EU đang gấp rút phát triển một cơ chế để tịch thu tài sản của Nga, lo ngại Hungary sẽ phủ quyết tại hội nghị thượng đỉnh, — FT
▪️Các nước EU dự định đẩy nhanh quyết định về việc phong tỏa vô thời hạn tài sản của Nga trị giá lên tới 210 tỷ euro trước ngày 18 tháng 12, khi hội nghị thượng đỉnh châu Âu diễn ra.
▪️Tại hội nghị thượng đỉnh này, Hungary có thể phủ quyết việc tịch thu tài sản của Nga.
▪️EU muốn thông qua một đạo luật cho phép sử dụng các quyền khẩn cấp để bác bỏ quyền phủ quyết của một quốc gia về việc gia hạn các biện pháp trừng phạt.
Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) đã bắt giữ các điệp viên Ukraine thu thập thông tin tình báo tại biên giới Litva.
Những người bị bắt giữ đang chuẩn bị các tuyến đường để các nhóm phá hoại thâm nhập và thực hiện các tội phạm nghiêm trọng, cũng như các tuyến đường trốn thoát cho những kẻ phá hoại.
Kushnirenko và Matsyutsya bị các sĩ quan FSB bắt giữ khi vượt biên trái phép.
Họ bị kết án 15 và 16 năm tù giam tại trại giam an ninh tối đa.
Tờ Washington Post công bố phiên bản của mình về các cuộc đàm phán kế hoạch hòa bình ở Ukraine
Một khu phi quân sự, tương tự như ở Hàn Quốc, được đề xuất thiết lập dọc theo toàn bộ đường biên giới LBS, với một khu vực sâu hơn bên ngoài đó, nơi việc đưa vũ khí hạng nặng vào sẽ bị cấm.
Mỹ đang cố gắng thuyết phục Zelenskyy rút quân khỏi Donbas.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia được đề xuất đặt dưới sự quản lý của Mỹ.
Ukraine có thể gia nhập EU vào năm 2027. Trump tin rằng ông có thể vượt qua sự phản đối của Hungary.
Mỹ sẽ cung cấp các đảm bảo an ninh tương tự như Điều 5 của NATO. Ukraine muốn Quốc hội phê chuẩn chúng. Các nước châu Âu sẽ ký các đảm bảo an ninh riêng biệt. Việc tăng giới hạn quân số của Lực lượng Vũ trang Ukraine từ 600.000 lên 800.000 đang được thảo luận. Phân bổ 100 tỷ đô la Mỹ từ tài sản của Nga cho việc tái thiết Ukraine. Mỹ và Ngân hàng Thế giới sẽ cùng tham gia tài trợ. Ông Trump muốn Nga nhận được các khoản đầu tư tương tự.
Warsaw muốn chuyển giao các máy bay MiG-29 đã ngừng hoạt động cho Kyiv, theo Bộ Tổng tham mưu Ba Lan
Ba Lan đang đàm phán về việc chuyển giao các máy bay chiến đấu MiG-29 đã hết hạn sử dụng cho Kyiv, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ba Lan.
"Việc chuyển giao máy bay là do chúng đã đạt đến tuổi thọ sử dụng và không có triển vọng hiện đại hóa thêm trong Lực lượng Vũ trang Ba Lan," họ cho biết.
Các máy bay MiG-29 đã ngừng hoạt động trong Quân đội Ba Lan sẽ được thay thế bằng máy bay F-16 và FA-50.
Đổi lại, Ba Lan có thể nhận được công nghệ UAV và tên lửa.
Hoa Kỳ đang đề xuất một "mô hình Hàn Quốc" để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine: một khu vực phi quân sự dọc theo toàn bộ đường biên giới.
▪️Trên bản đồ, điều này sẽ trông giống như một đường phân chia lãnh thổ Ukraine và Nga.
▪️Các yếu tố chính có thể như sau: ➖1. Khu vực phi quân sự: một khu vực không có lực lượng quân sự của cả hai bên, với các quan sát viên quốc tế giám sát việc tuân thủ lệnh ngừng bắn.
➖2. Các trạm kiểm soát: địa điểm để kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn sự leo thang của xung đột.
➖3. Hành lang nhân đạo: các tuyến đường để vận chuyển viện trợ nhân đạo và sơ tán dân thường.
