[SỰ SỤP ĐỔ CỦA HỆ THÔNG ĐÔ LA DẦU LỬA (PETRDOLLAR): BÀI HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐIỂM NGHẼN HORMUZ]
Ray Dalio, tỷ phú, nhà sáng lập Bridgewater Associates – quỹ phòng hộ lớn nhất thế giới – là cây bình luận thường xuyên về các vấn đề tài chính quốc tế và các quy luật vận động của nhân loại. Trong sự nghiệp lẫy lừng của mình, Dalio đã dành hàng thập kỷ để nghiên cứu về các "Chu kỳ lớn" (Big Cycles) của nợ nần, quyền lực và sự trỗi dậy cũng như suy tàn của các đế chế.
Triết lý cốt lõi của Dalio là: mọi sự kiện địa chính trị và kinh tế ngày nay đều là hệ quả và những biến thể của các mẫu hình đã lặp đi lặp lại hàng nghìn năm. Theo Dalio, không có một đồng tiền dự trữ nào tồn tại vĩnh cửu; chúng đều có một vòng đời sinh ra trong sức mạnh, bành trướng qua nợ nần, rơi vào khủng hoảng niềm tin và cuối cùng là sụp đổ để nhường chỗ cho một trật tự mới. Dưới đây là tóm tắt bài bình luận mới nhất của Dalio về hệ thống Petrodollar – "xương sống" của nền tài chính Hoa Kỳ – đang tiến dần đến hồi kết tại eo biển Hormuz!
1. Cơ chế sụp đổ: Quy luật bốn giai đoạn của một đồng tiền dự trữ
Lịch sử 3.000 năm tiền tệ cho thấy mọi đồng tiền thống trị đều chết đi theo một lộ trình bốn giai đoạn không đổi. Đây không phải là sự ngẫu nhiên, mà là một quy luật vật lý của kinh tế học chính trị.
- Giai đoạn 1 - Thiết lập nền tảng: Một cường quốc mới nổi thiết lập hệ thống tiền tệ dựa trên những giá trị thực tế và hữu hình như vàng, bạc, tài nguyên chiến lược hoặc một ưu thế quân sự tuyệt đối. Thế giới tin tưởng đồng tiền này vì giá trị của nó có thể kiểm chứng được qua sức mạnh thực chất.
- Giai đoạn 2 - Mở rộng và Quá tải: Khi đã chiếm vị thế độc tôn, cường quốc bắt đầu bành trướng tầm ảnh hưởng, xây dựng các liên minh tốn kém và gia tăng nợ nần. Ban đầu, tăng trưởng là thật, nhưng dần dần nợ tích lũy vượt quá khả năng chi trả của nền tảng ban đầu. Đồng tiền bắt đầu dựa vào "nhận thức về sức mạnh" thay vì "sức mạnh thực tế".
- Giai đoạn 3 - Khủng hoảng niềm tin: Các vết nứt xuất hiện rõ rệt qua các cuộc chiến tranh tốn kém hoặc sự trỗi dậy của các đối thủ mới. Cường quốc phản ứng bằng cách in tiền vô độ để cứu vãn hệ thống, dẫn đến vòng lặp tử thần (death loop): chi tiêu tăng -> nợ tăng -> in tiền -> tiền mất giá -> niềm tin suy giảm.
- Giai đoạn 4 - Chuyển giao và Kết thúc: Các quốc gia chủ chốt âm thầm rời bỏ đồng tiền cũ. Quá trình này không diễn ra qua các thông cáo báo chí ồn ào mà qua các thỏa thuận thương mại song phương và các hệ thống thanh toán thay thế. Đồng tiền dự trữ từng là "trọng lực" của thế giới chính thức trở thành một chú thích trong lịch sử.
2. Những bài học đẫm máu từ quá khứ
Để hiểu về tương lai của USD, Dalio đưa chúng ta quay lại với ba "tử thi" tiền tệ lớn nhất:
- Đồng Denarius của La Mã (Thế kỷ II-III): Từng là đồng tiền đáng tin nhất thế giới nhờ hàm lượng bạc cao. Để nuôi dưỡng các đạo quân khổng lồ và hạ tầng xuyên lục địa, các hoàng đế La Mã bắt đầu pha loãng bạc. Trong 100 năm, hàm lượng bạc giảm từ 90% xuống dưới 5%. Khi giá trị thực bằng không, người dân từ chối tiêu tiền nhà nước, hệ thống thương mại tan rã, kéo theo sự sụp đổ của toàn bộ đế chế.
- Đồng Real của Tây Ban Nha (Thế kỷ XVI-XVII): Tây Ban Nha nắm giữ nguồn bạc khổng lồ từ Mỹ Latinh nhưng lại mắc kẹt trong các cuộc chiến liên miên với Anh, Hà Lan và Ottoman. Sự lạm phát do bạc đổ vào quá nhanh cộng với nợ nần chồng chất khiến Tây Ban Nha vỡ nợ bốn lần. Quyền lực tài chính sau đó chuyển sang đồng Guilder của Hà Lan.
