi có một đề xuất cho các bạn: thứ nhất, hãy mua từ Mỹ, chúng tôi có rất nhiều, và thứ hai, hãy có can đảm đến eo biển và CHIẾM LẤY NÓ. Các bạn sẽ phải học cách tự chiến đấu, Mỹ sẽ không còn giúp đỡ các bạn nữa, giống như các bạn đã không giúp đỡ chúng tôi. Iran về cơ bản đã bị tiêu diệt. Phần khó khăn nhất đã được hoàn thành. Hãy đi và lấy dầu của các bạn đi!" ông viết.
Iran không mau chóng cô lập Mỹ bằng cách xem xét cho tàu Anh, Pháp đi qua eo biển vì đã can đảm đứng bằng 2 chân không nghe lời Mỹ thì chắc Trump hộc máu vì tức
Các quan chức Mỹ cho biết binh sĩ Sư đoàn Dù 82 đã đến Trung Đông, nhằm chuẩn bị cho các kịch bản tác chiến trong tương lai.
Hãng thông tấnReutersdẫn lời hai quan chức Mỹ am hiểu tình hình hôm 30/3 cho biết lực lượng lính dù triển khai ở Trung Đông sẽ gồm một lữ đoàn chiến đấu, một phần bộ chỉ huy sư đoàn cùng các đơn vị hậu cần và hỗ trợ. Không rõ địa điểm đóng quân của lực lượng này.
Một trong hai quan chức thêm rằng Mỹ chưa ra quyết định về đổ quân vào Iran, song động thái triển khai một phần Sư đoàn Dù 82 sẽ giúp tăng cường lực lượng cho những chiến dịch ở khu vực trong tương lai.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Binh sĩ Sư đoàn Dù 82 Mỹ diễn tập tại căn cứ Fort Polk, bang Louisiana, tháng 11/2022. Ảnh:US Army
BáoNew York Timeshôm 23/3 dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên cho biết lữ đoàn được xem xét điều tới Trung Đông là "Lực lượng Phản ứng Tức thời", gồm khoảng 3.000 quân nhân và có khả năng sẵn sàng lên đường đến mọi nơi trên thế giới trong vòng 18 giờ kể từ khi nhận lệnh.
Hãng thông tấnAPsau đó dẫn ba nguồn thạo tin cho biết quân đội Mỹ đang chuẩn bị điều động ít nhất 1.000 quân nhân thuộc Sư đoàn Dù 82 đến Trung Đông.
Sư đoàn Dù 82 là đơn vị đột kích có sức cơ động cao của lục quân Mỹ, chuyên thực hiện các chiến dịch nhảy dù và đổ bộ đường không, chiếm giữ sân bay và bảo vệ khu vực trong lúc chờ lực lượng tăng viện. Nhược điểm của đơn vị này là không mang theo thiết bị hạng nặng, như xe tăng và thiết giáp, nên thiếu khả năng phòng vệ trong trường hợp đối phương phản công quy mô lớn.
Lực lượng Phản ứng Tức thời của Sư đoàn Dù 82 đã nhiều lần được điều động những năm gần đây, trong đó có đến Trung Đông hồi tháng 1/2020 sau vụ đại sứ quán Mỹ ở Baghdad bị tấn công, tới Afghanistan hồi tháng 8/2021 để hỗ trợ sơ tán và tới Đông Âu vào năm 2022 để trợ giúp hoạt động tại Ukraine.
Truyền thông Mỹ đầu tháng 3 đưa tin về các cuộc thảo luận trong chính quyền Tổng thống Trump liên quan tới chiến dịch chiếm đảo Kharg, được coi là "huyết mạch dầu mỏ" của Iran. Giới chức Mỹ còn được cho là cân nhắc khả năng triển khai lực lượng vào lãnh thổ Iran để lấy uranium đã làm giàu hoặc đảm bảo an toàn cho tàu dầu đi qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng đổ quân vào đảo Kharg sẽ là động thái leo thang mạnh, đòi hỏi chiến dịch quy mô lớn, kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ gây ra hậu quả nghiêm trọng, thậm chí cả ở trong nội bộ nước Mỹ.
Chỉ riêng tiếp cận hòn đảo cũng đã vô cùng nguy hiểm, do lực lượng đổ bộ sẽ phải di chuyển qua eo biển Hormuz đang bị Iran phong tỏa. Điều này cũng khiến lực lượng Mỹ lọt vào tầm ngắm của tên lửa đạn đạo, diệt hạm và máy bay không người lái, những vũ khí sẽ được phóng liên tục từ bờ biển và sâu trong đất liền.
Trung Quốc và Pakistan đã đưa ra sáng kiến chung 5 điểm nhằm khôi phục hòa bình ở Trung Đông.
