Trong năm đầu tiên nhiệm kỳ hai, Tổng thống Donald Trump đã khiến cả nước Mỹ và thế giới chao đảo bởi những chính sách đối nội, đối ngoại quyết liệt, nhắm vào cả đồng minh lẫn đối thủ.
"Kỷ nguyên vàng của nước Mỹ bắt đầu từ ngày hôm nay. Đất nước chúng ta từ hôm nay sẽ lại thịnh vượng và được tôn trọng lần nữa trên toàn thế giới", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong lễ nhậm chức tại Đồi Capitol ngày 20/1/2025. "Mỗi ngày trong nhiệm kỳ, tôi sẽ chỉ đặt nước Mỹ lên trên hết".
Ông Trump đã thực hiện điều đó ngay trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ hai, khi ký khoảng 200 văn kiện gồm sắc lệnh hành pháp, bản ghi nhớ và tuyên bố tổng thống, đồng thời hủy nhiều sắc lệnh được ban hành dưới thời chính quyền Biden.
Trong một năm sau đó, ông Trump đã ký tổng cộng 229 sắc lệnh hành pháp, 57 bản ghi nhớ và 118 tuyên bố tổng thống. Theo American Presidency Project, các động thái hành pháp của ông Trump trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ hai nhiều hơn bất cứ chính quyền tiền nhiệm nào và thậm chí vượt cả nhiệm kỳ đầu của chính ông Trump.
Các tổng thống Mỹ thường chạy nước rút để thực hiện các cam kết tranh cử ngay trong năm đầu tại vị, khi họ có thể tận dụng đà thắng của một chiến dịch tranh cử thành công. Nhưng tốc độ hành động của ông Trump khi trở lại Nhà Trắng đã khiến nhiều người bất ngờ.
"Chính quyền Trump đã xuất phát đầy mạnh mẽ. Họ thiết lập tốc độ hành động chóng mặt trên mọi lĩnh vực", Joseph Grogan, cựu giám đốc Hội đồng Chính sách Đối nội trong chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, nhận xét.
Ông Donald Trump tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Mỹ tại Đồi Capitol ngày 20/1/2025. Video:CNBC
Ông Trump phát đi tín hiệu ngay từ đầu về một chính quyền hành động nhanh chóng, cứng rắn và sẵn sàng sử dụng tối đa quyền hành pháp để tạo nên "thời kỳ hoàng kim" cho nước Mỹ, như cam kết của ông. Với lợi thế từ đội ngũ thân tín trung thành hơn, lưỡng viện Quốc hội đều do đảng Cộng hòa kiểm soát cùng những kinh nghiệm tích lũy từ nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã có cánh cửa rộng mở cho các quyết sách của mình cả về đối nội lẫn đối ngoại.
Đối nội
Ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ, ông Trump đã tiến hành loạt động thái quyết liệt nhằm thực hiện cam kết về tái cấu trúc nền kinh tế, bộ máy hành chính liên bang, chính sách nhập cư và phần lớn đời sống văn hóa của nước Mỹ.
Trên nhiều phương diện, ông đã thực hiện được chương trình nghị sự đó, trở thành một trong những tổng thống quyền lực nhất trong lịch sử hiện đại của Mỹ, theo Tim Reid và Nandita Bose, hai nhà phân tích củaReuters.
Số lượng sắc lệnh hành pháp mà các tổng thống Mỹ đã ký trong nhiệm kỳ. Đồ hoạ:CBC
Bất chấp nhiều tranh cãi, đội ngũ của ông Trump vẫn không ngừng nghỉ thực thi chương trình nghị sự đối nội. Họ xóa bỏ các quy định về năng lượng nhằm tăng sản lượng dầu khí của Mỹ và cắt giảm trợ cấp cho các dự án năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời.
Chính quyền đã tinh giản bộ máy liên bang, giải thể và đóng cửa nhiều cơ quan chính phủ, với khoảng 300.000 công chức bị đưa ra khỏi bộ máy. Họ cũng đóng băng tài trợ nghiên cứu đối với một số đại học lớn nhằm gây áp lực buộc các trường chấm dứt chương trình đa dạng hóa, công bằng và hòa nhập (DEI), đồng thời đổi mới quy trình tuyển sinh và kiểm soát làn sóng biểu tình của sinh viên.
Kiềm chế và kiểm soát nhập cư được xem là trọng tâm chương trình nghị sự của ông Trump kể từ lần đầu tranh cử tổng thống. Trong năm đầu nhiệm kỳ hai, chính quyền của ông đã thông qua khoản ngân sách lên tới 170 tỷ USD cho chương trình kiểm soát nhập cư, với mục tiêu trục xuất một triệu người nhập cư trái phép một năm.
Ông Trump đã chỉ thị đóng CBP One, ứng dụng được triển khai dưới thời tổng thống Joe Biden để hỗ trợ hàng trăm nghìn người nhập cư đăng ký lịch phỏng vấn tại biên giới để xin tị nạn, đồng thời hủy bỏ tình trạng bảo vệ tạm thời đối với hơn 675.000 người đang cư trú tại Mỹ.
