Thảo luận - tình hình nước Nga vol 12 - không nói chuyện chiến sự và đấu đá phe phái chính trị

 

Ngành công nghiệp hàng không Nga đang ghi nhận sản lượng động cơ PD-14 vượt tiến độ lắp ráp máy bay MS-21, tạo nguồn dự trữ linh kiện quan trọng, giúp Nhà máy Hàng không Irkutsk chuẩn bị mở rộng sản xuất máy bay dân dụng.

- Tổ máy số 7 của Nhà máy điện hạt nhân Thiên Loan (Tianwan) tại Trung Quốc đã lần đầu tiên hòa vào lưới điện quốc gia lúc 2h11 ngày 8/10/2026 (giờ Bắc Kinh), đánh dấu bước tiến quan trọng trong dự án hợp tác hạt nhân Nga – Trung Quốc.

- Tổ máy số 7 sử dụng lò phản ứng VVER-1200 do Nga thiết kế, với các hệ thống vận hành đúng thông số kỹ thuật. Đây là một phần của dự án xây dựng hai tổ máy số 7 và 8 tại Tianwan.

- Quy trình khởi động và đưa vào vận hành:

• Công suất lò phản ứng được tăng dần từ khoảng 1% lên 25% công suất định mức để tạo đủ hơi nước vận hành tuabin và hòa lưới điện lần đầu.

• Sau khi hòa lưới, công suất tiếp tục được nâng dần lên mức định mức trong giai đoạn vận hành thử.

• Sau khi hoàn tất các thử nghiệm cần thiết, tổ máy sẽ được đưa vào vận hành thương mại và bước vào thời hạn bảo hành hai năm.

- Tổng Giám đốc Rosatom Alexey Likhachev đánh giá việc hòa lưới tổ máy số 7 là thành công quan trọng của các chuyên gia Nga và Trung Quốc, đồng thời cho biết hai nước có kế hoạch đưa thêm ba tổ máy VVER-1200 vào vận hành trong tương lai.

- Dự án Tianwan 7 và 8 là một trong những dự án hợp tác kinh tế lớn nhất giữa Nga và Trung Quốc:

• Ngày 8/6/2018, hai nước ký nghị định thư liên chính phủ và hợp đồng khung xây dựng hai tổ máy.

• Ngày 19/5/2021, công trình chính thức khởi công.

• Rosatom phụ trách thiết kế, cung cấp thiết bị quan trọng cho đảo hạt nhân, đồng thời giám sát lắp đặt và vận hành thử.

• Phía Trung Quốc tham gia triển khai dự án thông qua các doanh nghiệp thuộc CNNC.

- Bốn tổ máy VVER-1000 do Nga thiết kế và xây dựng trước đó tại Tianwan vẫn đang hoạt động, cung cấp điện ổn định cho lưới điện Trung Quốc.

Tóm lại: Việc tổ máy Tianwan số 7 sử dụng công nghệ VVER-1200 của Nga lần đầu hòa lưới ngày 8/10/2026 đánh dấu bước tiến quan trọng hướng tới vận hành thương mại, đồng thời tiếp tục củng cố hợp tác Nga – Trung Quốc trong lĩnh vực điện hạt nhân.

- Dự kiến bàn giao tàu vào mùa thu năm 2026, sau khi hoàn thành các giai đoạn thử nghiệm và nghiệm thu kỹ thuật.

- Giai đoạn thử nghiệm đầu tiên kéo dài khoảng một tuần, tập trung vào:

• Kiểm tra các máy phát điện diesel chính ở mức 20–110% công suất.

• Thử nghiệm hệ thống thông tin liên lạc, định vị và điều khiển tàu từ buồng lái cũng như các trạm điều khiển cục bộ.

• Kiểm tra hệ thống cấp thoát nước, báo cháy và thông gió các khoang điện.

• Sau giai đoạn này, tàu quay về nhà máy để hoàn thiện và khắc phục các vấn đề nếu có.

- Giai đoạn thử nghiệm thứ hai:

• Kiểm tra khả năng điều động và điều khiển tàu trên biển.

• Đo độ chiếu sáng, tiếng ồn và độ rung nhằm bảo đảm các tiêu chuẩn tiện nghi, an toàn đối với tàu chở khách.

- Thành phần tham gia thử nghiệm: Chuyên gia Xưởng đóng tàu Baltic, đại diện các nhà cung cấp thiết bị, Cục Đăng kiểm Hàng hải Nga và khách hàng.

- Đặc điểm của du thuyền Vladimir Zhirinovsky:

• Tàu du lịch 4 tầng, sức chứa 310 hành khách.