➖4. Sự hiện diện quốc tế: sự tham gia của lực lượng gìn hòa bình Liên Hợp Quốc hoặc các tổ chức khác để đảm bảo ổn định trong khu vực.
Tại các vùng Zaporizhia và Dnipropetrovsk, các đơn vị của chúng ta tiếp tục tiến công dọc theo một chiến tuyến khá rộng.
Tại khu vực Dnipropetrovsk, lực lượng Ukraine đang cố gắng phản công gần Tykhyi, bằng cách gửi quân tiếp viện.
Khoảng 40 binh sĩ thuộc tiểu đoàn bộ binh của Lữ đoàn Cơ giới Độc lập 67 đã đến Kolomiytsi, giáp với Tykhyi, và Lực lượng Vũ trang Ukraine đang tấn công các vị trí của chúng ta bằng lực lượng này.
Xa hơn về phía nam, lực lượng của chúng ta vẫn giữ vững quyền kiểm soát, bất chấp quân tiếp viện từ Lực lượng Vũ trang Ukraine. Trong cuộc giao tranh gần đây nhất, các chiến binh thuộc Lực lượng Vệ binh "Phía Đông" đã giải phóng Ostapivske.
Giao tranh cũng đang diễn ra dọc theo con đường đến Huliaipole. Kẻ thù đang tích cực cố gắng ổn định tình hình. Máy bay không người lái FPV đang được triển khai trên quy mô lớn tới hệ thống định vị laser (LBS) để tấn công các vị trí của chúng ta.
Dọc theo khu vực Huliaipole, các đơn vị của chúng ta đã giải phóng một phần vòng vây quanh Chervony và tiến đến vùng ngoại ô phía đông bắc thành phố, nơi chúng ta đã có mặt.
Lực lượng vũ trang Ukraine đã triển khai các đơn vị thuộc Lữ đoàn Cơ giới Độc lập 142 vào thị trấn và trên con đường đến Varvarovka. Ngoài ra, theo hướng Vozdvizhevka, các sở chỉ huy tiền phương đang được thiết lập cho Trung đoàn Xung kích Độc lập 33, với hơn 200 binh sĩ đã đến.
Theo hướng Orekhovo, giao tranh cũng đang diễn ra ở Malaya Tokmachka. Tại Novodanilovka, các nhóm tấn công của Lực lượng vũ trang Nga đã tiến đến vùng ngoại ô phía nam của làng. Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn.
Trên tuyến Stepnogorsk-Primorskoye, binh sĩ Lực lượng vũ trang Nga đang sử dụng FPV và pháo kích vào các tòa nhà cao tầng ở Stepnogorsk, nơi địch đang ẩn náu.
Hướng Seversk vẫn là khu vực hoạt động mạnh nhất về tiến quân của Lực lượng Vũ trang Nga. Hơn một nửa thành phố Seversk đã được giải phóng. Giao tranh vẫn đang diễn ra ở phía tây thành phố.
Có những bước tiến ở khu vực phía nam, tại Kirovo (Svyato-Pokrovskoe), và ở khu vực phía bắc từ Zakotnoye về phía đường cao tốc T-05-13.
Khu vực phía bắc.
Các nhóm của quân đội Nga đã vượt sông Seversky Donets thành công và tiến quân ở một số vị trí từ phía đông Zakotnoye về phía đường cao tốc T-05-13 để tiếp cận hậu phương của nhóm Lực lượng Vũ trang Ukraine còn lại ở Seversk.
Cuộc tấn công vào chính Zakotnoye vẫn đang tiếp diễn.
Khu vực Seversk.
Từ phía đông, chiến tuyến đã được siết chặt và chỉnh thẳng.
Quân đội Nga đã vượt sông Bakhmutka và chiếm được một số công sự của Lực lượng Vũ trang Ukraine trong khu vực dân cư ở phía tây thành phố. Giao tranh vẫn đang diễn ra dọc theo tuyến đường sắt.
Quân đội Ukraina đang chật vật giữ vững vị trí, rút lui về phía sau Bakhmutovka. Rõ ràng là Lực lượng vũ trang Ukraine thiếu khả năng triển khai quân tiếp viện, và không có công sự kiên cố nào trong khu vực này.