- Đồng Bảng Anh (Thế kỷ XX): Anh Quốc từng kiểm soát 40% thương mại thế giới bằng tiêu chuẩn vàng. Tuy nhiên, chi phí khổng lồ từ hai cuộc Thế chiến khiến Anh trở thành con nợ của Mỹ. Điểm gãy cuối cùng là cuộc khủng hoảng Suez năm 1956. Khi Mỹ đe dọa đánh sập đồng Bảng qua một cuộc điện thoại để ép Anh rút quân, thế giới hiểu rằng kỷ nguyên của Bảng Anh đã chấm dứt.
3. Petrodollar: Hệ thống được thiết kế để thay thế Vàng
Hệ thống Petrodollar không phải là một sự tiến hóa tự nhiên mà là một công trình kỹ thuật địa chính trị đầy toan tính. Sau khi Mỹ rời bỏ tiêu chuẩn vàng vào năm 1971 (Cú sốc Nixon), niềm tin vào USD lung lay dữ dội.
Để cứu vãn, Henry Kissinger đã thiết lập một thỏa thuận lịch sử với Saudi Arabia vào năm 1974: Mỹ bảo hộ quân sự tuyệt đối cho vương quốc này, đổi lại Saudi Arabia định giá mọi thùng dầu bán ra bằng USD. Hệ quả là mọi quốc gia trên trái đất muốn có năng lượng đều phải mua USD. Đây là sự ra đời của một "chuẩn tiền tệ" mới: Chuẩn Dầu mỏ.
4. Giai đoạn 2 và "Đặc quyền quá mức" của nước Mỹ
Trong hơn 50 năm, Petrodollar mang lại cho Mỹ những lợi thế mà không quốc gia nào có được:
- Vay nợ với lãi suất thấp vì thế giới luôn cần USD để mua dầu.
- Duy trì thâm hụt thương mại khổng lồ mà không sợ bị phá sản.
- Xuất khẩu lạm phát ra thế giới thông qua việc in tiền.
Tuy nhiên, sự bành trướng này đã đi đến giới hạn. Các cuộc chiến tại Iraq, Afghanistan tiêu tốn hàng nghìn tỷ USD, cộng với các gói cứu trợ tài chính năm 2008 và đại dịch COVID-19 đã đẩy nợ công Mỹ vượt mức 33 nghìn tỷ USD vào năm 2025-2026. Chỉ riêng tiền lãi nợ hiện nay đã vượt quá ngân sách quốc phòng hàng năm – một chỉ dấu kinh điển của giai đoạn "Quá tải".
5. Thực tại 2026: Làn sóng phi đô la hóa và Điểm nổ Hormuz
Chúng ta đang sống trong Giai đoạn 3 – Khủng hoảng niềm tin. Sự kiện quan trọng nhất không phải là các cuộc diễn binh, mà là sự thay đổi âm thầm trong các dòng chảy tài chính:
- Khối BRICS trỗi dậy: Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và Brazil đang thiết lập các hệ thống thanh toán riêng biệt, hoàn toàn bỏ qua hệ thống SWIFT của Mỹ.
- Saudi Arabia đổi hướng: Quốc gia nền móng của Petrodollar hiện đang thảo luận cởi mở về việc bán dầu bằng Nhân dân tệ.
- Eo biển Hormuz – Điểm gãy chiến lược: Với chiều rộng chưa đầy 34km, nơi đây mang 20% lượng dầu toàn cầu. Hệ thống Petrodollar dựa trên một giả định duy nhất: Mỹ có thể bảo vệ dòng chảy dầu tại đây. Tuy nhiên, các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa giá rẻ gần đây đã chứng minh rằng việc làm gián đoạn Hormuz là hoàn toàn khả thi.
Nếu Hormuz bị nghẽn, giá dầu sẽ tăng vọt lên mức 300-400 USD/thùng. Mỹ sẽ rơi vào thế kẹt: nếu tăng lãi suất để chống lạm phát sẽ làm sụp đổ nền kinh tế đang nợ nần; nếu in tiền để cứu kinh tế sẽ làm USD mất giá thê thảm. Đây chính là "vòng xoáy tử thần".
6. Những phản biện và Sự thật phũ phàng
Nhiều người cho rằng Mỹ quá mạnh nên không thể bị sụp đổ hoặc công nghệ AI sẽ cứu vãn USD. Tuy nhiên, qua các bài học lịch sử, Dalio đưa ra câu trả lời:
- Sức mạnh quân sự cần một nền tảng tài chính bền vững. Khi lãi nợ cao hơn ngân sách quốc phòng, quân đội không còn là lá chắn mà là gánh nặng.
- Công nghệ AI có thể tăng năng suất, nhưng không thể thay đổi cách thế giới định giá năng lượng nếu các quốc gia xuất khẩu dầu quyết định rời bỏ USD.
- Phục hồi sau khủng hoảng chỉ xảy ra khi hệ thống tiền tệ còn khỏe mạnh. Nếu chính hệ thống tiền tệ là nguồn cơn của khủng hoảng, sự phục hồi là không thể.
