LIÊN MINH CỦA NHỮNG KẺ BỊ CÔ LẬP Phương Tây áp trừng phạt để ngăn Iran và Nga có vũ khí. Hai mươi năm sau, chính sách đó đã tạo ra thứ nguy hiểm hơn bất kỳ loại vũ khí nào: một nền công nghiệp quốc phòng song song không cần đến họ.
Ở một khu công nghiệp nằm sâu trong vùng Tatarstan, cách Moscow hơn 800 kilomet về phía đông, 12.000 công nhân Bắc Triều Tiên đang làm việc ba ca liên tục. Họ không lắp ráp ô tô hay điện thoại. Họ đang sản xuất drone, khoảng 5.500 chiếc mỗi tháng, tại nhà máy Yelabuga, một cơ sở mà phần lớn thế giới chưa bao giờ nghe tên trước năm 2023. Linh kiện đến không chỉ từ Nga mà còn từ hàng trăm công ty nhỏ ở các tỉnh ven biển Trung Quốc. Thiết kế gốc đến từ Tehran (Nga nâng cấp thiết kế trong các biến thể sau). Và tất cả điều này đang xảy ra bất chấp, hay đúng hơn là nhờ, hàng thập kỷ trừng phạt của phương Tây. Đầu tháng 5/2026, Wall Street Journal xuất bản bài điều tra "China Is Still Supplying Drone Factories in Iran, Russia Despite U.S. Sanctions," bóc tách từng mắt xích trong chuỗi cung ứng đó, từ Xiamen Victory Technology cung cấp động cơ L550 đến mạng lưới SME luồn lách qua từng vòng kiểm soát xuất khẩu. Bài viết quan trọng và dữ liệu đáng tin. Nhưng nó dừng lại ở việc mô tả hiện tượng mà không đặt câu hỏi căn bản hơn: tại sao cỗ máy này tồn tại được, và ai đã tạo điều kiện cho nó hình thành?
Hãy thử đặt câu hỏi ngược. Nếu không có trừng phạt, liệu Iran có trở thành nhà xuất khẩu công nghệ drone cho Nga không? Gần như chắc chắn là không. Nếu không có trừng phạt, liệu Nga có đủ động lực xây dựng năng lực sản xuất nội địa 5.500 chiếc mỗi tháng không? Không có lý do gì để làm vậy khi thị trường mở. Nếu không có trừng phạt, liệu mạng lưới tài chính song song bằng vàng, tiền điện tử và hệ thống CIPS có đủ khối lượng giao dịch để vận hành độc lập không? Chưa chắc.
Sau 20 năm áp dụng với Iran và 3 năm với Nga, câu hỏi khó chịu cần được đặt thẳng thắn: liệu chính sách cô lập có vô tình tạo ra thứ mà nó muốn ngăn chặn không? WSJ mô tả rất tốt cái cây. Nhưng để hiểu tại sao cái cây đó mọc, cần nhìn vào đất.
Lịch sử của mối quan hệ Nga-Iran không lãng mạn như cách người ta thường mô tả. Nga từng tấn công lãnh thổ Iran hai lần trong thế kỷ 19. Moscow giữ lại hệ thống S-300 suốt gần 10 năm từ 2007 đến 2016, dùng nó như con bài mặc cả với phương Tây trong nhiều vòng đàm phán khác nhau. Nga bỏ phiếu ủng hộ nhiều nghị quyết trừng phạt Iran tại Hội đồng Bảo an LHQ trước năm 2022. Tehran biết rõ tất cả điều đó, và Moscow biết Tehran biết. Nhưng có một nghịch lý mà phương Tây thường bỏ qua: chính sự nghi kỵ lẫn nhau lại là thứ khiến hợp tác này bền vững hơn. Khi hai bên không tin nhau, mỗi bên đều có động lực tối đa hóa lợi ích ngắn hạn ngay lập tức thay vì chờ đợi xây dựng niềm tin dài hạn. Kết quả là các giao dịch diễn ra nhanh hơn, thực dụng hơn, và khó phá vỡ hơn bất kỳ liên minh ý thức hệ nào. Tháng 1/2025, Tổng thống Putin đích thân đến Tehran ký Hiệp ước Hợp tác Chiến lược 20 năm. Nhưng theo Alexander Gabuev thuộc Carnegie Endowment, hiệp ước này không có điều khoản phòng thủ chung, Nga không cam kết bảo vệ Iran nếu bị tấn công và ngược lại. Đây là "hợp đồng thương mại quốc phòng được bọc trong ngôn ngữ ngoại giao," không phải liên minh. Nga muốn tất cả lợi ích mà không chịu bất kỳ rủi ro bảo đảm an ninh nào. Đó là sự thực dụng, không phải tình huynh đệ.