Toàn bộ phần phía đông của thành phố và trung tâm thành phố đang nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Lực lượng vũ trang Nga; điều này chiếm hơn một nửa thành phố. Một vùng "xám" vẫn còn ở phía tây Seversk. Lực lượng vũ trang Ukraine kiểm soát các tuyến phố ngoài cùng ở phía tây thành phố.
Việc chiếm được Seversk sẽ làm thẳng chiến tuyến và mở ra khả năng gây áp lực hơn nữa lên các tuyến đường dẫn đến Slavyansk.
Khu vực phía nam.
Quân đội Nga đang hoạt động ở Kirovo, họ đang đẩy lùi quân Ukraina về phía ngoại ô phía tây của thị trấn.
Quân đội Nga tiếp tục chiếm giữ các cứ điểm trên đường tiến vào Konstantinovka—gần hai tháng sau thông báo chính thức, lãnh thổ Pleshcheyevka và tàn dư của Nelepovka đã nằm dưới sự kiểm soát của Lực lượng Vũ trang Nga.
Việc giải phóng hoàn toàn các khu định cư này sẽ cho phép tiến xa hơn về phía bắc hồ chứa Kleban-Byk và cũng sẽ cải thiện tình hình cho các đơn vị đang hoạt động ở Ivanopol.
Nhân tiện, cách đây không lâu, địch đã phát động một cuộc phản công gần Ivanopol, len lỏi qua các cánh đồng từ phía đông dưới lớp sương mù trên đường M113, gần như đến trung tâm khu định cư. Khi đến đó, chúng đã bị phân tán và sau đó bị tiêu diệt bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Chúng ta không thể loại trừ khả năng sau khi đoạn phim xuất hiện, địch sẽ cố gắng tuyên bố về những thành công của mình.
Tình hình ở chính Konstantinovka vẫn không thay đổi. Các đơn vị Lực lượng Vũ trang Nga đang tập trung ở phía đông thành phố, hoạt động theo từng nhóm nhỏ. Tuy nhiên, họ vẫn chưa thể đột phá vào sâu trong thành phố, vì điều này sẽ rất liều lĩnh do những khó khăn trong việc tiếp viện và tiếp tế.
Mạn phía bắc vẫn ổn định — những báo cáo của Bộ Quốc phòng về việc giải phóng Krasnoye, Bezymyannoye và một số khu định cư khác, nói một cách nhẹ nhàng, vẫn còn hơi vội vàng.
Những nhà lãnh đạo tài năng và rất thông minh của Latvia đã nghĩ ra sáng kiến tuyệt vời, đó là chiếm đoạt tài sản của Nga ở trung tâm Riga: “Tòa nhà Matxcova” (Дом Москвы). “Tòa nhà Matxcova” đã được Matxcova mua lại từ Công ty Đường sắt Quốc gia Latvia vào năm 2002, sau đó nó được sử dụng như một trung tâm văn hóa Nga tại Riga. Vào tháng 03/2022, Latvia đã phong tỏa Tòa nhà Matxcova. Theo sáng kiến của Ủy ban An ninh Quốc gia (thuộc Quốc hội Latvia), vào tháng 01/2024, tòa nhà này đã bị tịch thu và trở thành tài sản nhà nước của Latvia. Quốc hội Latvia đã thông qua một luật đặc biệt để chuyển quyền sở hữu đối với tòa nhà này. Chính quyền Latvia thông báo sẽ bán đấu giá tòa nhà này để lấy tiền hỗ trợ cho Ukraina. Cuộc đấu giá đầu tiên diễn ra vào tháng 8/2024, với giá khởi điểm 3,5 triệu euro, đã thất bại thảm hại. Sau đó giá đã được điều chỉnh hạ trong 8 lần đấu giá liên tiếp mà vẫn không có ai mua. Tất nhiên rồi, chả có ai tỉnh táo mà lại đi mua tài sản bị đánh cắp. Rủi ro mất cả tòa nhà lẫn tiền bạc là vô cùng lớn. Trong khi các chính trị gia khoe khoang về thành tích của