7. Bài học hành động cho nhà đầu tư
Dựa trên mẫu hình lịch sử, quá trình chuyển đổi tiền tệ luôn đi kèm lạm phát cao và sự mất giá tài sản tính bằng đồng tiền cũ. Để chuẩn bị cho "kỷ nguyên hậu Petrodollar", Dalio khuyến nghị:
- Đa dạng hóa tài sản: Đừng đặt cược toàn bộ vào một loại tiền tệ duy nhất.
-.Tăng tỷ trọng tài sản thực: Vàng, bạc và hàng hóa chiến lược thường tăng giá mạnh (như vàng tăng 2.000% sau khi chuẩn vàng sụp đổ năm 1971).
- Phòng vệ năng lượng: Hiểu rõ các tài sản sẽ hưởng lợi khi chi phí năng lượng thế giới tái định cấu trúc.
Kết luận: Trật tự tài chính mới đang hình thành
Theo Dalio, sự kết thúc của Petrodollar không phải là một viễn cảnh do các nhà tiên tri thảm họa vẽ ra, mà là một tất yếu toán học và lịch sử. Chu kỳ 50 năm của nó đang tiến tới điểm tới hạn tại eo biển Hormuz. Theo triết lý của Ray Dalio, câu hỏi không còn là "liệu nó có xảy ra không", mà là "tốc độ sụp đổ sẽ nhanh đến mức nào".
Khi niềm tin vào khả năng bảo trợ của Mỹ tại Vùng Vịnh lung lay, trật tự đa cực với sự tham gia của các đồng tiền mới sẽ hình thành. Đây là sự kiện tài chính quan trọng nhất của thế kỷ 21, và những ai nhận diện được "mẫu hình" này sớm nhất sẽ là những người sống sót trong cuộc tái định hình quyền lực toàn cầu./.
Hôm nay có dịp trò chuyện với người bạn bên Mỹ về, thật bất ngờ, bên đó chỉ biết i xà đánh Iran chứ không biết Mỹ đánh Iran. Truyền thông nó bưng bít hết, đúng là xứ sở "tự do" mà.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảm thấy bất ngờ vì khi các đồng minh như Australia không điều tàu chiến tham gia chiến dịch mở cửa eo biển Hormuz.
"Tôi rất ngạc nhiên. Họ đáng lẽ nên tham gia, và tôi bất ngờ khi họ nói không, bởi chúng tôi luôn nói có với họ", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu ngày 20/3 tại Washington, khi được phóng viênSky News Australiahỏi cảm nhận về việc Australia, cũng như Nhật Bản và Hàn Quốc, từ chối điều tàu chiến mở lại eo biển Hormuz.
Khi được hỏi Australia đã phản hồi thế nào với đề xuất cử lực lượng tới Hormuz, ông Trump không trả lời. Tổng thống Mỹ tuần này đã chỉ trích nhiều đồng minh trong và ngoài khối NATO vì không gửi tàu chiến đến Vùng Vịnh hỗ trợ đối phó Iran.
"Phần lớn 'đồng minh' NATO đã thông báo với Mỹ rằng họ không muốn tham gia chiến dịch của chúng tôi chống lại Iran ở Trung Đông", ông Trump viết trên mạng xã hội hồi đầu tuần. "Chúng tôi không còn 'cần' hay mong muốn sự hỗ trợ của các nước NATO nữa, cũng chưa từng làm vậy. Cũng như với Nhật Bản, Australia hay Hàn Quốc".
Ngày 20/3, ông Trump tiếp tục đăng bài chỉ trích các thành viên NATO là "những người hèn nhát" vì không muốn góp sức mở lại eo biển Hormuz. Ông cho rằng việc mở lại eo biển là sứ mệnh quân sự đơn giản, nhưng các đồng minh lại không muốn tham gia dù chịu tác động từ giá dầu tăng cao.
Hải quân Australia đang đối mặt tình thế khó khăn khi phần lớn hạm đội tàu chiến đã lạc hậu, trong khi các tàu thay thế hiện đại hơn phải đến thập niên 2030 mới được đưa vào biên chế. Nhiều chuyên gia quốc phòng cho rằng đây không phải thời điểm phù hợp để Canberra điều một trong số ít chiến hạm còn lại tới khu vực rủi ro như eo biển Hormuz.
Hộ vệ hạm HMAS Toowoomba của Australia đến thăm căn cứ Diego Garcia năm 2020. Ảnh:US Navy
Australia hiện vận hành hai nhóm tàu chiến mặt nước chủ lực gồm các hộ vệ hạm lớp Anzac và khu trục hạm lớp Hobart. Trong đó, lớp Anzac là xương sống của hạm đội, với 7 tàu vẫn đang hoạt động sau khi HMAS Anzac, chiếc đầu tiên trong biên chế 8 tàu, đã được cho nghỉ hưu sau 30 năm hoạt động.
