Lịch sử Phát triển Quá trình nghiên cứu và phát triển (R&D) của ATOM bắt đầu vào mùa hè năm 2021. Ngay từ đầu, ATOM đã xác định lộ trình kỹ thuật là "phát triển nền tảng thuần điện ngay từ đầu" (forward R&D), thay vì sử dụng phương pháp kỹ thuật đảo ngược hay chuyển đổi từ xe chạy xăng sang xe điện. Giai đoạn 2022–2023 chứng kiến sự tăng tốc mạnh mẽ của dự án: công tác đánh giá kỹ thuật cho nền tảng cơ sở hoàn tất vào cuối năm 2022, và mẫu xe nguyên mẫu (prototype) đầy đủ chức năng lần đầu tiên được trưng bày tại Moscow vào tháng 5 năm 2023, đánh dấu thời điểm dự án chính thức ra mắt công chúng. Trong quý 3 cùng năm, mẫu xe nguyên mẫu này đã hoàn thành đợt thử nghiệm đầu tiên. Chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng kể từ khi mở cổng đặt trước vào tháng 7 năm 2023, phản ứng của thị trường đã vượt xa kỳ vọng với tổng số đơn đặt hàng đạt hơn 36.000 chiếc.
Năm 2024 là cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ giai đoạn nguyên mẫu sang sản xuất hàng loạt của ATOM. Vào tháng 4, thương hiệu ATOM chính thức công bố tên gọi tại thị trường Trung Quốc là "Atomu Automotive", đồng thời thiết lập các trung tâm R&D khu vực tại Nam Kinh và Thượng Hải. Tháng 7 cùng năm, Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) thông báo khoản đầu tư 2 tỷ rúp để hỗ trợ dự án ATOM; đồng thời, quỹ này cũng công bố kế hoạch hợp tác với tập đoàn đa quốc gia XuanYuan (Trung Quốc) nhằm nghiên cứu tính khả thi của việc xây dựng cơ sở sản xuất tại Cáp Nhĩ Tân. Cuối năm 2024, chiếc xe nguyên mẫu đầu tiên thuộc lô tiền sản xuất hàng loạt đã chính thức xuất xưởng.
Năm 2025 là năm quyết định để ATOM hoàn tất các thủ tục chứng nhận và giai đoạn nước rút thử nghiệm xe. Tháng 4, ATOM bắt đầu thử nghiệm vận hành thực tế trên đường phố Moscow. Tháng 5, đợt thử nghiệm va chạm đầu tiên đã được thực hiện thành công. Tháng 9, ATOM chính thức nhận được Giấy chứng nhận Phê duyệt Kiểu loại Xe (VTA) của Liên bang Nga, đánh dấu việc đáp ứng đầy đủ các quy định pháp lý để lưu thông và bán hàng loạt tại thị trường Nga. Tháng 11, mẫu xe thương mại đầu tiên đạt chứng nhận đã chính thức xuất xưởng. Vào cuối năm, Công ty Kama đã hoàn tất mọi công tác chuẩn bị cho quá trình sản xuất hàng loạt. Trong khoảng thời gian từ cuối năm 2025 đến tháng 3 năm 2026, chính phủ Nga đã giải ngân đợt vốn đặc biệt đầu tiên với tổng trị giá 14 tỷ rúp thông qua các ngân hàng PSB và VEB, đồng thời ký kết thỏa thuận vay hợp vốn trị giá 24 tỷ rúp, qua đó đảm bảo nguồn tiền cần thiết cho giai đoạn sản xuất hàng loạt.
Năm 2026 đánh dấu giai đoạn nước rút để ATOM tiến tới thương mại hóa. Vào cuối tháng 1, ATOM thông báo sẽ chính thức bắt đầu sản xuất và mở bán tại Nhà máy Ô tô Moscow vào mùa xuân năm 2026. Tháng 4 cùng năm, hệ thống hỗ trợ lái xe (ADAS) được trang bị trên xe đã đạt chứng nhận kép về chất lượng và độ tin cậy theo tiêu chuẩn "Made in Russia" (Sản xuất tại Nga), giúp tháo gỡ các rào cản về thủ tục để xuất khẩu hệ thống này. Theo kế hoạch mới nhất, giá bán lẻ chính thức của ATOM được ấn định ở mức 3.980.000 rúp. Sau khi trừ đi khoản trợ cấp nhà nước trị giá 925.000 rúp, giá bán thực tế đến tay người tiêu dùng là khoảng 3.055.000 rúp (tương đương khoảng 260.000 Nhân dân tệ); xe sẽ chính thức ra mắt và mở bán tại Nga trước ngày 31 tháng 5 năm 2026.
Giải thích tên gọi: Tên gốc tiếng Nga của thương hiệu là "Atom" (Атом); các tên gọi tương ứng trong tiếng Trung bao gồm "Atom" và "Atomu Automotive", tùy thuộc vào từng ngữ cảnh sử dụng.
Hệ thống thương hiệu / Dòng sản phẩm Sản phẩm chủ lực hiện tại của ATOM là mẫu xe hatchback thuần điện cỡ nhỏ. Trên nền tảng này, hãng đã lên kế hoạch phát triển một dải sản phẩm toàn diện, đáp ứng nhu cầu của cả khách hàng cá nhân lẫn các hoạt động kinh doanh thương mại.
Mẫu xe cơ sở: Xe hatchback thuần điện 5 cửa với kích thước chiều dài, chiều rộng và chiều cao lần lượt là 3.995mm, 1.780mm và 1.615mm. Mặc dù chiều dài cơ sở không được công bố, nhưng nhờ thiết kế bốn bánh đặt tại bốn góc xe, mẫu xe này đạt hiệu suất tối ưu về không gian nội thất. Xe có khoảng sáng gầm 170mm và sử dụng lốp kích thước 215/55R17. Hệ thống treo độc lập bốn bánh — bao gồm treo trước kiểu MacPherson và treo sau đa điểm — giúp đảm bảo sự thoải mái và ổn định khi vận hành trên đường phố cũng như trên các cung đường có địa hình gồ ghề nhẹ.
Công nghệ cốt lõi Hệ thống công nghệ của ATOM thể hiện rõ nét đặc tính "bán dẫn hóa" và "tích hợp hệ thống ngay từ gốc" (system-native) — với chip và hệ điều hành tự phát triển đóng vai trò là động lực kép, kết hợp cùng pin mật độ năng lượng cao của Rosatom và hệ thống hỗ trợ lái xe ADAS toàn diện để tạo nên một chu trình công nghệ khép kín hoàn toàn do hãng tự phát triển.
Động cơ đồng bộ nam châm vĩnh cửu: Trục sau của ATOM được trang bị động cơ đồng bộ nam châm vĩnh cửu do hãng hợp tác phát triển cùng Rosatom. Công suất phiên bản tiêu chuẩn đạt 150kW (khoảng 204 mã lực), mô-men xoắn cực đại chưa được công bố. Động cơ này sử dụng hệ thống thu hồi năng lượng, trong đó quá trình phanh sẽ chuyển đổi động năng ngược lại vào hệ thống pin, giúp tối ưu hóa phạm vi hoạt động.
Hệ thống pin mật độ năng lượng cao: ATOM được trang bị tiêu chuẩn pin lithium-ion 77kWh, do công ty Ranera (thuộc Rosatom) hợp tác phát triển và được sản xuất nội địa tại Kaliningrad. Phạm vi hoạt động theo chu trình WLTC đạt khoảng 500 km, hỗ trợ 1.000 chu kỳ sạc-xả. Hệ thống quản lý nhiệt chủ động tích hợp có khả năng làm nóng chủ yếu trong môi trường nhiệt độ dưới 0 độ C để duy trì trạng thái hoạt động tối ưu. Với sạc nhanh DC 120kW, chỉ cần 8 phút sạc để bổ sung phạm vi di chuyển 100 km; quá trình sạc từ 20% lên 80% mất 30 phút. Thời gian sạc vào mùa đông sẽ kéo dài hơn khoảng 30%.
Hệ thống hỗ trợ lái xe ADAS 2.0+: ATOM được trang bị hệ thống hỗ trợ lái xe cấp độ L2 (có kế hoạch nâng cấp lên cấp độ L3 vào năm 2027), tích hợp 17 đến 18 tính năng an toàn chủ động — bao gồm kiểm soát hành trình thích ứng, hỗ trợ giữ làn đường, phanh khẩn cấp tự động và hỗ trợ đỗ xe tự động, v.v. Hệ thống này đã đạt chứng nhận kép về chất lượng và độ tin cậy "Made in Russia" (Sản xuất tại Nga) từ Trung tâm Xuất khẩu Nga. Xe có kế hoạch xuất khẩu sang các nước châu Á, Trung Đông và các quốc gia thuộc Liên minh Kinh tế Á-Âu.
Hệ thống thông tin giải trí "Atom OS": ATOM được trang bị hệ điều hành Atom OS do hãng tự phát triển. Hệ thống cho phép điều khiển xe, giám sát từ xa và cập nhật phần mềm từ xa (OTA) thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh. Trợ lý giọng nói tích hợp — dựa trên công cụ xử lý ngôn ngữ tự nhiên sử dụng mạng thần kinh — hỗ trợ điều khiển các chức năng như điều hòa không khí, hệ thống đa phương tiện và sưởi ghế thông qua khẩu lệnh. Khung xe độ bền cao và hệ thống an toàn thụ động: ATOM sử dụng kết cấu khung thép cường lực dập nóng và được trang bị 6 túi khí (trước, bên hông và rèm). Sự kết hợp giữa cửa mở kiểu cánh chim và thiết kế không cột B mang lại cho ATOM trải nghiệm không gian thoáng đãng tựa như xe MPV. Đồng thời, hệ thống dây đai an toàn tích hợp trực tiếp vào ghế ngồi đảm bảo hiệu quả bảo vệ hành khách trong trường hợp xảy ra va chạm.
Hai cái link của Việt Nam giật tít kiểu này làm sai lệch sự việc. Nga không tịch thu quyền sở hữu này, mà chỉ tước quyền quản lý. Đức cũng làm điều tương tự với 1 công ty Nga, và thậm chí còn đi xa hơn, tước quyền sở hữu với 1 công ty Nga khác, Đức thực hiện việc quốc hữu hóa công ty này. Ba Lan cũng làm một việc gần như tước quyền sở hữu của 1 công ty Nga khác.