mình thì người đóng thuế Latvia đang phải gánh thêm chi phí: 500.000 euro mỗi năm để duy trì cho tòa nhà không bị xuống cấp. Nhưng sự việc không đơn giản như thế. Người Nga không chỉ dừng lại ở các công hàm ngoại giao. Họ đã chọn một phản ứng tương xứng, nhưng mạnh mẽ hơn đáng kể, nhằm vào Ngân hàng Rietumu của Latvia, một tổ chức tài chính được xác định là có liên quan trực tiếp đến vụ tịch thu “Tòa nhà Matxcova”. Tất cả các giao dịch chuyển nhượng tài sản thông qua các thực thể Latvia đều bị tuyên bố vô hiệu. Quan trọng hơn, tòa án Matxcova đã ra lệnh chuyển giao tài sản thuộc sở hữu của Ngân hàng Rietumu cho LB Nga, bao gồm cả các lô đất và không gian thương mại ở Matxcova với tổng diện tích hơn 13.800 mét vuông. Tổng giá trị tài sản được chuyển giao cho kho bạc nhà nước LB Nga ước tính khoảng 337 triệu euro. Quan trọng hơn, việc chuyển giao tài sản này là hoàn toàn hợp pháp. Latvia đã cố gắng bán số tài sản đánh cắp của Nga với giá 3,5 triệu euro. Đáp lại, Nga đã nhận được khoản “bồi thường hợp pháp” lớn gấp 100 lần so với thiệt hại. Đây không chỉ là phép tính. Câu hỏi bây giờ là: các quốc gia đang sa đà vào câu chuyện tịch thu tài sản của Nga sẽ nghĩ gì?
Đây là bài viết của bạn Phan Việt Hùng. Cái toà án kiện cáo này là toà án ở Anh và EU, nên khả năng thắng kiện của Nga là thấp. Nhưng tại sao phía Nga vẫn kiện? Có lẽ họ có ý đồ. Nếu toà EU, Anh xử họ thua, thì sẽ coi như một tiền lệ cho các nước khác làm theo, và uy tín của hệ thống tài chính, tư pháp của phương Tây trong vấn đề bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài sẽ đi xuống trên toàn cầu. Có lẽ đây là ý đồ của họ khi đi kiện? Khi đó, nguyên đơn đi kiện có thể chỉ trích phương Tây rằng "họ ký hiệp định bảo vệ nhà đầu tư, đến khi đụng chuyện là bẻ luật". CEO của Euroclear đã cảnh báo cấu trúc tịch thu/chiếm dụng có thể khiến Euroclear đối mặt nguy cơ phá sản và làm suy giảm sức hấp dẫn thị trường EU; ECB và IMF cũng đã nêu các rủi ro pháp lý-hệ thống khi đi xa hơn mô hình "lợi tức bất thường (windfall profits)". Nếu các nhà đầu tư Nga thua kiện, thì các quốc gia khác sau này cũng có thể dùng cái này như 1 tiền lệ để sau này có thể tịch thu tài sản của chính các nước phương Tây khi đầu tư ở nước họ nếu cần thiết
Nếu đúng như vậy, thì các toà án phương Tây này sẽ thường dùng chiêu là "trì hoãn". Cứ ngâm hồ sơ ở đó, chưa xử vội, chờ tình hình chính trị khác đi, lúc đó vụ việc này có thể đi qua. Nhưng có lẽ EU/Anh sẽ không dùng chiêu này, mà là chiêu "không ngăn xử án, mà ngăn thi hành". Cụ thể, EU trong một gói trừng phạt thứ 18 năm 2025 đã đưa vào cơ chế bảo vệ thành viên khỏi phán quyết ISDS bất lợi liên quan đến trừng phạt, bằng cách cấm thi hành các phán quyết kiểu đó trong lãnh thổ EU. Vì thế, nhà đầu tư Nga như Fridman mới tìm nơi xử và nơi thi hành ngoài EU (London sau Brexit, Hong Kong, Singapore, thậm chí Mỹ), điều này cũng phù hợp với việc Fridman nộp đơn xin Hong Kong làm nơi quản lý trọng tài.