1. Ngừng ngay lập tức các hành động thù địch. Đảm bảo cung cấp viện trợ nhân đạo đến tất cả các khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột.
2. Bắt đầu đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt. Tất cả các bên phải cam kết giải quyết hòa bình. Bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, độc lập quốc gia và an ninh của Iran và các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư.
3. Đảm bảo an ninh cho các mục tiêu phi quân sự. Tất cả các bên tham chiến ngay lập tức ngừng tấn công dân thường và các mục tiêu phi quân sự.
4. Đảm bảo an ninh các tuyến đường hàng hải và nối lại hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.
5. Đảm bảo tính ưu việt của Hiến chương Liên hợp quốc. Trung Quốc và Pakistan ủng hộ việc đạt được thỏa thuận về việc thiết lập một khuôn khổ toàn diện cho hòa bình lâu dài dựa trên các mục đích và nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế.
VŨ ĐIỆU TRÊN LƯỠI DAO: TẠI SAO TRUMP KHÓ RÚT CHÂN KHỎI "VŨNG LẦY" IRAN? Cuộc chiến tại Trung Đông đã bước sang tháng thứ hai với những diễn biến nghẹt thở. Trong khi Tổng thống Donald Trump không ngừng tung ra các "nỗ lực ngoại giao" trên mạng xã hội, thì thực tế tại chiến trường lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác: Tên lửa vẫn bay, eo biển Hormuz bị phong tỏa và bóng ma của một cuộc chiến tổng lực đang hiện hữu hơn bao giờ hết. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao một nhà lãnh đạo luôn tôn thờ chủ nghĩa "Nước Mỹ trên hết" và từng kịch liệt phản đối các cuộc chiến sa lầy như Trump, lại đang lún sâu vào cuộc đối đầu với Iran? Câu trả lời nằm ở một cấu trúc phức tạp: Sự "bắt cóc" chính trị của các nhóm lợi ích, tham vọng bá quyền của Israel và logic nghiệt ngã của chi phí chìm.
1. Bản chất của "Trò chơi kép": Tham vọng từ Tel Aviv Nhiều người tin rằng mục tiêu của Mỹ và Israel chỉ đơn giản là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu vào bản chất của các cuộc không kích dồn dập vào Tehran ngày 28-29/3 vừa qua, chúng ta sẽ thấy một chiến lược tham vọng hơn nhiều từ phía chính quyền Thủ tướng Netanyahu. Israel không chỉ muốn phá hủy các lò phản ứng hạt nhân. Mục tiêu thực sự là thiết lập một trật tự bá quyền tuyệt đối tại Trung Đông. Để làm được điều này, Israel cần giải quyết hai bài toán: Một là xóa sổ Iran: Đối thủ hệ thống duy nhất có đủ thực lực quân sự và tư tưởng để thách thức Israel. Hai là đẩy Mỹ vào cuộc chiến tiêu hao: Nghe có vẻ nghịch lý khi Israel muốn làm yếu đi "người bảo hộ" của mình. Nhưng thực tế, Mỹ đồng thời cũng là "người kiềm chế". Sự hiện diện của quân đội Mỹ với các lợi ích riêng tại Saudi Arabia hay UAE vô hình trung đã đặt ra một cái "trần" cho sự tự do hành động của Israel. Khi Mỹ sa lầy vào một cuộc chiến tiêu hao dài hạn, nguồn lực và ý chí chính trị của Washington sẽ cạn kiệt, tạo ra một khoảng trống quyền lực ở Trung Đông mà chỉ Israel mới đủ năng lực lấp đầy.
2. "Cái bẫy" của Nhóm vận hành hành lang thân Israel (AIPAC) Tại sao Washington lại chấp nhận để một quốc gia nhỏ như Israel dẫn dắt chiến lược của mình? Câu trả lời nằm ở cơ chế vận hành của chính trị Mỹ, nơi mà tiền bạc đôi khi có tiếng nói trọng yếu hơn cả lợi ích quốc gia chiến lược. Các nhóm vận hành hành lang, tiêu biểu là AIPAC, đã xây dựng một mạng lưới kiểm soát tinh vi:
Vũ khí tài chính: Trong chính trường Mỹ, không có tiền đồng nghĩa với không có phiếu bầu. Các nhóm này có thể trực tiếp định đoạt số phận của một ứng cử viên bằng cách đổ tiền vào đối thủ của họ nếu người đó không thể hiện lập trường thân Israel. Hệ tư tưởng MAGA và phái Phúc âm: Đối với ông Trump, ủng hộ Israel không chỉ là chính sách đối ngoại, mà còn là việc củng cố nền tảng cử tri cốt lõi. Với phái Phúc âm, sự tồn tại và lớn mạnh của Israel mang màu sắc thần học cứu thế, khiến mọi sự rút lui đều bị coi là "phản bội". Lịch sử chiến tranh Iraq năm 2003 là một minh chứng sống động. Mỹ đã tốn 2.000 tỷ USD và hàng nghìn sinh mạng vì một mục tiêu mơ hồ, mà đằng sau đó là sự thúc đẩy mạnh mẽ từ các nhân vật có quan hệ mật thiết với giới lobby thân Israel. Kịch bản đó đang lặp lại với Iran, nhưng ở một mức độ nguy hiểm hơn nhiều.