Chính quyền cũng triển khai hàng nghìn đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) để truy quét và bắt giữ người nhập cư không giấy tờ trên khắp nước Mỹ.
Dữ liệu từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) cho thấy số người tìm cách vượt biên trái phép qua biên giới Mỹ – Mexico đã giảm mạnh sau khi ông Trump tăng cường an ninh và gần như chấm dứt các chương trình tị nạn. Số vụ bắt giữ ở biên giới cũng giảm, cho thấy hiệu quả của các biện pháp siết chặt nhập cư.
Oxford Economics ước tính với các chính sách hiện tại của chính quyền Trump, số người nhập cư ròng vào Mỹ đang ở mức khoảng 450.000 người mỗi năm. Con số này thấp hơn nhiều so với mức 2-3 triệu người mỗi năm dưới thời chính quyền Biden.
Theo số liệu Bộ An ninh Nội địa Mỹ công bố đầu tháng 12/2025, hơn 605.000 người đã bị trục xuất kể từ khi ông Trump nhậm chức. Khoảng 1,9 triệu người nhập cư trái phép khác cũng đã tự nguyện rời khỏi Mỹ trong năm qua.
Tỷ lệ lạm phát (trái) và số nhân viên liên bang Mỹ qua các tháng.
Dù ông Trump đã làm "rất tốt trong việc phong tỏa biên giới", chiến lược truy quét quyết liệt của ICE có thể kéo theo những hệ quả chính trị trong nước, theo Matthew Bartlett, chiến lược gia đảng Cộng hòa từng được ông Trump bổ nhiệm vào Bộ Ngoại giao trong nhiệm kỳ đầu.
Matthew Lebo, giáo sư chính trị Mỹ tại Đại học Western ở Canada, đồng tình và cho rằng chính sách của ông Trump cùng chiến thuật truy quét quyết liệt của ICE đã "gieo rắc nỗi sợ hãi đối với các công dân Mỹ không phải da trắng", điều có thể khiến ông và đảng Cộng hòa phải trả giá trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ cuối năm nay.
Trong suốt năm 2025, ông Trump nhiều lần sử dụng khái niệm "tình trạng khẩn cấp" để giải thích cho các quyết sách của chính quyền. Ông liên tục mô tả nước Mỹ đang đối mặt với những cuộc khủng hoảng chồng chéo, từ an ninh biên giới, nhập cư bất hợp pháp cho tới "khủng bố ma túy".
"Tôi chưa từng thấy một tổng thống viện dẫn quyền khẩn cấp để giải thích cho toàn bộ chương trình chính sách như vậy", David Driesen, giáo sư danh dự tại Trường Luật Đại học Syracuse (Mỹ), nói. "Với ông Trump, mọi thứ đều là khẩn cấp."
Đối ngoại
Ông Trump tự nhận mình là "Tổng thống vì hòa bình" và đã nỗ lực làm trung gian hòa giải cho nhiều cuộc xung đột toàn cầu. Ông đã thúc đẩy chấm dứt xung đột Israel – Iran, chiến sự Gaza, giao tranh Ấn Độ – Pakistan, ký thỏa thuận hòa bình giữa CHDC Congo và Rwanda, làm trung gian để Campuchia – Thái Lan ký thỏa thuận hòa bình và tìm cách kết thúc chiến sự Nga – Ukraine.
Dù thể hiện vai trò tích cực trong giải quyết xung đột, nước Mỹ dưới thời ông Trump tiếp tục thu hẹp vai trò trong các thể chế đa phương. Ngay sau khi nhậm chức, chính quyền ông rút Mỹ khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hiệp định Khí hậu Paris và gần đây nhất là tuyên bố rút khỏi 66 tổ chức quốc tế, trong đó có 31 tổ chức liên quan tới Liên Hợp Quốc.
Động thái này vấp phải chỉ trích cả trên trường quốc tế lẫn dư luận trong nước. Nghị sĩ Dân chủ Raja Krishnamoorthi, thành viên cao cấp Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện về cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung, cảnh báo rằng việc rút khỏi 66 tổ chức quốc tế sẽ "trao lợi thế chiến lược vào tay Bắc Kinh".
"Đây là một bước lùi liều lĩnh khỏi vai trò lãnh đạo của Mỹ. Điều này sẽ làm suy yếu an ninh, kinh tế và ảnh hưởng toàn cầu của chúng ta", ông Krishnamoorthi nhấn mạnh.
Nước Mỹ năm qua tập trung nhiều hơn vào khu vực Mỹ Latin, trong đó Venezuela, quốc gia có trữ lượng dầu mỏ hàng đầu thế giới, trở thành tâm điểm chú ý.
Chính quyền Trump ban đầu tìm cách hợp tác với chính quyền Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro để trục xuất những người nhập cư bất hợp pháp tới quốc gia này. Tuy nhiên, quan hệ song phương trở nên căng thẳng sau khi Nhà Trắng cáo buộc ông Maduro hỗ trợ các băng đảng tuồn lượng lớn ma túy vào Mỹ, điều mà Caracas bác bỏ.