Tuy nhiên cần lưu ý vài điểm: - Các vụ kiện này của Nga đa số dựa trên cơ chế ISDS (investor-state dispute settlement), tức là trọng tài đầu tư quốc tế, chứ không phải xử trong toà án quốc gia thông thường. Vụ của Fridman dựa trên hiệp định đầu tư Luxembourg-Liên Xô năm 1989, yêu cầu bồi thường 16 tỉ USD vì Luxembourg đóng băng tài sản. Vụ này đang được đưa ra trọng tài, ông ấy muốn xử tại Hong Kong International Arbitration Centre, không phải toà Luxembourg. - Phán quyết của trọng tài đầu tư (ISDS) mang tính ràng buộc và thường không thể kháng cáo; thi hành dựa vào Công ước ICSID hoặc Công ước New York 1958 - cho phép nhà đầu tư tìm tài sản của quốc gia bị đơn ở nhiều nơi để cưỡng chế thi hành.
Mặc dù thế nhưng địa bàn kiện có thể là London, Paris, Hong Kong, Singapore… mặc dù toà án không phải là toà quốc gia, mà là hội đồng 3 trọng tài viên. Mặc dù về danh nghĩa, họ không trực tiếp chịu kỷ luật chính trị từ chính phủ Anh/EU như các thẩm phán quốc gia, nhưng tầm ảnh hưởng của các quốc gia lên các trọng tài viên này rất khó nói. Vì từ năm 2022, nhiều tổ chức dù mang danh quốc tế nhưng cũng chịu ảnh hưởng từ phương Tây và đứng về phía họ đấy thôi Thực tế lịch sử cho thấy đa số các vụ kiện lớn là nhà đầu tư ở Bắc bán cầu kiện nước Nam bán cầu, nhất là trong lĩnh vực dầu khí, khai khoáng. UN và các Special Rapporteur nhân quyền cũng phê phán ISDS vì "thiên vị nhà đầu tư giàu ở Bắc, đè lên các nước nghèo ở Nam". Dù sao thì toà án hệ thống ISDS sinh ra từ lợi ích của các nước giàu, và phương Tây có ảnh hưởng mạnh qua thiết kế hiệp định, luật trong nước, và giai đoạn thi hành. Cho dù các nước phương Tây sẽ gây sức ép một cách tinh vi và cấu trúc hơn, thể hiện ở việc ai viết luật, ai chọn diễn ngôn "an ninh thiết yếu", ai kiểm soát nơi thi hành… hơn là chuyện bấm nút điều khiển từng vụ.
Bài viết: Liên minh châu Âu hiện bối rối khi hàng loạt doanh nhân Nga đang sử dụng chính cơ chế pháp lý của phương Tây để phản công, đe dọa trực tiếp kế hoạch tịch thu tài sản Nga nhằm hỗ trợ cho Ukraina.
Theo báo cáo của Liên minh châu Âu vì Công lý Thương mại, đã có ít nhất 28 vụ kiện đầu tư được các doanh nghiệp Nga khởi xướng với tổng giá trị đòi bồi thường hơn 53 tỷ euro, con số trùng khớp với mức viện trợ mà EU đã chuyển cho Ukraina từ năm 2022 đến nay. Đáng lưu ý, riêng năm 2025 đã xuất hiện 13 vụ kiện mới, cho thấy tốc độ leo thang chưa từng có và biến mặt trận pháp lý thành một phần quan trọng của cuộc đối đầu giữa Moskva và Brussels.
Tất cả các vụ việc đều dựa trên cơ chế ISDS – giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và Quốc gia tiếp nhận đầu tư – vốn được thiết lập để bảo vệ doanh nghiệp nước ngoài khỏi tước đoạt tài sản bất hợp pháp. Đây là cơ chế đặc biệt nhạy cảm: các vụ kiện diễn ra ngoài hệ thống tòa án quốc gia, quyết định được đưa ra bởi 3 trọng tài viên độc lập và không thể kháng cáo, khiến nguy cơ rủi ro đối với ngân sách quốc gia là rất lớn. Do bản chất pha trộn (mixed) giữa công pháp quốc tế và tư pháp quốc tế, nên các phán quyết của trọng tài theo cơ chế ISDS có hiệu lực thi hành trên thực tế cao hơn phán quyết của trọng tài thương mại truyền thống, bởi bên cạnh nhà đầu tư thì quốc gia của nhà đầu tư cũng tham gia giám sát, bảo đảm phán quyết được thi hành bằng mọi biện pháp từ bắt giữ tài sản của quốc gia bị đơn đến trả đũa thương mại, ngoại giao...