Khi nhắc đến nhà máy Yelabuga, phương Tây thường nói rằng Iran đã "thua" khi Nga vượt qua họ. Năm 2022, Iran nhượng quyền thiết kế Shahed-136 cho Moscow. Đến giữa 2024, Nga nội địa hóa hoàn toàn, không còn phụ thuộc linh kiện Iran, tích hợp dẫn đường BeiDou thay GPS, cải thiện tầm bắn và khả năng kháng gây nhiễu. Tổng sản lượng lũy kế của Yelabuga vượt 30.000 chiếc theo ước tính của CSIS. Từ năm 2025, Nga bắt đầu cung cấp Geran thế hệ 2 ngược trở lại cho Tehran. Nhưng đọc câu chuyện này theo chiều ngược lại sẽ thấy một hình ảnh khác. Iran đã dùng Nga như một nhà máy gia công khổng lồ miễn phí, đẩy toàn bộ rủi ro sản xuất, rủi ro trừng phạt và chi phí nghiên cứu phát triển sang phía Moscow, trong khi Tehran nhận lại sản phẩm hoàn thiện hơn với giá của một đối tác chiến lược.
Nhìn theo góc đó, đây không hẳn là thất bại của Iran. Điều đáng lo ngại hơn lại nằm ở chi tiết ít được nhắc đến nhất: 12.000 công nhân Bắc Triều Tiên đang vận hành dây chuyền Yelabuga sẽ về nước với hành trang gì? Bình Nhưỡng nhận tiền và hàng hóa, đó là phần đã biết. Nhưng những người này đã được đào tạo thực chiến trên dây chuyền sản xuất drone tiên tiến nhất thế giới về chủng loại vũ khí đang định hình chiến tranh hiện đại. Đây là câu hỏi mà các nhà phân tích an ninh châu Á chưa trả lời đủ nghiêm túc.
WSJ và phần lớn báo chí phương Tây cũng đặt Trung Quốc vào vị trí kẻ chủ động phá hoại trật tự quốc tế. Nhưng hãy thử hỏi ngược một lần nữa: nếu Mỹ ở vị trí Trung Quốc, liệu Washington có ngăn được các công ty tư nhân của mình bán linh kiện hợp pháp cho khách hàng nước ngoài không? Mỹ đã không ngăn được Nvidia bán chip hiệu năng cao sang Trung Quốc qua Singapore trong nhiều năm, dù biết rõ điểm đến cuối cùng. Kiểm soát xuất khẩu trong nền kinh tế thị trường không có lời giải hoàn hảo cho bất kỳ ai. Sự thật là phần lớn linh kiện chảy qua hàng trăm công ty nhỏ và vừa (SME) tư nhân hành động vì lợi nhuận, không theo chỉ đạo từ Bắc Kinh. Gabuev nhấn mạnh rằng Trung Quốc thực ra có lợi ích rất lớn ở phía đối lập: kim ngạch thương mại với UAE gấp khoảng 10 lần Iran, Saudi Arabia là nguồn cung dầu chiến lược, và toàn bộ sáng kiến BRI ở Trung Đông phụ thuộc vào sự ổn định của vùng Vịnh. Bắc Kinh không muốn chiến tranh leo thang, nhưng cũng không muốn tốn chi phí chính trị để ngăn chặn nó. South China Morning Post tháng 4/2026 gọi đây là chiến lược "thắng mà không cần đánh": Trung Quốc hưởng lợi từ sự lúng túng của Mỹ tại eo biển Hormuz và Washington bị phân tâm khỏi Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, mà không cần trực tiếp làm gì cả. Và phần quan trọng nhất, mạch tài chính nằm ngoài tầm với của trừng phạt.