Mỹ sau đó gia tăng sức ép bằng cách điều hạm đội tàu chiến hùng hậu đến Biển Caribe từ tháng 9/2025, liên tiếp tiến hành các chiến dịch tập kích nhằm vào tàu thuyền bị cáo buộc vận chuyển ma túy từ Venezuela, khiến hơn 100 người thiệt mạng.
Những hành động này đã làm leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Venezuela, với đỉnh điểm là chiến dịch đột kích bất ngờ vào thủ đô Caracas của đặc nhiệm Mỹ để bắt giữ vợ chồng ông Maduro rạng sáng 3/1. Động thái của Washington vấp phải nhiều chỉ trích từ cộng đồng quốc tế, trong đó có cả các đồng minh và đối tác.
Một số hình ảnh liên quan vụ Mỹ đột kích Caracas, bắt lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro ngày 3/1.
Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh NATO cũng xuất hiện rạn nứt khi chính quyền ông Trump bày tỏ quyết tâm kiểm soát Greenland, hòn đảo rộng lớn có vị trí chiến lược hiện do Đan Mạch quản lý. Ông chủ Nhà Trắng thậm chí để ngỏ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát hòn đảo mà Mỹ coi là tối quan trọng đối với an ninh quốc gia và NATO.
Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu tiếp tục gia tăng sau khi ông Trump tuyên bố áp thuế 10% kể từ ngày 1/2 với Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan vì đã điều quân đến Greenland. Ông đe dọa sẽ nâng mức thuế lên 25% từ 1/6 và duy trì cho đến khi Mỹ hoàn tất thương vụ mua lại đảo Greenland.
Điều này đã khiến các nước châu Âu phải họp khẩn để bàn phương án đối phó, trong khi niềm tin vào vị thế, vai trò của Mỹ và cam kết an ninh của phương Tây ngày càng lung lay.
Năm đầu nhiệm kỳ hai của ông Trump cũng chứng kiến nhiều căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Ông Trump gần đây tuyên bố không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự nếu chính quyền Iran không chấm dứt việc trấn áp người biểu tình. Trước đó, vào tháng 6/2025, ông từng ra lệnh tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran nhằm ủng hộ chiến dịch quân sự của Israel.
Hành trình 37 tiếng của oanh tạc cơ B-2 của Mỹ không kích Iran hồi tháng 6/2025. Đồ hoạ:Nguyễn Tiến
Mặt trận kinh tế ghi nhận những giai đoạn căng thẳng khi chính quyền Trump áp dụng các biện pháp thuế quan sâu rộng khắp toàn cầu. Cách tiếp cận này dẫn tới các biện pháp trả đũa từ một số đối tác thương mại, đáng chú ý là Trung Quốc. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có thời điểm liên tục áp thuế đáp trả nhau trước khi các cuộc đàm phán song phương giúp xoa dịu tình hình.
Tuy nhiên, ông Trump ca ngợi thuế quan như một công cụ buộc các đối tác phải "chơi công bằng", đồng thời coi đây là đòn bẩy trong ngoại giao quốc tế. "Chúng ta không chỉ kiếm được hàng trăm tỷ USD, mà còn trở thành người giữ hòa bình nhờ thuế quan", ông Trump nói tại Phòng Bầu dục ngày 6/10/2025.
Thăm dò của AP-NORC công bố tháng này cho thấy khoảng 40% người trưởng thành ở Mỹ tán thành hiệu quả công việc của ông Trump, gần như không thay đổi so với tháng 3/2025, ngay sau khi ông nhậm chức nhiệm kỳ hai.
Tỷ lệ ủng hộ của ông Trump trong cuộc thăm dò mới do AP-NORC thực hiện tháng này.
Một khảo sát của Quinnipiac công bố giữa tháng 12/2025 cho thấy 54% cử tri cho rằng ông Trump đang đi quá xa trong việc khẳng định quyền lực, trong khi 37% cho rằng ông xử lý vai trò này một cách đúng đắn.
Trong cuộc phỏng vấn gần đây vớiNew York Times, ông Trump tiết lộ tầm nhìn về quyền lực toàn cầu của mình, cho rằng chỉ "đạo đức bản thân" mới quyết định giới hạn quyền lực đó, thay vì luật pháp hay các hiệp ước quốc tế.
"Giới hạn chính là đạo đức của tôi, là suy nghĩ của tôi. Đó là điều duy nhất có thể ngăn tôi lại", ông nói. "Tôi không cần luật pháp quốc tế. Tôi cũng không tìm cách làm hại con người".
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 16/1. Ảnh:Reuters
Danny Kemp, nhà phân tích củaAFP, nhận xét trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ, ông Trump đã làm lung lay nền tảng dân chủ Mỹ khi đất nước chuẩn bị kỷ niệm 250 năm quốc khánh, đồng thời gây ra hỗn loạn toàn cầu vì thuế quan và khiến trật tự thế giới đảo lộn.
