Đăng bởi: @meotamthe

↑

Đăng bởi: @langtubachkhoa

↑

SÁU ĐIỀU KIỆN BẤT KHẢ THI: VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN VÀ CHIẾN TRANH SẼ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI MỚI!
Tối hậu thư sáu điểm tưởng như mở đường cho hòa đàm, nhưng thực chất phơi bày sự bất khả thi giữa yêu cầu chiến lược của Washington và giới hạn sinh tồn của Tehran.
Khi những điều kiện đặt ra vượt quá khả năng chấp nhận của cả hệ thống chính trị Iran, hòa bình không thể hình thành—xung đột có thể sẽ bước sang hình thái dai dẳng và tinh vi hơn.

Những tuần đầu tháng 3/2026 chứng kiến một nỗ lực mới của Washington nhằm thiết lập khung đàm phán với Tehran trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ–Israel–Iran đã bước sang tuần thứ tư. Theo các phân tích từ Axios được RBC‑Ukraine dẫn lại, nhóm cố vấn của Tổng thống Donald Trump — gồm Jared Kushner và Steve Witkoff — đã bắt đầu phác thảo cấu trúc “hòa đàm tiềm năng” với Iran, tập trung vào ba trục then chốt: uranium làm giàu, hỏa tiễn đạn đạo và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Tehran.
Đồng thời, thông tin từ Adnkronos cho thấy Washington đặt lên bàn một bộ yêu cầu mang tính cực hạn: mở lại eo biển Hormuz, triệt tiêu làm giàu uranium, thu hẹp năng lực hỏa tiễn và chấm dứt hoàn toàn hỗ trợ cho Hezbollah, Hamas và Houthis.
Dù về mặt hình thức đây là những điều kiện để “kết thúc chiến tranh”, nhưng khi phân tích chúng dưới lăng kính chiến lược, cấu trúc quyền lực Iran và bối cảnh lịch sử của quan hệ Mỹ–Iran, có thể thấy chúng mang bản chất của một tối hậu thư hơn là cơ sở cho đàm phán.
Sáu điều kiện mà Mỹ đưa ra tạo thành một ma trận yêu cầu mà Tehran không thể và không muốn thực thi, và về mặt thực tế cũng không có khả năng chấp nhận.
Chính tính không tương thích, không nhượng bộ này khiến mọi nỗ lực hòa đàm khó có thể hình thành, và nếu có, chúng chỉ là bề nổi của một chu kỳ chiến tranh mới kéo dài hơn, linh hoạt hơn và khó kiểm soát hơn.

ĐIỀU KIỆN BUỘC IRAN CHẤM DỨT CHƯƠNG TRÌNH HỎA TIỄN TRONG 5 NĂM: SỰ PHỦ ĐỊNH NĂNG LỰC SINH TỒN CHIẾN LƯỢC
Washington yêu cầu Tehran ngừng toàn bộ chương trình hỏa tiễn — vốn là trụ cột răn đe cốt lõi của Iran trong nhiều thập kỷ. Reuters dẫn lời Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ “phá hủy công nghiệp hỏa tiễn Iran đến tận gốc”, coi đây là mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng Mỹ ở nước ngoài và cả đồng minh châu Âu.
Nhưng trong cấu trúc phòng thủ Iran, hỏa tiễn là thứ duy nhất bù đắp cho điểm yếu về không quân và khả năng tấn công tầm xa. Việc từ bỏ chương trình này tương đương việc Tehran chuyển từ răn đe chủ động sang trạng thái dễ tổn thương hoàn toàn — điều mà không một chính quyền Iran nào, dù ôn hòa hay cứng rắn, có thể chấp nhận.
Trong tâm lý chiến lược Iran, mối đe dọa Israel và Mỹ không phải giả định mà là thực tế lịch sử, được củng cố qua liên tiếp các vụ ám sát tướng IRGC, tấn công vào cơ sở hạt nhân và cuộc không kích vào Tehran đầu năm 2026.
Một quốc gia chịu áp lực bao vây như vậy không thể tự cắt bỏ phương tiện phòng thủ chủ lực. Điều kiện này vì thế không phải đường dẫn đến hòa bình, mà là đòi hỏi đầu hàng.

CHẤM DỨT LÀM GIÀU URANIUM: YÊU CẦU ĐI NGƯỢC BẢN SẮC CHIẾN LƯỢC VÀ CHỦ QUYỀN CÔNG NGHỆ CỦA IRAN
Theo các nguồn từ Adnkronos và FDD, Washington yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn làm giàu uranium — không chỉ ngừng làm giàu ở mức vũ khí mà ngay cả “token enrichment” ở mức 1–1,5% cũng không được phép.
Nhưng uranium làm giàu, ngay cả ở mức thấp, từ lâu đã trở thành biểu tượng chủ quyền công nghệ của Iran và là kết quả của hàng chục năm chịu cấm vận, phá hoại và chiến tranh ngầm. Từ bỏ nó đồng nghĩa với việc Tehran tự tước bỏ năng lực công nghiệp hạt nhân dân sự của mình — điều không quốc gia nào từng làm trừ khi bị đánh bại hoàn toàn trong chiến tranh tổng lực.
Britannica ghi nhận rằng sau khi Hoa Kỳ rút khỏi JCPOA năm 2018, Iran không còn tin vào các cơ chế ràng buộc theo thỏa thuận, bởi Washington có thể lại đơn phương rút khỏi bất kỳ hiệp ước nào.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu “zero enrichment” không chỉ là phi thực tế mà còn làm phá vỡ mọi nền tảng niềm tin cho đàm phán.

THÁO DỠ HOÀN TOÀN CÁC CƠ SỞ HẠT NHÂN TẠI NATANZ, ISFAHAN VÀ FORDOW: ĐÒI HỎI VƯỢT QUÁ CHUẨN MỰC GIẢI TRỪ
Những cơ sở này từng chịu nhiều cuộc oanh kích, theo FDD, nhưng Mỹ muốn chúng bị tháo dỡ hoàn toàn và không bao giờ tái thiết.
Đây không phải là biện pháp kiểm soát vũ khí mà là yêu cầu phá bỏ triệt để hạ tầng chiến lược. Trong lịch sử kiểm soát hạt nhân quốc tế, các yêu cầu tháo dỡ hoàn toàn chỉ áp dụng với các quốc gia đã đầu hàng hoặc bị giải trừ bởi Hội đồng Bảo an — trường hợp Libya 2003 là ví dụ điển hình.
Iran, trái lại, là một cường quốc khu vực đang trải qua chiến tranh nhưng chưa thất bại. Việc buộc Tehran phá dỡ cơ sở sâu dưới lòng đất như Fordow, nơi thiết kế tối ưu chống lại không kích, là yêu cầu không thể chấp nhận về mặt chiến lược lẫn biểu tượng chính trị.
Càng bị tấn công, Iran càng củng cố hạ tầng hạt nhân ngầm — một mô hình phản ứng đã được tái lập từ 2010 đến nay.

GIÁM SÁT TUYỆT ĐỐI TOÀN BỘ HỆ THỐNG LY TÂM: TÁI LẬP CƠ CHẾ MÀ IRAN XEM NHƯ CÁI BẪY
Một phần quan trọng trong các điều kiện của Mỹ là thiết lập chế độ giám sát “tuyệt đối” đối với toàn bộ hệ thống làm giàu uranium. Nhưng sau khi JCPOA sụp đổ vì Mỹ rút khỏi thỏa thuận, Iran xem mọi yêu cầu giám sát toàn diện là không đáng tin, đặc biệt khi Washington có thể thay đổi chính sách theo nhiệm kỳ.
Britannica chỉ rõ rằng sự sụp đổ niềm tin sau năm 2018 khiến việc tái lập cơ chế giám sát sâu gần như bất khả thi.
Với Tehran, giám sát tuyệt đối nghĩa là giao phó bí mật quân sự và hạ tầng công nghệ vào tay đối thủ — điều chỉ có thể xảy ra nếu Mỹ cũng chấp nhận cắt giảm tương ứng, nhưng điều đó không nằm trong nghị trình Washington.