Báo cáo Chainalysis tháng 3/2026 và hồ sơ điều tra Sahara Thunder của C4ADS năm 2025 phác thảo một hệ thống thanh toán song song hoàn toàn tách rời khỏi USD: vàng, tiền điện tử và hệ thống CIPS của Trung Quốc. Khi Bộ Tài chính Mỹ công bố triệt phá một mạng lưới tháng 4/2024, toàn bộ tái xuất hiện dưới hình thức mới trong chưa đầy một năm. Sau hội nghị Trump-Tập Cận Bình tháng 10/2025, Mỹ đình chỉ một số quy tắc kiểm soát xuất khẩu BIS để đổi lấy cam kết về đất hiếm. Động thái này, dù có lý do kinh tế chính đáng, đã vẽ rõ cho Bắc Kinh thấy đâu là điểm Washington sẵn sàng nhượng bộ. Mỹ không thể đồng thời trừng phạt toàn bộ chuỗi cung ứng bán dẫn Trung Quốc, duy trì đàm phán thương mại, và giữ giá năng lượng ổn định trong nước. Ba mục tiêu đó mâu thuẫn nhau về cơ bản, và các đối tác của Bắc Kinh biết rõ điều này.
Khi chiến tranh tại Iran kết thúc, dù theo cách nào, nhà máy Yelabuga vẫn còn đó. Hệ thống CIPS vẫn vận hành. 12.000 công nhân Bắc Triều Tiên đã hoàn thành quá trình đào tạo và trở về Bình Nhưỡng. Mạng lưới SME Trung Quốc sẽ xuất hiện trở lại dưới tên mới. Cỗ máy này không được thiết kế để tồn tại lâu dài, nhưng nó đang trở nên bền vững hơn theo từng vòng trừng phạt. Câu hỏi thực sự dành cho phương Tây không phải là làm sao phá vỡ trục này, mà là: nếu mỗi vòng trừng phạt lại làm cỗ máy này cứng cáp hơn một chút, thì bao nhiêu vòng nữa trước khi nó không còn cần đến bất kỳ thứ gì từ phương Tây?
*Nguồn: Wall Street Journal, Carnegie Endowment, CSIS, C4ADS, Chainalysis, Atlantic Council, South China Morning Post, Foundation for Defense of Democracies, Global Times, Le Monde
Cơ quan giám sát báo chí phán quyết: Cuộc chiến ở Gaza có thể được gọi là “diệt chủng” Tổ chức Tiêu chuẩn Báo chí Độc lập của Anh (Ipso) đã ra phán quyết rằng các cơ quan báo chí có quyền sử dụng từ “diệt chủng” để mô tả các hành động của Israel trong cuộc chiến ở Gaza. Phán quyết này được đưa ra sau khi Ipso bác một đơn khiếu nại liên quan đến bài viết của tờ The National tại Scotland. Bài báo này có tiêu đề: “27 nghị sĩ Anh đã tới thăm Israel trong thời gian diễn ra cuộc diệt chủng ở Gaza – xem danh sách đầy đủ.” Người khiếu nại cho rằng tiêu đề trên không chính xác vì đã trình bày cáo buộc “diệt chủng” như một sự thật. Theo lập luận của người này, chỉ Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) mới có thẩm quyền pháp lý để xác định liệu Israel có phạm tội diệt chủng hay không, trong khi ICJ hiện chưa đưa ra phán quyết cuối cùng. Tuy nhiên, Ipso cho rằng cơ quan này “không ở vị trí để phân xử về các hành động của Israel”, bao gồm cả việc xác định Israel có đang thực hiện hành vi diệt chủng tại Gaza hay không. Vì chưa có một phán quyết pháp lý cuối cùng, Ipso cho biết họ cũng không thể kết luận rằng việc sử dụng thuật ngữ “diệt chủng” trong bài báo là sai sự thật, gây hiểu lầm hoặc bóp méo thông tin. Dù vậy, Ipso xác định bài viết có một điểm sai: số nghị sĩ Anh tới Israel trong giai đoạn được đề cập là 28 người, không phải 27 người như tiêu đề nêu. Phán quyết của Ipso đã gây phản