• Trang bị nhà hàng, quán bar, bể bơi và khu spa.

• Được giới thiệu là tàu chở khách đầu tiên thuộc loại này được đóng tại Nga trong 60 năm.

- Phạm vi khai thác: Sau khi đưa vào hoạt động, tàu có thể phục vụ các tuyến du lịch đường thủy nội địa và một số vùng biển, bao gồm Biển Đen, Biển Azov và Biển Caspi.

- Hoạt động trước thử nghiệm: Một buổi lễ ban phước cho con tàu đã được tổ chức, do linh mục Vitaly Dementyev thuộc Nhà thờ Hải quân Thánh Nicholas chủ trì.

Tóm lại: Du thuyền Vladimir Zhirinovsky, với sức chứa 310 hành khách, đã bước vào giai đoạn thử nghiệm trên biển trước khi dự kiến bàn giao vào mùa thu năm 2026. Đây là một dự án đáng chú ý của ngành đóng tàu dân dụng Nga, đánh dấu nỗ lực khôi phục năng lực chế tạo tàu du lịch chở khách cỡ lớn trong nước.

- Nội dung thử nghiệm giai đoạn hai:

• Kiểm tra khả năng điều khiển và điều động tàu.

• Đánh giá các điều kiện tiện nghi dành cho hành khách, bao gồm độ chiếu sáng, tiếng ồn và độ rung.

- Giai đoạn thử nghiệm đầu tiên đã hoàn thành thành công vào đầu tháng 8:

• Diễn ra tại Vịnh Phần Lan, kéo dài gần một tuần.

• Kiểm tra hoạt động của các máy phát điện diesel chính ở tất cả các chế độ công suất.

• Thử nghiệm hệ thống điều khiển, liên lạc, định vị và các hệ thống kỹ thuật chung của tàu.

• Sau thử nghiệm, tàu trở lại xưởng để tiếp tục trang bị, hiệu chỉnh thiết bị và hệ thống.

- Đặc điểm của tàu Vladimir Zhirinovsky:

• Tàu du lịch 4 tầng, sức chứa 310 hành khách.

• Các cabin được thiết kế có ban công riêng.

• Trang bị nhà hàng, quán bar, hồ bơi và khu spa.

• Được giới thiệu là tàu chở khách đầu tiên thuộc loại này được đóng tại Nga trong 60 năm.

- Phạm vi khai thác: Tàu được thiết kế phục vụ các tuyến du lịch đường thủy nội địa và các vùng biển như Biển Đen, Biển Azov và Biển Caspi.

Tóm lại: Tàu du lịch Vladimir Zhirinovsky đã hoàn tất thành công giai đoạn thử nghiệm đầu tiên và bước sang giai đoạn thứ hai, tập trung vào khả năng điều động và tiện nghi hành khách. Đây là một dự án quan trọng trong nỗ lực khôi phục ngành đóng tàu du lịch cỡ lớn của Nga.

- UEC-Klimov triển khai các biện pháp hỗ trợ việc làm:

• Phối hợp với dự án do các đồng nghiệp thuộc Tập đoàn Kalashnikov khởi xướng và các doanh nghiệp tại St. Petersburg.

• Xây dựng các phương án tuyển dụng, đào tạo và thích nghi với môi trường làm việc cho cựu quân nhân.

• Điều chỉnh quy trình nhân sự nhằm tận dụng kỹ năng, kinh nghiệm của cựu quân nhân trong sản xuất công nghiệp.

- Rostec triển khai chương trình hỗ trợ toàn diện, bao gồm lắp chân tay giả, phục hồi chức năng, tái hòa nhập xã hội và tạo việc làm cho cựu quân nhân SVO.

- Kết quả tuyển dụng tại Rostec:

• Đã tuyển dụng khoảng 1.500 cựu quân nhân SVO, trong đó có hơn 60 người khuyết tật.

• Năm 2025, thông qua Quỹ Bảo vệ Tổ quốc, Rostec đã cung cấp khoảng 2.500 vị trí tuyển dụng thuộc 25 chuyên ngành kỹ thuật và sản xuất.

- Chương trình hỗ trợ đào tạo đại học:

• Rostec phối hợp với Bộ Giáo dục Nga, Quỹ Bảo vệ Tổ quốc và Đại học Kỹ thuật Quốc gia Moscow Bauman tổ chức các lớp dự bị đại học dành cho cựu quân nhân.

• 27 cựu quân nhân đã hoàn thành chương trình dự bị, chuẩn bị nhập học vào tháng 9, trong đó có những người theo diện chỉ tiêu riêng của Rostec.