GIỚI HẠN HỎA TIỄN CÒN DƯỚI 1.000 ĐƠN VỊ: SỰ BẤT CÂN XỨNG MANG TÍNH CẤU TRÚC
Mỹ muốn Iran giảm kho hỏa tiễn xuống mức 1.000, theo mô hình kiểm soát vũ khí khu vực. Tuy nhiên, yêu cầu này không đi kèm bất kỳ cam kết nào từ Israel — nước duy trì kho vũ khí hạt nhân không khai báo và năng lực tấn công tầm xa vượt trội.
Trong tư duy chiến lược Iran, kiểm soát vũ khí chỉ khả thi nếu dựa trên nguyên tắc cân bằng. Một mô hình trong đó Iran cắt giảm, còn Israel và Ả rập Xê-út không, là điều Tehran xem như hành động tự sát.
Không có cơ chế bảo đảm nào được đưa ra, và do đó yêu cầu này mặc nhiên rơi vào nhóm “không thể đàm phán”.

CHẤM DỨT HỖ TRỢ HEZBOLLAH, HAMAS, HOUTHIS: PHỦ ĐỊNH TOÀN BỘ CHIẾN LƯỢC “CHIỀU SÂU ẢNH HƯỞNG” CỦA IRAN
Mạng lưới lực lượng ủy nhiệm là trụ cột thứ ba trong học thuyết an ninh Iran — ngang hàng với hỏa tiễn và hạt nhân. Theo RBC‑Ukraine và Adnkronos, Mỹ yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn hỗ trợ các nhóm này để đổi lấy giảm leo thang.
Cấu trúc ảnh hưởng của Iran trải dài từ Lebanon, Syria, Iraq, Yemen đến Gaza không chỉ là công cụ quân sự mà còn là nền tảng quyền lực đối ngoại. Việc giải trừ mạng lưới ủy nhiệm sẽ khiến Iran mất “lớp đệm chiến lược” trước Israel và Mỹ, làm suy yếu vai trò của nước này ở toàn Trung Đông.
Không một chính quyền Iran nào — dù bảo thủ hay cải cách — có thể phá bỏ cấu trúc quyền lực đã xây dựng suốt 40 năm.

VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ ĐỒNG Ý?
Như Adnkronos ghi nhận, Iran tuyên bố sẵn sàng đàm phán nhưng đặt điều kiện tiên quyết: ngừng bắn ngay lập tức, đảm bảo không bị tấn công trong tương lai, và có cơ chế bồi thường.
Nhưng Washington bác bỏ ngay lập tức yêu cầu ngừng bắn, khi Tổng thống Trump tuyên bố không có chuyện “ngừng bắn khi đang hủy diệt đối phương".
Khoảng cách lập trường vì thế không chỉ xa, mà là không có điểm giao thoa.
Thêm vào đó, Reuters cho thấy mục tiêu chiến tranh của Mỹ liên tục thay đổi — khi thì là ngăn Iran có vũ khí hạt nhân, khi thì giảm ảnh hưởng khu vực, khi thì kêu gọi “lật đổ chính quyền Iran”.
Khi đối phương không xác định rõ mục tiêu cuối cùng, Tehran không thể và không có lý do gì để nhượng bộ chiến lược.

CHIẾN TRANH LIỆU CÓ KẾT THÚC? HAY CHỈ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI KHÁC — DÀI VÀ DAI DẲNG HƠN?
Mọi dữ kiện từ RBC‑Ukraine, Reuters và Adnkronos đều dẫn đến cùng một kết luận: chiến tranh sẽ không dừng, chỉ thay đổi hình thái. Mỹ có “nguồn đạn dược gần như vô hạn”, như ông Trump tuyên bố, và Iran không có lý do gì để nhượng bộ khi vẫn duy trì được năng lực răn đe.
Kịch bản khả dĩ nhất không phải hòa bình mà là chiến tranh uỷ nhiệm được tăng tốc, mở rộng trong ba không gian: chiến tranh mạng, tấn công UAV – hỏa tiễn tầm trung, và mở rộng xung đột ủy nhiệm ở Lebanon, Syria, Iraq và Yemen.
Iran không thể tấn công trực tiếp Mỹ, nhưng có thể gây tổn thất thông qua mạng lưới ủy nhiệm; còn Mỹ không thể buộc Iran đầu hàng, nhưng có thể tiếp tục làm suy yếu hạ tầng quân sự Iran bằng chiến dịch kéo dài — một mô hình chiến tranh có thể tái lập trong nhiều năm.

GIẢI PHÁP THỰC TẾ: QUẢN LÝ IRAN THAY VÌ GIẢI GIÁP IRAN
Bài học từ JCPOA, các vòng đàm phán Oman 2025–2026 và các nỗ lực trung gian của Qatar cho thấy chỉ có một mô hình khả thi: quản lý Iran, không phải giải trừ Iran.
Giải pháp thực tế hơn gồm:
* giảm tốc độ làm giàu uranium
* áp dụng giám sát đa tầng của IAEA kết hợp trung gian như Qatar hay Oman
* cam kết không mở rộng tầm bắn hỏa tiễn, thay vì giảm số lượng xuống mức phi thực tế,
* Iran giảm hoạt động quân sự của lực lượng ủy nhiệm nhưng không từ bỏ hoàn toàn,
* trao đổi lợi ích: giảm trừng phạt – mở lại Hormuz – kiểm soát hành vi quân sự,
* xây dựng cơ chế bảo đảm song phương thay vì áp đặt đơn phương.
Đây không phải là con đường hoàn hảo, nhưng là con đường duy nhất mà cả hai bên có thể chấp nhận.

BẢN YÊU SÁCH PHI THỰC TẾ
Sáu điều kiện Hoa Kỳ đưa ra không phải là lộ trình đàm phán, mà là một bản yêu sách gợi nhớ đến các giai đoạn chiến tranh lạnh – nóng trong lịch sử Trung Đông. Chúng phủ nhận toàn bộ năng lực răn đe, cấu trúc ảnh hưởng và chủ quyền công nghệ của Iran — những yếu tố cốt lõi mà Tehran không bao giờ từ bỏ.
Vì vậy, các điều kiện này, dù có thể phù hợp với mục tiêu răn đe của Washington, không thể tạo nền tảng cho hòa đàm. Chúng chỉ đảm bảo một tương lai mà trong đó: chiến tranh không kết thúc, chỉ tiếp diễn trong những hình thái khác, dai dẳng hơn, phân tán hơn và khó dập tắt hơn.
Hòa bình thực tế chỉ có thể đạt được khi cả hai phía từ bỏ mô thức “tối đa hóa ưu thế” và chuyển sang mô hình “quản lý rủi ro” — điều mà lịch sử quan hệ Mỹ–Iran đã nhiều lần chứng minh là khó khăn, nhưng không phải bất khả thi.