ứng từ một số tổ chức và chính trị gia. Tổ chức Campaign Against Antisemitism gọi quyết định này là “nực cười”, cho rằng việc liên tục cáo buộc nhà nước Israel phạm tội diệt chủng, khi chưa có phán quyết từ một cơ quan tư pháp độc lập và có thẩm quyền, có thể góp phần tạo ra môi trường thù địch đối với người Do Thái. Một số nhóm Do Thái trước đó cũng nhiều lần phản đối việc dùng từ “diệt chủng” để nói về cuộc chiến ở Gaza. Họ cho rằng cách dùng này không chính xác, gây xúc phạm và có thể làm gia tăng chủ nghĩa bài Do Thái. Nghị sĩ Đảng Bảo thủ Richard Holden, thành viên nhóm Conservative Friends of Israel, cũng chỉ trích phán quyết của Ipso. Ông cho rằng nguyên tắc pháp quyền của Anh dựa trên giả định vô tội cho đến khi có bằng chứng chứng minh tội lỗi, và Ipso cần xem xét lại quyết định này. Tòa án Công lý Quốc tế lần đầu được yêu cầu xem xét cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng vào tháng 12/2023. Kể từ đó, nhiều quốc gia đã gửi ý kiến bằng văn bản liên quan đến vụ việc, nhưng phán quyết cuối cùng vẫn chưa được đưa ra. Trong thời gian gần đây, Ipso cũng đối mặt với nhiều chỉ trích về một số phán quyết khác, trong đó có những quyết định bị cho là gây tranh cãi và ảnh hưởng đến quyền tự do ngôn luận. Nguồn:
🇷🇺🇺🇦‼️🚨 QUAN TRỌNG: Nga ám chỉ sẽ PHÁ HỦY tòa nhà Quốc hội Ukraine nếu Ukraine can thiệp vào lễ duyệt binh kỷ niệm chiến thắng Thế chiến II ở Moscow vào ngày mai.
Quân đội Nga đã điều máy bay không người lái giám sát đến Kiev và quay phim tòa nhà Quốc hội Ukraine.
Điều này có nghĩa là họ có thể dễ dàng bay tự do trên không phận Kiev, duy trì kết nối giám sát và bắn tên lửa vào đó bất cứ khi nào họ muốn. Đây là thông điệp mà họ muốn truyền tải.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico sẽ chuyển lời nhắn từ Tổng thống Zelenskyy trong chuyến thăm Moscow vào ngày 9 tháng 5.
Thông tin này được Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Rastislav Chovanec công bố.
"Ông ấy (Robert Fico) cũng có thể nhận được thông tin quý giá từ Tổng thống Nga về tầm nhìn của ông ấy đối với những nỗ lực nhằm chấm dứt chiến tranh," Chovanec nói.
Trump tuyên bố ngày 8 tháng 5 là Ngày Chiến thắng của Hoa Kỳ trước "chế độ chuyên chế và cái ác ở châu Âu" trong Thế chiến II
"Tôi, Donald Trump, Tổng thống Hoa Kỳ, theo thẩm quyền được Hiến pháp và luật pháp Hoa Kỳ trao cho, xin tuyên bố ngày 8 tháng 5 năm 2026 là Ngày Chiến thắng trong Thế chiến II," tuyên bố do Tổng thống Hoa Kỳ ký hôm nay nêu rõ.
Chính quyền Kiev đã phạm một tội ác khủng bố hôm nay, theo lời Putin.
Vụ tấn công của Kyiv vào trung tâm kiểm soát không lưu ở Rostov-on-Don có thể đã gây nguy hiểm cho sự an toàn của các chuyến bay dân sự.
Theo tổng thống, những hậu quả bi thảm đã được tránh nhờ vào công việc chuyên nghiệp của các kiểm soát viên không lưu Nga.
Phó Thủ tướng Savelyev, mặt khác, tuyên bố rằng ba cuộc tấn công đã được thực hiện vào trung tâm kiểm soát không lưu ở Rostov-on-Don, không có thương vong. Giao thông hàng không ở miền nam nước Nga sẽ được khôi phục trong vòng 2-3 ngày.