3. Logic của "Chi phí chìm" và Sương mù chiến tranh Ông Trump là một thương nhân, và thương nhân thường ghét việc thua lỗ. Tuy nhiên, khi chiến tranh đã khai hỏa, logic của "lợi nhuận" bị thay thế bởi logic của "chi phí chìm" (sunk cost). Khi Mỹ đã phóng đi gần một nghìn tên lửa Tomahawk (trị giá hàng tỷ USD) và triển khai các cụm tàu sân bay, việc rút lui mà không đạt được một "chiến thắng vang dội" sẽ là đòn giáng chí mạng vào hình ảnh "người hùng" của Trump. Để duy trì uy tín, ông buộc phải tiếp tục đặt cược, dù triển vọng về một cuộc "chiến tranh chớp nhoáng" đang dần tan biến trước sự bền bỉ của Tehran. Hơn nữa, cái gọi là "sương mù chiến tranh" (Fog of War) khiến các nhà lãnh đạo mất dần quyền kiểm soát. Một sai lầm nhỏ tại eo biển Hormuz, một vụ tấn công UAV gây thương vong lớn cho binh sĩ Mỹ, sẽ ngay lập tức kích hoạt các phản ứng dây chuyền mà không một thỏa thuận ngoại giao nào kịp ngăn chặn.
4. Biến số kinh tế và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Một trong những rào cản lớn nhất đối với Trump là túi tiền của cử tri Mỹ. Giá dầu tăng vọt do phong tỏa eo biển Hormuz là một "cơn ác mộng" đối với bất kỳ tổng thống nào trước thềm bầu cử. Tuy nhiên, có hai lý do khiến biến số này chưa đủ mạnh để buộc Trump dừng bước: Một là việc kiểm soát truyền thông: Các nhóm lobby thân Israel nắm giữ ảnh hưởng lớn tại các kênh truyền thông chủ lưu, giúp điều hướng dư luận rằng "cái giá của xăng dầu là cái giá của tự do và an ninh". Hai là sự im lặng của phe đối lập: Ngay cả các hạ nghị sĩ đảng Dân chủ cũng không dám lên tiếng phản đối quá gay gắt vì lo ngại bị cắt nguồn tài trợ tranh cử.
5. Th.ư.ơng vo.ng của qu.ân đ.ội Mỹ quyết định tất cả Mọi phân tích về chính trị và kinh tế đều có thể bị lật ngược bởi một yếu tố duy nhất: X.á...c của b.in.h s.ĩ Mỹ. Dân chúng Mỹ có thể chấp nhận việc tiêu tốn hàng tỷ USD (vốn là những con số trừu tượng trên báo cáo ngân sách), nhưng họ sẽ không bao giờ chấp nhận việc con em mình phải nằm lại ở một vùng đất xa xôi vì lợi ích của quốc gia khác. Nếu chiến tranh chỉ dừng lại ở không kích và đấu súng từ xa, Trump vẫn có thể duy trì cuộc chơi. Nhưng nếu xuất hiện một sự kiện "Thiên nga đen" gây thư..ơng v.ong hàng loạt cho quân đội Mỹ, làn sóng phản chiến sẽ bùng phát dữ dội hơn cả thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Đó là lúc "ngưỡng chịu đựng" bị phá vỡ, buộc Washington phải đưa ra lựa chọn sinh tử: Hoặc là leo thang toàn diện (tái khởi động chế độ nghĩa vụ quân sự), hoặc là rút lui trong cay đắng.