THEO #TINHAYTHEGIOI:
Tất cả những gì đang diễn ra trong cấu trúc đàm phán Mỹ–Iran cho thấy một nghịch lý mà giới phân tích chiến lược đã nhiều lần nhấn mạnh: các điều kiện tuyệt đối, được thiết kế nhằm kết thúc chiến tranh nhanh chóng, thường lại chính là những điều khiến chiến tranh kéo dài vô hạn.
Khi Washington đặt ra sáu điều kiện không thể Tehran chấp nhận mà không đánh mất toàn bộ nền tảng răn đe quốc gia, quá trình đàm phán trở thành một trò chơi không có điểm hội tụ. Những đòi hỏi đó không chỉ đi ngược lại lợi ích sống còn của Iran mà còn phủ nhận thực tế địa chính trị Trung Đông — nơi các quan hệ quyền lực vận hành dựa trên nhiều tầng răn đe, không thể tái lập bằng các mô hình giải trừ đơn tuyến.
Điều nghịch lý hơn là cả hai bên đều hiểu rất rõ tính phi thực tế của các điều kiện ấy.
Washington biết rằng Tehran không thể từ bỏ kho hỏa tiễn, mạng lưới ủy nhiệm và năng lực hạt nhân cơ bản. Tehran cũng biết rằng Hoa Kỳ không thể nhượng bộ ở mức làm suy giảm năng lực răn đe Israel hay làm thay đổi cán cân an ninh khu vực.
Nhưng dù biết vậy, cả hai vẫn tiến hành các động thái mang tính chiến thuật, chủ yếu để định hình không gian đàm phán tương lai chứ không phải để tạo ra hòa bình tức thời. Bởi trong một xung đột bất đối xứng có tính cấu trúc, hòa bình thật sự không phải là sản phẩm của sự nhượng bộ toàn diện, mà là sản phẩm của sự điều chỉnh kỳ vọng và khả năng chấp nhận lẫn nhau.
Nếu có điều gì mang tính khả thi, đó là việc hai bên dần chuyển từ mục tiêu thay đổi hành vi triệt để sang mục tiêu quản lý rủi ro. Đàm phán — nếu xảy ra — sẽ diễn ra không phải để xóa bỏ hỏa tiễn Iran hay chấm dứt mạng lưới proxy, mà để tạo ra các cơ chế hạn chế leo thang, bao gồm cam kết tạm thời, giám sát giới hạn, và đối thoại gián tiếp thông qua trung gian. Oman và Qatar đã từng đóng vai trò này, và vẫn là hai lựa chọn duy nhất có độ tin cậy tương đối đối với cả Washington và Tehran.
Trong viễn cảnh đó, chiến tranh không chấm dứt; nó chuyển đổi. Nó trở nên phân tán hơn, mang tính phi đối xứng sâu hơn, và gắn liền với những chiến trường trải dài từ Lebanon đến Yemen. Nhưng chính trong không gian xung đột kéo dài ấy mà các cơ chế ràng buộc từng phần — dù yếu ớt — lại có cơ hội hình thành. Không phải hòa bình, mà là sự “ổn định xung đột”: một trạng thái không mong muốn, nhưng lại là tình thế duy nhất phản ánh đúng thực tế quyền lực hiện nay.
Điều quan trọng là thừa nhận rằng sáu điều kiện của Mỹ không bao giờ có thể là điểm khởi đầu cho hòa đàm, nhưng chúng có thể là tín hiệu về mục tiêu tối đa của Washington — mục tiêu mà chính Mỹ cũng biết rằng không thể đạt được thông qua chiến tranh đơn phương. Đối với Iran, việc từ chối các điều kiện ấy không phải là dấu hiệu thiếu thiện chí mà là phản ứng tự nhiên của một quốc gia vận hành trong môi trường an ninh đầy thù địch.
Vì vậy, triển vọng duy nhất cho sự điều chỉnh chiến lược không nằm ở những tối hậu thư, mà ở những khuôn khổ thực dụng hơn — nơi mỗi bên chấp nhận điều mà họ luôn muốn né tránh: đối thoại, thỏa hiệp, và quản lý xung đột thay vì mơ về việc chấm dứt nó.

Trần Kiên

 

Em thấy tác giả FB trên quên mất một số điểm khác, trong đó có quan điểm và chiến lược của Iran.

Đừng chớ nghĩ Iran chỉ muốn bảo toàn mạng sống, Iran từng có tham vọng đứng đầu khối Hồi giáo, năm 2023 khi Israen và Hamaz đánh nhau dẫn tới Israen pháo kích Gaza dữ dội, thừa thắng tiến hành diệt chủng ở Gaza, đẩy người Palestine ở Gaza chạy sang Ai Cập nhằm chiếm nốt phần đất còn lại. Iran đã lên tiếng chống lại và có xu hướng trở thành người chiến thắng chủ nghĩa phục quốc Do thái cực đoan. Quan điểm này nếu xét trên bình diện tôn giáo, nó sẽ giúp Iran có vị thế của người đứng đầu thế giới Hồi giáo. Đương nhiên, ngoài chuyện việc này rất khó, xét trong hoàn cảnh tới lúc đó, còn là câu chuyện các nước Hồi giáo khác có đồng ý không, sau bao nhiêu năm Mỹ xây dựng Iran là kẻ thù của nhóm các nước Arab, việc chấp nhận một đối thủ tiềm tàng thành anh cả là một câu chuyện khó có thể xảy ra, vì thế sự ủng hộ Iran từ các nước Arab khá khiêm tốn. Cuộc chiến này tuy Iran chống lại Mỹ và Israen, nhưng từ đầu chiến dịch này cho đến giờ, cảm xúc của các nước Arab chỉ có thể nói là nhẫn nhịn, không phục và phẫn uất đan xen. Trong hoàn cảnh đó, họ vừa muốn Mỹ thua để họ rời Mỹ ra, nhưng cũng không muốn Iran thắng để lại rơi vào ảnh hưởng của Iran sau khi Mỹ rút đi, đấy là còn chưa tính đòi hỏi tương tự từ phía Nga và Trung Quốc, họ muốn Iran đủ mạnh để tiêu hao Mỹ, nhưng họ không muốn Iran mạnh đến nỗi mất kiểm soát. Iran cũng biết điều đó nhưng họ có mục tiêu tham vọng của mình, điều này phản ánh họ không chấp nhận các đề nghị chọn phe mà Nga từng đưa ra trước đây, thời điểm 2024 và 2025, họ cũng không hoàn toàn chấp nhận phương án Trung Quốc đề xuất, họ đi theo lối riêng của họ, thực tế là rất mạo hiểm, đây là đánh cược vận mệnh đất nước vào cuộc chiến lớn.

Vì thế, không phải chỉ là vì sinh tồn, mà còn vì chiến lược tương lai trỗi dậy, Iran không bao giờ chấp nhận những đòi hỏi như vậy, thậm chí, chấp nhận cho Mỹ dừng cuộc chiến cũng không, họ phải trà đạp Mỹ và xử lý Israen thì họ mới có vốn để trở thành anh cả của thế giới Hồi giáo, chiến lược và tham vọng của Iran còn nhiều hơn nhận định của tác giả FB trên bác ạ. Không hề đơn giản đâu.

 

Em rát đòng tình với bác, họ rất muốn thành anh cả hồi giáo, bảo vệ palestin. Em cảm nhận tranh thủ đợt này họ sẽ làm cho ích xà ko gượng nổi ko còn bất cứ thứ gì để de dọa đuoc nũa. Sụp đỏ hình tượng ích xà

Chỉ cần xin phép và cư xử đàng hoàng thì anh cho đi qua thôi. 

https://vnexpress.net/iran-neu-cach-de-tau-be-di-qua-eo-bien-hormuz-5053452.html

Iran nói tàu của các nước không "thù địch" có thể đi qua eo biển Hormuz bằng cách phối hợp với Tehran về biện pháp an ninh và an toàn.