Hiện vẫn còn quá sớm để đánh giá toàn diện nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump khi ông vẫn còn ba năm phía trước. Tuy nhiên, với những gì đã diễn ra, nhà sử học về tổng thống Mỹ Barbara Perry nhận xét "tốc độ thay đổi, phong cách của ông Trump, cách mọi thứ được tiến hành và cách tiếp cận của ông ấy đều không giống bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử Mỹ".
"Đây thực sự là một nhiệm kỳ tổng thống đáng kinh ngạc. Tôi không chắc có thể so sánh nó với bất kỳ nhiệm kỳ tổng thống nào khác trong lịch sử Mỹ," chuyên gia Bartlett nói.
Thanh Tâm(TheoTime, AFP, CBC, Al Jazeera, AP, Reuters)
Israel nói với Mỹ rằng họ có thể chịu đựng được cả một đợt tấn công tên lửa tồi tệ nhất từ Iran (khoảng 700 tên lửa đạn đạo) nếu điều đó dẫn đến sự sụp đổ chế độ ở Tehran. Thế này là Israel chấp nhận giơ má cho 1 răng vả để đổi lấy sinh lộ trong cửa tử. Có thể khẳng định chắc chắn Mỹ sẽ bụp Iran, chỉ là chưa biết khi nào thôi.
Các nhà lãnh đạo Israel lập luận rằng cái giá phải trả là xứng đáng với hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa của Israel đã được chứng minh trong cuộc chiến năm 2025.
✍️ Theo hướng Pokrovsk, các đơn vị Nga đang dần dần nhưng chắc chắn dọn sạch các tuyến đường hướng tới Grishino, một cứ điểm quan trọng sau Pokrovsk.
Từ ngày 25 tháng 12 đến nay, lực lượng Kiev đã điều động 6 tiểu đoàn từ 3 lữ đoàn và 1 trung đoàn đến khu vực này.
▪️ Tuy nhiên, trong cuộc tấn công gần đây nhất, các đơn vị tấn công của Nga đã giải phóng được khu vực của cơ sở APK Invest cũ dọc theo con đường từ Rodinskoye đến Grishino.
Điều này mở đường cho các đơn vị Nga tiến vào Grishino từ vùng ngoại ô phía đông, giúp giảm bớt khó khăn cho các chiến binh đã chiếm giữ các vị trí ở phía nam.
▪️ Theo hướng Krasnoarmeysk và Shevchenko, lực lượng Kiev đã điều động các đơn vị của Lữ đoàn Không vận 82 từ hướng Kursk từ tỉnh Sumy đến tuyến Rodinskoye và Grishino.
Các nỗ lực tấn công về phía Rodinskoye và Sukhetskoye vẫn tiếp tục. Các cuộc đụng độ cục bộ cũng được ghi nhận ở khu vực Toretsk.
‼️ Do hoàn cảnh bắt buộc, Konstantinovka đang bị bao vây rộng hơn, đồng thời một tuyến phòng thủ đang được hình thành để làm căn cứ hỗ trợ cho cuộc tấn công tiếp theo về phía Kramatorsk.
Về phần Zaporozhye, quân đội Nga đang mở rộng vùng kiểm soát về phía nam thành phố. Những gì bạn thấy ở đây chỉ cách thành phố Zaporozhye khoảng mười lăm kilômét.
Nếu không tính Kherson, nơi quân đội Nga đóng quân hiệu quả bên kia sông, thì tình hình có thể được tóm tắt như sau:
Zaporozhye - Lực lượng Nga cách thành phố 12km, gần Primorsk.
Sumy - Lực lượng Nga đóng quân cách thành phố 20km.
@a98@meotamthe@ktqsminh@ngo-rung@hatam@elevonic Video này đưa nội dung từ báo Topwar của Nga, nói về sự lên ngôi của pháo kéo. - Ban đầu, pháo kéo bị ghét hơn pháo tự hành. Lý do là vì pháo kéo dễ bị phản pháo hơn pháo tự hành nhiều, vì pháo tự hành có thể bắn và chạy nhanh sau đó, giảm rủi ro bị phản pháo. Pháo kéo thì quá trình di chuyển nó cần xe kéo nên dễ bị nguy cơ phản pháo. - Khi UAV nói chung và FPV nói riêng bay đầy trời, pháo tự hành là mục tiêu dễ bị diệt nhất, vì nó to lớn cồng kềnh khó giấu. Và khi bị UAV tự sát tấn công thì thiệt hại vô cùng tốn kém vì pháo tự hành rất đắt. Chưa nói đến chuyện kíp xạ thủ cũng dễ thiệt mạng vì rất khó thoát khỏi xe pháo tự hành, và chi phí đào tạo kíp xạ thủ của pháo tự hành cũng rất đắt. - Với pháo kéo thì nhỏ hơn rất nhiều, rất dễ chôn giấu và ngụy trang, khó bị UAV phát hiện và bị đánh. Nếu bị đánh thì xạ thủ của pháo kéo này có thể chạy nhanh vào hầm ẩn nấp ngay bên cạnh pháo kéo. Pháo kéo bị mất thì chi phí cũng rẻ.