Một số tàu như HMAS Toowoomba vẫn hoạt động tích cực trong các sứ mệnh quốc tế. Con tàu này cũng từng được triển khai tới vịnh Ba Tư năm 2019, thời điểm căng thẳng giữa Iran và Mỹ leo thang. Tuy nhiên, giới phân tích quốc phòng vẫn hoài nghi khả năng của các tàu lớp Anzac trong đối phó với các mối đe dọa hiện đại như máy bay không người lái và tên lửa của Iran.
Jennifer Parker, cựu sĩ quan hải quân và hiện là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Tây Australia, nhận định các tàu lớp Anzac đang lạc hậu nhanh chóng. Chúng có năng lực tên lửa hạn chế, cả về số lượng lẫn tầm bắn, trong khi phần lớn các tàu "đã quá hạn cần được thay thế".
Theo Parker, một trong ba khu trục hạm lớp Hobart hiện đại hơn và được trang bị tốt hơn sẽ phù hợp hơn nếu phải triển khai tới những khu vực căng thẳng như eo biển Hormuz. Dù vậy, bà cho rằng chi phí cơ hội của việc điều động các tàu này là rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh các chương trình nâng cấp quan trọng đang chờ thực hiện. Việc triển khai có thể làm chậm tiến độ hiện đại hóa hạm đội, điều mà Australia đã mong đợi trong thời gian dài.
Ngoại trưởng Australia Penny Wong cho biết bà đã trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio về các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thương mại tại khu vực Hormuz. Bà nhấn mạnh cộng đồng quốc tế cần hợp tác để đảm bảo các tuyến hàng hải quan trọng không bị "bắt làm con tin", song khẳng định Canberra không muốn xung đột leo thang.
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải trọng yếu giữa Oman và Iran, gần như bị phong tỏa kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát ngày 28/2, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào hỗn loạn.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo đây là "mối đe dọa lớn nhất lịch sử đối với nguồn cung năng lượng thế giới". IEA cho rằng việc khôi phục lưu thông qua eo Hormuz là "hành động quan trọng nhất" trong thời gian tới để ổn định thị trường dầu khí, đồng thời khuyến nghị chính phủ và người dân các nước hạn chế di chuyển không cần thiết, làm việc từ xa để giảm áp lực từ cú sốc năng lượng.
TPO - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội, rằng Washington đang xem xét "giảm dần" các nỗ lực quân sự ở Trung Đông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)
"Chúng ta đang tiến rất gần đến việc đạt được các mục tiêu của mình, khi xem xét giảm dần các nỗ lực quân sự ở Trung Đông nhằm vào Iran”, Tổng thống Trump viết trên Truth Social ngày 20/3, liệt kê một loạt các mục tiêu bao gồm làm suy yếu khả năng tên lửa của Iran, loại bỏ Không quân và Hải quân của nước này.
“Eo biển Hormuz sẽ phải được canh gác và kiểm soát, nếu cần thiết, bởi các quốc gia khác sử dụng nó. Mỹ thì không! Nếu được yêu cầu, chúng tôi sẽ giúp đỡ các quốc gia này trong nỗ lực của họ ở Hormuz, nhưng điều đó sẽ không cần thiết một khi mối đe dọa từ Iran bị xóa bỏ. Quan trọng hơn, đó sẽ là một chiến dịch quân sự dễ dàng đối với họ”, ông nói thêm.
Trước đó, trả lời báo giới khi rời Nhà Trắng, Tổng thống Trump cho biết ông tin rằng Mỹ đã “thắng” trong cuộc chiến với Iran.
“Tôi nghĩ chúng ta đã thắng”, tổng thống nói. “Chúng ta đã đánh bại hải quân, không quân, phòng không của họ, chúng ta đã đánh bại mọi thứ”.
“Chúng ta đang tự do hoạt động”, ông nói thêm, dù thừa nhận Iran vẫn tiếp tục “làm tắc nghẽn” Eo biển Hormuz. “Nhưng về mặt quân sự, họ đã suy yếu rồi”.
Ông Trump cũng hạ thấp triển vọng về một thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cho rằng Mỹ đang nắm ưu thế và muốn chấm dứt chiến tranh một cách dứt khoát.
“Đúng, chúng ta có thể đối thoại. Nhưng các bạn biết đấy, tôi không muốn một thỏa thuận ngừng bắn”, ông Trump nói. “Bạn không thể thực hiện một thỏa thuận ngừng bắn khi bạn đang làm suy yếu hoàn toàn đối phương. Họ không có Hải quân. Họ không có Không quân. Họ không có bất kỳ thiết bị nào. Và các nhà lãnh đạo của họ đều đã bị loại bỏ, ở mọi cấp độ”.
Nhiều vòng đàm phán ngoại giao do đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner, dẫn đầu trong những tháng gần đây đã thất bại trong việc tìm ra giải pháp, trước khi chiến tranh bùng nổ.
Trong khi đó, theoCNN, việc hàng nghìn lính thuỷ đánh bộ và thuỷ thủ Mỹ đang được điều đến Trung Đông cho thấy chính quyền Tổng thống Trump dường như chuẩn bị cho khả năng kéo dài chiến dịch.
CNNdẫn lời một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết, nước này không tin vào tuyên bố của ông Trump rằng Mỹ đang cân nhắc "giảm dần" hoạt động quân sự.