Đại diện của Iran tại Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Ali Mousavi hôm nay cho biết nước này sẵn sàng hợp tác với IMO để cải thiện an ninh hàng hải và bảo vệ thủy thủ ở vịnh Ba Tư.

Theo ông Mousavi, eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho tất cả tàu thuyền, ngoại trừ tàu có liên hệ với "kẻ thù của Iran". Các tàu có thể di chuyển qua tuyến đường biển hẹp này nếu phối hợp với Tehran về các biện pháp an ninh và an toàn.

Ông Mousavi nhấn mạnh Iran sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quốc tế khi tạo điều kiện để tàu bè đi qua eo biển, đổi lại các nước phải tôn trọng "toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền" của Tehran.

"Ngoại giao vẫn là ưu tiên của Iran. Tuy nhiên, quan trọng hơn cả là chấm dứt hoàn toàn hành động gây hấn cũng như xây dựng lòng tin, sự tín nhiệm lẫn nhau", ông Mousavi nói, thêm rằng các cuộc tấn công của Israel và Mỹ nhằm vào Iran là "nguyên nhân gốc rễ của tình hình hiện nay tại eo biển Hormuz".

Ông Mousavi hôm 20/3 cũng nói rằng Iran sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho tàu bè đi qua eo biển Hormuz, nhưng phải được phối hợp với giới chức an ninh của Tehran.

"Mọi việc đều cần được thông báo cho cơ quan chức năng liên quan của Iran", ông nói, lưu ý rằng sự an toàn của tàu thuyền và thủy thủ sẽ là một phần của cơ chế phối hợp này. "Iran hoan nghênh bất kỳ sáng kiến, đề xuất nào nhằm đảm bảo an toàn hơn cho vận tải biển quốc tế".

Sau khi Mỹ, Israel phát động cuộc tấn công vào Iran ngày 28/2, Tehran đã gần như đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả, buộc các quốc gia phụ thuộc vào tuyến vận tải này phải gấp rút tìm tuyến thay thế và sử dụng nguồn dự trữ. Sự gián đoạn nguồn cung từ vùng Vịnh khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, dẫn đến nguy cơ lạm phát trên diện rộng nếu chiến sự kéo dài.

IMO ước tính gần 20.000 thủy thủ và khoảng 3.200 tàu đang mắc kẹt do eo biển Hormuz đóng cửa. Ít nhất 7 thủy thủ đã thiệt mạng và một số người bị thương nặng trong các vụ tấn công vào tàu thương mại ở eo biển Hormuz.

Mỹ gần đây tăng cường lực lượng, khí tài và kêu gọi đồng minh hỗ trợ để mở lại eo biển Hormuz, trong khi Iran đã "đặc cách" cho tàu thuyền một số nước đi qua, nhưng đe dọa sẽ tấn công bất cứ tàu nào của Mỹ, Israel hoặc đồng minh tại khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/3 ra tối hậu thư cho Tehran, yêu cầu nước này phải mở lại eo biển và chấm dứt hành động đe dọa trong vòng 48 giờ, nếu không Mỹ sẽ tấn công và xóa sổ các nhà máy điện của Iran, bắt đầu từ cơ sở lớn nhất. Đây là lần đầu tiên ông Trump ra tối hậu thư đe dọa nhắm vào hạ tầng điện của Iran.

Đáp trả bài đăng của ông Trump, lực lượng vũ trang Iran tuyên bố nếu nhà máy điện của họ bị tấn công, tất cả cơ sở hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin và khử muối khắp Trung Đông đều sẽ bị nhắm mục tiêu.

Huyền Lê (Theo Reuters, Xinhua, Al Jazeera)

8% của hơn 400 thì lấy tạm 32 phát.\

32 phát này trúng thì cũng thốn phải biết, chưa kể mảnh vỡ của gần 400 phát còn lại.

Ngoài ra còn mớ UAV nữa. Thế mà chả thấy Israel công nhận thiệt hại. Giấu hơn mèo giấu cứt.

https://vnexpress.net/israel-tuyen-bo-danh-chan-hon-90-ten-lua-iran-5053510.html

Quân đội Israel cho biết đã đánh chặn thành công 92% trong tổng số hơn 400 tên lửa đạn đạo Iran phóng vào nước này từ đầu xung đột.

"Iran đã phóng hơn 400 tên lửa đạn đạo nhằm vào Israel. Chúng tôi đạt tỷ lệ đánh chặn rất cao và đã bắn hạ thành công khoảng 92% mục tiêu trong số này", phát ngôn viên Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) Nadav Shoshani nói trong cuộc họp báo hôm nay.

Times of Israel cho biết tổng cộng 5 tên lửa Iran mang đầu đạn thông thường, mỗi quả chứa hàng trăm kg thuốc nổ, đã đánh trúng các khu vực đông người ở nước này, trong đó 4 vụ gây thiệt hại nghiêm trọng. Phòng không Israel cũng hơn 20 lần để lọt tên lửa mang đầu đạn chùm, khiến các quả đạn con lao xuống khoảng 100 địa điểm.

 

 

 

 

Không quân Israel (IAF) cùng ngày thừa nhận đã bỏ lọt hai tên lửa đạn đạo Iran nhằm vào thành phố Dimona và Arad ở miền nam đất nước trong đêm 21/3. Các đơn vị phòng không Israel đã khai hỏa, song tên lửa đánh chặn không bắn trúng mục tiêu.

IAF khẳng định đây là những sự việc riêng lẻ và "không có thất bại mang tính hệ thống nào" đối với lưới phòng không, cũng như không có sai sót trong hoạt động tác chiến.

Hai vụ tập kích khiến tổng cộng 150 người bị thương và gây ra thiệt hại nặng nề. Giới chức Israel nhận định tên lửa nhằm vào Dimona và Arad mang đầu đạn thông thường, có thể thuộc dòng Ghadr với tầm bắn 1.800-2.000 km.

Dimona được cho là nơi cất giữ vũ khí hạt nhân duy nhất ở Trung Đông, dù Israel chưa bao giờ thừa nhận sở hữu vũ khí hạt nhân. Truyền thông Iran cho biết cuộc tấn công vào Dimona là đòn trả đũa vụ tập kích trước đó vào cơ sở hạt nhân Natanz. Trong khi đó, IDF tuyên bố "không biết về cuộc tấn công" vào Natanz.

Chiến sự giữa Mỹ và Israel với Iran sắp bước sang tuần thứ 4, song chưa có dấu hiệu chấm dứt mà càng leo thang với những đòn tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng, thậm chí là cơ sở hạt nhân, gây nhiều lo ngại về nguy cơ xảy ra khủng hoảng lớn hơn.

Ba tuần oanh tạc dữ dội của Mỹ - Israel dường như không làm suy yếu khả năng trả đũa bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran.

Giới chuyên gia cảnh báo các đợt tấn công ban đầu của Iran có thể chỉ sử dụng tên lửa đạn đạo đời cũ, nhằm kéo giãn lưới phòng không đối phương, buộc Mỹ - Israel và đồng minh tiêu hao lượng lớn tên lửa đắt tiền để đối phó. Những vũ khí hiện đại hơn có thể được triển khai ngay khi lưới phòng thủ Mỹ và đồng minh xuất hiện lỗ hổng.

Theo các cuộc họp kín giữa quan chức quốc phòng với quốc hội Mỹ tuần trước, Iran vẫn có thể còn tới 50% kho tên lửa và bệ phóng được cất giấu trong các hầm ngầm.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, Times of Israel, AP)

Khổ thân Nga.