Người phát ngôn Điện Kremlin nói rằng Tổng thống Trump sẽ đi vào lịch sử thế giới nếu kiểm soát đảo Greenland của Đan Mạch.
"Có những chuyên gia quốc tế tin rằng ông Donald Trump chắc chắn được ghi vào lịch sử nếu giải quyết được vấn đề sáp nhập đảo Greenland. Không chỉ là lịch sử nước Mỹ, mà còn là lịch sử thế giới", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói ngày 19/1.
Tuy nhiên, ông Peskov nhấn mạnh rằng bản thân đang nêu ra "sự thật và những đánh giá khó có thể phản bác", chứ không nhận xét động thái của Tổng thống Mỹ là đúng đắn hay sai lầm. "Ở đây, chúng ta không đánh giá tới yếu tố tốt hay xấu, hay liệu nó có tuân thủ các quy định của luật quốc tế hay không", người phát ngôn Điện Kremlin nói thêm.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tại Moskva, Nga, hồi tháng 6/2025. Ảnh:Reuters
Khi được hỏi về phát ngôn của ông Trump liên quan đến "mối đe dọa từ Nga", ông Peskov cho biết gần đây có "rất nhiều thông tin đáng lo ngại" nhưng Điện Kremlin sẽ không bình luận về những cáo buộc nhằm vào Nga liên quan tới Greenland.
Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2, rộng hơn Mexico và gấp hơn ba lần bang Texas của Mỹ.
Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.
Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây liên tục khẳng định phải kiểm soát Greenland, hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch, để ngỏ khả năng dùng vũ lực nhằm đạt mục tiêu này. Nhà Trắng cũng tuyên bố lực lượng châu Âu hiện diện ở Greenland không ảnh hưởng đến kế hoạch của Mỹ nhằm kiểm soát hòn đảo.
Tổng thống Trump hôm 17/1 đe dọa áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Mức thuế này có hiệu lực từ ngày 1/2 và sẽ tăng lên 25% vào đầu tháng 6. Ông tuyên bố biện pháp này sẽ duy trì đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua lại Greenland "một cách hoàn toàn và trọn vẹn".
TPO - Ukraine dự kiến sẽ hoàn tất một thỏa thuận khung về đảm bảo an ninh với Mỹ sau Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ), theo tờ Financial Times.
Financial Timesđưa tin, Đại sứ Ukraine tại Mỹ Olha Stefanishyna cho biết, Kiev và Washington dự kiến sẽ ký một văn kiện quan trọng về phục hồi kinh tế và thịnh vượng của Ukraine vào tuần này. Lễ ký kết dự kiến diễn ra tại Davos và liên quan đến thỏa thuận tái thiết trị giá 800 tỷ USD cho Ukraine.
Tờ báo lưu ý, việc đạt được thỏa thuận về các đảm bảo an ninh phức tạp hơn, song Ukraine hy vọng sẽ đạt được thỏa thuận về các điều khoản chung và ký kết thỏa thuận này ngay sau Hội nghị Davos.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Getty Images
Đầu tháng 1, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết văn kiện đảm bảo an ninh song phương giữa Mỹ và Ukraine gần như đã hoàn tất. Ông nhấn mạnh rằng bước tiếp theo là hoàn thiện thỏa thuận ở cấp cao nhất.
Ngày 13/1, ông Zelensky xác nhận Ukraine tiếp tục hợp tác với Mỹ về các đảm bảo an ninh và tái thiết, đồng thời lưu ý rằng việc ký kết có thể sớm diễn ra.
"Chúng tôi tiếp tục chuẩn bị các văn kiện liên quan đến đảm bảo an ninh và tái thiết với Mỹ. Chúng tôi đang nỗ lực để sớm ký kết và được Quốc hội Mỹ cũng như Quốc hội Ukraine phê chuẩn về mặt pháp lý", ông nói.
Ngoài ra, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết ông hy vọng sẽ nhận được một mốc thời gian cụ thể về các đảm bảo an ninh của Mỹ trong cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump.
Ukraine đang thảo luận về các đảm bảo trên bộ, trên không và trên biển với các đối tác của mình. Anh và Pháp đang xem xét việc gửi tới 15.000 quân đến Ukraine nếu đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Nga.
TheoFinancial Times,trong khuôn khổ Davos, các đồng minh G7 của Ukraine dự định gặp gỡ Tổng thống Trump để đảm bảo sự ủng hộ Mỹ đối với các cam kết an ninh. Theo các nguồn tin, sẽ không có binh sĩ nào được triển khai nếu không có sự chấp thuận của Mỹ.
Một hệ thống phòng không Patriot của Ukraine tại vùng Dnepropetrovsk bị tấn công bởi tên lửa Iskander được chỉ thị mục tiêu bằng UAV trinh sát. Cả nhà cả cửa có mấy mống Patriot mà Nga nay xơi 1 mớ, kia lại hóa vàng một đám, chả mấy mà U cà tuyệt chủng. Mẽo cũng đành bó tay, không thể sản xuất kịp mà bù cho cái lỗ đen.