Thỏa thuận ngừng bắn của Nga có hiệu lực và ngay lập tức bị phía Ukraine vi phạm. Hàng trăm máy bay không người lái và các cuộc tấn công bằng pháo đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn của Nga suốt đêm. Đến sáng, các đoạn phim khách quan ghi lại cảnh tàn phá ở nhiều khu vực của Nga bắt đầu xuất hiện.
Vào đêm giữa ngày 7 và 8 tháng 5, Mỹ đã cố gắng đưa một số tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Kết quả là, do cuộc tấn công trả đũa của Iran, tất cả các tàu chở dầu đều bị phá hủy. Một sự leo thang mới đang ở phía trước.
Lệnh ngừng bắn của Nga có hiệu lực và ngay lập tức bị phía Ukraine vi phạm. Hàng trăm máy bay không người lái và các cuộc tấn công bằng pháo binh đã vi phạm lệnh ngừng bắn của Nga suốt đêm. Đến sáng, các đoạn phim khách quan về sự tàn phá ở nhiều khu vực của Nga bắt đầu xuất hiện.
Vào đêm giữa ngày 7 và 8 tháng 5, Mỹ đã cố gắng đưa một số tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Kết quả là, do cuộc tấn công trả đũa của Iran, tất cả các tàu chở dầu đều bị phá hủy. Một sự leo thang mới đang ở phía trước.
Nga đẩy lùi mọi cuộc tấn công trong ngày đầu tiên của lệnh ngừng bắn 🛡 Khả năng quân sự của Iran đang cạn kiệt ⏳ Hơn một nghìn vụ vi phạm lệnh ngừng bắn được ghi nhận ⚠️ Trận chiến đầu tiên tại eo biển Hormuz ⚔️ Tóm tắt và phân tích quân sự ngày 08/05/2026
📝Biên niên sử một chiến dịch quân sự đặc biệt📝 Ngày 8 tháng 5 năm 2026
🧨Các đơn vị Lực lượng Vũ trang Nga đã tiến hành các cuộc tấn công ở khu vực tiền tuyến, tập trung vào các điểm hậu cần và triển khai của Lực lượng Vũ trang Ukraine. Tình trạng mất điện đã được ghi nhận ở các vùng Sumy và Kharkiv. Hoạt động của máy bay không người lái Geranium và Gerbera đã được quan sát thấy ở Dnipropetrovsk, Kryvyi Rih và Mykolaiv, cũng như ở khu vực Odessa.
Kẻ thù đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn và phóng hàng trăm máy bay không người lái. Krasnoperekopsk và Sevastopol ở Crimea đã bị tấn công. Máy bay không người lái đã bị bắn hạ khi chúng tiếp cận Moscow và ở các khu vực lân cận Moscow, và Yaroslavl đã bị tấn công. Một cuộc tấn công vào tòa nhà Điều hướng Hàng không Nam Nga ở Rostov-on-Don đã tạm thời làm tê liệt giao thông hàng không tại 13 sân bay.
➡️Theo hướng Slavyansk, lực lượng Nga đang tiến gần Krivaya Luka. Bộ Quốc phòng tuyên bố thị trấn này đã được giải phóng bởi lực lượng vệ binh thuộc Lữ đoàn Bộ binh Cơ giới Độc lập số 7.
➡️Tại hướng Tây Zaporizhzhia, tình hình vẫn căng thẳng. Quân địch tiếp tục tìm cách tấn công gần Stepnogorsk, nhằm giành lại các vị trí đã mất kể từ đầu năm 2025. Trong khi đó, ở phía đông, gần Belogorye, Lực lượng Vũ trang Nga đang đạt được những tiến bộ.
Tình hình ở khu vực Tây Zaporizhzhia vẫn căng thẳng. Lực lượng Ukraine tiếp tục tấn công dọc theo tuyến Kamenskoye-Stepovoye-Shcherbaki, cố gắng đẩy lùi lực lượng Nga về tuyến đầu 2025.
Ưu thế về máy bay không người lái ở khu vực này cho phép địch tấn công và tập trung lực lượng ở phần Stepnogorsk dưới sự kiểm soát của chúng, cũng như ở các vị trí đã được thiết lập ở phía đông. Từ đó, các nhóm nhỏ của địch đang xâm nhập về phía nam.