Tự nuôi thân, nuôi thêm đội Đôn bát và 4 tỉnh. Giờ lại chuẩn bị nuôi báo cô một lũ vô ơn. Haiz.

https://tienphong.vn/ho-se-san-phang-ca-dat-nuoc-nhung-loi-tien-tri-u-am-cua-ong-vladimir-zhirinovsky-ve-chien-su-trung-dong-post1829363.tpo

Lời tiên tri về Thủ tướng Israel

Năm 2017, từ rất lâu trước các diễn biến xung đột giữa Iran với Israel và Mỹ hiện nay (bùng phát ngày 28/2/2026), trong chương trình truyền hình chính luận “Pravo znat” (Quyền được biết) phát sóng trên kênh TV Center của Nga, ông Vladimir Zhirinovsky đã chỉ đích danh người mà ông cho là động lực chính đẩy Trung Đông leo thang căng thẳng - Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

“Israel từng rất sợ Iraq. (Tổng thống Iraq Saddam Hussein trả 20.000 USD cho mỗi quả tên lửa do người Palestine phóng vào lãnh thổ Israel. Israel ghét ông ấy. Và rồi sao? Chính quyền Iraq không còn, Saddam Hussein không còn. Điều cuối cùng khiến Israel khó chịu chính là Iran”, người sáng lập-lãnh đạo lâu năm của LDPR nói.

Ông dự đoán rằng, Thủ tướng Netanyahu sẽ dốc toàn lực để thuyết phục Tổng thống Mỹ đi đến việc tiêu diệt Iran. Theo ông Zhirinovsky, điều Israel lo sợ nhất là một quả bom hạt nhân có thể xóa sổ hoàn toàn đất nước này.

Không chỉ nêu tên, ông còn vạch ra toàn bộ kịch bản xung đột Iran-Israel, với đỉnh điểm là sự can thiệp của Mỹ. “Mỹ sẽ huy động NATO và trực tiếp bắt đầu ném bom Iran”, ông dự đoán.

Ông Zhirinovsky cũng cảnh báo rằng đối đầu tại Trung Đông sẽ trở thành màn dạo đầu cho một thảm họa toàn cầu và Thế chiến III. Khi đó, theo ông, mọi người sẽ quên Ukraine.

“Họ sẽ quét sạch toàn bộ lãnh thổ. Có thể san phẳng cả đất nước bằng một đòn tấn công hạt nhân cục bộ”, ông nói.

 

Hàng triệu người sẽ thiệt mạng trong xung đột hạt nhân

Giải thích nguyên nhân khiến Israel dễ bị tổn thương, ông Zhirinovsky nhấn mạnh các yếu tố nhân khẩu học và địa - chính trị.

Năm 2017, ông nói: “Tất cả các xung đột trên thế giới đều mang tính tạm thời, còn xung đột này là vĩnh viễn. Tại sao? Người Ảrập sẽ không bao giờ trao Jerusalem cho người Do Thái, và người Do Thái cũng không trao cho người Ảrập. Nếu Jerusalem là thành phố vĩnh cửu, thì sự thù địch cũng sẽ là vĩnh viễn”.

Ông cũng dự đoán khả năng xảy ra xung đột hạt nhân ở Trung Đông, khiến hàng triệu người có thể thiệt mạng. Đồng thời, ông cho rằng lợi thế nhân khẩu học của các nước Ảrập cuối cùng sẽ đóng vai trò quyết định.

“Cuối cùng, người Ảrập sẽ cuốn phăng họ, và họ sẽ phải rời đi. Nga có thể trở thành bến đỗ cuối cùng của họ”, ông kết luận.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngày 17/3 cho biết, quan điểm của Tehran về việc phát triển vũ khí hạt nhân sẽ không thay đổi đáng kể, và các nước giáp vịnh Ba Tư cần bộ quy tắc mới cho eo biển Hormuz.

Các quan chức Israel ngày 21/3 cho biết, lực lượng Iran lần đầu tiên đã phóng tên lửa tầm xa, làm gia tăng nguy cơ tấn công vượt ra ngoài Trung Đông. Cuối ngày 21/3, tên lửa Iran tấn công các thành phố Dimona và Arad ở miền nam Israel, khiến hàng chục người bị thương.

Lò phản ứng hạt nhân bí mật của Israel nằm cách Dimona khoảng 13 km về phía đông nam. Cả hai thành phố đều nằm gần một số cơ sở quân sự, bao gồm căn cứ không quân Nevatim, một trong những căn cứ lớn nhất của nước này.

Sẽ có làn sóng người Do Thái di cư sang Nga

Năm 2004, trong một cuộc phỏng vấn trên kênh truyền hình Nga REN TV-Saint Petersburg, ông cho rằng Israel đã được định sẵn số phận, còn công dân của nước này sẽ phải tìm nơi trú ẩn.

 

Theo tính toán của ông, sau năm 2024, người Israel “sẽ đối mặt xung đột hạt nhân ở Trung Đông và sẽ chạy sang Nga”.

“Tất cả họ sẽ đổ về Nga. Đây sẽ là ‘căn cứ cứu sinh’ của họ. Họ đã tính toán rồi: Mỹ không có tương lai. Người ta đang chuẩn bị di chuyển người Do Thái từ Mỹ và châu Âu sang Nga. Họ cần một nước cộng hòa Do Thái ở Nga: từ Voronezh đến Arkhangelsk, từ Perm đến St. Petersburg”, ông nhận định.

Theo dự báo của ông, dân số của một thực thể Do Thái tự trị giả định tại Nga có thể đạt 100 triệu người, trong đó 20 triệu người di cư từ nước ngoài.

“Tại Nga có thể xây dựng một nhà nước Do Thái vĩnh viễn, nơi họ cuối cùng sẽ được yên ổn. Tất cả tiền bạc của thế giới sẽ chảy về đây. Mọi thành tựu của nhân loại sẽ chỉ tập trung tại đây, ở Nga. Vì vậy, Nga có tương lai”, ông nói.

Theo nhiều nhà quan sát phương Tây, những lời tiên tri của ông Vladimir Zhirinovsky (1946-2022) thực chất mang đậm màu sắc chính trị và gây chú ý hơn là dự báo khoa học. Ông thường dựa trên các xu hướng căng thẳng địa chính trị có thật, đặc biệt ở Trung Đông, rồi đẩy chúng đến kịch bản cực đoan như chiến tranh hạt nhân hay sụp đổ trật tự toàn cầu.

Một số nhận định của ông đôi khi trùng hợp với diễn biến thực tế, khiến nhiều người cho rằng ông có “tầm nhìn xa”, có khả năng tiên tri.

Iran đã học được rất nhiều bài học rồi nên sẽ biết cách xử lý Mỹ. 

https://tienphong.vn/nam-at-chu-bai-iran-cung-ran-truoc-toi-hau-thu-cua-my-post1829455.tpo

Không đầu hàng

Khi cuộc chiến tại Iran bước sang tuần thứ 4, các hoạt động của Mỹ ngày càng tập trung vào dòng chảy năng lượng toàn cầu, còn Tehran bác bỏ những nỗ lực nhằm tìm kiếm một lối thoát ngoại giao cho cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động.

Tehran đang leo thang tấn công vào các nước láng giềng, đặt cược rằng cách này sẽ gia tăng sức ép kinh tế toàn cầu nhanh hơn so với việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể giảm bớt sức ép quân sự, một số nhà ngoại giao Iran, châu Âu và Ả-rập cho biết.

