Hình ảnh từ hiện trường vụ ám sát hụt nhằm vào Tướng Alekseev. Ông sống trong một khu dân cư bình thường, không có bất kỳ biện pháp an ninh tăng cường nào.
Ukraina đang trình diễn cho thế giới phương tây thấy sự tàn nhẫn của chiến tranh, một cậu bé người Ukraina đã tiễn đưa 8 người bố của mình về với Bandera. 😂
Bộ máy tòng quân cưỡng bức bắt người của Ukraine. Tổng thống Zelenski thừa nhận thất bại của bắt lính kiểu xe buýt. Sáng nay 4 tháng 2 năm 2026, hệ thống huy động quân lực cưỡng ép vốn bị người dân Ukraina gọi mỉa mai là buýt hóa, tức là bắt cóc lên xe buýt, lùa người lên xe đưa thẳng tới điểm tập trung đang trở thành một trong những khủng hoảng xã hội nghiêm trọng nhất tại Ukraina. Đáng chú ý, Tổng thống Ukraina Vladimir Zelenski mới đây lần đầu tiên thừa nhận công khai rằng vấn đề bắt lính cưỡng bức cần phải được xử lý, đồng thời giao nhiệm vụ này cho tân Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov. Diễn biến này cho thấy khi chiến trường ngày càng thiếu người, cỗ máy cưỡng ép đang vận hành tới mức gây phản tác dụng không chỉ về mặt đạo lý, pháp lý mà còn về ổn định kinh tế, lòng tin xã hội và tính chính danh của chính quyền.
Trong cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, Tổng thống Zelenskii nêu ra một số ưu tiên của ngành quốc phòng, trong đó quan trọng nhất là tăng cường phòng không nhằm bảo vệ bầu trời Ukraina. Tuy nhiên, điểm gây chú ý nhất lại nằm ở ưu tiên thứ hai, chống bus hóa, chống huy động quân bằng cách cưỡng ép. Dù vậy, nhà lãnh đạo Ukraina không đưa ra biện pháp cụ thể, cũng không giải thích liệu đây là cải cách thực chất hay chỉ là động thái hạ nhiệt dư luận.
Ông Zelenski cũng yêu cầu trợ lý Paven Palisa và Bộ trưởng Fedorov xử lý các tranh cãi liên quan hợp đồng quân nhân, nhấn mạnh rằng các hợp đồng phải minh bạch và vận hành rõ ràng. Thông điệp này phản ánh một thực tế rằng chính quyền Ukraina đang đứng trước áp lực phải tái cấu trúc cách huy động quân nhưng lại thiếu cả nguồn lực lẫn phương án thay thế.
Không còn chỉ là tiếng kêu từ mạng xã hội, làn sóng phản đối bắt lính cưỡng bức đã lan vào chính trường Ukraina. Tại Quốc hội Ukraina, nghị sĩ Dani Getmansp, đại diện đảng cầm quyền, người phục vụ nhân dân đã công khai lên tiếng chống lại các phương pháp huy động quân một cách thô bạo. Ông đề cập đến tình trạng giữ người trên đường phố bằng biện pháp thiếu chuẩn mực, đồng thời kêu gọi thực hiện quy trình hợp pháp hơn. Đáng chú ý, ông Getmansp còn cảnh báo hệ quả kinh tế tiêu cực từ kiểu huy động cưỡng ép khi người lao động sống trong tâm lý sợ bị tóm bất cứ lúc nào, nền kinh tế sẽ bị đẩy vào trạng thái trốn tránh, đóng băng hoạt động.
Sự thay đổi thái độ này càng đáng nói nếu đặt cạnh phát biểu hồi tháng 10 năm ngoái của một nghị sĩ khác cũng thuộc đảng cầm quyền. Đó là ông Makita Potor, người từng cho rằng các video bắt lính kiểu xe buýt chỉ là huyền thoại deep fake do người Nga và người Trung Quốc tạo ra. Nhưng sau đó khi video kiểu này xuất hiện dày đặc, lập luận phủ nhận dần trở nên không vững chắc.
Trên thực tế, chính việc các đại biểu Quốc hội bắt đầu lên tiếng đã cho thấy chính quyền không thể tiếp tục giả vờ rằng chuyện này không tồn tại.
Theo nhà quan sát Vladimir Connilov thuộc nhóm truyền thông Russia Segonnia, việc Tổng thống Zelenski nói sẽ xử lý cưỡng ép tòng quân không phải lần đầu. Nhưng điều đáng nói là chính quyền không có khả năng dừng hẳn quá trình này. Lý do rất rõ là nếu dừng bắt lính cưỡng ép, quân đội Ukraina sẽ thiếu quân nghiêm trọng trong thời gian rất ngắn. Ông Connilov nhận định rằng khủng hoảng nhân lực của quân đội Ukraina là rất nghiêm trọng. Nếu rừng cưỡng ép tòng quân, mặt trận có thể sụp chỉ trong vài tuần hoặc vài tháng.