6. Góc nhìn từ Trung Quốc: Trong nguy có cơ Đối với Trung Quốc, cuộc chiến này là một con dao hai lưỡi. Một mặt, chi phí năng lượng và chuỗi cung ứng bị gián đoạn sẽ gây áp lực lên nền kinh tế. Nhưng mặt khác, về mặt chiến lược quyền lực (High Politics), Trung Quốc lại đang ở vị thế có lợi: Kéo dãn nguồn lực Mỹ: Mỗi đô la và mỗi binh sĩ Mỹ bị găm lại ở Trung Đông là một sự giảm bớt áp lực trực tiếp lên khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Tính dễ tổn thương tương đối: Các đối thủ của Trung Quốc như Nhật Bản và Hàn Quốc phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông lớn hơn nhiều. Chỉ cần đối thủ "bị thương" nặng hơn mình, Trung Quốc vẫn được coi là giành ưu thế chiến lược. Vị thế của đồng Nhân dân tệ: Khi Mỹ dùng vũ lực để kiểm soát tài chính, xu hướng "phi USD hóa" và tìm kiếm các phương thức thanh toán thay thế (như Nhân dân tệ) sẽ diễn ra một cách tự nhiên như một nhu cầu sinh tồn của các quốc gia khác.
7. Góc nhìn từ Việt Nam: Cũng trong nguy có cơ "Nguy" là áp lực trực tiếp lên túi tiền và chuỗi cung ứng. Việt Nam là một nền kinh tế định hướng xuất khẩu, do đó những biến động tại Trung Đông sẽ gây ra những hệ lụy ngay tức thì: Chi phí năng lượng (Lạm phát nhập khẩu): Việt Nam dù có dầu thô nhưng vẫn phải nhập khẩu xăng dầu thành phẩm và khí đốt hóa lỏng (LNG) phục vụ điện năng. Giá dầu thế giới tăng vọt sẽ gây sức ép lớn lên chỉ số CPI, làm tăng chi phí vận tải và logistic, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành hàng hóa xuất khẩu. Đứt gãy chuỗi cung ứng phân bón và hóa chất: Iran và các quốc gia Vùng Vịnh là nguồn cung quan trọng về nguyên liệu cho ngành phân bón và hóa chất. Một cuộc chiến kéo dài sẽ làm tăng giá đầu vào nông nghiệp, gây áp lực lên người nông dân Việt Nam. Nhưng Việt Nam cũng có "Cơ" là sự dịch chuyển quyền lực chiến lược khỏi Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đây là phần "Cơ" quan trọng nhất theo nhãn quan chủ nghĩa hiện thực: Sự giảm bớt áp lực từ các cường quốc: Khi Mỹ bị "găm chân" tại Trung Đông do áp lực từ các nhóm lợi ích, nguồn lực của họ dành cho các chiến dịch can thiệp hoặc gây sức ép tại các khu vực khác sẽ bị phân tán. Điều này giúp Việt Nam có thêm không gian tự chủ chiến lược, ít bị ép phải "chọn bên" một cách cực đoan trong ngắn hạn. Vị thế "Điểm đến an toàn": Trong khi Trung Đông rực lửa, Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng vẫn duy trì được sự ổn định chính trị và an ninh. Các dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII) và trực tiếp (FDI) có xu hướng rút khỏi các vùng bất ổn để tìm đến những thị trường có tính dự báo cao. Việt Nam có thể tận dụng thời điểm này để khẳng định mình là một "bến đỗ" thay thế an toàn cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Cơ từ tiến trình "Phi USD hóa" và Đa dạng hóa thanh toán Giống như Trung Quốc, Việt Nam cũng đang trong quá trình hiện đại hóa hệ thống thanh toán. Do đó đây là cơ hội thúc đẩy các hiệp định song phương: Cuộc chiến và các lệnh trừng phạt tài chính của Mỹ khiến các quốc gia nhận ra rủi ro khi quá phụ thuộc vào hệ thống SWIFT. Việt Nam có thể đẩy mạnh việc thanh toán bằng nội tệ với các đối tác lớn hoặc tham gia sâu hơn vào các hệ thống thanh toán kỹ thuật số liên bang, giúp giảm bớt sự lệ thuộc vào biến động của đồng USD. Cơ từ vai trò "Cầu nối" và Ngoại giao đa phương Nếu Việt Nam giữ được sự trung lập khôn khéo, Việt Nam có thể nâng cao vị thế trên trường quốc tế, nhất là nâng tầm tiếng nói tại các diễn đàn đa phương: Việt Nam có kinh nghiệm trong việc hòa giải và giữ mối quan hệ tốt với cả Mỹ lẫn Iran (Việt Nam và Iran có mối quan hệ ngoại giao truyền thống tốt đẹp). Trong bối cảnh các cường quốc đối đầu trực diện, tiếng nói của những quốc gia "tầm trung" có uy tín như Việt Nam sẽ trở nên trọng lượng hơn trong việc kêu gọi thượng tôn luật pháp quốc tế và bảo vệ tự do hàng hải (bao gồm cả eo biển Hormuz và Biển Đông). Đối với Việt Nam, cái "Nguy" mang tính chất kinh tế ngắn hạn, nhưng cái "Cơ" lại mang tính chiến lược dài hạn. Nếu Việt Nam có thể chịu đựng được cú sốc giá năng lượng (nhờ các chính sách điều tiết vĩ mô tốt), thì việc các cường quốc sa lầy ở Trung Đông thực chất lại tạo ra một khoảng lặng quý giá để Việt Nam gia cố nội lực, mở rộng thị phần xuất khẩu khi các đối thủ khác bị thương tổn nặng hơn, và khẳng định vị thế là một "ốc đảo" ổn định trong một thế giới đầy biến động.