Dĩ nhiên số lượng công ty Nga ở EU ít hơn nhiều so với số lượng công ty EU ở Nga, nên dĩ nhiên số công ty EU bị Nga thu hồi quyền quản lý nhiều hơn hẳn so với chiều ngược lại, nhưng về tính chất thì tương tự, và như đã nói, Đức và Ba Lan còn đi xa hơn khi tước quyền sở hữu công ty Nga
Sắc lệnh số 661 ngày 17/9/2026 này, về mặt pháp lý vẫn dùng cơ chế mà Nga đã áp dụng từ năm 2023, tức là "quản lý tạm thời" (временное управление).
Sắc lệnh số 661 này chỉ bổ sung các tài sản mới vào cơ chế của Sắc lệnh 302 ngày 25/4/2023 của Nga, nó đặt các cổ phần/phần vốn tại Nga của Auchan, Nestlé, Le Monlid/Lemana Pro, FM Logistic và một loạt công ty liên quan dưới quyền quản lý của АО "Л.Е.В. Менеджмент" - L.E.V. Management.
Điểm rất quan trọng là Sắc lệnh 302 quy định: người quản lý tạm thời thực hiện các quyền của chủ sở hữu, ngoại trừ quyền định đoạt tài sản.
Và chế độ quản lý tạm thời chỉ chấm dứt khi Tổng thống Nga ra quyết định.
Vì vậy, về pháp lý nghĩa là chủ cũ vẫn đứng tên sở hữu, nhưng tạm thời mất quyền kiểm soát và quản trị, người quản lý do Nga chỉ định điều hành doanh nghiệp.
Ngay cả các luật sư Nga được báo chí dẫn cũng lưu ý rằng biện pháp ngày 17/9/2026 không chính thức chuyển quyền sở hữu.
Công ty Danone mất quyền kiểm soát doanh nghiệp Nga. Danone sau đó ghi nhận tổng thiệt hại khoảng €1,2 tỷ. Tháng 3/2024 Nga gỡ doanh nghiệp khỏi chế độ quản lý tạm thời, rồi Danone hoàn tất bán cho Vamin R vào tháng 5/2024.
Công ty Carlsberg/Baltika tuyên bố họ vẫn là chủ sở hữu cổ phần nhưng hoàn toàn mất quyền quản lý. Sau một thời gian tranh chấp, cuối năm 2024 Carlsberg đạt thỏa thuận bán Baltika cho ban quản lý địa phương và thoát khỏi Nga.
Như vậy quyền quản lý tạm thời có thể là thể hiện ý đồ của Nga muốn mua lại những công ty này. Nhưng cũng không loại trừ khả năng Nga sẽ từ bỏ ý định mua lại nếu đàm phán được.
Trường hợp Ariston là như vậy. Tháng 3/2025, Putin hủy chế độ quản lý tạm thời đối với Ariston và quyền kiểm soát được trả lại.
Nhưng vói trường hợp này, khả năng quay lại hơi khó.
Ngày 19/9/2026, Dmitry Medvedev vừa công khai nói Nga nên đi xa hơn chế độ "quản lý tạm thời" và chuyển sang "cưỡng chế thu hồi" tài sản của các công ty phương Tây.
Ông nhắc chính Nestlé và Auchan trong phát biểu này. Đây là quan điểm của Medvedev, chưa phải một quyết định pháp lý mới của Putin hay chính phủ Nga.
Cuối năm 2025/đầu 2026, Nga còn đưa các nhà máy Rockwool của Đan Mạch và Canpack của Ba Lan dưới quyền các công ty Nga khác. Rockwool cho biết họ vẫn giữ quyền sở hữu về danh nghĩa, nhưng từ ngày 13/1/2026 đã mất quyền kiểm soát hoàn toàn đối với bốn nhà máy Nga.
Điểm này đáng chú ý vì vụ 17/9/2026 không giao cho Rosimushchestvo mà giao cho L.E.V. Management.
L.E.V. Management rất nhỏ, được thành lập năm 2024 với vốn điều lệ chỉ 15.000 rúp, nhưng được giao quản lý một khối tài sản rất lớn. RBC xác nhận thông tin vốn điều lệ này.
- Auchan - Nestlé Russia - Nestlé Kuban - Lemana Pro - FM Logistic - hàng loạt Batilogistic/NG Concept...
Sắc lệnh số 661 liệt kê một loạt phần vốn gần như 100% của các công ty này.
Trong khi đó Auchan và Nestlé là những tập đoàn đã tiếp tục hoạt động tại Nga nhiều năm sau 2022, chứ không phải trường hợp đơn giản là bỏ doanh nghiệp rồi chạy.
Vì thế bước đi ngày 17/9/2026 có thể được xem là một sự mở rộng đáng kể của chính sách quản lý cưỡng chế tài sản nước ngoài, nhưng không phải lần đầu tiên Nga sử dụng cơ chế này và cũng chưa phải là tịch thu/chuyển quyền sở hữu hoàn toàn.
Cũng không chỉ Nga làm việc này, mà Đức cũng đã từng làm như vậy với Rosneft.
Ngày 16/9/2022, Đức đặt:
- Rosneft Deutschland GmbH - RN Refining & Marketing GmbH dưới Treuhandverwaltung - quản lý ủy thác của Bundesnetzagentur.
Do đó nhà nước Đức kiểm soát quyền biểu quyết và quyền quản lý của Rosneft tại ba nhà máy lọc dầu:
- PCK Schwedt - MiRo Karlsruhe - Bayernoil. BMWK Nhưng Rosneft không bị tước quyền sở hữu cổ phần.
Chính phủ Đức nói rõ quyền biểu quyết của chủ sở hữu bị đình chỉ và quyền quản lý/định đoạt bị hạn chế.
Và điều khá thú vị là đến 27/2/2026, Đức đã chuyển chế độ quản lý Rosneft Deutschland thành không thời hạn.
Vì thế Rosneft Deutschland hiện là trường hợp rất gần với cơ chế Nga, chủ sở hữu danh nghĩa vẫn tồn tại, nhưng nhà nước tước quyền quản trị thực tế.
Với Gazprom Germania của Nga thì Đức đi xa hơn, đã quốc hữu hóa, chiếm quyền sở hữu Ngày 4/4/2022, Đức trước tiên đặt Gazprom Germania dưới quyền Bundesnetzagentur, lấy cớ vì Gazprom có một loạt động thái chuyển nhượng cổ phần mà Đức cho rằng không đáp ứng nghĩa vụ khai báo/kiểm tra đầu tư.
Gazprom Germania sau đó đổi tên thành: SEFE - Securing Energy for Europe. Đến 14/11/2022, Đức đi bước tiếp theo: chuyển SEFE sang sở hữu của Liên bang Đức.
Lý do chính thức của Berlin là SEFE bị âm vốn, có nguy cơ phá sản và việc phá sản có thể đe dọa an ninh cung cấp khí đốt.
Bundesnetzagentur hiện nói thẳng: việc quốc hữu hóa SEFE đã hoàn tất. Và từ 14/11/2022, SEFE thuộc sở hữu 100% của Cộng hòa Liên bang Đức.
Quyết định của Đức quy định cổ đông cũ có quyền được bồi thường theo giá trị thị trường của cổ phần. mức bồi thường phải được xác định qua thủ tục riêng.
Ba Lan năm 2022 đặt 48% cổ phần Gazprom tại EuRoPol Gaz, công ty sở hữu đoạn đường ống Yamal ở Ba Lan, dưới quản lý cưỡng chế tạm thời.
Sau đó ngày 10/10/2023, chính phủ Ba Lan quyết định tiếp quản số cổ phần Gazprom này cho EuRoPol Gaz.
Tài liệu của chính EuRoPol Gaz nói rằng việc tiếp quản đi kèm cơ chế bồi thường, chứ không đơn thuần là tước không tài sản Đây là ví dụ châu Âu khá gần với việc, quản lý cưỡng chế => chuyển quyền sở hữu.
Tiếp cho bài của bác @elevonic về con xe ô tô điện Atom ở trên. Chú ý đây không phải xe ô tô điện duy nhất của Nga. Còn xe bus thì Nga đã dùng xe bus điện, LNG từ lâu rồi.
Điểm khác biệt đó là: Những xe điện khác của Nga như Evolute, Moskvich 3e, Amberauto, LADA e-Largus, EONYX City chủ yếu bắt đầu từ nền tảng/mẫu xe Trung Quốc rồi sau đó Nga nội địa hóa dần sản xuất ở Nga. ATOM thì được phát triển như một dự án xe điện mới với nền tảng riêng, phần mềm/kiến trúc điện tử, thân xe, hệ thống điều khiển được đội ATOM phát triển, trong khi Rosatom/Renera đảm nhiệm những cụm cực kỳ quan trọng như pin và truyền động điện. Việc sản xuất thân xe cũng theo chu trình hàn-sơn-lắp ráp tại Moskvich. Vì vậy ATOM đáng chú ý không phải vì nó là "xe điện đầu tiên được bán ở Nga" (điều đó không đúng) mà vì nó thuộc nhóm hiếm các dự án xe điện du lịch được phát triển tương đối toàn diện ngay tại Nga, thay vì nội địa hóa một mẫu xe Trung Quốc Chú ý xe EONYX City của hãng Avotor lại là Xe điện đô thị rất nhỏ, tầm chạy khoảng 130 km, đã được sản xuất/thử nghiệm sử dụng thực tế Hãng Avtotor (nhà phát triển và sản xuất EONYX City) thực sự đang phát triển một nền tảng Nga độc lập về công nghệ cho xe điện cỡ nhỏ, dựa trên các phát triển riêng và các giải pháp kỹ thuật được cấp phép mà quyền sở hữu trí tuệ thuộc Avtotor
Các mẫu xe điện khác của Nga được nêu trên ngày càng tăng cường mức nội địa hóa của mình, nhưng hiện tại thì ATOM có mức độ nội địa hóa cao nhất, khoảng 70%, nhưng trong tương lai thì chưa chắc Ví dụ hãng Avtotor muốn đưa vào chính cluster của mình: motor => inverter => reducer => battery => electronics => chassis/body components => steering => nhựa => đúc kim loại => gia công cơ khí và mục tiêu của toàn chương trình được Avtotor công bố là trên 90% nội địa hóa
Sự tham gia, cơ cấu KAMAZ, Rosatom và Moskvich đều tham gia rất sâu vào công ty АО "КАМА" (JSC KAMA), nhưng nó không thuộc sở hữu của KAMAZ, Rosatom hay Moskvich theo nghĩa đơn giản. KAMAZ là một trong những cổ đông lớn của АО "КАМА" (JSC KAMA). Các cổ đông lớn khác: Voskhod (cổ đông chi phối/majority shareholder được nêu trong các hồ sơ tòa án), Rosatom/Renera, PSB, một số cổ đông khác. Nhà máy Moskvich ở Moskva về cơ bản là đơn vị sản xuất theo hợp đồng / manufacturing site cho KAMA. KAMA lo: thiết kế + engineering + software + thương hiệu + bán xe Moskvich lo: hàn thân => sơn => lắp ráp => hoàn thiện ATOM. Rosatom/Renera vừa là cổ đông, vừa lo phát triển/sản xuất pin và tham gia traction drive
AO KAMA thậm chí được nhà nước Nga công nhận là doanh nghiệp Công Nghệ Thông Tin, hoạt động chính trên hồ sơ của họ hiện là phát triển phần mềm, và Atom OS được liệt kê như một sản phẩm riêng của công ty. Như vậy, xét theo mô hình doanh nghiệp, ATOM gần với một EV technology company hơn AvtoVAZ hay Moskvich truyền thống. Và vì là công ty Tin học, nên chắc chắn hệ điều hành, phần mềm phải tự phát triển
Xe ATOM dùng một hệ điều hành do chính đội Nga của AO KAMA phát triển, tên là "Атом ОС / Atom OS" AO KAMA công ty phát triển ATOM, họ đăng ký và mô tả: Atom OS là hệ điều hành cho head unit của ô tô, được phát triển dựa trên các hệ điều hành và môi trường thực thi mã nguồn mở, tương thích với kiến trúc hệ thống của ATOM. ATOM dùng cụm "Atom OS" hơi rộng hơn một hệ điều hành infotainment thông thường. KAMA còn tách riêng "System Architecture Atom", là kiến trúc phần cứng-phần mềm phân tán điều khiển quyền truy cập đến các ECU. Hãng hợp tác với Kaspersky để kiểm soát quyền của từng ứng dụng khi truy cập các khối điện tử của xe, ứng dụng bên thứ ba cũng có thể cài trên head unit. Không biết AO Kama có phát triển hệ điều hành từ con số 0 (from scratch) như thói quen của nhiều đơn vị Nga khác khi phát triển các hệ điều hành cho máy bay trên MS-21, SJ-100, Su-57, Su-35 (chi tiết về những hệ điều hành đã được đưa ở 1 bài khác), nhưng có thể dám chắc phần lớn hệ điều hành Atom OS này do Nga phát triển và làm chủ.