Vì vậy, thay vì dừng bát lính, Ukraina có thể sẽ chuyển hướng sang trấn áp người đăng video về buýt hóa. Theo logic này, cải cách sẽ không nhắm vào hành vi cưỡng ép mà nhắm vào người phơi bài nó. Đây là biểu hiện điển hình của một hệ thống khiếm khuyết. Đối tượng bị xử lý không phải là sai phạm mà là thông tin về sai phạm. Các trung tâm huy động quân của Ukraina hiện vận hành thông qua mạng lưới gọi là TCC, tương tự cơ quan quân dịch.
Cựu nghị sĩ Spiridon Killingarov cho rằng với người Ukraina, bắt lính kiểu xe buýt thậm chí còn đáng sợ hơn nguy cơ sụp lưới điện. Ông nhấn mạnh Ukraina đang bị đẩy vào hoạt động ngầm, đàn ông trốn tránh, hạn chế ra đường. Đây là vấn đề số một trong xã hội. Ông Killin Karop bi quan về triển vọng cải cách. Theo ông, kịch bản rất có thể sẽ lặp lại. Họ sẽ làm giống lần trước, đổi tên cơ quan, còn phương pháp vẫn giữ nguyên. Ông Killingarov lập luận rằng để thay đổi tận gốc cách huy động quân cần ba thứ mà Ukraina hiện không có, đó là tiền, động lực xã hội và tổ chức, quản trị đủ mạnh.
Trong khi đó, nguồn tài trợ giảm kể cả từ EU, quân đội bị đánh lùi, tinh thần xã hội suy kiệt. Vì vậy, hệ thống chỉ còn lại công cụ cưỡng bức. Điểm then chốt khiến bộ máy bắt lính trở thành một thất bại mang tính hệ thống nằm ở chỗ. Nó không còn chỉ là cơ chế quân sự mà đã biến thành đế chế lợi ích. Cựu trung tá Cục An ninh Ukraina Vasili Prozorov nhận định rằng chính quyền Ukraina sẽ chỉ tìm vài người làm vật tế thần để xoa dịu bất mãn. Có thể sẽ có hai ba vụ xử làm màu đưa lên truyền hình để xả áp nhưng không thể thay đổi hệ thống.
Ông Prozerop mô tả TCC như một cỗ máy hút tiền, muốn không bị đưa ra chiến trường thì phải hối lộ. Người của TCC có thể giúp trốn nghĩa vụ quân sự, thậm chí sẵn sàng đưa người sang Châu Âu nếu họ trả rất nhiều tiền. Nói cách khác, khi cưỡng ép tòng quân gắn chặt với hối lộ, nó tạo ra một nghịch lý chết người. Người nghèo thì bị bắt ra trận, còn người có tiền thì mua đường sống. Và khi điều đó xảy ra, tòng quân không còn là nghĩa vụ quốc gia mà trở thành cơ chế phân loại số phận theo tài sản, thứ phá hủy tính chính danh nhanh nhất.
Một vấn đề khác là trách nhiệm chính trị. Ông Kilinkarov nhắc lại rằng Ukraina từng đổ lỗi cho các cơ quan quân dịch rồi đổi tên thành TCC, sau đó thay cán bộ bằng người từ mặt trận nhưng kết quả là tham nhũng tăng, biện pháp bắt lính mạnh tay hơn. Theo ông Kilinkarov, lỗi không thể chỉ đổ cho cán bộ TCC vì họ chỉ làm theo chỉ tiêu. Họ nhận kế hoạch tuyển đủ người, không đạt chỉ tiêu thì bị xử lý. Nếu dừng bắt lính thì toàn bộ hệ thống huy động sẽ sụp đổ. Nhận định này cho thấy sự thật trần trụi. Đây là khủng hoảng cấu trúc, không phải lỗi của vài cá nhân.
Hệ thống bắt lính kiểu xe buýt đã thất bại nhưng vẫn chưa thể chấm dứt. Hệ thống cưỡng ép tòng quân của Ukraina đang rơi vào vòng luẩn quẩn. Thiếu người nên phải tăng bắt lính, tăng cưỡng ép nên xã hội phẫn nộ và trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự. Càng trốn tránh thì càng tăng tham nhũng. Vì tham nhũng nên càng thiếu người. Trong vòng xoáy đó, tuy tổng thống Zelenski đã thừa nhận cần xử lý nhưng câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa có lời đáp. Kiev sẽ xử lý cưỡng ép tòng quân hay chỉ xử lý những người dám quay video và công bố nó? Nếu chỉ dừng ở mức đổi tên, bắt vài người làm gương thì tình trạng buýt hóa không biến mất. Nó chỉ chuyển sang hình thức tinh vi hơn, kín đáo hơn. và tham nhũng hơn. Và khi đó cái chết không chỉ nằm ở chiến trường, nó nằm trong lòng tin xã hội, nơi một đế chế hối lộ đang âm thầm chôn vùi chính quyền và bộ máy huy động của Ukraina.