• Sau khi tốt nghiệp, họ có cơ hội làm việc tại các doanh nghiệp thuộc tập đoàn.

- Định hướng dài hạn: Theo lãnh đạo nhân sự UEC-Klimov, chương trình không chỉ nhằm hỗ trợ xã hội mà còn giúp cựu quân nhân chuyển đổi kỹ năng, xây dựng sự nghiệp lâu dài trong ngành công nghiệp Nga.

Tóm lại: Rostec đang mở rộng chương trình tái hòa nhập cựu quân nhân SVO thông qua phục hồi chức năng, đào tạo kỹ thuật và tạo việc làm tại các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng và dân sự. Tập đoàn cho biết đã tuyển dụng 1.500 cựu quân nhân và đang tiếp tục triển khai các chương trình đào tạo, tuyển dụng chuyên biệt.

- Các nhà khoa học Đại học Liên bang Baltic Immanuel Kant (BFU) của Nga đã chế tạo nguyên mẫu tuabin gió trục đứng bằng công nghệ in 3D, nhằm kiểm chứng tiềm năng khai thác năng lượng gió tại vùng Kaliningrad.

- Nghiên cứu tiềm năng năng lượng gió tại Kaliningrad:

• Các nhà khoa học xây dựng mô hình toán học mô phỏng chuyển động của dòng khí trong lớp khí quyển gần mặt đất.

• Theo thang đánh giá tiềm năng gió 7 cấp của NREL (Mỹ), diện tích Kaliningrad được phân loại:

  • Cấp 2: 44,4%.

  • Cấp 3: 30,1%.

  • Cấp 4: 9%.

  • Cấp 5: 6,7%.

  • Cấp 6: 9,7%.

• Các khu vực ven biển, cách bờ khoảng 10 km, được đánh giá là thuận lợi nhất để lắp đặt tuabin gió.

- Đặc điểm của tuabin gió thử nghiệm:

• Sử dụng thiết kế trục đứng, nhỏ gọn, nhẹ và phù hợp với quy mô hộ gia đình.

• Cánh quạt và các bộ phận lắp ráp được chế tạo bằng công nghệ in 3D.

• Cánh quạt có cấu trúc mô-đun, dễ tháo lắp và thay thế, cho phép thử nghiệm nhiều thiết kế để tối ưu hiệu suất.

• So với tuabin trục ngang truyền thống, loại trục đứng thuận tiện và an toàn hơn cho thử nghiệm quy mô nhỏ, trong khi tuabin trục ngang thường hiệu quả kinh tế hơn tại các trang trại điện gió lớn.

- Quá trình phát triển: Nhà nghiên cứu trẻ Sergei Borokhov phụ trách thiết kế và chế tạo nguyên mẫu, tận dụng kinh nghiệm in 3D kính viễn vọng và thiết bị thiên văn.

- Các giai đoạn thử nghiệm:

• Hiện tại: Kiểm tra tải trọng vật lý, độ bền cơ học và sự phù hợp với các thông số thiết kế.

• Tiếp theo: Lắp đặt tuabin trên cột di động cao 5–6 m để thử nghiệm ngoài thực địa.

• Đối chiếu dữ liệu phát điện thực tế với mô hình toán học nhằm đánh giá độ chính xác của dự báo tiềm năng năng lượng gió.

- Mục tiêu dài hạn: Hoàn thiện phương pháp đánh giá tài nguyên gió, xác định những vị trí phù hợp để phát triển điện gió tại Kaliningrad, đồng thời nghiên cứu ứng dụng tuabin gió nhỏ trong thực tế.

Tóm lại: Các nhà khoa học Nga đã kết hợp mô hình hóa khí tượng với công nghệ in 3D để chế tạo tuabin gió trục đứng thử nghiệm. Dự án nhằm kiểm chứng tiềm năng điện gió ở Kaliningrad và tạo cơ sở khoa học cho việc phát triển các hệ thống phát điện gió phù hợp với điều kiện địa phương.

- Trung tâm Công nghệ Sản xuất Bồi đắp Nga–Belarus tại Minsk, liên doanh giữa Rosatom và Belarus, đã chế tạo thành công bức tượng bé gái kích thước thật bằng công nghệ in 3D, giành giải Grand Prix tại lễ hội nghệ thuật cảnh quan “Thành phố Hoa 2026” ở Minsk.

- Đặc điểm của tác phẩm điêu khắc:

• Cao 175 cm, nặng 280 kg.