Atom là một mẫu xe điện của Nga, được các kỹ sư Nga thiết kế hoàn toàn từ đầu trên một nền tảng mô-đun mới. Nó không phải là phiên bản thiết kế lại hay nội địa hóa của một mẫu xe sản xuất hiện có: chiếc xe không sử dụng bất kỳ mẫu xe nào làm nền tảng, và thân xe, kiến trúc điện tử cũng như các giải pháp phần mềm đều được thiết kế riêng cho dự án mới này.
Ban đầu, dự án được gọi là "Kama", và mẫu xe sản xuất hàng loạt được đặt tên là "Atom". Công việc bắt đầu vào ngày 5 tháng 8 năm 2021: những đường nét ban đầu của chiếc xe được tiết lộ vào năm 2022, tiếp theo là một mẫu xe trưng bày và một nền tảng nguyên mẫu hoạt động được vào năm 2023. Những chiếc xe tiền sản xuất đầu tiên được lắp ráp vào cuối năm 2024, và việc thử nghiệm và chuẩn bị dây chuyền sản xuất bắt đầu vào năm 2025. Năm 2026, Atom đã vượt qua các bài kiểm tra va chạm chứng nhận cuối cùng và bắt đầu sản xuất hàng loạt.
Việc phát triển một chiếc xe từ đầu đến cuối, rồi đưa nó vào sản xuất hàng loạt là một thách thức lớn đối với bất kỳ quốc gia nào. Công ty cổ phần Kama chịu trách nhiệm phát triển xe, trong khi nhà máy Moskvich chịu trách nhiệm toàn bộ chu trình lắp ráp. Pin kéo được phát triển совместно với RENERA, một công ty con của Rosatom, và dự kiến sẽ được sản xuất tại một nhà máy khổng lồ ở vùng Kaliningrad. Rosatom đang phát triển riêng hệ thống truyền động điện tích hợp, với kế hoạch sản xuất hàng loạt vào cuối năm 2026. KAMAZ, chính quyền Moscow, PSB, VEB.RF, Quỹ Phát triển Công nghiệp và Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) đang tham gia vào dự án này.
Xe điện Atom của Nga đã bước vào sản xuất hàng loạt tại nhà máy Moskvich ở Moscow, trên một dây chuyền riêng.
Mục tiêu gần hạn là đạt khoảng 20 xe mỗi ca, sau đó tiếp tục tăng sản lượng trong năm 2027.
Atom được sản xuất theo chu trình hoàn chỉnh tại nhà máy:
hàn thân xe;
sơn và chống ăn mòn;
lắp ráp cuối;
căn chỉnh cơ khí;
hiệu chỉnh điện tử;
kiểm tra chất lượng cuối cùng.
Xe sử dụng nền tảng mô-đun riêng, đã được thử nghiệm trong nhiều điều kiện khí hậu khác nhau tại Nga.
Rosatom tham gia cung cấp:
pin kéo;
hệ thống truyền động điện.
Thông số chính:
động cơ điện 150 kW / 204 mã lực;
tăng tốc 0–100 km/h khoảng 7 giây;
tầm hoạt động công bố tối đa khoảng 500 km theo WLTC.
Để thích nghi với mùa đông Nga, xe có:
kiểm soát nhiệt độ pin;
ghế trước sưởi;
vô lăng sưởi;
kính chắn gió và kính sau sưởi;
sưởi khu vực cần gạt nước;
vòi phun nước rửa kính;
gương chiếu hậu ngoài có sưởi.
Khung gầm và thân xe:
hệ thống treo sau 5 liên kết;
dùng thép dập nóng cường độ cao;
cửa kiểu mở đối nghịch, không có trụ B, giúp ra vào dễ hơn.
Hệ thống giải trí sử dụng hệ điều hành riêng của Atom.
Không dùng màn hình trung tâm lớn truyền thống mà có:
màn hình hiển thị trên kính chắn gió;
màn hình cảm ứng trên vô lăng;
điều khiển một số chức năng bằng giọng nói hoặc smartphone.
Xe được trang bị ADAS 2+, sử dụng camera, radar và các cảm biến khác để hỗ trợ người lái.
Những xe đầu tiên đã bắt đầu được giao cho khách hàng.
Có thể đặt mua qua website chính thức; nhận xe tại Moscow, St. Petersburg và các điểm đối tác ở những khu vực khác, đồng thời có dịch vụ giao xe.
Dự án có hơn 1.000 chuyên gia, với các trung tâm phát triển chính tại Moscow và Tatarstan.
Nga đã bắt đầu bán trực tiếp máy tính lượng tử thay vì chỉ cung cấp truy cập qua đám mây như trước. Đây là Nga tự chủ hoàn toàn sản xuất trong nước (VNIIA thuộc Rosatom + Bauman). Bán thương mại được nghĩa là Nga đã khép kín được chuỗi: chế tạo chip siêu dẫn => cryostat => phần mềm điều khiển.
Có 1 bạn nào đó đã nói: Nga hiện đang chọn chiến lược tiếp cận từng bước thay vì chạy đua vũ trang công nghệ bằng mọi giá để giành vị trí số 1 như thời Chiến tranh Lạnh. Việc triển khai các hệ thống thí điểm thương mại như Nga đang làm (dù số lượng qubit còn khiêm tốn) là bước đi bắt buộc để xây dựng hệ sinh thái, giúp các kỹ sư và tổ chức trong nước làm quen với lập trình lượng tử.
Quantum Park, công ty con của VNIIA, cùng Đại học Kỹ thuật Quốc gia Bauman Moscow đã bắt đầu bán dòng máy tính lượng tử siêu dẫn độ chính xác cao đầu tiên do họ phát triển.
Hiện có 4 mẫu từ 4 đến 10 qubit, sử dụng bộ xử lý phụ lượng tử SnowDrop.
Hệ thống hoàn chỉnh bao gồm:
bộ xử lý phụ lượng tử;
hệ thống đọc dữ liệu đông lạnh;
máy làm lạnh siêu thấp YARANGA;
hệ thống chuyển mạch tín hiệu;
hệ thống điều khiển;
môi trường phần mềm chạy thuật toán lượng tử.
Kiến trúc SnowDrop đã được thử nghiệm beta bởi người dùng tại 5 quốc gia thông qua nền tảng đám mây Bauman Octillion, ra mắt công khai năm 2025.
Khách hàng nhận một hệ thống phần cứng và phần mềm hoàn chỉnh, có thể dùng ngay để phát triển các thuật toán lai lượng tử–cổ điển.
Các lĩnh vực ứng dụng chính gồm:
AI và học máy;
tài chính;
dược phẩm và hóa học;
an ninh mạng;
tối ưu hóa năng lượng và logistics.
Giá khởi điểm cho hệ thống dùng SnowDrop 4Q cùng nền tảng đông lạnh và hệ thống đọc lượng tử là 170 triệu rúp.
1. Nền tảng điện toán lượng tử
Quantum Park cung cấp một nền tảng điện toán lượng tử phổ quát, tương tự mô hình nhiều nút trong hệ thống tính toán cổ điển.
Hệ thống kết hợp:
chip lượng tử;
các mô-đun phần cứng chuyên dụng;
hệ thống đông lạnh;
thiết bị điện tử điều khiển;
phần mềm;
hạ tầng đám mây.
Các bộ xử lý lượng tử hiện được cung cấp gồm:
SnowDrop 4QTCS;
SnowDrop 8Q2TCS;
SnowDrop 8QGCL;
SnowDrop 10QGCL.
Hệ thống đọc dữ liệu sử dụng bộ khuếch đại Josephson tham số băng thông rộng.
Tổ hợp đông lạnh YARANGA duy trì điều kiện hoạt động ổn định cho các linh kiện điện tử lượng tử.
Các đơn vị điện tử số–tương tự đồng bộ đảm nhiệm:
điều khiển qubit;
đọc trạng thái qubit;
bảo đảm độ chính xác cao.
Hệ thống có thể tùy chọn kết nối với Bauman Octillion để phát triển, chạy và chia sẻ tài nguyên điện toán lượng tử.