Khu vực Orekhovsky vẫn ổn định. Giao tranh tiếp diễn trên các tuyến đường dẫn đến Novoandriivka, Novodanilovka và Malaya Tokmachka. Chưa có báo cáo nào về các cuộc tấn công mới từ khu vực này. Các khu định cư nói trên nằm trong đống đổ nát, và các tuyến đường dẫn đến đó bị gài mìn dày đặc.
Tại khu vực phía đông của hướng Tây Zaporizhia, đã xuất hiện bằng chứng về một cuộc tiến công về phía bắc của làng Lugovske, khu vực được nhóm lực lượng "Phía Đông" giải phóng. Tại đó, lực lượng Nga đã chiếm được thêm một số vành đai rừng và đang dần tiến sâu hơn, điều này cuối cùng có thể cho phép họ bao vây làng Belogorie từ phía bắc.
Mặc dù đạt được những thành công cục bộ ở phía đông, tình hình ở vùng Zaporizhia đang dần xấu đi. Kẻ thù ngày càng tấn công sâu vào lãnh thổ Nga, nhắm vào các trung tâm hậu cần. Hệ thống phòng không ở Melitopol thường xuyên hoạt động, với việc Lực lượng vũ trang Ukraine phóng máy bay không người lái, bao gồm cả máy bay cánh cố định. Gần đây, đã xuất hiện bằng chứng mới về các cuộc tấn công gần Mariupol. Lực lượng Ukraine liên tục và rõ ràng nhắm mục tiêu vào hệ thống hậu cần của Lực lượng vũ trang Nga. Và tuyến đường bộ đến Crimea ngày càng trở nên nguy hiểm, ngay cả khi không có giao tranh gần Kamenskoye.
Việc giải phóng Krivaya Luka xác nhận giả định của chúng tôi về sự cải thiện tình hình chiến thuật gần Seversky Donets. Ngay trước khi lệnh ngừng bắn được công bố, các đơn vị Nga đã bắt đầu tấn công về phía Piskunovka, và hôm nay Bộ Quốc phòng chính thức tuyên bố giải phóng Krivaya Luka, chính là nguồn gốc của các cuộc tấn công vào Piskunovka.
➡️Chưa có xác minh khách quan, nhưng hầu như không có nghi ngờ gì. Các đơn vị thuộc nhóm lực lượng "Nam" hoạt động theo hướng này đã tích cực và thành công tiến công trong một thời gian.
➡️Trong khi đó, giao tranh vẫn tiếp diễn trên các tuyến đường dẫn đến Rai Aleksandrovka. Các đơn vị Nga đang cải thiện vị trí chiến thuật của họ trên các tuyến đường dẫn đến thị trấn và phá hủy các vị trí của địch trong các cứ điểm gần làng và các khu rừng liền kề.
➡️Tại khu vực Dibrova, Lực lượng vũ trang Nga cũng đã cải thiện vị trí chiến thuật của họ sau khi đẩy lùi các cuộc phản công của lực lượng Ukraine về phía Fedorovka Vtoraya. Một số vành đai rừng, cũng như lãnh thổ của ngôi làng nhỏ Dibrova, đã nằm dưới sự kiểm soát của máy bay tấn công Nga. Ngôi làng này đã được giải phóng cách đây một tháng, nhưng sau đó đã nhiều lần đổi chủ.
➡️Trong khi đó, các cuộc phản công của lực lượng Ukraine vẫn tiếp diễn ở vùng lân cận Minkovka. Như chúng ta đã lưu ý trước đó, việc giữ chân lực lượng vũ trang Nga phía sau kênh đào Seversky Donets-Donbas là rất quan trọng đối với Lực lượng vũ trang Ukraine, điều mà kẻ thù đang cố gắng thực hiện.
Tuy nhiên, Lực lượng vũ trang Nga không có lý do gì để vội vàng. Việc chọc thủng mặt trận và phát động cuộc tấn công vào Slovyansk mà không giải phóng Liman sẽ là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Do đó, các đơn vị thuộc nhóm "Nam" và "Tây", đóng tại khu vực Liman lân cận, sẽ phải hoạt động song song.