1 bài phân tích của HongKong về vụ đánh thuế và tập trận liên quan đến Greenland, bây giờ media tiếng Hoa đang gọi châu Âu là Âu Châu Bệnh Phu, mang tính châm biếm châu Âu theo cách mà phương Tây từng châm biếm Trung Quốc là Đông Á Bệnh Phu, hiện tại khái niệm Đông Á Bệnh Phu đã và đang được chuyển sang Nhật Bản, đặc biệt sau khi có tin Trung Quốc sẽ dùng một loạt biện pháp để ngăn chặn Nhật Bản tiếp cận nhập khẩu những thứ quan trọng và đẩy dần Nhật Bản ra khỏi thị trường Trung Quốc, bóp chết khả năng sáng tạo có thể bứt phá của Nhật Bản sau sự kiện phát ngôn vừa rồi.
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent vào ngày 18/01 theo giờ Mỹ đã biện luận về việc tăng thuế đối với 8 quốc gia phản đối việc Trump sát nhập Greenland, Scott Bessent cho rằng vì châu Âu yếu ớt nên Mỹ buộc phải tiếp quản Greenland, đương nhiên ai cũng thấy đây là một hành động bá quyền trắng trợn, nhưng châu Âu không ai dám phản kháng thật sự.
Ngày 17/01, Trump trên trang mạng xã hội của mình tuyên bố từ 01/02 sẽ áp thêm 10% thuế nhập khẩu vào Mỹ đối với sản phẩm từ 8 nước gồm Đan Mạch, Na Uy, Thuỵ Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Cú trừng phạt bằng tăng thuế này tới 01/06 sẽ được tăng lên 25% cho tới khi các bên liên quan thoả hiệp với Mỹ về việc mua đứt toàn diện và triệt để đối với Greenland.
Kết quả của động thái này nhanh chóng khiến liên quân 8 nước nói trên có mặt tại Greenland với quân số chưa đủ 40 người, trong đó có 15 người Pháp, 15 người Đức, 2 người Na Uy, 1 người Hà Lan, 1 người Anh, 2 người Phần Lan. Nhóm quân trên đã nhanh chóng thực hiện cuộc diễn tập kiểu mỳ ăn liên và ngay trong ngày thứ hai, 15 người Đức đã lặng lẽ rời trận địa.
Đan Mạch, vừa là nước liên quan chính, nhưng cũng là nước hay ho nhất trong sự kiện này, thái độ rất kiên quyết, hành động cũng ngay lập tức, nhưng cũng chỉ phái 2 chiếc F35 bay đến Greenland, điều bất ngờ nhất là đối mặt với nguy cơ từ Mỹ, Đan Mạch trong cơn phẫn nộ đã chi 45 triệu USD đặt mua từ Mỹ 100 quả tên lửa Hellfire để trang bị cho 43 chiếc F35 và MQ-9 đã mua từ Mỹ trước đó, tăng cường cho khả năng chống Mỹ. Tuy là một hành động đầy huyền ảo, nhưng không thể phủ nhận rằng hiện thực vốn vô cùng tàn nhẫn.
Khi cuối cùng phát hiện ra không thể tiếp tục trở thành trò cười nữa, Tổng thống Pháp Macron đã lên tiếng đề nghị đưa ra gói chống lại uy hiếp từ Mỹ của EU, đây là thứ mà trước đây EU chưa bao giờ dùng đến, một khi công cụ này được sử dụng sẽ hạn chế hàng hoá Mỹ nhập khẩu vào thị trường EU, ngăn chặn ngân hàng Mỹ mua bán tại EU, đồng thời cũng có thể ra tay với các tập đoàn công nghệ hàng đầu của Mỹ, tóm lại đây sẽ là một uy hiếp đối với Mỹ. Bước tiếp theo của kế hoạch được cho biết là tạm ngừng thoả thuận mậu dịch giữa Mỹ và EU đã đạt được trong tháng 7 năm ngoái, đồng thời tuyên bố lên một danh sách mà tổng giá trị của nó lên tới 93 tỷ Euro, nếu Mỹ nâng thuế, EU sẽ có vốn để đáp trả. Biện pháp xem ra rất cứng, nhưng nội bộ EU đều rõ như ban ngày rằng ngần đó hành động nhưng quan trọng nhất là có thực hiện được hay không.
Quay lại câu nói của Bessent rằng châu Âu yếu ớt, nó như trong phân tích về "Chủ nghĩa đế quốc hiện đại của Mỹ được rèn luyện thành hình như thế nào" đã từng viết, nếu phương diện quân sự khiến kẻ khác hình thành trạng thái dựa dẫm hoàn toàn, trên phương diện tài chính lại nắm giữ tiền tệ thanh toán và công cụ chế tài, ở phương diện chuỗi cung ứng lại kiểm soát kỹ thuật then chốt và tiêu chuẩn thực hiện, về chế độ lại đang chủ đạo trong xây dựng quy tắc, ở góc độ truyền thông đang giữ vị trí kiểm soát dư luận và thông tin, đồng thời thu được lợi ích kếch xù từ những quan hệ bất đối xứng, đó chính là chủ nghĩa đế quốc trên góc độ hiện đại.