Các trường đại học kết nối máy tính lượng tử với Bauman Octillion được hỗ trợ dịch vụ miễn phí trong một năm.
Nền tảng được thiết kế để có thể nâng cấp cả phần cứng lẫn phần mềm, với mục tiêu mở rộng bộ xử lý lên 48 qubit.
Cách tiếp cận này giúp khách hàng:
nhanh chóng chuyển sang phát triển thuật toán thực tế;
xây dựng ứng dụng kinh doanh;
giảm thời gian và chi phí tự phát triển thiết bị thí nghiệm phức tạp.
Ngoài các ứng dụng thương mại, hệ thống còn thích hợp cho:
nghiên cứu cơ bản;
đào tạo thuật toán lượng tử;
các dự án ứng dụng có khả năng mở rộng công suất sau này.
2. Điện toán lượng tử cho nghiên cứu và kinh doanh
Máy tính SnowDrop được thiết kế cho cả nghiên cứu khoa học lẫn ứng dụng thực tế.
Các nhiệm vụ chính gồm:
phát triển và kiểm thử thuật toán lượng tử;
mô phỏng vật liệu và hệ lượng tử;
giải bài toán tối ưu hóa;
nghiên cứu các quá trình lượng tử;
chuẩn bị phần mềm cho các máy tính lượng tử mạnh hơn trong tương lai.
Với doanh nghiệp, hệ thống cho phép:
bắt đầu đầu tư vào điện toán lượng tử ngay trong tổ chức;
xây dựng đội ngũ và năng lực nội bộ;
thử nghiệm các kịch bản ứng dụng tiềm năng.
Các lĩnh vực ứng dụng được đánh giá có tiềm năng cao gồm:
học máy;
an ninh mạng;
quản lý hệ thống;
tối ưu hóa lưới điện;
tối ưu hóa tuyến đường;
nghiên cứu dược phẩm và hóa chất.
Với các trường đại học và viện nghiên cứu, hệ thống cho phép:
tiến hành thí nghiệm trực tiếp trên phần cứng lượng tử siêu dẫn;
kiểm chứng ý tưởng mới;
đào tạo sinh viên và nhân viên.
Theo Đại học Bauman, đây là một bước quan trọng để doanh nghiệp và công nghiệp làm quen với điện toán lượng tử.
Hiệu trưởng Mikhail Gordin cho biết mục tiêu không chỉ là phát triển công nghệ mà còn đưa chúng vào ứng dụng thực tế.
Sau khi hoàn thiện Quantum Park, các đối tác dự kiến có khả năng sản xuất khoảng 10–20 máy tính lượng tử đa qubit mỗi năm.
Dự án hướng tới việc mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ lượng tử cho:
doanh nghiệp Nga;
các nhà nghiên cứu;
trường đại học.
Các trường đại học có thể sớm triển khai chương trình đào tạo chuyên gia lượng tử phục vụ một lĩnh vực được kỳ vọng sẽ ảnh hưởng lớn tới kiến trúc điện toán hiệu năng cao trong tương lai.
3. Dòng bộ xử lý phụ SnowDrop Quantum
Kiến trúc SnowDrop tập trung vào:
độ ổn định theo thời gian;
độ chính xác cao của các phép toán lượng tử.
Bộ xử lý sử dụng qubit transmon có thể điều chỉnh tần số.
Các phần tử ghép nối giữa qubit được điều khiển riêng biệt.
Hệ thống sử dụng các công nghệ được cấp bằng sáng chế để thực hiện phép toán hai qubit độ chính xác cao.
Mức sai số được công bố:
phép toán một qubit: không quá 0,2%;
phép toán hai qubit: không quá 1%.
Các chip cũng được thiết kế để hỗ trợ quá trình hiệu chuẩn tương đối đơn giản.
Theo VNIIA, các máy tính qubit thấp hiện chủ yếu phục vụ nghiên cứu, nhưng nền tảng được thiết kế để tăng nhanh số lượng qubit trong tương lai nhằm xử lý các bài toán phức tạp hơn.
Từ tháng 7/2025, nền tảng Bauman Octillion đã:
chạy hơn 103.000 thuật toán lai lượng tử–cổ điển;
sử dụng SnowDrop 4Q và SnowDrop 8Q;
hoạt động với hệ thống làm lạnh pha loãng YARANGA của Nga, đạt nhiệt độ dưới 20 mK.
Tổng thời gian hoạt động của hệ thống điện toán lượng tử–cổ điển đã vượt 9.000 giờ.
BUREAU 1440 đang phát triển hệ thống liên lạc vệ tinh dựa trên chòm vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO), nhằm cung cấp Internet và dịch vụ số tại cả những khu vực xa xôi, nơi hạ tầng mặt đất hạn chế hoặc không có.
Một phần quan trọng trước khi thương mại hóa là thử nghiệm hệ thống trong các tình huống sử dụng thực tế.
Ngày 19/9/2026, cư dân làng Nelmin-Nos, thuộc Khu tự trị Nenets ở Bắc Cực, đã có thể tham gia bỏ phiếu điện tử từ xa trong bầu cử Duma Quốc gia nhờ kết nối vệ tinh của BURO 1440.
Một trạm đầu cuối BUREAU 1440 được lắp tại làng, đóng vai trò điểm truy cập chung tới Internet tốc độ cao và ổn định, tạo “cầu nối kỹ thuật số” với phần còn lại của đất nước.
Nelmin-Nos được chọn làm địa điểm thử nghiệm vì:
Mạng di động mặt đất tại đây bị hạn chế.
Khả năng của các hệ thống vệ tinh địa tĩnh cũng không tối ưu.
Điều kiện Bắc Cực phù hợp để kiểm nghiệm ưu thế của mạng vệ tinh LEO.
Trong thử nghiệm, ưu điểm của BUREAU 1440 thể hiện ở khả năng triển khai nhanh:
Lắp thiết bị đầu cuối.
Kết nối với mạng vệ tinh.
Truy cập hệ thống bỏ phiếu điện tử.
Toàn bộ quá trình chỉ mất vài phút.
BURO 1440 dự kiến tiếp tục thử nghiệm tại nhiều khu vực địa lý và tình huống sử dụng khác nhau.
Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một dịch vụ có thể cung cấp kết nối hiện đại và quyền truy cập các dịch vụ kỹ thuật số ở những nơi cơ sở hạ tầng viễn thông mặt đất yếu hoặc hoàn toàn không tồn tại.
Tập đoàn năng lượng nguyên tử Rosatom của Nga đang ký kết bản ghi nhớ hợp tác với Việt Nam về công nghệ in 3D tức công nghệ bồi đắp trong công nghiệp.
Rosatom là 1 trong những nhà phát triển công nghệ in 3D hàng đầu của Nga. Họ đang phát triển công nghệ in 3D và đã sản xuất các sản phẩm (máy in 3D, vật liệu in 3D, phần mềm,...) của riêng mình để in các bộ phận critical trong công nghiệp (ví dụ bộ phận trong lò phản ứng hạt nhân, bộ phận trong các thiết bị của các ngành công nghiệp khác chứ không chỉ ngành hạt nhân,...).
Bổ sung chút: trong ngành công nghiệp in 3D, việc in các thành phần trọng yếu như các bộ phận của máy bay, động cơ hàng không, tên lửa, bộ phận tàu thủy, bộ phận lò phản ứng hạt nhân, bộ phận trong các thiết bị ở một số ngành công nghiệp khó, in 3D sinh học,... là những lĩnh vực khó. Rosatom là một trong những nhà phát triển kiêm sản xuất in 3D trong một số lĩnh vực khó này (còn có những nhà phát triển/sản xuất Nga khác trong những lĩnh vực trên)
Chú ý: Rosatom là nhà phát triển công nghệ (và cả sản xuất sản phẩm) ở rất nhiều ngành công nghệ cao như chip lượng tử, điện tử, phần mềm công nghiệp (ví dụ phần mềm dạng CAE), hóa học, đóng tàu phá băng,...chứ không chỉ ngành hạt nhân như cái tên của nó.
Việt Nam đang muốn được Rosatom chuyển giao công nghệ in 3D này, hay ít nhất là một trong các công nghệ này. Và theo báo chuyên ngành Italy, Việt Nam có lẽ muốn cái này từ Nga là để in 3D trong ngành dầu khí, năng lượng chứ không phải in 3D các bộ phận lò phản ứng hạt nhân. Điều này chắc đúng, đơn vị ký với Rosatom là PetroVietnam
Đàm phàn Việt Nam và Nga đã tiến khá xa. Rosatom và Petrovietnam đã đi qua ít nhất hai bước: ngày 30/6/2026 ký biên bản ghi nhớ về công nghệ bồi đắp; đến 9/9/2026 tại Moskva hai bên đã trao Thỏa thuận phát triển dự án thành lập Trung tâm công nghệ bồi đắp tại Việt Nam, trong đó có nội dung liên quan trực tiếp đến sản xuất bột kim loại dùng cho in 3D tại Việt Nam
Điểm đáng chú ý là đây không chỉ là Việt Nam nhập máy in 3D của Nga. Theo văn bản Rosatom, thỏa thuận bao gồm máy in 3D kim loại công nghệ SLM (Selective Laser Melting) và DLD/DMD - đắp/lắng đọng laser trực tiếp, thiết bị xử lý nhiệt, tiện và phân tích phòng thí nghiệm của Rosatom, đồng thời đặt khuôn khổ để tổ chức sản xuất bột kim loại dùng cho in 3D tại Việt Nam, đào tạo kỹ thuật, trao đổi thông tin, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, quy trình qualification và chứng nhận sản phẩm.
Rosatom còn tuyên bố sẵn sàng thảo luận nội địa hóa sản xuất/lắp ráp máy in 3D của họ ở Việt Nam, tương tự mô hình họ đã làm với Belarus.
Báo Petrovietnam, nguồn chính thức, bài về các thỏa thuận Việt-Nga nói rất rõ đây là "Thỏa thuận phát triển dự án thành lập Trung tâm công nghệ bồi đắp và chuyển giao công nghệ sản xuất mực in 3D".
Báo VietnamPlus/TTXVN liệt kê chính thức văn kiện được trao ngày 9/9/2026, gồm Nga xây dựng trung tâm additive manufacturing (sản xuất bằng in 3D) và chuyển giao sản xuất vật liệu/bột cho in 3D cho Việt Nam.
Nhân Dân, 15/9/2026 mô tả dự án Việt-Nga theo hướng chuyển hợp tác quốc tế thành năng lực công nghệ trong nước, trung tâm sẽ có máy in kim loại, xử lý nhiệt, gia công cơ khí và phòng thí nghiệm.
Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thuộc Bộ KH&CN viết ngày 16/9/2026 cho biết, trong các đề xuất hợp tác nổi bật về khoa học công nghệ Việt Nam-Nga, Petrovietnam muốn làm chủ cả công nghệ in 3D kim loại lẫn vật liệu, từ thiết kế, mô phỏng, tối ưu chi tiết đến thông số công nghệ, đánh giá vật liệu, xử lý nhiệt và kiểm tra không phá hủy.
Báo VnEconomy 10/9/2026 thì viết bài chi tiết về thỏa thuận giữa Nga và Việt về khả năng nội địa hóa máy in 3D tại Việt Nam.
Báo VnEconomy phỏng vấn lãnh đạo Rosatom, cũng ngày 10/9/2026, ông Ilya Kavelashvili nói Rosatom sẵn sàng xem xét nội địa hóa lắp ráp máy in 3D ở Việt Nam để phục vụ thị trường Đông Nam Á.
Mấy bài báo Nga Atom Media/Rosatom phía dưới, ngày 9/9/2026 nêu chi tiết nhất: máy in 3D của Rosatom dạng SLM/DLD, thiết bị phụ trợ, sản xuất bột kim loại tại Việt Nam, đào tạo, tiêu chuẩn và khả năng nội địa hóa máy in ở Việt Nam.
Rosatom ngày 30/6/2026, có nói về giai đoạn MOU ban đầu, xác nhận phía Nga không chỉ bán máy mà đề xuất cả hệ sinh thái từ hỗ trợ khoa học-kỹ thuật, nguyên liệu đến đào tạo kỹ sư.
Các báo chuyên ngành phương Tây cũng đưa tin:
Trang chuyên ngành additive manufacturing 3DPrint.com của Mỹ, ngày 21/9/2026, có mục riêng về Việt Nam, xác nhận thỏa thuận Việt-Nga 9/9/2026 về xây trung tâm với các máy in 3D của Rosatom kiểu SLM, direct laser deposition, thiết bị xử lý nhiệt/gia công, phòng lab, sản xuất bột kim loại và đào tạo đồng thời lưu ý trung tâm chưa đi vào hoạt động.
Stampare in 3D, báo chuyên ngành Italy, phân tích tương đối kỹ thỏa thuận này, đó là dự án của Nga ở Việt Nam này hiện là trung tâm công nghiệp cho dầu khí/năng lượng, không nên hiểu ngay là cơ sở in linh kiện lò phản ứng hạt nhân, và nhấn mạnh kế hoạch bột kim loại + khả năng lắp ráp máy in nội địa.
TD Gefest vừa khánh thành xưởng phay mới tại St. Petersburg để gia công các chi tiết cỡ lớn cho máy laser công suất cao. Xưởng có thể xử lý cấu kiện dài tới 8 m, nặng tới 40 tấn.
Dự án nhận 200 triệu ruble vốn vay ưu đãi, giúp công ty mở rộng năng lực sản xuất tại chỗ.
Xưởng mới sẽ phục vụ việc chế tạo các hệ thống laser công suất cao, vốn cần cấu kiện lớn và có độ chính xác cao.
Đến 2030, công ty dự kiến tăng dần tỷ lệ nội địa hóa, đưa vào sử dụng dòng máy laser CNC công suất cao SEKIRUS được cập nhật cho điều kiện vận hành tại Nga, và đạt sản lượng ít nhất 30 máy mỗi năm.
TD Gefest đã triển khai hơn 600 dự án công nghệ laser tại Nga, Belarus và Kazakhstan; công ty được xếp vào nhóm doanh nghiệp công nghệ nhỏ từ năm 2023.
Các cuộc thi đã trở thành một phần của Lễ hội máy bay không người lái Rostec “Nga của tương lai” và tập hợp các phi công FPV mạnh nhất Ảnh: Liên đoàn các cuộc đua máy bay không người lái của Nga
Cuộc đua máy bay không người lái FPV sức bền 24 giờ quốc tế diễn ra ngày 5–6/9/2026 tại sân bay Konakovo, trong khuôn khổ Lễ hội máy bay không người lái Rostec “Nga của tương lai”. Giải quy tụ 40 phi công từ Nga, Belarus, Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ.
Lần đầu tiên, 8 đội cùng thi đấu trong một cuộc đua 24 giờ. Các đội hoàn thành tổng cộng 5.299 vòng, mỗi vòng dài 1 km.
Đội MED giành chiến thắng với 963 vòng. Thành viên đội gồm các phi công từ vùng Moskva và Belgorod. Danil Gryaznov, 19 tuổi, được trao giải thợ máy xuất sắc; Alexander Holkin lập vòng đua nhanh nhất, với thời gian 35,207 giây.
Đội Boslipo đứng thứ hai với 904 vòng; đội quốc tế Phoenix Reising giành vị trí thứ ba với 747 vòng.
Matvey Sadovnikov, 19 tuổi, thuộc đội Old Guard, được chọn là phi công xuất sắc nhất giải. Ba nữ phi công cũng tham gia, trong đó có Arina Kurakova, 15 tuổi, nhà vô địch Nga năm 2025.
Các đội thi đấu bằng quadcopter cỡ 330 mm, được phép dừng để bảo trì và thay linh kiện. Mỗi phi công phải bay ít nhất 90 phút trong mỗi 12 giờ.
Thể thức đòi hỏi phối hợp giữa tốc độ bay, kỹ năng phi công, khả năng sửa chữa và độ bền của thiết bị. Ban tổ chức cho rằng giải đấu góp phần phát triển kỹ năng và thu hút người trẻ vào ngành công nghiệp máy bay không người lái.
Lễ hội còn có các hoạt động trải nghiệm như tập lái bằng mô phỏng “Kvadrosim”, lắp ráp quadcopter, bóng rổ dùng bóng không người lái và trình diễn máy bay điều khiển từ xa.
Giải do Rostec và Liên đoàn Đua máy bay không người lái Nga tổ chức, với sự hỗ trợ của Quỹ Thể thao Nga và Đại học Synergy.
Khí công nghiệp siêu tinh khiết là một trong những nền tảng công nghệ của tên lửa tái sử dụng chạy bằng khí metan. Cơ sở sản xuất mới này giúp nhà máy Amur đáp ứng được các yêu cầu phóng tên lửa trong tương lai từ Vostochny.
Theo Vitaly Markelov, Phó Chủ tịch Hội đồng quản lý Gazprom, nhà máy Amur của công ty sản xuất heli độ tinh khiết 99,9999% bằng công nghệ mà ông cho biết chưa nơi nào khác trên thế giới có.
Gazprom đang phối hợp với Roscosmos để sản xuất LNG có độ tinh khiết cao, dự kiến dùng làm nhiên liệu cho tên lửa tái sử dụng Amur-SPG, chạy bằng khí metan.
Tên lửa này dự kiến phóng từ sân bay vũ trụ Vostochny. Theo thông tin được nêu trong bài, mẫu thử đầu tiên dự kiến ra mắt năm 2028, còn thử nghiệm bay bắt đầu từ năm 2031.
Bài này nói về cái AliceAI của Yandex, một trong các sản phẩm AI LLM (kiểu dạng ChatGPT) của Nga. Thị trường LLM của Nga cũng là cuộc đua song mã của 2 sản phẩm này của 2 hãng lớn: YandexGPT trước đây hay AliceAI hiện nay của Yandex và GigaChat của Sberbank. Điều này đã được nói từ nhiều vol trước của topic này từ cách đây nhiều năm Gần đây có thêm sự xuất hiện của các bên như T-Bank (Tinkoff với sản phẩm T-Lite, T-pro-it tối ưu hóa AI cho các tác vụ tài chính, chăm sóc khách hàng) hay MTS (tập trung mạnh vào mảng B2B với dòng sản phẩm Cotype) Nhưng Yandex và Sberbank vẫn bỏ xa các đối thủ còn lại.
Có bạn cho biết thêm thông tin: Con AliceAI này cũng không phải là cái đầu tiên của Yandex. Trước đó sản phẩm của họ là YandexGPT (LLM của riêng họ là YaLM). Bây giờ con AliceAI-Foundation-80B-A3B-Base này không phải là sự tiếp nối của YandexGPT, mà là một cái mới hoàn toàn, và cũng được Yandex tự huấn luyện lại từ đầu (from scratch). Kiến trúc của con Alice này là kiểu MoE hiện đại, tuy có tổng cộng 80 tỷ tham số (80B) nhưng áp dụng cơ chế Mixture of Experts (MoE), giúp nó chỉ kích hoạt 3 tỷ tham số (3B) cho mỗi token. Điều này khiến nó tốc độ phản hồi nhanh và tiết kiệm tài nguyên phần cứng, nhưng vẫn đạt mức độ thông minh cao. Mô hình này ít tham số hơn các mô hình phương Tây nhưng Alice AI tốn ít VRAM hơn khi chạy thực tế và có chi phí vận hành rẻ hơn đáng kể.
Cửa số ngữ cảnh của AliceAI rất tốt (256K tokens). Việc hỗ trợ lên tới 256K context giúp mô hình xử lý được các tài liệu siêu dài. Con GigaChat 3.5 Ultra của Sherbank có 432tỷ tham số (432B), hơn hẳn 80B tham số của AliceAI, nhưng không có nghĩa là Sberbank chắc thắng. Hơn nữa, Sberbank đi theo trục Fintech và Doanh nghiệp (B2B) hơn là hướng đến cá nhân. Sber tích hợp GigaChat vào ứng dụng ngân hàng (với hàng chục triệu người dùng hoạt động hàng ngày), hệ thống chấm điểm tín dụng, và cung cấp giải pháp bảo mật dữ liệu tuyệt đối cho các tập đoàn lớn không muốn dòng dữ liệu chạy ra nước ngoài.
Các sản phẩm LLM của Nga thường tập trung vào thị trường nội địa Nga, nên tập huấn luyện dựa trên dữ liệu những vùng này. Vì thế tri thức bản địa và kiến thức tiếng Nga của nó rất cao. Nhưng cũng vì thế, độ mượt mà và vốn từ vựng ngôn ngữ quốc tế của nó không cao.
Yandex Nga đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo với 80 tỷ tham số từ con số không (from scratch).
Ngày 23 tháng 9 năm 2026
Các nhà phát triển Nga đã xây dựng mô hình ngôn ngữ Alice AI Foundation LLM từ đầu (from scratch).