Việc Iran không chấp nhận đầu hàng gắn liền với thế mạnh của nước này ở eo biển Hormuz, nơi khoảng 1/5 lượng nhiên liệu của thế giới đi qua, và Tehran hầu như đã đóng tuyến đường này, gây chao đảo thị trường năng lượng.

Ngày 21/3, Tổng thống Donald Trump đưa ra tối hậu thư, yêu cầu Tehran mở lại tuyến đường thủy quan trọng này trong 48 giờ, nếu không Mỹ sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện Iran.

Bằng cách đóng một phần eo biển, Iran đang tìm cách “khiến hành động xâm lược này trở nên cực kỳ tốn kém đối với các bên gây hấn. Chúng tôi đơn độc chống lại siêu cường quân sự lớn nhất trong lịch sử”, một nhà ngoại giao Iran nói với Washington Post.

Theo quan chức Ả-rập và các nhà ngoại giao châu Âu, giới lãnh đạo Iran coi khả năng kiểm soát eo biển và chống chịu các đợt tấn công dồn dập của Mỹ và Israel là một chiến thắng ngắn hạn. Nhưng khi chiến tranh mở rộng, cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran ngày càng bị đe dọa, ban lãnh đạo nước này cũng rất lo ngại về khả năng phục hồi trong dài hạn.

“Chừng nào chế độ còn tồn tại, họ có thể gây bất ổn trong khu vực, gây hoảng loạn cho thị trường quốc tế bằng giá dầu và khí đốt. Vâng, đó là cách họ coi là chiến thắng. Họ không cảm thấy áp lực phải đàm phán”, một nhà ngoại giao châu Âu làm việc tại vịnh Ba Tư cho biết.

 

Theo nhà ngoại giao giấu tên này, cho đến nay tác động kinh tế của cuộc xung đột đối với Mỹ và các đồng minh châu Âu “ở mức vừa phải”, chưa nghiêm trọng đến mức Mỹ phải đàm phán.

Trước khi ông Trump đưa ra tối hậu thư 48 giờ để mở lại eo biển Hormuz, Lầu Năm Góc đã tăng cường các hoạt động quanh điểm nghẽn chiến lược này, gia tăng không kích và triển khai thêm trực thăng tấn công tới khu vực. Mở lại eo biển bằng vũ lực đòi hỏi phải dọn sạch các vị trí của Iran để tàu chiến Mỹ có thể hộ tống tàu chở dầu đi qua.

Ngày 20/3, Bộ Tài chính Mỹ nỗ lực cố gắng làm dịu thị trường năng lượng bằng cách dỡ bỏ trừng phạt dầu thô Iran đã được bốc lên tàu.

Từ tuần trước, các quan chức Qatar và Oman bắt đầu liên hệ với Iran về khả năng ngừng bắn, sau khi họ đánh giá rằng sức mạnh quân sự áp đảo của Mỹ và Israel khó có thể lật đổ chính phủ Iran trong ngắn hạn. Iran đáp lại rằng họ chỉ tham gia nếu Mỹ và Israel ngừng tấn công trước, quan chức Ả-rập và các nhà ngoại giao châu Âu cho biết.

“Iran không sẵn sàng cho một lệnh ngừng bắn sớm như cuộc chiến 12 ngày”, nhà ngoại giao Iran nói, nhắc đến chiến dịch tấn công của Israel và Iran tháng 6/2025.

Ông cho biết Iran lần này sẽ không ngừng tấn công các mục tiêu liên quan đến ích của Mỹ nếu Washington đồng ý một số bảo đảm “không xâm lược”, bao gồm bồi thường thiệt hại do chiến tranh - những điều mà Tehran coi là cần thiết để ngăn Israel và Mỹ tấn công lần nữa.

Nhà ngoại giao này kêu gọi ông Trump chấm dứt chiến tranh trước khi leo thang hơn nữa. “Đây mới chỉ là khởi đầu cho việc Mỹ bị sa lầy. Không còn lối thoát nào khác”, ông nói.

Theo Lầu Năm Góc, Mỹ và Israel đã tấn công hơn 15.000 mục tiêu trên khắp Iran. Các cuộc tấn công đã phá hủy cơ sở hạ tầng quân sự, các tòa nhà dân sự và loại bỏ nhiều lãnh đạo cấp cao. Bộ Y tế Iran cho biết hơn 1.200 dân thường đã thiệt mạng trong xung đột, bao gồm vụ tấn công vào trường học khiến hơn 160 người chết, phần lớn là trẻ em.

 

Buộc Mỹ phải lùi bước

Chỉ trong tuần qua, các cuộc không kích của Israel đã loại bỏ 4 quan chức cấp cao Iran, trong đó có ông Ali Larijani - Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao, và người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Ali Mohammad Naini.

Xung đột đã mở rộng sang tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực. Sau khi mỏ khí South Pars trở thành mục tiêu, Iran trả đũa bằng cách tấn công Qatar, Ả-rập Xê-út và Kuwait, gây thiệt hại hàng tỷ đô la cho một cơ sở khí đốt tự nhiên của Qatar.

“Tình hình vẫn đang trên đà leo thang. Iran vẫn chưa đạt được mục tiêu, họ vẫn đang cố gắng tăng tổn thất cho đối thủ”, ông Alan Eyre, chuyên gia tại Viện Trung Đông ở Washington, nhận định. Theo nhà nghiên cứu này, các lãnh đạo Iran tin rằng khi gây đủ sức ép kinh tế, họ có thể buộc ông Trump phải lùi bước.

Theo một quan chức châu Âu từng làm việc tại Iran, những vụ ám sát liên tiếp nhằm vào hàng ngũ lãnh đạo cấp cao Iran cũng làm giảm động lực đàm phán của Tehran. Theo quan chức này, việc sát hại ông Larijani gây tổn hại nghiêm trọng cho triển vọng đàm phán, vì quan chức này là một trong số ít người có thể làm việc với phương Tây.

Trong nhiều năm trước, ông Larijani duy trì kênh liên lạc hậu trường với Mỹ thông qua châu Âu, và trước khi thiệt mạng, có thông tin ông đang tìm cách liên lạc với chính quyền Tổng thống Trump thông qua Mátxcơva.

Các vụ ám sát là “phép thử sức chịu đựng của một hệ thống được xây dựng để tồn tại vượt qua từng cá nhân”, vị quan chức châu Âu nói.

Tuy nhiên, đằng sau những tuyên bố cứng rắn công khai, ban lãnh đạo Iran đang đối mặt với những lo ngại sâu sắc về chi phí dài hạn của cuộc chiến, ông Reuel Marc Gerecht, cựu sĩ quan tình báo Mỹ về Iran và hiện là chuyên gia cao cấp tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ ở Washington, nhận định.

Ông cho rằng cuộc chiến kéo dài có thể có lợi cho Iran trong ngắn hạn, nhưng cuối cùng sẽ phản tác dụng, khi thiệt hại nặng nề do hàng nghìn cuộc không kích của Mỹ và Israel sẽ khiến chính phủ Iran đối mặt với nhiều bất mãn trong nước, với nguy cơ xuất hiện các làn sóng bất ổn mới.