“Iran kết luận rằng thế trận quân sự của đối phương trong khu vực không thay đổi đáng kể”, nguồn tin nói.
Thay vào đó, giới chức Iran coi tuyên bố của Tổng thống Mỹ là “chiến dịch tâm lý để kiểm soát thị trường," sau tình trạng hỗn loạn do việc đóng cửa Eo biển Hormuz gây ra.
Giá dầu ngày 20/3 tiếp tục tăng, lên mức 112 USD/thùng, khi tuyến đường thủy quan trọng cung cấp 20% lượng dầu mỏ của thế giới vẫn bị đóng cửa phần lớn. Goldman Sachs thậm chí còn dự đoán, giá dầu cao có thể kéo dài đến năm 2027.
Mỹ dường như đang điều động tàu đổ bộ tấn công USS Boxer đến Trung Đông trong lúc cân nhắc khả năng chiếm đảo Kharg của Iran.
Ba quan chức Mỹ ngày 22/3 nói vớiReutersrằng 2.500 lính thủy đánh bộ cùng tàu đổ bộ tấn công USS Boxer và các chiến hạm hộ tống sẽ tới Trung Đông, song chưa tiết lộ nhiệm vụ liên quan. Hai quan chức khẳng định Mỹ chưa quyết định có đổ quân vào lãnh thổ Iran hay không.
Chuyên trang quân sự MỹWar Zonenhận định triển khai cấp tốc nhóm tác chiến đổ bộ Boxer cùng Đơn vị Thủy quân Lục chiến Viễn chinh (MEU) số 11 là động thái hỗ trợ chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng.
Binh sĩ Mỹ huấn luyện trên tàu đổ bộ USS Boxer ngày 27/2. Video:US Navy
Lầu Năm Góc từ chối bình luận về thông tin trên, tuyên bố không có gì để công bố về hoạt động triển khai sắp diễn ra.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói nhiệm vụ của Lầu Năm Góc là tạo điều kiện tối đa cho Tổng thống Mỹ. "Điều này không đồng nghĩa với ông ấy đã ra quyết định. Tổng thống đã nói là chưa có kế hoạch triển khai lực lượng trên bộ ở bất cứ đâu vào lúc này", bà cho biết.
Nếu được xác nhận, đây sẽ là nhóm tác chiến đổ bộ (ARG) thứ hai được Mỹ điều động đến Trung Đông. Truyền thông Mỹ tuần trước cho biết ARG Tripoli cùng MEU 31 đã bắt đầu di chuyển từ Thái Bình Dương tới vùng Vịnh, dự kiến tham gia chiến dịch nhằm vào Iran.
Vị trí đảo Kharg. Đồ họa:CNBC
Theo hãng tinAxioscủa Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể đang nghiêng về phương án phong tỏa đảo Kharg, được mệnh danh là "huyết mạch dầu mỏ" của Iran. Mục tiêu chính là tăng áp lực lên Tehran và buộc nước này mở lại eo biển Hormuz.
"Tổng thống Trump muốn mở cửa eo biển Hormuz. Nếu ông ấy cho rằng cần chiếm đảo Kharg để thực hiện điều này hoặc quyết định mở chiến dịch đổ bộ bờ biển, hoạt động đó sẽ diễn ra. Tuy nhiên, ông Trump chưa chốt phương án hành động", một quan chức Mỹ nói.
Mỹ cuối tuần trước phát động không kích quy mô lớn nhằm vào mục tiêu quân sự ở Kharg, nhưng không tấn công hạ tầng dầu khí trên đảo.
Tàu đổ bộ USS Boxer trên biển ngày 27/2. Ảnh:US Navy
Giới chuyên gia nhận định đổ quân vào đảo Kharg sẽ là động thái leo thang mạnh, đòi hỏi chiến dịch quy mô lớn, kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ gây ra hậu quả nghiêm trọng, thậm chí cả ở trong nội bộ nước Mỹ.
Hòn đảo cách đất liền khoảng 32 km, khiến lực lượng Mỹ đóng ở đây có thể bị Iran tấn công bằng nhiều vũ khí khác nhau. Bên cạnh đó, các tàu đổ bộ tấn công của Mỹ sẽ gặp khó khăn khi di chuyển qua eo biển Hormuz để tiếp cận đảo Kharg.
Chiến dịch phong tỏa đường biển đối với đảo Kharg dễ thực hiện hơn trong ngắn hạn, song cũng đi kèm nguy cơ chiến hạm Mỹ bị Iran tấn công bằng xuồng tự sát, tên lửa hành trình chống hạm và các vũ khí phi đối xứng khác.
Cái hay của Mỹ nằm ở chỗ này, nó không vội đánh. Nó dựng sân khấu trước. Dựng xong rồi mới mời người vào diễn chung.