Mô hình có tổng cộng 80 tỷ tham số.
Dữ liệu huấn luyện gồm khoảng 18 nghìn tỷ token.
Khi xử lý một truy vấn, chỉ khoảng 3 tỷ tham số được kích hoạt đồng thời.
Cách thiết kế này giúp giảm đáng kể yêu cầu về tài nguyên tính toán so với việc sử dụng toàn bộ 80 tỷ tham số cùng lúc.
Alice AI Foundation LLM sẽ trở thành nền tảng công nghệ cho các dịch vụ AI của Nga trong tương lai.
Mục tiêu phát triển tiếp theo:
Xây dựng các hệ thống có khả năng suy luận để giải quyết bài toán phức tạp.
Phát triển các AI agent có thể tự động thực hiện chuỗi hành động để hoàn thành nhiệm vụ.
Các tham số/trọng số của mô hình được công bố công khai, cho phép bên ngoài nghiên cứu hoặc phát triển dựa trên mô hình này.
Loại ung thư phổ biến thứ hai ở phụ nữ 14–45 tuổi tại Nga.
Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư trong nhóm tuổi này.
Nga đã đưa ra vắc xin HPV nội địa đầu tiên, mang tên Cegardex, do Nanolek phối hợp với Combiotech phát triển.
Đối tượng sử dụng: trẻ em và người lớn từ 9 đến 45 tuổi.
Phạm vi bảo vệ: chống các chủng HPV 6, 11, 16 và 18.
Giúp phòng ngừa tổn thương tiền ung thư.
Giảm nguy cơ mắc các ung thư liên quan đến HPV, đặc biệt là ung thư cổ tử cung.
Lô đầu tiên: 30.000 liều, được phân phối cho các cơ sở y tế vào cuối tháng 9/2026.
Kế hoạch sản xuất năm 2026: tới 600.000 liều.
Sản xuất trong nước theo chu trình khép kín được triển khai tại vùng Kirov từ cuối năm 2025.
Tổng vốn đầu tư dự án: khoảng 7,5 tỷ ruble.
Trong đó 950 triệu ruble là khoản vay ưu đãi từ Quỹ Phát triển Công nghiệp Liên bang Nga.
Khoản vốn này được dùng để xây dựng hai cơ sở sản xuất kháng nguyên.
Năng lực sản xuất:
Cơ sở thứ nhất: tối đa 600.000 liều/năm.
Sau khi cơ sở thứ hai đi vào hoạt động năm 2027: công suất sẽ vượt 3 triệu liều/năm.
Mục tiêu là đáp ứng hoàn toàn nhu cầu trong nước và sau đó xuất khẩu sang thị trường quốc tế.
Đã có đơn đặt hàng từ nhiều khu vực của Nga như:
Magadan
Kirov
Kaliningrad
Murmansk
Moscow
Krasnoyarsk
cùng nhiều khu vực khác.
Một số hệ thống phòng khám tư nhân lớn cũng quan tâm.
Trong nửa đầu năm 2026, Cegardex đã nộp hồ sơ đăng ký tại:
Belarus
Kazakhstan
Armenia
Kyrgyzstan.
Theo Nanolek, trước đây thị trường Nga phụ thuộc hoàn toàn vào vắc xin HPV nhập khẩu; việc nội địa hóa Cegardex nhằm tăng tự chủ dược phẩm và khả năng tiếp cận tiêm chủng.
Kỳ vọng dài hạn:
Giảm tỷ lệ mắc bệnh do HPV.
Giảm ung thư cổ tử cung.
Bảo vệ sức khỏe sinh sản của phụ nữ.
Mở rộng chương trình tiêm chủng HPV trên toàn Nga.
Theo ông Dmitry Bakaov, người đứng đầu Roscosmos, trong năm 2026, Nga đã phóng khoảng 60 vệ tinh vào quỹ đạo, nâng tổng số vệ tinh của Liên bang Nga lên gần 400 chiếc.
"Trong năm nay, khoảng 60 vệ tinh đã được phóng lên quỹ đạo. Số này bao gồm các vệ tinh viễn thông, định vị và quan sát Trái Đất. Tổng số vệ tinh trong hệ thống đã đạt gần 400 chiếc,"
ông phát biểu tại cuộc họp với Thủ tướng Mishustin.
Ông Bakaov nhấn mạnh hai dự án: tàu vũ trụ "Elektro-L" – cho phép cập nhật dữ liệu thời tiết 15 phút một lần – và vệ tinh radar "Obzor" – cung cấp hình ảnh độ phân giải cao về bề mặt Trái Đất bất kể điều kiện thời tiết.
Ngoài ra, công tác thử nghiệm hai tàu vũ trụ quan sát quang-điện tử cũng đã hoàn tất. Chúng dự kiến sẽ được phóng vào tháng 10 từ Sân bay vũ trụ Vostochny.
Công ty RN-Vankor (một phần của tổ hợp sản xuất dầu khí Rosneft) đã mua hơn năm nghìn đơn vị thiết bị ô tô chuyên dụng cho dự án Vostok Oil, được triển khai ở phía bắc Lãnh thổ Krasnoyarsk.
Spoiler
Chi tiết
Tổng cộng, 24 nhà máy sản xuất của Nga đã tham gia cung cấp xe chuyên dụng, bao gồm các tập đoàn kỹ thuật lớn nhất tham gia sản xuất xe - KamAZ, Ural và các tập đoàn khác. Gần 90% thiết bị được mua là vận tải hàng hóa: xe đầu kéo với sơ mi rơ moóc và xe bồn, xe ben, cần cẩu xe tải, cũng như máy xúc, máy ủi, thiết bị mỏ dầu và phương tiện vận chuyển hành khách.
Thiết bị mới hiện đang hoạt động tại các cơ sở và cơ sở sản xuất đang được xây dựng của dự án Vostok Oil, đồng thời tham gia vào việc đảm bảo tăng cường vận chuyển hàng hóa trên các con đường mùa đông. Năm nay, RN-Vankor đã xây dựng hơn 2 nghìn km đường mùa đông - từ cơ sở sản xuất Korotchaevo ở Khu tự trị Yamalo-Nenets đến trạm nạp dầu đang được xây dựng tại Cảng Bay Sever ở Taimyr.
Đội tàu được duy trì bởi nhà điều hành hậu cần của dự án Vostok Oil, TBS-Logistics, công ty đã tăng số lượng nhân viên lên hơn 5 lần chỉ riêng trong năm ngoái. Ngoài ra, các cơ sở dịch vụ đã được thành lập ở phía bắc khu vực - tại thành phố Dudinka, Vịnh Sever và tại mỏ Vankor, đồng thời các cơ sở sửa chữa phụ trợ đã được tổ chức tại các địa điểm làm việc.
RN-Vankor đặc biệt chú ý đến các vấn đề an toàn - tất cả các thiết bị đến đều đã được trang bị hệ thống an toàn đường bộ đặc biệt và được chuẩn bị để làm việc trong điều kiện khắc nghiệt ở phía Bắc.
Quay lại Vostok Oil dự án khổng lồ về kinh tế, có tầm quan trọng lớn về chính trị của Nga. Tuyến đường biển bắc (NSR) cũng đóng vai trò rất quan trọng trong dự án này
“Vostok Oil” đang mở rộng hết mức: như một phần của dự án quy mô lớn, việc xây dựng bến tàu “Buhta Sever” đã bắt đầu
Công ty con RN-Vankor của Rosneft đã bắt đầu xây dựng một cầu tàu chở dầu tại Vịnh Yenisei của Biển Kara. Việc xây dựng sẽ trở thành một yếu tố quan trọng của cơ sở hạ tầng của dự án Vostok Oil và là một bước tiến đáng kể trong sự phát triển của ngành công nghiệp dầu mỏ.
Spoiler
Chi tiết
Các kế hoạch lớn “Rosneft đã bắt đầu xây dựng một cầu tàu chở dầu tại cảng Sever Bay ở Vịnh Yenisei của Biển Kara như một phần của dự án Vostok Oil”, bcs-express.ru viết.
RN-Vankor hiện đang tiến hành công việc đào sâu đáy và gia cố bờ biển dài 335 m. Để xây dựng cầu tàu, cần phải sản xuất khoảng 400 cọc lớn có đường kính hơn 2,5 m và tổng trọng lượng hơn 100 nghìn tấn.
Để hoàn thành nhiệm vụ này, một trong những đội tàu chở hàng lớn nhất cả nước đã được đưa đến "Sever Bay" dọc theo Tuyến đường biển phía Bắc. Tổng sức chở của nó là hơn 8.000 tấn. Những người xây dựng có 16 cần cẩu đặc biệt trong kho vũ khí của họ. Bốn trong số chúng có sức nâng từ 400 đến 1,25 nghìn tấn sẽ được sử dụng để đóng cọc. Hai cần cẩu có sức nâng 1,6 nghìn tấn, được đặt trên sà lan "Krasnoyarsk" và "Dixon", được kích hoạt từ biển.
Dự án quy mô lớn này còn bao gồm những gì nữa?
Theo phạm vi đầy đủ nhất Theo dự án Vostok Oil, người ta có kế hoạch xây dựng một khu phức hợp bến cảng rộng lớn, bao gồm tàu chở dầu và cơ sở vận chuyển hàng hóa, cũng như một bến cảng cho đội tàu cảng. Tổng chiều dài của tất cả các cơ sở sẽ khoảng 1,3 km. Ngoài ra, còn có kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng cho cảng Vịnh Bắc, bao gồm các tòa nhà hành chính, trạm kiểm soát, xưởng sửa chữa cơ khí, kho lưu trữ, trạm biến áp, v.v.
Nhà ga dầu là một cơ sở quan trọng của cảng Vịnh Sever, được thiết kế để vận chuyển dầu từ các mỏ dầu Vostok dọc theo Tuyến đường biển phía Bắc đến các cảng trên khắp thế giới. Việc phát triển các nhà ga hàng hải có tầm quan trọng chiến lược đối với khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường năng lượng.
Tất cả những điều này có thể chỉ ra việc dỡ bỏ các hạn chế sản xuất theo OPEC sắp xảy ra. Và điều này có thể sẽ xảy ra trong vài năm tới. Có lẽ chúng ta cần phải chịu đựng một chuyến tàu lượn siêu tốc khác trên thị trường dầu mỏ. Hơn nữa, chính các nhà sản xuất đá phiến của Mỹ sẽ lại bị say sóng trên những con đường trượt này. Vài năm trước, khi giá dầu giảm mạnh xuống còn 40 đô la một thùng, các công ty đá phiến của Hoa Kỳ nằm trong số những công ty bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Theo các chuyên gia, cơ sở hạ tầng cho sản xuất quy mô lớn đang chuẩn bị cho điều mà chúng ta gọi là điều không thể tránh khỏi.