 

“Những thời điểm quan trọng nhất đối với họ không phải là khi đang chống chịu các đợt tấn công, mà là khi dừng tấn công”, ông nói.

https://twitter.com/rt_com/status/2035711224768577901?s=46&t=wj6RUxoo3J5Eor5xgVjc1A

Ít xà ăn vả

https://twitter.com/dd_geopolitics/status/2035483259564658905?s=46&t=wj6RUxoo3J5Eor5xgVjc1A

Mẽo điều lữ dù 82 đến Di bu ti

https://twitter.com/MyLordBebo/status/2035725440992559138

Đã 3 tuần rồi, không ai dám bay đến Dubai

https://twitter.com/MyLordBebo/status/2035711125526810970

*
Israel phá huỷ cầu Litani, cắt rời miền Nam Li băng khỏi phần còn lại

Để đáp lại, Hezbola tiếp tục phản công.

https://twitter.com/MyLordBebo/status/2035439991136927934

Tên lửa của Iran được cho là đã bắn trúng một hầm trú bom ở Dimona. Giờ đây, người ta suy đoán rằng các nhân viên từ khu phức hợp hạt nhân đã trú ẩn ở đó.
Cụ thể hơn, vì các nhân viên sống gần đó và có thể đã được trú ẩn ở đó.
*
Đây chỉ là suy đoán, cần làm rõ điều này.

Nguồn cung xăng dầu ở Slovenia cạn kiệt, lượng mua nhiên liệu bị giới hạn — Reuters

Người lái xe cá nhân được phép mua 50 lít/ngày, doanh nghiệp và nông dân – 200 lít/ngày

Chưa rõ khi nào các hạn chế sẽ được dỡ bỏ, đúng lúc đất nước chuẩn bị đi bầu cử hôm nay

Giá mà họ có một nước láng giềng với nguồn năng lượng rẻ…

https://twitter.com/MyLordBebo/status/2035417872567071088

Lãnh đạo tối cao của Iran vẫn còn sống sau các cuộc tấn công gần đây nhằm vào giới lãnh đạo Iran.
*
Nhà báo Israel Barak Ravid đưa tin, Mỹ và Israel có thông tin tình báo về điều này.

Các nỗ lực của các quan chức cấp cao Iran nhằm sắp xếp các cuộc gặp riêng với ông đã được ghi nhận, nhưng chúng đã không diễn ra "vì lý do an ninh".

Rất khó để nói liệu chi tiết cuối cùng có đúng hay không... nhưng chắc chắn là ông ấy vẫn còn sống. Điều đó là chắc chắn. Họ đã tung tin đồn ông ấy là người đồng tính vì điều này.

https://twitter.com/Eng_china5/status/2035698206198444227

Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi đang thực hiện chuyến công du các nước vùng Vịnh trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran vẫn tiếp diễn.

Các nguồn tin cho biết ông El-Sisi đang tham gia vào các nỗ lực hòa giải và mang thông điệp từ Iran tới các nhà lãnh đạo khu vực, nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công của Iran chỉ nhắm vào các căn cứ của Mỹ và bao gồm cả lời thỉnh cầu tha thứ cho những sai lầm trong quá khứ.

https://twitter.com/Eng_china5/status/2035690759647867383

Đài truyền hình nhà nước Iran đã phát sóng đoạn phim về vụ phóng đợt tên lửa thứ 74.

Các mục tiêu được cho là bao gồm Căn cứ Không quân Hoàng tử Sultan ở Ả Rập Xê Út, Hạm đội 5 của Mỹ ở Bahrain, một nơi ẩn náu của Komala, và các trung tâm an ninh ở Tel Aviv, Petah Tikva, Holon và Ramat Gan, với tuyên bố về sự phá hủy hoàn toàn.

Chiến dịch được cho là đã sử dụng các tên lửa Qadr, Emad và Fateh, cũng như các tên lửa hạng nặng Kheibar Shekan và Khorramshahr-4, cùng với máy bay không người lái tấn công.

https://vov.vn/the-gioi/ho-so/ngoai-dau-khi-eo-bien-hormuz-con-la-sinh-menh-cua-100-trieu-nguoi-vung-vinh-post1277590.vov

Các tàu chở dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng đi qua eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 20% ​​nguồn cung của thế giới. Nhưng đối với các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư, tuyến đường thủy này không chỉ là tuyến đường năng lượng mà còn là huyết mạch đối với hơn 100 triệu người sinh sống tại đây.

Áp lực từ phong tỏa Hormuz lên nguồn cung lương thực

Hiện nay, cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran làm tắc nghẽn tuyến đường thủy quan trọng này, đồng thời gây áp lực lên nguồn cung lương thực trong khu vực.

Việc sinh tồn trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt nơi đây đòi hỏi nhiều nỗ lực. Với nhiệt độ mùa hè lên tới hơn 50 độ C và diện tích đất canh tác hạn chế, phần lớn nước uống của các quốc gia Arab vùng Vịnh đến từ biển thông qua các nhà máy khử muối. Tuy nhiên, đa phần lương thực của họ phải nhập khẩu từ nước ngoài.

 

Saudi Arabia nhập khẩu hơn 80% lương thực, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) khoảng 90% và Qatar khoảng 98%. Tại Iraq, đa phần thực phẩm nhập khẩu cũng đi qua eo biển Hormuz, bất chấp việc nước này được tiếp cận hai con sông lớn. Các chuyến hàng thực phẩm đến khu vực này chủ yếu đi qua eo biển Hormuz, một tuyến đường trên thực tế gần như bị phong tỏa vào giai đoạn hiện nay do các cuộc tấn công vào tàu thương mại trong khu vực.

Với việc tuyến đường thủy này bị đóng cửa, các nhà vận chuyển thực phẩm đang phải vật lộn để tìm các tuyến đường thay thế - những tuyến đường này tốn kém hơn, gặp nhiều khó khăn về hậu cần và không thể bù đắp hoàn toàn lượng hàng hóa thiếu hụt, làm dấy lên nguy cơ giá cả tăng cao và người tiêu dùng có ít lựa chọn hơn. Ngay cả Iran cũng phụ thuộc vào eo biển Hormuz cho phần lớn hoạt động thương mại của mình.

Chương trình Lương thực thế giới (WFP) cảnh báo rằng chuỗi cung ứng có thể đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch Covid-19 và kể từ khi nổ ra cuộc xung đột ở Ukraine năm 2022.

Các nhà bán lẻ cho biết, mặc dù không có cuộc khủng hoảng đói nghèo cận kề ở vùng Vịnh, nhưng cuộc xung đột đã làm đảo lộn vận tải đường biển. Kibsons International, một nhà bán lẻ thực phẩm tươi sống và rau củ có trụ sở tại UAE nhập khẩu 50.000 tấn thực phẩm mỗi năm từ các quốc gia như Nam Phi và Australia cho biết, trọng tâm hiện nay là chuyển hướng các lô hàng.

“Hiện tại, chuỗi cung ứng đang gặp rất nhiều thách thức”, Daniel Cabral, giám đốc thu mua tại Kibsons, chia sẻ.

Theo Cơ quan Giám sát thương mại hàng hải Anh (UKMTO) - một cơ quan giám sát do quân đội Anh điều hành, gần hai chục tàu đã bị tấn công trong khu vực kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2/2026, bao gồm cả một tàu chở hàng ngoài khơi bờ biển Oman. Do đó, các công ty vận tải biển không muốn mạo hiểm đi qua eo biển Hormuz.

Một vấn đề khác là số lượng tàu thuyền đang ở trên biển. Ông Cabral nói với CNN rằng Kibsons có “hàng tấn” thực phẩm - chủ yếu là thực phẩm tươi sống - trong các container trên các tàu hiện đang chờ bên ngoài eo biển. “Có rất nhiều sự không chắc chắn”, ông nói.

Cái giá phải trả để kinh doanh

Ông Cabral cho biết, ẩn trong những điều khoản nhỏ của hợp đồng vận chuyển là các “điều khoản thời chiến” hiện đã có hiệu lực. Những điều khoản này bảo vệ các tàu khỏi việc đi vào các vùng lãnh thổ nguy hiểm và cho phép họ lựa chọn cảng dỡ hàng.