8. Kết luận Cuộc chiến Mỹ - Iran hiện nay không đơn thuần là một cuộc xung đột quân sự, mà là một phép thử nghiệt ngã cho hệ thống chính trị Mỹ. Với sự chi phối của các nhóm lợi ích thân Israel và chủ nghĩa Messiah tôn giáo đang dâng cao tại Tel Aviv, ông Trump đang diễn trên một lưỡi dao sắc lẹm. Trừ khi có một cú sốc cực lớn về thư...ơng v...ong binh sĩ Mỹ khiến dư luận tỉnh giấc, nếu không, cỗ máy chiến tranh này sẽ còn tiếp tục vận hành, đốt sạch tiền bạc và uy tín của Mỹ trong một nỗ lực vô vọng nhằm tìm kiếm một bá quyền đã dần rạn nứt.
Iran dường như đã làm hư hại 2 máy bay E-3 Sentry, mỗi chiếc trị giá hơn 500 triệu USD, trong đòn tấn công ngày 27/3, theo đài NPR.
ĐàiNPRngày 30/3 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ về tổn thất tại căn cứ Prince Sultan ở Arab Saudi sau đòn tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) do Iran tiến hành cuối tuần trước. Theo đó, hai máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry đã bị hư hại và hơn 10 quân nhân bị thương, một số ca thuộc diện chấn thương nghiêm trọng.
Quan chức này không đề cập đến phi đội máy bay tiếp dầu đồn trú ở sân bay Prince Sultan, dù thông tin ban đầu cho thấy một số chiếc cũng bị trúng đòn.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm, cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, đến nay vẫn chưa lên tiếng về cuộc tấn công.
Chiếc E-3 Sentry bị hư hại tại căn cứ Prince Sultan trong ảnh đăng ngày 29/3. Ảnh:Facebook/ Air Force Amn/Nco/Snco
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng ngày khẳng định mục tiêu trong đòn tập kích căn cứ Prince Sultan là lực lượng Mỹ đang đồn trú tại đây, chứ không nhằm gửi thông điệp đe dọa Arab Saudi. Ông nhấn mạnh Tehran tôn trọng Riyadh và xem nước này là "quốc gia anh em".
"Hãy nhìn rõ chúng tôi đã làm gì với máy bay chỉ huy trên không của đối phương. Đã đến lúc các nước khu vực xua đuổi lực lượng Mỹ", Ngoại trưởng Iran cho hay.
Wall Street Journalngày 28/3 dẫn lời các quan chức Mỹ và Arab Saudi giấu tên cho biết máy bay E-3 Sentry nằm trong số phi cơ trúng đòn trong cuộc tập kích của Iran.Reutersdẫn lời các quan chức Mỹ am hiểu vấn đề cho biết ngoài chiếc E-3, đòn tấn công đã khiến 12 binh sĩ Mỹ bị thương và hàng loạt máy bay tiếp dầu bị hư hại.
Hình ảnh hiện trường và ảnh vệ tinh chụp căn cứ Prince Sultan được công bố sau đó cho thấy chiếc E-3G Sentry mang số đuôi 81-0005, thuộc biên chế Không đoàn Chỉ huy trên không số 552 của không quân Mỹ, gần như đã bị phá hủy hoàn toàn.
Hình ảnh được cho là chiếc E-3 Mỹ sau đòn tấn công của Iran hôm 26/3. Ảnh:Facebook/ Air Force Amn/Nco/Snco
E-3 Sentry được ví như "máy bay mắt thần" nhờ khả năng phát hiện phi cơ từ khoảng cách hàng trăm km. Đây là mẫu máy bay phát triển từ khung thân phi cơ chở khách Boeing 707, nổi bật với đĩa radar lớn trên lưng.
Không quân Mỹ từng sở hữu lượng lớn máy bay E-3, nhưng chỉ còn 16 chiếc trong biên chế trước khi xung đột bùng phát và không phải phi cơ nào cũng có thể cất cánh vào thời điểm bất kỳ. Tỷ lệ sẵn sàng làm nhiệm vụ trung bình của phi đội E-3 Mỹ trong năm tài chính 2024 là 55,68%, tức là chỉ có khoảng 8-9 máy bay đủ khả năng cất cánh khi có lệnh.