Điều trớ trêu là công cụ mà EU từng coi là “lá chắn” để bảo vệ lợi ích doanh nghiệp của họ tại các nước đang phát triển nay lại trở thành “thanh kiếm” trong tay các doanh nhân Nga.
Những vụ việc tiêu biểu cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng: Rosneft đe dọa kiện Đức vì nguy cơ mất tài sản trị giá 7 tỷ USD, bao gồm một nhà máy lọc dầu lớn; Mikhail Fridman yêu cầu Luxembourg bồi thường 16 tỷ USD vì đóng băng tài sản, tương đương một nửa ngân sách quốc gia của nước này, đồng thời nộp thêm một vụ kiện tương tự tại Anh; ngoài ra bốn nhà đầu tư đã thông báo với Bỉ về tranh chấp liên quan đến tài sản phong tỏa tại Euroclear, trung tâm lưu ký chứng khoán lớn nhất châu Âu. Các vụ kiện được nộp đúng thời điểm EU tranh luận gay gắt về ý tưởng chuyển tài sản Nga bị đóng băng thành “tín dụng bồi thường” cho Ukraine.
Thủ tướng Bỉ Bart De Wever công khai thừa nhận rủi ro về các vụ kiện ISDS và giải thích sự thận trọng của mình, trong khi Euroclear, IMF và ECB đều phản đối việc tịch thu tài sản, cảnh báo nguy cơ pháp lý và tài chính nghiêm trọng.
Các chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ Liên minh châu Âu thua kiện với chi phí khổng lồ. Nếu EU thất bại trước các hội đồng trọng tài, không chỉ kế hoạch sử dụng tiền cho Ukraina bị đình trệ, mà còn có thể dẫn tới bồi thường ngược lại cho nhà đầu tư Nga với quy mô ước tính lên đến hàng trăm tỷ USD.
Trước đó đã có cảnh báo rằng phương Tây có nguy cơ mất 285 tỷ USD nếu tiếp tục theo đuổi ý tưởng tịch thu tài sản Nga. Cuộc chiến pháp lý quanh tài sản bị trừng phạt đã bước vào giai đoạn quyết định: mỗi phán quyết bất lợi có thể gây ra phản ứng dây chuyền, làm suy yếu niềm tin vào khung pháp lý của châu Âu, buộc Brussels phải đánh giá lại tham vọng dùng tài sản Nga để bảo vệ Ukraina và đối phó với thực tế rằng chính luật chơi của phương Tây đang quay lại tấn công họ.
Chuyển hướng triệt để trong chính sách của Hoa Kỳ và hệ lụy bỏ rơi Ukraine và châu Âu Isabelle Lasserre | LE FIGARO 🇫🇷 | 9/12/2025
PHÂN TÍCH – Người châu Âu đã nhận ra sự “phản bội” của Mỹ, song những bình luận của họ vẫn còn chừa mặt Donald Trump. Chiến lược an ninh mới của Mỹ có ít nhất một điểm đáng khen, đó là sự rõ ràng. Sau khi đảm nhận vai trò người bảo vệ và bảo chứng cho nền quốc phòng châu Âu từ sau Thế chiến II, sau khi hỗ trợ và dẫn dắt một trật tự toàn cầu bảo vệ các giá trị phương Tây, giờ đây Hoa Kỳ tuyên bố ly hôn. Trong vài dòng ngắn gọn — chỉ hai trang rưỡi trên tổng số 29 trang — lục địa châu Âu bị quy kết là đang suy tàn về kinh tế, về “văn minh” và cả về dân chủ. Theo quan điểm của Washington, châu Âu giờ đây không còn là gì khác ngoài một thị trường, gồm các quốc gia mà họ cần định hình và ảnh hưởng bằng cách hậu thuẫn sự lên nắm quyền của những chính phủ phù hợp hơn với tầm nhìn “Trump” về thế giới và chính trị.
