Hơn 40 tài sản năng lượng tại 9 quốc gia Trung Đông đã bị thiệt hại "nghiêm trọng hoặc cực kỳ nghiêm trọng" do chiến tranh, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol nói với Bloomberg ( https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-23/over-40-middle-east-energy-assets-severely-damaged-iea-says).
Điều này có thể kéo dài sự gián đoạn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu ngay cả sau khi xung đột kết thúc. Theo Birol, do thiệt hại, các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và đường ống dẫn dầu sẽ cần thời gian để hoạt động trở lại, tác giả lưu ý.
Hơn ba tuần xung đột ở Trung Đông đã làm đảo lộn toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng, gần như đóng cửa eo biển Hormuz quan trọng và gây ra sự tăng mạnh giá dầu, khí đốt tự nhiên và nhiên liệu.
“Thương mại đã bị gián đoạn không chỉ trong lĩnh vực dầu khí, mà còn ở một số huyết mạch quan trọng của nền kinh tế toàn cầu—như hóa dầu, phân bón, lưu huỳnh và heli. Tất cả những điều này đều bị gián đoạn, và điều này sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế toàn cầu,” ông nói.
Theo ông Birol, châu Á đang ở tuyến đầu của cuộc khủng hoảng này do sự phụ thuộc nặng nề vào dầu mỏ từ khu vực. Bình luận về quyết định của Trung Quốc về việc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, ông lưu ý rằng toàn thế giới cần phải hợp tác để giải quyết cuộc khủng hoảng năng lượng.
“Mỗi quốc gia trước hết đều xem xét lợi ích trong nước của mình, nhưng trong tình huống này, việc áp đặt các hạn chế xuất khẩu nghiêm ngặt mà không có lý do chính đáng có thể không mang lại phản hồi tích cực từ cộng đồng quốc tế,” ông nói.
Đầu tháng 3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã công bố việc giải phóng kỷ lục 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ dầu khẩn cấp để giảm thiểu cú sốc nguồn cung và kiềm chế sự tăng vọt giá cả do chiến tranh ở Trung Đông gây ra. Tuần trước, một tổ chức có trụ sở tại Paris đã đề xuất các biện pháp giúp các nước nhập khẩu năng lượng giảm nhu cầu.
Theo ông Birol, nếu cần thiết, lượng dự trữ bổ sung có thể được giải phóng nếu chiến tranh với Iran tiếp tục gây gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu trong những ngày và tuần tới. Tuy nhiên, với việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz gần như bị đình trệ, giải pháp thực sự duy nhất cho vấn đề nguồn cung nhiên liệu là khôi phục hoạt động của tuyến đường thương mại quan trọng này, ông nói.
Theo nhà báo Salem bin Hamad al-Jahour (Oman) đưa tin trên đài BBC Arabic, Tổng thống Hoa Kỳ D. Trump đang đòi 6 quốc gia quân chủ vùng Vịnh (Ả Rập Xê-Út, UAE, Qatar, Kuwait, Oman và Bahrain) phải trả cho ông ta 5.000 tỷ đô-la để tiếp tục cuộc chiến chống lại Iran, hoặc 2.500 tỷ đô-la để chấm dứt chiến tranh và bồi thường cho thiệt hại mà Hoa Kỳ phải chịu trong thời gian vừa qua.
Trong bài phát biểu của mình, Trump đã đưa ra sáng kiến: “Hoa Kỳ không có ý định đóng vai trò là người bảo lãnh miễn phí cho an ninh của các chế độ quân chủ mà không nhận được bất kỳ khoản bồi thường nào. Họ phải trả tiền cho an ninh của mình. Nếu họ muốn chúng ta giải quyết vấn đề Iran một lần và mãi mãi, thì đó là 5.000 tỷ đô-la. Nếu họ muốn duy trì hiện trạng, hãy để họ trả 2.500 tỷ đô-la”.
Có vẻ như các nước vùng Vịnh khá sợ hãi và im lặng về mặt chính thức, nên họ đã quyết định rò rỉ thông tin qua truyền thông. Cần lưu ý rằng tổng GDP của 6 quốc gia vùng Vịnh trong năm 2025 chỉ đạt 2.200 tỷ đô-la. Đây có thể được coi là một nỗ lực nhằm thiết lập chế độ nô dịch về kinh tế đối với các nước vùng Vịnh.
Các quốc gia vùng Vịnh, sau khi tự nguyện chọn cách phụ thuộc vào Washington, nhận ra mình vướng vào chuyện gì, nhưng đã quá muộn. Chẳng bao lâu nữa, Israel cũng sẽ hiểu. Họ từng là “tàu sân bay không thể đánh chìm” của Hoa Kỳ ở Trung Đông, nhưng rồi Israel nhỏ bé sẽ bị bỏ lại một mình đối mặt với tất cả khi Hoa Kỳ rút lui và nói rằng: “Chúng tôi đã thắng, giờ các bạn hãy tự giải quyết việc của mình”.
Nếu nhìn từ góc độ cắt tiết thì con cừu to béo nhất là Trung Đông, chỉ cần đạt được thoả thuận 5000 tỷ, đa số khủng hoảng của Mỹ đều được giải quyết.
Mèo đúng thì trum vại xứng đáng được tạc tượng, thế giới lại phụ thuộc đồng đô dài
Em nghĩ là các nước Trung Đông cũng khó từ chối, vì căn cứ Mỹ còn đầy trên đất họ, nếu Mỹ không đi và cứ leo thang bắn phá hạ tầng dân sinh của Iran thì Iran bắn phá vào hạ tầng dân sinh là chuyện sớm muộn, lúc đấy nền kinh tế của Trung Đông sẽ đi táo tỏng rất nhanh. Như thế thì Trung Đông sẽ trở thành con nợ trong tương lai của Mỹ, chỉ cần dây vẫn trói vào cổ nguồn dầu khí của cả Thế giới thì Mỹ vẫn có thể hạ cánh mềm được. Nói chung chế độ thực dân kiểu mới nó vẫn ghê gớm ở chỗ nham hiểm và lắm chiêu trò, không phải ai cũng né tránh được, nhìn lại thì thấy là vụ Nga đánh Ukraine hồi 2022, các nước Trung Đông thấy Thuỵ Sỹ phong toả tài sản Nga thì tá hoả, nhưng chưa kịp chạy thì Mỹ nó xiết luôn cái còng vào cổ, giờ thì game khó hơn trước nhiều.