Ngoài thiệt hại về tài chính, với mỗi máy bay E-3G có giá ước tính hơn 500 triệu USD, giới chuyên gia đánh giá sự việc có nguy cơ làm suy giảm năng lực kiểm soát chiến trường của không quân Mỹ.
Chỉ một chiếc E-3 bị loại khỏi vòng chiến cũng khiến phi đội Sentry ngày càng quá tải và giảm độ linh hoạt trong kế hoạch tác chiến.
Máy bay Mỹ tại căn cứ Prince Sultan, Arab Saudi, trước cuộc tập kích ngày 27/3. Ảnh:MizarVision
Số máy bay còn lại sẽ phải làm nhiệm vụ trong thời gian dài hơn và tần suất cao hơn để bù đắp khoảng trống, gây áp lực lớn về mặt sức khỏe và tinh thần đối với quân nhân, cũng như tăng tốc độ hao mòn khí tài và tỷ lệ hỏng hóc. Nếu duy trì tần suất làm nhiệm vụ hiện tại, không quân Mỹ sẽ đối mặt với lỗ hổng phòng thủ, gây nguy cơ để lọt mối đe dọa từ đối phương.
"Mất một chiếc E-3 là diễn biến rất nghiêm trọng, do mẫu máy bay này đóng vai trò quan trọng trong phát hiện các đợt tập kích của đối phương và điều phối hoạt động tác chiến trên nhiều mặt trận", Rogoway nhận xét.
Đòn trả đũa của Iran có thể đã khiến Mỹ và đồng minh khai hỏa hơn 2.400 tên lửa đánh chặn, gần bằng tổng kho dự trữ trước xung đột.
Bloomberghôm 30/3 ước tính Iran đã phóng gần 1.200 tên lửa đạn đạo và 4.000 máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Shahed nhằm vào những nước vùng Vịnh kể từ khi xung đột bùng phát. Số liệu dựa trên thống kê do giới chức các nước này công bố, vốn được đánh giá là chưa đầy đủ.
Thông tin được công bố sau khi vùng Vịnh hứng chịu những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo dữ dội nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Chỉ trong ngày 28-29/3, lực lượng Iran đã tiến hành tới 40 lần phóng tên lửa đạn đạo, nhiều gấp đôi mức trung bình hàng ngày trong giai đoạn trước đó.
Giới chuyên gia đánh giá xung đột hiện tại đang bào mòn đáng kể nguồn lực của Mỹ, Israel và các đồng minh khu vực, trong đó tiêu hao nghiêm trọng nhất là tên lửa phòng không.
Khoảnh khắc tổ hợp Patriot khai hỏa đối phó tên lửa đạn đạo Iran trong video công bố ngày 11/3. Video:X/Clash Report
Chiến thuật đánh chặn tên lửa đạn đạo thường được Mỹ và đồng minh áp dụng là "bắn - bắn - quan sát", tức là mỗi khẩu đội sẽ phóng hai đạn liên tiếp nhằm vào một mục tiêu và theo dõi kết quả. Nếu không hạ được mục tiêu, khẩu đội sẽ tiếp tục khai hỏa theo phương thức trên.
Chiến thuật này bảo đảm tỷ lệ hạ mục tiêu rất cao, nhưng tốc độ tiêu hao tên lửa cũng nhanh hơn nhiều so với phương thức "bắn - quan sát - bắn".
"Điều này đồng nghĩa Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đã khai hỏa ít nhất 2.400 quả đạn đánh chặn, thậm chí nhiều hơn, để đối phó tên lửa đạn đạo Iran trong hơn một tháng xung đột. Phần lớn trong số này là đạn PAC-3 và PAC-2 GEM-T của tổ hợp Patriot.", cây bút Gerry Doyle của Bloomber cho hay.
Dữ liệu từ các Thỏa thuận Bán Vũ khí Quân sự Nước ngoài (FMS) được Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt, cũng như ước tính của 3 chuyên gia và một nguồn tin giấu tên am hiểu tình hình, cho thấy các nước vùng Vịnh sở hữu chưa đến 2.800 tên lửa Patriot trước khi xung đột bùng phát.
Tài liệu FMS chỉ cho thấy lượng tên lửa được khách hàng đề xuất mua hoặc Bộ Ngoại giao Mỹ duyệt bán, trong khi số vũ khí bàn giao trên thực tế có thể thấp hơn. Nỗ lực bù đắp tiêu hao tên lửa của các nước vùng Vịnh cũng được đánh giá là rất khó khăn, do nhu cầu cao và hạn chế về tốc độ chế tạo.