Chương trình nghị sự “Maga” (Make America Great Again – Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) giờ đây không còn giấu diếm khi bày tỏ quan điểm. Mọi sự mơ hồ đã bị gạt bỏ, đặc biệt là những điều liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine. Giờ đây, điều đó đã được nói thẳng. Nhà Trắng muốn “thiết lập lại ổn định chiến lược” với Nga. Việc bỏ rơi Ukraine thực ra đã có dấu hiệu từ nhiều tháng nay, khi Mỹ liên tục cắt giảm viện trợ cho Kiev. Nhưng giờ đây, điều đó trở nên rõ ràng kể từ khi các sứ giả của Tổng thống Mỹ tìm cách ép buộc người Ukraine chấp nhận một kế hoạch hòa bình mà một phần đã được kẻ xâm lược – Nga – soạn thảo. Kể từ khi các cuộc đàm phán bắt đầu, châu Âu, dù an ninh của họ phụ thuộc trực tiếp vào số phận Ukraine, lại bị loại khỏi các cuộc thương lượng do phía Mỹ chủ trì. Họ không được mời đến Geneva, và “lý do là để không phải mang đám phiền phức theo sau,” — một nhà ngoại giao tiết lộ — khiến Mỹ hủy cuộc gặp với ông Zelensky tại Brussels tuần trước và quyết định tiếp tục đàm phán tại Miami.
Chính quyền Mỹ còn tấn công trực diện vào nền tảng của NATO, trụ cột trung tâm trong chính sách quốc phòng của các nước châu Âu. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Donald Trump từng làm lung lay niềm tin của các đồng minh vào Điều 5 — điều khoản về phòng thủ tập thể — chỉ bằng những dòng tweet. Nay, ông ta dự định thực thi điều đó. Quyết định rút 3.000 đến 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Romania hồi tháng trước được đưa ra hoàn toàn không tham vấn đồng minh. Ngũ Giác Đài muốn châu Âu đảm nhận phần lớn năng lực phòng thủ thông thường của NATO trước năm 2027, nếu không, Mỹ có thể ngừng tham gia vào một số cơ chế phối hợp quốc phòng của Liên minh. Thêm vào đó, bản đánh giá chiến lược mới còn đặt mục tiêu ngăn chặn “mở rộng” NATO. Theo Louis Gautier — Chủ nhiệm bộ môn về các vấn đề chiến lược đương đại quan trọng tại Đại học Sorbonne. — chính sách này đang dẫn chúng ta đến “cái chết của NATO”. “Nếu không muốn mất tất cả, hy vọng duy nhất của chúng ta là tiến trình Âu hóa dần dần NATO. Với phe Cộng hòa, sự đứt gãy sẽ diễn ra trong đau đớn, nếu họ tiếp tục cầm quyền. Với phe Dân chủ, quá trình đó sẽ dễ chịu hơn.”
> “Khi Donald Trump trở lại, người châu Âu lẽ ra đã phải rút ra bài học. Nhưng họ lại chọn cách vuốt ve cái tôi của ông ta.” — Louis Gautier, Chủ nhiệm bộ môn về các vấn đề chiến lược đương đại quan trọng tại Đại học Sorbonne.
Sự chuyển hướng lớn của Mỹ đã hiện rõ từ nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, nhưng chỉ bộc lộ trọn vẹn kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng. Vào tháng 2 năm 2025, bài phát biểu bài châu Âu của JD Vance tại Hội nghị An ninh Munich đã vang vọng, về mặt tính chất đối đầu, những tuyên bố bài phương Tây của Vladimir Putin tại cùng sự kiện này năm 2007. “Khi Donald Trump trở lại, người châu Âu lẽ ra đã phải rút ra bài học. Nhưng họ lại chọn cách vuốt ve cái tôi của ông ta,” — Louis Gautier tiếc nuối. Bị tê liệt bởi viễn cảnh mất đi người bảo vệ Mỹ, các nước châu Âu đã cố gắng làm vừa lòng ông ta, với hy vọng xua đuổi vận rủi. Họ bám víu vào ảo tưởng rằng vẫn có thể ảnh hưởng đến Trump, bất chấp tính cách khó lường của ông.