• Được chế tạo bằng máy in 3D Zias BPrint Maxi do Nga sản xuất, sử dụng công nghệ phun chất kết dính (Binder Jetting) trên vật liệu cát-polymer.

• Thời gian in khoảng 10 giờ, so với tối đa hai tháng nếu sử dụng phương pháp sản xuất truyền thống.

• Mô hình 3D ban đầu được điều chỉnh để phù hợp với công nghệ in và yêu cầu nghệ thuật của khách hàng.

- Ý nghĩa của dự án: Chứng minh khả năng ứng dụng công nghệ sản xuất bồi đắp không chỉ trong công nghiệp mà còn trong nghệ thuật, điêu khắc và trang trí không gian đô thị.

- Trung tâm Công nghệ Sản xuất Bồi đắp tại Minsk:

• Thành lập năm 2025, là dự án hợp tác công nghệ giữa Rosatom và Belarus.

• Chuyên phát triển công nghệ in 3D bằng kim loại, polymer và hỗn hợp cát-polymer.

• Trang bị các hệ thống in 3D hiện đại, bao gồm công nghệ nung chảy laser chọn lọc (SLM), thiết bị kiểm soát chất lượng và xử lý sau in.

• Có khả năng sản xuất các lô linh kiện thử nghiệm phục vụ ngành cơ khí, năng lượng và sửa chữa máy bay.

- Vai trò của Rosatom trong công nghệ in 3D:

• Rosatom đã xây dựng chu trình công nghệ sản xuất bồi đắp hoàn chỉnh, từ nghiên cứu, chế tạo máy in 3D đến sản xuất linh kiện, vật liệu tiêu hao và phần mềm.

• Cung cấp thiết bị, vật liệu và dịch vụ công nghệ cho các doanh nghiệp Nga thuộc những ngành công nghiệp chiến lược.

• Thúc đẩy nội địa hóa sản xuất, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật.

- Ý nghĩa hợp tác Nga–Belarus: Dự án góp phần mở rộng hợp tác công nghệ giữa hai nước, thúc đẩy ứng dụng in 3D trong cả sản xuất công nghiệp và các lĩnh vực dân sự.

Tóm lại: Liên doanh công nghệ Rosatom–Belarus đã sử dụng máy in 3D Zias BPrint Maxi của Nga để chế tạo bức tượng cao 1,75 m, nặng 280 kg chỉ trong khoảng 10 giờ, giành giải thưởng cao nhất tại lễ hội nghệ thuật cảnh quan Minsk. Thành công này minh họa khả năng ứng dụng rộng rãi của công nghệ in 3D do Nga phát triển, từ công nghiệp cơ khí, hàng không đến nghệ thuật và kiến trúc đô thị.

- Đặc điểm kỹ thuật của AMT-16:

• Sử dụng công nghệ nung chảy laser chọn lọc (SLM) để chế tạo linh kiện kim loại có độ chính xác cao.

• Hỗ trợ in 3D từ bột titan, niken, nhôm và các kim loại khác.

• Sử dụng phần mềm do Nga phát triển.

• Trang bị hệ thống nạp bột từ phía trên, cho phép bổ sung vật liệu mà không cần dừng máy hoặc giảm áp suất buồng in.

• Phù hợp với nghiên cứu khoa học, chế tạo nguyên mẫu và sản xuất quy mô nhỏ.

- Lợi ích của việc được công nhận là sản phẩm công nghiệp Nga:

• Đơn giản hóa thủ tục xác nhận nguồn gốc thiết bị và hồ sơ mua sắm.

• Tạo thuận lợi cho các dự án thay thế nhập khẩu, hiện đại hóa công nghiệp và đấu thầu mua sắm.

• Giúp doanh nghiệp tiếp cận các chương trình hỗ trợ của chính phủ Nga.

- Hoạt động sản xuất của AM.TECH:

• Bắt đầu sản xuất hàng loạt máy in 3D công nghiệp từ tháng 4/2026.

• Đang chuẩn bị đưa mẫu máy in 3D kim loại cỡ trung AMT-32 vào danh mục sản phẩm công nghiệp Nga.

• Cung cấp dịch vụ hỗ trợ triển khai công nghệ, từ lựa chọn thiết bị đến đào tạo chuyên gia.

- Ngành công nghiệp in 3D tại Moscow:

• Có hơn 30 doanh nghiệp sản xuất máy in 3D, linh kiện và vật liệu sản xuất bồi đắp.

• Công nghệ được ứng dụng trong các lĩnh vực hàng không vũ trụ, y học, cơ khí, năng lượng và dầu khí.