Đạn đánh chặn của Israel hướng về tên lửa đạn đạo của Iran ngày 28/2. Ảnh:Reuters
Nhà sản xuất Lockheed Martin hiện chế tạo được khoảng 650 tên lửa PAC-3 mỗi năm và đã ký thỏa thuận để tăng sản lượng lên 2.000 vào năm 2030. Tập đoàn này hàng năm cũng xuất xưởng khoảng 96 tên lửa cho Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) và đã ký hợp đồng để mở rộng công suất lên 400 quả mỗi năm.
"Nếu không có sự hỗ trợ tích cực của Mỹ, hầu hết quốc gia vùng Vịnh sẽ không còn gì để tự vệ", Kelly Grieco, chuyên gia về chính sách quốc phòng tại Trung tâm Stimson có trụ sở tại Mỹ, cảnh báo.
Tuy nhiên, ngay cả quân đội Mỹ dường như cũng gặp khó trong quá trình lấp khoảng trống phòng thủ tại Trung Đông.
Washington Postngày 25/3 dẫn ba nguồn tin tiết lộ Lầu Năm Góc đang cân nhắc điều chuyển đến Trung Đông một số tên lửa đánh chặn được đặt mua theo chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL) do NATO triển khai từ năm ngoái.
Hai quan chức giấu tên thêm rằng Lầu Năm Góc đã thông báo cho quốc hội Mỹ về ý định dùng khoảng 750 triệu USD từ quỹ PURL để bổ sung kho dự trữ của quân đội Mỹ, thay vì gửi thêm vũ khí cho Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định chủ trương "đảm bảo lực lượng Mỹ cùng các đồng minh, đối tác có những gì cần thiết để chiến đấu và chiến thắng", nhưng từ chối bình luận chi tiết về thông tin.
"Tốc độ tiêu hao vũ khí tiên tiến nhanh chóng cho thấy Mỹ tin rằng sẽ không nổ ra xung đột với đối thủ ngang tầm trong tương lai gần hoặc có thể nhanh chóng đánh bại Iran. Đây là điều rất thú vị về mặt chiến lược, thể hiện chính quyền Tổng thống Trump coi Iran là vấn đề quan trọng nhất và sẵn sàng đánh cược tất cả để giành chiến thắng", Peter Layton, cựu sĩ quan không quân Australia đang làm việc tại Viện Nghiên cứu châu Á Griffith, cho biết.
Tên lửa đạn đạo Iran lao xuống thành phố Dimona, Israel tối 21/3. Video:BRICS News
"Trong ngắn hạn, chiến dịch nhằm vào Iran là thành công về mặt quân sự và chiến thuật đối với Mỹ. Tuy nhiên, tốc độ tiêu hao tên lửa Patriot cùng các vũ khí đánh chặn khác, kết hợp với sản lượng không đủ bù đắp, sẽ tạo ra điểm yếu về mặt chiến lược trong trung hạn", Claudia Major, chuyên gia thuộc Quỹ German Marshall tại Mỹ, nêu quan điểm.
Kho dự trữ tên lửa phòng không của Israel cũng bị đặt dấu hỏi khi xung đột đã bước sang tháng thứ hai.
Trang tin Semafor hồi giữa tháng 3 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nhận định kho vũ khí đánh chặn tên lửa đạn đạo của Israel "đang thấp đến mức nguy hiểm", vào thời điểm chiến sự mới chỉ diễn ra được hai tuần. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó tuyên bố "không thiếu tên lửa phòng không" để đối phó các cuộc tấn công của Iran và nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon.
Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) hôm 24/3 công bố báo cáo ước tính Israel, Mỹ và đồng minh đã dùng 11.294 quả đạn các loại với tổng trị giá 26 tỷ USD trong 16 ngày đầu xung đột. "Đặc biệt, kho tên lửa chính xác và đạn đánh chặn tầm xa đang cạn kiệt", RUSI nhận định.
Thời gian chế tạo kéo dài và chi phí cao của tên lửa hiện đại như Arrow càng khiến nguy cơ cạn vũ khí đánh chặn trở nên nghiêm trọng. Mỗi tên lửa Arrow-2 có giá khoảng 1,5 triệu USD, con số này với mẫu Arrow-3 là hai triệu USD.
Lưới phòng không đa tầng bảo vệ lãnh thổ Israel.Bấm vào để xem chi tiết
Israel không tiết lộ quy mô kho dự trữ tên lửa và tốc độ sản xuất, nhưng giới chuyên gia cho rằng nước này cần 2-3 năm để bù đắp lượng tên lửa đã tiêu hao trong những xung đột trước đây, chưa kể tới chiến sự hiện tại.