Chủ nghĩa đế quốc hiện đại đáng sợ ở chỗ, không phải vì nó sẽ chiếm đoạt mà nó có thể vừa đánh thuế vừa bán hàng, vừa đặt ra quy tắc vừa đưa ra trật tự, vừa hình thành sự lệ thuộc vừa khiến người ta không thể rời xa nó, như vậy, người ta sẽ bị nó chi phối. Nước Mỹ nhờ chính điều này trở thành đế quốc đương đại, còn châu ÂU hiện tại thì đang là thứ bị Mỹ chi phối. Nói một cách thô lỗ thì NATO như là cái chuồng lợn của Mỹ, các châu Âu được bảo vệ và nuôi nhốt trong cái chuồng lợn đó, khi nào muốn đem đi giết mổ thì Mỹ ra tay và châu Âu hoàn toàn không có sức chống cự.
Kỳ thực ngay cả khi Mỹ và châu Âu xảy ra chiến tranh thương mại, châu Âu cũng thua một cách triệt để, như Trump uy hiếp đánh thuế 30%, sau đó đàm phán được 15%, nhìn trên danh nghĩa thì EU thua một nửa nhưng vẫn bị đánh thêm 15% thuế. Trên thực tế, EU còn đồng ý đầu tư vào Mỹ 600 tỷ USD, mua năng lượng từ Mỹ với tổng trị giá 750 tỷ USD, như thế có nghĩa là EU đã bỏ vào Mỹ 1350 tỷ USD. Ngoài ví dụ này hãy còn những ví dụ khác mà Trump bằng nhiều cách đã nhanh nhạy nắm lấy điểm yếu của EU khiến EU không có khả năng chống đỡ, chỉ xoay vòng đàm phán một hồi rồi lại ngoan ngoãn ngồi vào chỗ mà Mỹ đã chỉ, nên Mỹ có thể hết lần này đến lần khác ra tay với EU.
Mặt khác, khi phân tích về quan hệ này, ta không được phép quên mất nguyên tắc cuộc chơi mà Trump yêu thích nhất, đó là tấn công đoạt mạng khi đối phương đang hấp hối trong cơn bạo bệnh, Venezuela và Iran hiện là các ví dụ còn tươi nguyên vết máu. Vì thế trạng thái bệnh tật hiện nay của kinh tế châu Âu như ngành công nghiệp chế tạo truyền thống của châu Âu mà Đức là biểu trưng đang rơi vào cơn quẫn bách, đa số các quốc gia có nợ công cao ngút và áp lực tài chính kinh người, sức tăng trưởng thấp kéo dài nhiều năm và nên kinh tế đang đối mặt với những thách thức mang tính kết cấu. Căn bệnh đó đã khiến tăng trưởng kinh tế tổng thể của châu Âu giảm xuống, hạn chế không gian xây dựng chính sách, đặc biệt là dưới thay đổi của khủng hoảng năng lượng và biến động địa chính trị, thách thức đối với châu Âu càng khủng khiếp. Cuối cùng, khái niệm "con bệnh châu Âu" đã xuất hiện trên báo chí từ lúc nào không hay.
Nếu nhìn lại 1 năm vừa qua, ngoại trừ Nga và Trung Quốc, dường như Mỹ có thể tuỳ ý uy hiếp bất cứ nước nào. Qua những lần uy hiếp đó có thể thấy tư duy của Mỹ rất rõ ràng, kẻ nào có tiền thì doạ kẻ đó, gần như toàn bộ những kẻ bị doạ đều không dám kháng cự, từ Trung Đông, Nhật Hàn đến EU, không có ai thoát khỏi hành động trấn lột của Mỹ.
Có lẽ EU cũng nên suy ngẫm chắt lọc bài học từ kẻ khác, ví dụ như có thể xem xét học tập từ chủ nghĩa Mark Lenin, từ tư tưởng của Mao Trạch Đông, vì rốt cục nếu cứ tiếp tục lùi bước nhượng bộ từng tý một thì kết cục cuối cùng vẫn không thoát khỏi là uy hiếp sát nách và khắp quanh người, như người Trung Quốc ví von: "chịu một cú đấm để tránh trăm cú đấm" sớm muộn cũng phải đối diện với kết cục "một cú đấm cũng không dám chống thì trăm cú đấm sẽ xếp hàng tìm đến". Cái khốn quẫn của châu Âu đều do chính họ tạo thành, dưới góc nhìn của Trung Quốc nó là chuyện về các nước chiến quốc ứng xử với Tần trong thời Chiến quốc "hôm nay cắt năm thành, ngày mai cắt mười thành để đổi một đêm yên giấc, nhưng khi tỉnh dậy, xung quanh lính Tần đã vây chặt", hay "lấy đất để xoa dịu Tần, khác gì ôm rơm cứu lửa, rơm thì không đủ mà lửa thì không ngừng".