• Chính quyền Moscow đang thúc đẩy phát triển ngành sản xuất bồi đắp nhằm tăng năng lực công nghệ và giảm phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu.

- Ý nghĩa của dự án: Việc AMT-16 được công nhận chính thức giúp AM.TECH mở rộng thị trường, đồng thời hỗ trợ quá trình nội địa hóa thiết bị sản xuất công nghệ cao của Nga.

Tóm lại: Nga đang đẩy mạnh nội địa hóa công nghệ in 3D kim loại. Máy in AMT-16 của AM.TECH, sử dụng công nghệ SLM và phần mềm Nga, đã được công nhận là sản phẩm công nghiệp nội địa, tạo điều kiện ứng dụng rộng rãi hơn trong các ngành công nghiệp chiến lược.

- Nhu cầu công nghệ in 3D/5D tại Nga tăng mạnh:

• Trước đây, doanh nghiệp chủ yếu xem in đa trục là công nghệ thử nghiệm; hiện nay, nhiều công ty đã đặt hàng để giải quyết nhu cầu sản xuất cụ thể.

• Sự gián đoạn chuỗi cung ứng và khó khăn trong nhập khẩu phụ tùng khiến công nghệ in 3D/5D trở thành giải pháp quan trọng để duy trì hoạt động sản xuất.

• Các linh kiện phức tạp có thể được chế tạo trong vài ngày thay vì phải chờ nhiều tháng.

- Các ngành ứng dụng chính: Dầu khí, cơ khí, năng lượng, luyện kim và hóa chất, đặc biệt tại những doanh nghiệp có chi phí ngừng hoạt động thiết bị lớn.

- Một số doanh nghiệp đã triển khai công nghệ: Severstal, Severstal Kanata, Grass và Izopan Rus.

- Hiệu quả kinh tế được Stereotech công bố:

• Trong ngành luyện kim, một máy in giúp tiết kiệm khoảng 6 triệu rúp/năm.

• Trong ngành cơ khí, việc triển khai phòng thí nghiệm sản xuất bồi đắp giúp tiết kiệm 67 triệu rúp chi phí sửa chữa và bảo trì.

• Công ty đặt mục tiêu đạt 1 tỷ rúp tiết kiệm vào năm 2030.

- Phát triển và đào tạo nguồn nhân lực:

• Stereotech hợp tác với các trường cao đẳng và đại học để triển khai thiết bị, đào tạo và hỗ trợ việc làm cho sinh viên.

• Từ năm 2024, công ty là đối tác công nghiệp của giải vô địch kỹ năng nghề “Professionals”, tham gia 3 trong 6 nội dung thi liên quan đến công nghệ in 3D.

• Mục tiêu là đào tạo nhân lực có khả năng vận hành thiết bị ngay sau khi tốt nghiệp, giảm thời gian đào tạo lại tại doanh nghiệp.

- Phát triển hệ thống quản lý thiết bị in 3D trong giáo dục:

• Stereotech đang phát triển nền tảng thống nhất để giám sát việc sử dụng máy in 3D tại các trường học và cao đẳng.

• Hệ thống giúp đánh giá hiệu quả khai thác hàng nghìn máy in được nhà nước đầu tư, tránh tình trạng thiết bị không được sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả.

- Sản phẩm và công nghệ của Stereotech:

• Phát triển máy in 3D ba trục và năm trục, phần mềm sản xuất bồi đắp và dịch vụ đám mây.

• Công nghệ in đa trục cho phép chế tạo các linh kiện có hình dạng phức tạp, phục vụ sản xuất, sửa chữa và thay thế phụ tùng.

- Triển vọng 5–10 năm tới:

• Stereotech dự báo công nghệ in 3D sẽ trở nên phổ biến trong công nghiệp tương tự các thiết bị gia công truyền thống.

• Doanh nghiệp có thể tải thiết kế linh kiện từ thư viện kỹ thuật số và in trực tiếp tại nhà máy, thay vì phải đặt hàng và chờ vận chuyển.

• Mô hình này có tiềm năng thay đổi căn bản chuỗi cung ứng, quản lý kho và chi phí sản xuất.

Tóm lại: Công nghệ in 3D/5D đa trục của Stereotech đang được các doanh nghiệp Nga sử dụng để thay thế phụ tùng nhập khẩu, rút ngắn thời gian sửa chữa và giảm chi phí bảo trì. Công ty hướng tới mô hình sản xuất linh kiện theo nhu cầu ngay tại nhà máy, góp phần giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài và thúc đẩy tự chủ công nghiệp của Nga.