"Nút thắt cổ chai không phải là tiền bạc, mà là giới hạn của ngành công nghiệp. Không thể mở rộng quy mô dây chuyền như nhà máy sản xuất iPhone. Những loại tên lửa này chỉ dành cho mối đe dọa tồi tệ nhất và nguồn cung không bao giờ dồi dào", trung tá Mỹ Jahara Matisek, đồng tác giả báo cáo của RUSI, cho biết.
Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth nói trọng tâm của Mỹ lúc này là tìm kiếm thỏa thuận với Iran, song vẫn sẵn sàng kéo dài chiến dịch nếu cần.
"Chúng tôi có nhiệm vụ buộc Iran nhận ra rằng sẽ tốt hơn nếu họ chấp nhận thỏa hiệp. Chúng tôi đang dốc sức cho chiến dịch, nhưng trọng tâm nỗ lực vẫn là tìm kiếm thỏa thuận", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc hôm nay.
Ông bổ sung rằng Washington muốn đạt được thỏa thuận khả thi cùng Tehran, nhưng vẫn sẵn sàng tiếp tục chiến dịch nhằm vào Iran nếu mọi nỗ lực đàm phán thất bại. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh kết luận "các mục tiêu quân sự tại Iran đã hoàn tất hay chưa" và thời hạn đàm phán sẽ do Tổng thống Donald Trump toàn quyền quyết định "dựa trên lợi ích của người dân Mỹ".
Bộ trưởng Pete Hegseth họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 31/3. Ảnh:AP
Lãnh đạo Lầu Năm Góc đánh giá các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột đang diễn ra thực chất, tích cực và ngày càng tiến triển, song không loại trừ khả năng xung đột kéo dài thêm nhiều tuần. Ông nhận định rằng những ngày tới sẽ mang tính quyết định đối với xung đột.
Ông Hegseth từ chối xác nhận hay phủ nhận khả năng Mỹ triển khai bộ binh đến Iran, nói rằng Lầu Năm Góc cần duy trì yếu tố khó đoán trong chiến lược. "Không thể chiến đấu và chiến thắng nếu bạn nói cho đối phương biết mình sẽ làm gì hoặc không làm gì, kể cả việc đưa bộ binh tham chiến", ông nói.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thông báo nước này đêm 30/3 tiến hành khoảng 200 "đòn tấn công linh hoạt" tại Iran, trong đó các phi công được thông báo mục tiêu mới ngay trên hành trình. Thành phố Isfahan ở miền trung Iran cũng nằm trong danh sách mục tiêu. Một trong những vụ không kích đã được ghi hình, sau đó được Tổng thống Trump chia sẻ trên mạng xã hội.
Cũng tại cuộc họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết Washington đang có rất nhiều phương án quân sự trong xung đột. Ông lưu ý rằng tăng cường lực lượng hiện diện tại Trung Đông không chỉ mở ra khả năng tác chiến trên bộ mà còn có thể tạo sức ép chiến lược.
Tướng Caine cho biết quân đội Mỹ đã tấn công hơn 11.000 mục tiêu kể từ khi chiến sự bùng phát, tập trung vào phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái và chuỗi hậu cần của Iran. Washington cũng tiếp tục nhắm vào hải quân và năng lực rải thủy lôi của Tehran.
Loạt vụ nổ trong video được ông Trump công bố hôm 31/3. Video: TruthSocial/realDonaldTrump
Tehran ngày 30/3 đã bác bỏ tuyên bố từ Tổng thống Trump rằng hai bên đang đàm phán và giới chức Iran đã chấp nhận phần lớn nội dung trong bản kế hoạch 15 điểm mà Mỹ gửi qua trung gian Pakistan.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei khẳng định "không có cuộc thương lượng nào với Mỹ" trong một tháng qua. Ông nhấn mạnh Iran đang tập trung toàn bộ nguồn lực để phòng vệ trước các hoạt động quân sự của Mỹ, đồng thời tuyên bố Tehran chưa quên những nỗ lực đàm phán thất bại trước đây với Washington.
Tổng thống Donald Trump hôm 31/3 tuyên bố những quốc gia đang đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu nên "tự đi lấy dầu" tại eo biển Hormuz, khẳng định Mỹ sẽ không hỗ trợ vì Iran đã bị suy yếu đáng kể và phần khó khăn nhất của chiến dịch đã qua.
Hezbollah đã bắt đầu dùng máy bay không người lái FPV tấn công vào các xe bọc thép của Israel. Video mới cho thấy các cuộc tấn công vào hai xe chiến đấu bộ binh và một xe Humvee ở thành phố Al-Bayada phía nam Lebanon, nơi lực lượng Israel đã chiếm đóng.