Một trong những container của Kibsons, ban đầu được vận chuyển đến cảng Jebel Ali ở Dubai, hiện đang ở Mundra, Ấn Độ. Một container khác đã được chuyển hướng đến Colombo, Sri Lanka. Nhưng việc hàng hóa được vận chuyển đến đất liền vẫn chưa phải là điểm kết thúc của vấn đề nan giải này.

“Hãng vận chuyển đã hỏi, ‘Giờ các ông bà muốn làm gì với số hàng này? Các vị muốn bán nó trong nội địa Ấn Độ à?’ Hay, ‘kế hoạch của các vị với nó là gì?’. Điều đó đặt chúng tôi vào một tình thế rất khó khăn”, ông Cabral nói thêm.

Các công ty bảo hiểm và vận tải biển hiện coi khu vực Trung Đông rộng lớn hơn là một khu vực có rủi ro cao.

Các công ty vận tải biển đã áp đặt phụ phí 4.000 USD cho mỗi container đến “toàn bộ khu vực Trung Đông”, ông Cabral cho biết. Trên đất liền, chi phí vận chuyển bằng xe tải và hậu cần dao động từ 4.000 đến 9.000 USD cho mỗi container để vận chuyển hàng hóa đến UAE, ông Cabral nói thêm. “Ý tôi là, chúng tôi đã xem xét một số container của mình từ châu Âu, và thông thường chúng tôi chỉ phải trả 3.000 euro (khoảng 3.400 USD) cho cước phí vận chuyển. Nhưng báo giá lại lên tới 14.500 euro, và đó là để vận chuyển đến Jeddah”, ông Cabral nói, đề cập thành phố bên bờ Biển Đỏ của Saudi Arabia. “Sau đó, anh vẫn cần phải vận chuyển bằng xe tải từ đó với chi phí phát sinh thêm, vì vậy nó trở nên quá đắt”.

Gánh nặng lên người tiêu dùng

Và những chi phí đó cuối cùng sẽ được dồn sang người tiêu dùng. Ông Cabral cho biết hãng Kibsons có thể tăng giá tới 20% đối với một số sản phẩm, chẳng hạn như sữa và một số sản phẩm tươi sống. “Chúng tôi có lượng hàng tồn kho sản phẩm tươi sống đủ dùng trong khoảng một tháng tại các kho hàng”.

Vận tải hàng không cũng là huyết mạch quan trọng đối với khu vực, nhưng lĩnh vực này cũng gặp phải nhiều vấn đề trong những tuần gần đây.

Sân bay quốc tế Dubai đã tuyên bố đóng cửa hoàn toàn trong 48 giờ khi Iran tiến hành các cuộc tấn công trả đũa vào ngày 28/2. Điều này đã ảnh hưởng đến hành khách và cả các lô hàng vận chuyển.

Hôm 16/3, các chuyến bay đã tạm thời bị đình chỉ tại sân bay sau khi Cơ quan Phòng cháy chữa cháy Dubai báo cáo về một vụ cháy do tác động của một cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) vào một trong các bể chứa nhiên liệu.

Spinneys - một nhà bán lẻ nổi tiếng khác có nguồn gốc từ khu vực này từ năm 1924, tự tin rằng họ có thể đảm bảo chuỗi cung ứng của mình. “Chúng ta sẽ không bao giờ bị đói”, Louis Botha, người đứng đầu chuỗi cung ứng tại Spinneys, một chuỗi siêu thị lớn trong khu vực, cho biết.

Nhưng sau khi vượt qua các cuộc xung đột và biến động kinh tế trong quá khứ tại các thị trường như Lebanon và Ai Cập, giờ đây công ty phải đối mặt với những thách thức chưa từng có ở vùng Vịnh. ​​Chuyển sang các kế hoạch dự phòng, Spinneys đang xem xét vận chuyển container thực phẩm bằng đường bộ từ Vương quốc Anh, qua Pháp, và cuối cùng đến Thổ Nhĩ Kỳ trước khi đến Iraq, Saudi Arabia và UAE.

“Chúng tôi thực sự có thể vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ trong khoảng 12 ngày trực tiếp từ Anh đến kho hàng Jebel Ali”, Botha nói. “Nếu lái xe không dừng lại, sẽ mất khoảng 72 giờ”.

Ông cho biết phương án này sẽ rẻ hơn 40% so với vận chuyển bằng đường hàng không do chi phí vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không tăng cao.

 

Bahrain sẵn sàng cùng EU và Nhật Bản khai thông eo biển Hormuz

VOV.VN - Bahrain đã cùng các quốc gia EU, Nhật Bản và Canada bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ các nỗ lực mở lại eo biển Hormuz, truyền thông nhà nước của quốc gia vùng Vịnh này đưa tin hôm 20/3.

Giá hàng hóa bày trên kệ tăng mạnh

Hậu quả của những gián đoạn này không tốt cho người tiêu dùng, khi họ phải trả giá cao hơn mà lại có ít sự lựa chọn hơn.

Để đối phó, các chính phủ thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đang cố gắng tìm giải pháp. Oman và UAE đã giới thiệu một hành lang thương mại mới, dự kiến ​​sẽ đẩy nhanh quá trình thông quan giữa các cảng như Muscat và Jebel Ali.

Richard Meade - Tổng biên tập của Lloyd’s List Intelligence, cho biết bảo hiểm có sẵn, “nếu bạn sẵn sàng trả đủ tiền”, nhưng tin rằng đó không phải là vấn đề thực sự. “Vấn đề an ninh mới là điều cần được giải quyết”, ông nói.

Việc bàn luận về đảm bảo an ninh cho eo biển về mặt quân sự đã gia tăng trong những ngày gần đây, đặc biệt là sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump giao nhiệm vụ cho Tập đoàn Tài chính phát triển Mỹ (DSFC) cung cấp các đảm bảo an ninh cho các công ty vận tải biển, và thậm chí còn nêu ra triển vọng hải quân Mỹ trực tiếp hộ tống.

Tuy nhiên, Tổng biên tập Meade tỏ ra hoài nghi. “Việc hộ tống hải quân của Mỹ và EU sẽ không sớm diễn ra”.

Ngay cả khi có sự hỗ trợ quân sự như vậy, ông Meade tin rằng “ưu tiên sẽ dành cho các tàu chở dầu” chứ không phải tàu chở hàng. Ông cũng dự đoán rằng quy mô của một chiến dịch như vậy sẽ cần phải rất lớn. “Cần từ 8 đến 10 tàu khu trục để hộ tống từ 5 đến 10 tàu chở dầu mỗi ngày”.

Trước cuộc khủng hoảng, eo biển Hormuz từng đón tới 60 tàu chở dầu mỗi ngày, theo Lloyd’s List Intelligence. Và ngay cả khi một chiến dịch phức tạp và tốn kém như vậy được triển khai và thành công, vấn đề vận chuyển các tàu chở hàng chứa đầy lương thực và các mặt hàng thiết yếu khác vẫn sẽ tồn tại vì các tàu chở dầu sẽ được ưu tiên.

Tổng thống Mỹ Trump và chính quyền của ông vẫn lạc quan về việc chấm dứt chiến tranh theo các điều khoản của họ. Nhưng mỗi ngày trôi qua, hậu quả đang lan rộng ra ngoài chiến trường, đe dọa dòng chảy lương thực, nhiên liệu và các nhu yếu phẩm khác đến hàng triệu người dân trong khu vực.