Trong cuộc đấu này với Mỹ, EU thể hiện còn không được bằng Ấn Độ, thậm chí còn không cả bằng với Canada. Nếu nghĩ đến 1 câu của một nhà triết học châu Âu là Georg Wilhelm Friedrich Hegel, cha đẻ của chủ nghĩa cực quyền hiện đại: bài học duy nhất mà con người học được từ lịch sử là không học được bài học gì từ lịch sử. Giai đoạn đầu của Thế chiến thứ 2, các nước Tây Âu đã hèn nhát thoả hiệp và nhượng bộ, điều đó đã tạo ra sự điên cuồng của Hittle. Châu Âu ngày này, hoặc là bùng nổ kháng cự, hoặc là im lìm bị cắt thịt cho đến chết. Nhưng lần này, châu Âu khả năng sẽ vẫn lựa chọn tiếp tục quỳ, vì thực tế châu Âu rời rạc và yếu hèn.
Một hệ thống phòng không Patriot của Ukraine tại vùng Dnepropetrovsk bị tấn công bởi tên lửa Iskander được chỉ thị mục tiêu bằng UAV trinh sát. Cả nhà cả cửa có mấy mống Patriot mà Nga nay xơi 1 mớ, kia lại hóa vàng một đám, chả mấy mà U cà tuyệt chủng. Mẽo cũng đành bó tay, không thể sản xuất kịp mà bù cho cái lỗ đen.
Vụ này chỉ đánh được radar thôi.
Vâng cụ, xử được cái radar thì toàn bộ hệ thống Patriot cũng vứt đi. Chờ đến mùa quýt U cà mới được phương Tây bổ sung cho cái mới thay thế.
Netanyahu nói với Trump rằng 700 tên lửa trả đũa của Iran nhắm vào Israel là xứng đáng cho chiến dịch thay đổi chế độ -- truyền thông Israel
Lầu Năm Góc hiện đang chọn các điểm gây áp lực lên Iran để tiến hành đảo chính.
Xem lại video hồi tháng 6 năm ngoài mới thấy, lưới lửa phòng không trứ danh của Israel bị tên lửa đạn đạo Iran hạ nhục. Nếu xảy ra một trận nữa thì ôi thôi!
Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch đề nghị NATO triển khai nhiệm vụ trinh sát ở Greenland, giữa lúc Mỹ tăng áp lực nhằm kiểm soát hòn đảo.
"Chúng tôi đã đề xuất NATO triển khai các hoạt động trinh sát tại Greenland. Tổng thư ký Mark Rutte đã ghi nhận, tôi nghĩ giờ đây chúng ta có thể hy vọng xác định một khuôn khổ để biến đề xuất này thành hiện thực", Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen cho biết hôm 19/1.
Tổng thư ký Rutte xác nhận đã cùng Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch và quan chức đối ngoại hàng đầu của Greenland thảo luận về "tầm quan trọng của Bắc Cực, bao gồm cả Greenland, đối với an ninh chung của chúng ta". "Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác với tư cách đồng minh về những vấn đề quan trọng này", ông cho hay.
Binh sĩ Đan Mạch tới thủ phủ Nuuk của Greenland ngày 18/1. Ảnh:AFP
Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pal Jonson cho rằng chiến dịch của NATO "có thể là hướng đi phù hợp", trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định cần làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn "mối đe dọa từ Trung Quốc và Nga" đối với Greenland.
"Chúng tôi đang xem xét cách thức mang tính xây dựng nhất để đóng góp cho nỗ lực tăng cường hiện diện của liên minh tại khu vực Bắc Cực", ông Jonson nói sau cuộc họp của các bộ trưởng Bắc Âu tại trụ sở NATO ở Bỉ.
Tổng thống Trump đang đặt NATO trước phép thử nghiêm trọng khi đe dọa sẽ giành quyền kiểm soát Greenland "bằng cách này hay cách khác".
Các quốc gia châu Âu đang đồng lòng đối phó nỗ lực của Washington đối với hòn đảo chiến lược này. Lãnh đạo Đức và Pháp cuối tuần qua lên án ông Trump vì lời đe dọa áp thuế đối với những nước ủng hộ Đan Mạch trong vấn đề Greenland, mô tả đó là hành vi "tống tiền".
Phát biểu trong chuyến thăm Na Uy hôm 18/1, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen nói rằng "trật tự địa chính trị toàn cầu và tương lai của NATO đang đối mặt tình thế rủi ro" trước những đe dọa của ông Trump. Tổng thư ký NATO cùng ngày thông báo đã trao đổi với Tổng thống Trump về tình hình an ninh ở Greenland và Bắc Cực.
Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan tuần trước triển khai quân đến Greenland trong khuôn khổ cuộc diễn tập "Arctic Endurance". Các nước sau đó ra tuyên bố chung nhấn mạnh cuộc diễn tập được lên kế hoạch từ trước và không gây ra mối đe dọa cho bất kỳ ai.
Trong khi đó, Nhà Trắng tuyên bố lực lượng châu Âu tại Greenland không thể ngăn Mỹ thực hiện kế hoạch kiểm soát vùng lãnh thổ.