Đầu tiên là để các nước vùng Vịnh đứng ra kêu cứu. Không phải Mỹ kêu, mà mấy ông bị ảnh hưởng trực tiếp kêu. Nghe nó khác hẳn. Một bên là mấy thằng lớn muốn đánh nhau, một bên là nạn nhân cầu cứu, mà nó cầu cứu thẳng lên LHQ mới ghê. Tự nhiên câu chuyện nó đi đúng lớp lang luôn, tinh vi lắm, hết sức tinh vi.
Xong bước 1 nhé, bước 2 là Mỹ nó đẩy lên Liên Hợp Quốc, thế là có nghị quyết. Có chữ ký. Có con dấu. Cái này mới là mấu chốt. Vì với đám châu Âu và Nhật, không có cái giấy này thì họ không nhúc nhích đâu. Không phải bọn nó sợ đánh nhau, mà họ cần lý do sạch sẽ để còn nói với dân họ: chúng tôi không đi đánh nhau, chúng tôi đi bảo vệ luật quốc tế, được LHQ ủy quyền.
Đến đây là Mỹ bắt đầu ra chiêu quen thuộc, biến cuộc chơi thành đa quốc gia. Không còn là hải quân Mỹ nữa, mà chính là lực lượng quốc tế bảo vệ tự do hàng hải. Nghe nó văn minh hẳn ra . Cho nên em bảo , Mỹ nó hoành hành bá đạo, nhưng nó vẫn phải dựa vào luật để đưa đồng minh vào cuộc chiến một cách chính danh.
Các cụ để ý câu tuyên bố chung của Anh, Nhật Bản, Hà Lan, Ý, Canada , Đức, Séc... Nhé .
“Tuân thủ nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ, Yêu cầu Iran tuân thủ nghị quyết 2817 của LHQ ".
Đấy, chính danh nằm ở đúng chỗ đó. Ăn nhau cốt lõi là ở cái nghị quyết này. Khi đã gắn vào nghị quyết LHQ thì câu chuyện không còn là chọn phe nữa, mà nó chỉ có chọn đứng về phía luật mà thôi.
Mà luật thì rõ như ban ngày. Theo Công ước Luật Biển 1982, eo Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế. Tàu bè đi qua không cần xin phép bố con thằng nào cả. Quốc gia ven biển không có quyền đóng của nó. Chặn là sai. Rải mìn, đánh tàu là dính luôn dùng vũ lực trái phép. Một khi đã dính cái này, thì các nước khác có quyền mở đường lại. Hợp pháp, đàng hoàng, không cần phải biết dùng biện pháp gì kể cả tấn công quân sự trực tiếp.
luật đã có, nghị quyết đã có, cớ đã đủ, giờ đã đến lúc Mỹ nó ngồi chia bài.
Mỹ lúc này mới bắt đầu việc nó giỏi nhất, họp đồng minh. Thằng nào góp tàu, thằng nào góp tiền, thằng nào lo hậu cần, thằng nào cung cấp thông tin. Tất cả chia như chia việc trong một công ty, rất thực tế luôn.
Đấy, cái côn đồ của Mỹ nó khác ở chỗ đó. Nó không phải kiểu xông vào nhà bạn bè, chửi bới, dọa nạt bắt đi đánh nhau với tao. Nó là loại côn đồ có bằng về luật, côn đồ có học, có kế hoạch, có đồng minh đứng sau. Người ta vừa sợ, vừa nể, mà nhiều khi còn thấy… hợp lý
Iran nếu vẫn cố chặn Hormuz thì câu chuyện sẽ không dừng ở việc đánh nhau với Mỹ, mà Iran đang chống lại nghị quyết của LHQ. Lúc này LHQ sẽ có quyền ủy quyền cho một bên thứ 3 giải quyết. Vì vậy xung động nó sẽ leo lên cấp độ liên quân. Mà đã là liên quân thì lịch sử có sẵn rồi, nhìn Iraq 1991, Iraq 2003. Toàn những ví dụ không cần phải tưởng tượng thêm. Mình Mỹ đánh còn thở không được rồi, liên quân toàn loại cường quốc hàng đầu về quân sự nó đánh, thì cũng không nhận ra Iran nữa luôn.
Còn nếu Iran xuống thang thì Mỹ đạt mục tiêu mà không cần nổ súng lớn. Đấy mới là đỉnh cao, thắng mà không cần đánh nhiều.
Nên em mới nói, Mỹ nó đánh một bài này suốt mấy chục năm rồi. Không có gì mới. Nhưng lần nào cũng hiệu quả. Vì nó đánh vào đúng thứ mà phần còn lại của thế giới cần: tính chính danh.
Nói vui chứ, nhiều ông nhìn Mỹ thấy nó bá đạo, tưởng nó làm liều. Thực ra nó tính từng lớp, từng bước. Đánh nhau chưa chắc đã giỏi nhất, nhưng nó tạo ra cuộc chơi thì gần như không có đối thủ.
Về lý luận có vẻ là không sai, nhưng sao hiện thực nó không đúng như thế nhỉ?
Tất cả các bên đều ứng xử cho nó không quá đáng, nhưng tất cả đều đợi Mỹ bùng phát khủng hoảng vỡ nợ công, nếu tình hình đánh nhau như hiện tại, Iran chỉ cần duy trì như thế này đến tháng 7, phía Mỹ sẽ tự thua do không chi trả nổi chiến phí.