“Trạm sẽ cho phép cung cấp tới 500 nghìn thùng dầu mỗi ngày từ các mỏ của cụm Vankor trực tiếp đến châu Á qua Tuyến đường biển phía Bắc. Hiện nay, dầu từ các mỏ này đi về phía nam và phía tây qua các cảng trên Biển Baltic và Biển Đen,” finam.ru viết.
Cần lưu ý rằng 500 nghìn thùng, mà cơ sở hạ tầng đang được chuẩn bị, chiếm 5% tổng sản lượng dầu của Nga. Do đó, Vostok Oil là một trong những dự án lớn nhất, nếu không muốn nói là lớn nhất, về phát triển các mỏ dầu. Gần đây, các mỏ lớn và rộng khắp trên toàn lãnh thổ phù hợp để phát triển vẫn chưa được tìm thấy. Dự án cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng và hiện đại hóa các cơ sở sản xuất để các công ty dầu khí tăng trưởng ổn định và hoạt động hiệu quả.
1) Về ý nghĩa chính trị - chiến lược Vostok Oil là dự án khổng lồ về kinh tế, có tầm quan trọng lớn về chính trị của Nga. Tuyến đường biển bắc (NSR) cũng đóng vai trò rất quan trọng trong dự án này Có thể nói Vostok Oil và Tuyến đường biển Bắc - NSR (Северный морской путь) được thiết kế gần như thành hai mảnh ghép của cùng một chiến lược Bắc Cực của Nga. Vostok Oil tạo ra khối lượng hàng khổng lồ cho NSR, còn NSR chính là con đường giúp dầu Vostok Oil ra thị trường quốc tế với quy mô lớn. Điểm địa lý rất đặc biệt của Vostok Oil là các mỏ nằm ở phía bắc Krasnoyarsk/Taimyr, tương đối gần Bắc Băng Dương. NSR không chỉ là "tuyến đường tiện lợi" cho Vostok Oil - nó nằm ngay trong mô hình kinh tế của dự án Rosneft từ đầu đã coi vị trí sát NSR là một trong những lợi thế logistics chủ yếu của Vostok Oil, vì dầu có thể được đưa ra cả thị trường phía tây lẫn châu Á. Điều này rất quan trọng. Nếu không sử dụng NSR, Nga sẽ phải xây dựng một hệ thống hoàn toàn khác để đưa khối lượng dầu khổng lồ đó hàng nghìn km xuống phía nam, kết nối vào hệ thống đường ống và cảng hiện hữu. Với thiết kế hiện tại, dầu đi thẳng từ Siberia ra Bắc Băng Dương. Nói cách khác: NSR không phải phần phụ của Vostok Oil; nó là một bộ phận của chuỗi logistics cốt lõi của Vostok Oil Vostok Oil còn có một ưu thế mà các mỏ Tây Siberia truyền thống không có. Đặc biệt quan trọng là chuyển hướng dầu Nga sang châu Á. Hệ thống dầu cũ của Nga phần lớn được phát triển trong thời kỳ thị trường châu Âu là hướng xuất khẩu chủ yếu:
Tây Siberia => đường ống => Baltic/Biển Đen/Trung Âu. Vostok Oil lại có thể đi theo hướng khác Taimyr => NSR => phía đông => Thái Bình Dương => Trung Quốc/Đông Á, hoặc: Taimyr => phía tây => Murmansk => chuyển tải sang tanker thường => các thị trường khác, kể cả Ấn Độ.
Đó chính là điều chúng ta vừa thấy trong những chuyến thương mại đầu tiên tháng 9/2026: có tàu chạy về Murmansk, đồng thời có tàu chạy phía đông qua NSR về hướng châu Á. Vì vậy Vostok Oil tạo cho Nga một nguồn dầu mới mà về mặt địa lý không bị “khóa” vào hướng châu Âu. Rosneft đã công khai từ trước rằng thị trường châu Á, đặc biệt Trung Quốc và Ấn Độ, là những thị trường mục tiêu quan trọng của dự án.
Ý nghĩa chính trị chiến lược lớn hơn chuyện bán dầu nhiều Trong các văn kiện chính thức của Nga, NSR được xác định là một "national transport communication" và Bắc Cực được xem là khu vực có ý nghĩa kinh tế, địa-chính trị và quân sự ngày càng lớn. Học thuyết Hàng hải Nga 2022 nói thẳng tới tài nguyên Bắc Cực, NSR và cạnh tranh quốc tế tại khu vực. Vì thế Vostok Oil đóng góp cho Nga ít nhất bốn mục tiêu chiến lược cùng lúc: - Khai thác một tỉnh dầu khí mới khi các mỏ truyền thống Tây Siberia dần trưởng thành. - Tăng liên kết kinh tế với châu Á, đặc biệt Trung Quốc và Ấn Độ. - Tạo khối lượng hàng đủ lớn để kinh tế hóa NSR. - Củng cố hiện diện kinh tế và hạ tầng của Nga ở Bắc Cực.
2) Về ý nghĩa kinh tế công nghiệp Dự án này cũng kích thích rất nhiều các ngành công nghiệp chế tạo của Nga Hồi năm 2024, Rosneft mua hơn 5 nghìn thiết bị đặc biệt do các công ty trong nước chế tạo cho dự án Vostok Oil Hồi năm 2021, Rosneft cũng đã nhận được bằng sáng chế cho việc phát minh ra công nghệ xanh để xử lý cành khoan (patent for the invention of a green technology for processing drill cuttings) tại dự án Vostok Oil Còn một chuỗi liên kết công nghiệp nữa với ngành đóng tàu. Vostok Oil => cần tanker Bắc Cực => cần đóng tàu trong nước => Zvezda => cần tàu phá băng => Rosatom. Nhiều tàu chở dầu (tanker) và các tàu phá băng đã được Nga đóng xong chính là để phục vụ cho Vostok Oil này (dù không chỉ để cho nó) Rosneft đã đặt đóng 10 tanker Arc7 cho Vostok Oil và kế hoạch tổng thể trước đây dự kiến khoảng 50 tàu các loại phục vụ dự án. Tháng 6/2026, chính Sechin liên hệ trực tiếp Zvezda + tàu lớp băng + NSR với nhu cầu tạo các tuyến logistics năng lượng thay thế trong bối cảnh bất ổn ở Trung Đông. Do đó hiệu ứng kinh tế không chỉ nằm ở giá trị dầu. Nó còn kéo theo: dầu khí => đường ống => cảng => luyện kim => máy móc => đóng tàu => động cơ/hệ thống tàu => điện => viễn thông => tàu phá băng => dịch vụ hàng hải.
Rosneft bắt đầu xuất khẩu thương mại dầu từ dự án Vostok Oil ở Bắc Cực, với các tàu chở dầu cấp băng xuất phát từ cảng Bukhta Sever (Sever Bay).
Các lô hàng đầu tiên:
Ngày 6/9: tàu Valentin Pikul chở khoảng 69.000 tấn dầu.
Ngày 12/9: tàu Aframax Akademik Gubkin chở hơn 100.000 tấn, đến Murmansk ngày 17/9.
Akademik Gubkin được đóng tại Zvezda, dài 250 m, rộng 44 m, sức chứa hơn 129.000 m³ và có thể chạy bằng LNG.
Tàu Vladimir Monomakh cũng đã khởi hành về phía đông; Vladimir Vinogradov dự kiến tiếp tục nhận hàng.
Theo truyền thông, ít nhất 4 tàu dầu đã được bốc hàng từ đầu tháng 9.
Hạ tầng vận chuyển: đường ống riêng Vankor–Payakha–Bukhta Sever dài gần 800 km, công suất thiết kế 100 triệu tấn/năm.
Sản lượng hiện tại: khoảng 150.000 thùng/ngày; mục tiêu dài hạn là 1 triệu thùng/ngày.
Kế hoạch tăng sản lượng/xuất khẩu:
Nửa cuối năm sau: dự kiến xuất khoảng 30 triệu tấn dầu thô qua Bukhta Sever.
Đến 2030: sản lượng mục tiêu 50 triệu tấn/năm.
Nếu hiệu quả kinh tế cho phép, có thể tăng tới 100 triệu tấn/năm.
Chất lượng dầu cao: dầu nhẹ, hàm lượng lưu huỳnh rất thấp, khoảng 0,01–0,1%, một số nguồn cho rằng dưới 0,05%, nên có thể được xếp vào nhóm dầu thô chất lượng cao.
Quy mô tài nguyên rất lớn:
Ước tính khoảng 51 tỷ thùng dầu, tương đương khoảng 1/5 trữ lượng dầu khí đã được chứng minh của Nga theo số liệu được nêu.
Một cách tính khác cho tổng trữ lượng khoảng 7 tỷ tấn dầu.
Vostok Oil tập hợp các nguồn tài nguyên của cụm Vankor và nhóm mỏ Payakha, gồm cả các mỏ đang khai thác và các tài sản mới ở phía bắc Krasnoyarsk Krai.
Việc xây dựng bắt đầu từ 2020, trong điều kiện Bắc Cực rất khắc nghiệt, khoảng 400 km về phía bắc Vòng Bắc Cực, đòi hỏi nhiều giải pháp kỹ thuật và hậu cần đặc biệt.
Nga tăng sản lượng khí đốt, trong khi không bán sang EU nữa (ngoại trừ LNG cho Pháp, và khí đốt qua Turk Stream). Trung Quốc không thể thay hoàn toàn thị trường EU, vậy nhiều khả năng nhu cầu nội địa của Nga tăng mạnh, vì trước đây vẫn có tin Nga tăng mạnh việc khí hóa trong nước.
Không có EU thì thị trường nội địa Nga, Trung Quốc đã quá đủ để thay (chưa nói đến thị trường Thổ và EU vẫn còn lại)
Làm rõ chi tiết
Chính trong báo cáo mới nhất, Gazprom giải thích việc tăng sản lượng nửa đầu 2026 chủ yếu bằng sự gia tăng nhu cầu khí trong nước Nga.
Việc nhu cầu khí đốt nội địa tăng ở Nga thường do 3 phần: thời tiết lạnh, mở rộng khí hóa/nhu cầu công nghiệp, và bơm lại kho dự trữ ngầm. Về lý do ngắn hạn, thời tiết thường là yếu tố mạnh nhất, nhưng tăng cường khí hóa nội địa là xu hướng dài hạn của Nga.