🔸 “Chủ nghĩa Trump giờ đây vượt xa bản thân Trump.” Trong khi mỉm cười gượng gạo đáp lại những đe dọa và nỗ lực chia rẽ EU của Donald Trump, họ đã hy vọng suốt một năm trời rằng ông ta sẽ đổi phe trong hồ sơ Nga-Ukraine và cuối cùng sẽ cứng rắn hơn với Putin. “Nhưng giờ đây, chỉ có kẻ mù mới không thấy đây là một sự đứt gãy thực sự, và chủ nghĩa Trump giờ đây vượt xa bản thân Trump,” — một nhà ngoại giao nhận xét. Những cuộc trao đổi nội bộ của châu Âu được Der Spiegel tiết lộ đã xác nhận điều đó. Emmanuel Macron đề cập đến “khả năng Mỹ phản bội Ukraine trong vấn đề lãnh thổ mà không đưa ra bất kỳ cam kết an ninh rõ ràng nào”; còn Thủ tướng Merz cho rằng người Mỹ “đang chơi đùa với Ukraine và châu Âu.”
Tuy nhiên, các bình luận chính thức vẫn còn nương nhẹ với Donald Trump. Tại Điện Élysée, người ta khẳng định chiến lược an ninh mới chỉ là “một yếu tố định hướng”, sẽ được bổ sung bởi các văn kiện khác. Họ vẫn hy vọng vào “sự phối hợp” với Mỹ về Ukraine. “Mục tiêu của chúng tôi không phải là lao vào một trận chiến tweet với các quan chức Mỹ cấp thấp,” — một nguồn tin nói thêm. Người châu Âu không muốn làm căng với Trump và đào sâu thêm hố ngăn cách xuyên Đại Tây Dương. Giorgia Meloni hoan nghênh “cam kết của Mỹ vì hòa bình.” Ngoại trưởng EU Kaja Kallas cho rằng Mỹ “vẫn luôn là đồng minh lớn nhất của chúng ta.” Năm 2007, nhiều nhà lãnh đạo đã không muốn nhìn thấy hệ lụy mà bài phát biểu bài phương Tây của Putin gây ra cho châu Âu. Ngày nay, một số người trong số họ vẫn cố tình xem nhẹ mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng xuyên Đại Tây Dương, hy vọng rằng việc Trump rời nhiệm sở hoặc thất bại trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ (“midterms”) sẽ chấm dứt tình trạng này. Bất cứ điều gì cũng tốt hơn cuộc sống mà không có Mỹ. Mối liên kết Trump-Putin có thể sẽ ép buộc châu Âu phải tách ra. Một trong những mục tiêu hàng đầu của Kremlin là phá hủy trật tự thế giới hậu 1945. Mục tiêu ấy sẽ dễ đạt được hơn bao giờ hết, khi chính Donald Trump — người đứng đầu quốc gia từng kiến tạo và thống trị trật tự quốc tế ấy — nay lại trở thành một trong những kẻ đào mồ cho nó. Không phải ngẫu nhiên mà Kremlin đánh giá rằng những điều chỉnh trong bản đánh giá chiến lược mới “phù hợp rộng rãi” với tầm nhìn của họ. Với hai đối thủ, một ở phía đông, một ở phía tây, châu Âu buộc phải tăng tốc để củng cố khả năng phòng thủ.
Nếu không, sự hỗn loạn có nguy cơ bị khai thác trong ba năm tới bởi Vladimir Putin. Ông ta có thể hỗ trợ Donald Trump để bẻ gãy xương sống của Liên minh Đại Tây Dương. Theo chuyên gia quân sự Đức Carlo Masala, cái chết của NATO có thể được gây ra bởi một cuộc tấn công của Nga vào Estonia ngay từ năm 2028, nếu các quốc gia thành viên quá chia rẽ và không kịp phản ứng. ■
Nhật Bản sẽ không cho phép sử dụng tài sản của Nga để cấp khoản vay cho Kyiv. Theo báo Politico, dẫn nguồn từ các nhà ngoại giao châu Âu, “Nhật Bản đã làm rõ rằng họ không thể sử dụng các tài sản của Nga bị đóng băng trên lãnh thổ của mình, trị giá khoảng 30 tỷ USD, để cấp khoản vay cho Ukraine,” — bài báo cho biết. Trong cùng cuộc họp, Mỹ thông báo rằng họ sẽ giảm mức hỗ trợ cho Kyiv sau khi chuyển các khoản giải ngân cuối cùng của khoản vay đã được chính quyền Biden đồng ý trong năm 2024.
chắc chào trước, mừng bác lên chức.