Các nước ở châu Âu cũng thế, dồn quân á, còn lâu nhé, sẽ xuất hiện vô vàn lý do để chậm lại, đợi xem Mỹ thế nào, cú ở Ukraine, Mỹ rút chân ra để lại châu Âu với cuộc khủng hoảng, còn khướt các nước châu Âu mới ngu lần nữa, Mỹ còn không thể tác chiến 2 chiến trường cùng lúc, châu Âu càng không.
Nhật Bản giờ căng như dây đàn, chưa nói đến chuyện Trung Quốc ngắt đường vận chuyển qua eo biển Đài Loan, giờ mới chỉ riêng dầu không ra khỏi eo Hormut thôi Nhật Bản cũng điêu đứng rồi, năm ngoái Nhật Bản còn huênh hoang Đài Loan liên quan đến sống còn của Nhật Bản, nếu Trung Quốc thu hồi Đài Loan thì Nhật Bản sẽ có hành động quân sự, giờ thì sao, eo biển Hormut ngay lập tức liên quan đến sống còn của Nhật Bản, sao Nhật Bản chưa gửi tàu chiến và quân đội, chỉ có thể kết luận là không có cơ hội đánh thắng nên không tham gia.
Lần này phát động chiến dịch, Mỹ ngoài Israen ra không còn đồng minh nào khác góp quân chiến đấu, 3 tuần choảng nhau hoàn toàn là Mỹ và Israen đánh nhau với Iran, có bao nhiêu chiến dịch trong quá khứ của Mỹ được phát động như chiến dịch này, hình như đây là lần đầu tiên, vì thế Mỹ nó đánh bài này suốt mấy chục năm rồi, nghe cũng đúng nhưng ngẫm thì lại sai, đấy là còn chưa kể đến tương quan lực lượng của những lần trước, các đối thủ trước đây đều kém xa Iran về khả năng phát triển vũ khí, dù vẫn có những chỗ Mỹ thua sau nhiều năm, nhưng chưa có chỗ nào Mỹ bị thương vong liên tiếp trong 3 tuần đầu tiên như lần này, mà thương vong như thế rồi vẫn chưa thấy đối thủ suy yếu kiệt quệ, đã có lần nào đánh nhau của Mỹ như lần này chưa nhỉ?
Tóm lại
Nói chung khen Mỹ thì khen cả ngày, nhất là nếu chỉ nghĩ nó là nhất, là tuyệt vời, nhưng đấy là tư duy của tín đồ đối với bề trên của họ, một tư duy duy tâm và tuyệt đối lòng tin bất chấp mình là người chứ không phải là cừu. Còn nếu có chút tư duy biện chứng duy vật, biết suy nghĩ như người chứ không như cừu thì sẽ không manh động đến mức khen Mỹ như thế này.
Trên Phây, nhưng bài như này nhan nhản, mục đích nó chỉ muốn khẳng định một điều: đừng nghi ngờ nước Mỹ.
Trộm vía em theo dõi chính trị Đài Loan mười mấy năm, những năm gần đây, nhất là từ 2022 trở lại đây, Đài Loan về mặt tuyên truyền chính thống cũng đang kêu gọi người dân trên đảo đừng nghi ngờ nước Mỹ, giờ nó còn tôn vinh và ca ngợi sự cai trị của Nhật Bản ở Đài Loan nữa, nên khi em đọc cái bài cụ bê về từ Phây, em thấy nó chả khác gì phong cách mà đội cầm quyền ở Đài Loan đang diễn, và với cách đó, ngay cả người Đài Loan cũng thấy phản cảm và buồn nôn về sự tự nô dịch chính mình của đội hình cầm quyền hiện tại. Những dạng đấy ở mình gọi là me Tây ấy cụ, nhẹ nhàng hơn 3 que, nhưng cơ bản khác biệt 3 que ở mỗi chỗ là chúng nó vẫn còn hộ chiếu Việt Nam và chưa lưu vong hoặc di dân đi Mỹ.
Nhân chuyện fb của mèo dạo này giá vàng tăng e cũng hay theo dõi 1 thằng( e xin phép gọi là thằng luôn) được khá nhiều người theo dõi,về tài chính thì nó phân tích khá OK,nên lượng người theo dõi khá đông,cho đến khi nó nói về chính trị cuba,e có bình luận và nó trả lời mất dạy thế này đây,không gian mạng nếu k quản lý chặt thì mấy mà lớp trẻ bị dắt mũi
Em chú ý thấy FB từ trung tuần tháng 3 là nó đẩy cho phân vùng Việt Nam các trang của đội 3que và các reel ngắn chế cháo từ AI của đám đấy. Tức là cùng thời điểm bẩu cử xong và lúc giá xăng dầu leo ngược, thời điểm đó rất nhiều nước bắt đầu cảm thấy áp lực khi giá nhiên liệu tăng. Khi xã hội không đủ sức chi trả giá nhiên liệu, truyền thông cá nhân sẽ là bước đi để kích động hỗn loạn, bài này thì nó là bài cơ bản của Cách mạng màu, nên nhiều acc FB của 3que và me Tây hoặc rận chủ bắt đầu tỉnh dậy lảm nhảm, FB nó hà hơi tiếp sức đề nghị thêm đối với người dùng. Em nhớ là tháng trước các bác nhà mình cho Starlink kinh doanh ở Việt Nam, kiểu gì sau này nó chả dựa Starlink để liên lạc thực hiện bạo loạn. Tóm lại nhiều lúc em thấy đáng lẽ trong nội bộ các bác nên biết thanh lọc, chứ cứ để đội thân Tây nó mở cửa ngách cho bên ngoài đưa phương tiện vào khuấy động thì sớm muộn cũng có chuyện.