Rosstat cũng vừa công bố:
Tháng 1-8/2026: Nga khai thác 379 tỷ m³ khí tự nhiên, tăng 3,8% so với cùng kỳ 2025.
Khí đồng hành: 67,5 tỷ m³, gần như đi ngang.
Tổng cộng khoảng 446,5 tỷ m³, tăng khoảng 3,4%.
Riêng LNG sản xuất đạt 23,1 triệu tấn, tăng rất mạnh 13,7%.
Tính ngược lại, cùng kỳ 2025 Nga sản xuất khoảng 432 tỷ m³, tức năm nay tăng thêm khoảng 14-15 tỷ m³.
Điều đặc biệt là gần như toàn bộ phần tăng này đã hình thành ngay trong nửa đầu năm: 6 tháng đầu 2026 Nga khai thác 348,9 tỷ m³, nhiều hơn cùng kỳ 2025 tới 13,6 tỷ m³.
Gazprom cũng xác nhận: nguyên nhân chính là nhu cầu trong Nga Trong báo cáo bán niên được công bố ngày 25/9/2026, Gazprom nói sản lượng H1/2026 tăng 3,4%, lên 216,55 tỷ m³, và giải thích: Sản lượng tăng so với H1/2025 là do tiêu thụ khí tự nhiên trong nước tăng, liên quan tới thời tiết lạnh hơn trong mùa thu-đông 2025-2026
Không chỉ là lời giải thích chung chung. Tháng 4/2026, Gazprom đã cung cấp cho khách hàng Nga 31,3 tỷ m³, lập kỷ lục cho tháng 4, so với kỷ lục cũ 30,5 tỷ m³ năm 2025. Sang đầu tháng 5 lại tiếp tục lập kỷ lục ngày, với 963,4 triệu m³/ngày ngày 1/5/2026. Gazprom quy nguyên nhân trực tiếp cho thời tiết lạnh.
Khí hóa đang làm "đáy nhu cầu" của Nga tăng dần Đây là xu hướng dài hạn rất quan trọng. Mức độ khí hóa của Nga đã tăng từ khoảng 71,4% đầu 2021 lên 74,7% đầu 2026, tức tăng khoảng 3,3 điểm phần trăm trong 5 năm. Chương trình 2021-2025 dự kiến xây khoảng 24400 km đường ống, khí hóa hơn 3600 khu dân cư. Năm 2025 riêng chương trình khí hóa xã hội có khoảng 330.700 kết nối mới, tăng 15,7%. Nhưng cần chú ý một điều: khí hóa hộ gia đình không tự nó tạo ra lượng cầu khổng lồ ngay lập tức. Năm 2025: - dân cư Nga tiêu thụ qua Gazprom Mezhregiongaz khoảng 48,9 tỷ m³; - trong đó những thuê bao mới chỉ khoảng 1 tỷ m³; - trong khi điện lực dùng khoảng 79,9 tỷ m³, tăng đáng kể từ 71,3 tỷ m³ năm 2023. Interfax.ru Vì vậy, khi nói "khí hóa", nên hiểu rộng hơn chứ không chỉ là kéo ống tới nhà dân. Các đường ống mới còn kéo khí tới: nhà máy điện + lò hơi đô thị + nhà máy công nghiệp + nông nghiệp + các thành phố/khu công nghiệp mới. Đó mới là phần có thể tạo ra cầu hàng chục tỷ m³.
Quy mô thị trường nội địa Nga vốn đã cực lớn Đây là lý do Nga không nhất thiết phải tìm một thị trường nước ngoài có quy mô bằng EU để duy trì sản lượng. Năm 2024, tiêu thụ khí trong Nga khoảng 521,5 tỷ m³. Năm 2025 khoảng 522 tỷ m³. Trong khi tổng sản lượng năm 2025 khoảng 663 tỷ m³. Tức thị trường nội địa đã hấp thụ lượng khí có quy mô tương đương gần 80% sản lượng toàn quốc nếu chỉ so hai đại lượng thô này. Vì nền cầu nội địa lên tới hơn 500 tỷ m³/năm, chỉ cần tiêu thụ trong nước tăng: - 1% => khoảng 5 tỷ m³ - 2% => khoảng 10 tỷ m³ - 3% => khoảng 15-16 tỷ m³ Mà phần sản lượng Nga tăng trong 8 tháng đầu 2026 chỉ khoảng 14-15 tỷ m³. Do đó về mặt quy mô, chỉ cần thị trường nội địa tăng vài phần trăm đã đủ hấp thụ toàn bộ mức tăng sản lượng hiện nay. Không cần Trung Quốc phải tăng thêm hàng chục tỷ m³ ngay lập tức.
Tổng sản lượng khí đốt của Nga trong 8 tháng đầu năm 2026 đạt 446,5 tỷ m³, tăng 3,4% so với cùng kỳ 2025.
Khí đốt tự nhiên:
Đạt 379 tỷ m³, tăng 3,8%.
Riêng tháng 8 đạt 41,3 tỷ m³, tăng 4,5% so với tháng 7 và 1,1% so với tháng 8/2025.
LNG:
Sản lượng 8 tháng đạt 23,1 triệu tấn, tăng mạnh 13,7%.
Riêng tháng 8 đạt 2,5 triệu tấn, tăng 7,6% so với tháng 7 và 29,7% so với cùng kỳ năm trước.
Khí đồng hành dầu mỏ giảm nhẹ 0,1%, còn 67,5 tỷ m³.
So với năm 2025:
Tổng sản lượng khí đốt năm 2025 giảm 3%, còn 663,3 tỷ m³.
Bộ Phát triển Kinh tế Nga dự báo sản lượng:
2026: 688,4 tỷ m³
2027: 711,3 tỷ m³
2028: 731,9 tỷ m³
IEA dự báo năm 2026 đạt khoảng 683 tỷ m³, tăng 3%.
Sản lượng than trong 8 tháng đầu năm đạt 283 triệu tấn, giảm 1,1%:
Than cứng: 220 triệu tấn, giảm 1,3%.
Than antraxit: 13,9 triệu tấn, tăng 2,5%.
Than cốc: 73,7 triệu tấn, tăng 2,8%.
Than nâu: 63,1 triệu tấn, giảm 0,4%.
Các loại than cứng khác: 132 triệu tấn, giảm 3,8%.
Riêng tháng 8, sản lượng than đạt 33,9 triệu tấn, tăng 4,7% so với cùng kỳ:
Antraxit tăng mạnh 45,9%, đạt 1,8 triệu tấn.
Than cốc tăng 14,9%, đạt 9,4 triệu tấn.
Sản lượng điện trong 8 tháng đạt 783 tỷ kWh, giảm nhẹ 0,2%:
Nhiệt điện: 485 tỷ kWh, giảm 3,6%.
Điện hạt nhân: 145 tỷ kWh, tăng 2,6%.
Thủy điện: 147 tỷ kWh, tăng mạnh 10%.
Riêng tháng 8, sản lượng điện đạt 89,8 tỷ kWh, giảm 1%:
Điện hạt nhân: 19,3 tỷ kWh, tăng 5,2%.
Nhiệt điện: 48,5 tỷ kWh, giảm 11,5%.
Thủy điện: 21,2 tỷ kWh, tăng mạnh 26,1%.
Xu hướng nổi bật: khí đốt, đặc biệt là LNG, đang tăng khá mạnh; trong ngành điện, thủy điện và điện hạt nhân tăng, trong khi nhiệt điện giảm; sản lượng than tổng thể giảm nhẹ nhưng một số loại như antraxit và than cốc tăng đáng kể.
@a98@hatam Tiếp tục thay thế nhập khẩu trong lĩnh vực LNG. Nhưng thiết bị này là do Gazprom làm, không phải là của Novatek như thường thấy. Tuy nhiên, trong thực tế, các công ty Rosatom, Novatek và Gazprom từ trước đến nay vẫn đang hợp tác thực hiện toàn bộ chu trình chế tạo thiết bị trong nước để sản xuất LNG quy mô lớn, thay thế nhập khẩu.
Những chiếc máy nén hỗn hợp chất làm lạnh đầu tiên của Nga dùng trong sản xuất khí hóa lỏng (LNG) đã được chế tạo xong Ngày 25 tháng 9 năm 2026
Gazprom bắt đầu tiếp nhận lô máy nén môi chất lạnh hỗn hợp đầu tiên do Nga tự sản xuất, phục vụ các dự án LNG quy mô lớn.
Thiết bị có công suất 112 MW, đóng vai trò then chốt trong quá trình hóa lỏng khí tự nhiên. Trước đây Nga chưa từng tự sản xuất loại máy nén công suất lớn này.
Máy nén được phát triển theo đơn đặt hàng của Gazprom bởi:
Viện Nghiên cứu Máy nén Turbo V.B. Shnepp
Kazancompressormash
Cả hai đều thuộc hệ sinh thái HMS Group và đặt tại Kazan.
Hai máy nén SKhA đầu tiên đã hoàn thành và sẵn sàng vận chuyển:
109GC-3896/4-54 KND
109GC-3896/4-54 KSD
Việc bàn giao hai thiết bị này hoàn tất bộ máy nén cho dây chuyền LNG số 1 của dự án Baltic LNG tại Ust-Luga, tỉnh Leningrad.
Nhà máy Baltic LNG nằm trong tổ hợp xử lý khí chứa etan tại Ust-Luga và có công suất khoảng 13 triệu tấn LNG/năm.
Thiết bị dành cho dây chuyền LNG số 2 dự kiến được hoàn thành vào tháng 12.
Nga hiện đã nội địa hóa thêm nhiều thiết bị quan trọng cho ngành LNG, gồm:
Bộ trao đổi nhiệt dạng xoắn.
Máy bơm LNG chìm.
Máy nén khí bay hơi.
Cần nạp LNG tại cảng.
Tấm kim loại chuyên dụng cho các bể chứa LNG đông lạnh.
Gazprom cũng đã phát triển công nghệ hóa lỏng khí riêng Gazprom DMR.
Theo Chủ tịch Gazprom Alexey Miller, việc tự sản xuất được toàn bộ các thiết bị chủ chốt cho nhà máy LNG quy mô lớn đồng nghĩa Nga đang tiến gần tới tự chủ công nghệ hoàn chỉnh trong lĩnh vực hóa lỏng khí tự nhiên.