Những đứa như lão nói ấy, trên mạng với ngoài đời nhiều phết, em còn biết cả một số người như thế, cũng Đảng viên có chức vụ nữa cơ, vì thế cá nhân em thấy là chỉnh đốn Đảng sau thời cụ Trọng có vẻ đi xuống, thỏa hiệp với Mỹ hơi nhiều, sắp tới không cẩn thận có thể sẽ là lúc trả giá cho những sai lầm như vậy. Tuy thế, nhưng theo tử vi thì Việt Nam vẫn phùng hung hóa kiết, vẫn hóa hiểm vi di, xung quanh lửa cháy nhưng chưa đốt được vào trong nên em cũng nghĩ chắc cũng ổn thôi. Việc cần chú ý là bớt cái kiểu nước đôi đi, không xác định được phe nào đúng đắn và hợp lý theo thời cuộc thì chỉ có chết, mà thời cuộc trước mắt thì sớm muộn cũng phải chọn phe, theo nhà bác cả Nga và ông bạn béo láng giềng Trung Quốc trong tầm 20 năm tới em thấy là phù hợp với thời cuộc, mà chọn phe rồi thì phải thanh lọc không thì nó phá từ trong phá ra, lúc đấy uy tín đi xuống, nhân dân không ủng hộ là nguy lắm.
Israel đã tuyên bố ý định sáp nhập miền nam Lebanon để tạo ra một "vùng an ninh vĩnh viễn" ở đó. Quân đội Lebanon tiếp tục hèn nhát co rúm lại phía sau, tìm cách đầu hàng và từ bỏ việc bảo vệ Lebanon. Khó có thể tìm thấy những kẻ ăn bám hèn nhát hơn thế ở Trung Đông. Trong khi Hezbollah quấy rối IDF hàng ngày, sự ô nhục vẫn tiếp diễn ở hậu phương Lebanon.
Báo cáo Đánh giá Mối đe dọa Thường niên năm 2026 của Cộng đồng Tình báo Hoa Kỳ.
Các mối đe dọa chính từ các quốc gia bao gồm Nga, Trung Quốc, Iran, Triều Tiên và Pakistan.
Các mối đe dọa toàn cầu và xuyên quốc gia bao gồm các mối đe dọa tên lửa, di cư, các mối đe dọa mạng và công nghệ, và châu Phi.
Đáng chú ý, Islamabad lần đầu tiên được đưa vào danh sách các mối đe dọa hạt nhân đáng kể do nước này phát triển các hệ thống tên lửa tiên tiến có khả năng vươn tới Hoa Kỳ.
Các chiến binh du kích ở châu Âu đã bắt đầu phá hủy các nhà máy quân sự của Israel.
▪️Nhóm "Phe Động Đất" đã thực hiện một loạt các cuộc tấn công, bắt đầu bằng việc đốt cháy trung tâm sản xuất vũ khí Elbit của Israel tại Cộng hòa Séc.
▪️Trước đó, có thông tin cho rằng các chiến binh du kích đã tấn công và đốt cháy trung tâm quốc phòng của công ty vũ khí Elbit Systems của Israel, hoạt động trong khuôn viên của một công ty quân sự Séc.
▪️Nhóm "Phe Động Đất" tuyên bố mục tiêu của họ là phá hủy các cơ sở quan trọng của Israel.
Nguồn cung heli đang cạn kiệt. Airgas, nhà phân phối sản phẩm heli tinh khiết lớn nhất tại Mỹ (với 22% thị phần), đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng và tạm ngừng cung cấp cho khách hàng do sự tàn phá ở Qatar. Chi phí sửa chữa các cơ sở hóa lỏng bị hư hại ước tính khoảng 26 tỷ đô la.
Không thể "khôi phục mọi thứ về trạng thái ban đầu" - nguồn cung sẽ bị giảm đáng kể "trong nhiều năm", theo báo cáo của GasWorld.
Hôm qua, các máy bay ném bom chiến lược B-52H của Không quân Mỹ đã được phát hiện cất cánh từ căn cứ không quân RAF Fairford để tấn công Iran bằng tên lửa không đối đất AGM-158 JASSM.
Ít nhất hai máy bay ném bom B-52H, số hiệu đuôi 60-0060 và 60-0012, thuộc Phi đội ném bom số 5, đã thực hiện nhiệm vụ này.
