Tin đồn là Mỹ chuẩn bị phát động chiến dịch vũ trang tấn công vào Cu Ba. Bộ Tư lệnh phía Nam đang tích cực chuẩn bị cho chiến dịch này.
Điều này cho thấy khu vực chiến trường Trung Đông Iran sẽ có dấu hiệu giảm nhiệt trong một thời gian. Trường hợp chiến dịch ở Cu Ba thành công, Mỹ có thể sẽ để chiến trường Iran tạm thời cứ tiếp tục như vậy, dùng thời gian để đòn đánh kinh tế tài chính tác động triệt để đối với Iran. Nếu Cu Ba đứng vững, có lẽ nước Mỹ sẽ đối mặt với nội chiến thật.
Một cuộc nổi dậy chống Mỹ sẽ nổ ra ở Mỹ Latinh nếu Mỹ không xem xét lại chính sách của mình trong khu vực.
Đây là tuyên bố của Tổng thống Colombia Gustavo Petro tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ Latinh ở Barcelona.
Các nhà lãnh đạo của Tây Ban Nha, Brazil và Mexico cũng có mặt tại cuộc họp.
Theo ông, vụ tấn công Caracas và vụ bắt cóc Maduro nhằm mục đích đe dọa các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh khác. Nhưng theo Petro, điều này có thể phản tác dụng.
"Đây là một hệ thống tương tự như hệ thống mà nhà vua Tây Ban Nha đã có cách đây vài thế kỷ. Và phản ứng của Mỹ Latinh là gì? Nổi dậy. Đây chính xác là những gì sẽ xảy ra nếu chính phủ Mỹ không xem xét lại mối quan hệ của mình với Mỹ Latinh," Petro tuyên bố.
Bài này viết đều đúng, trừ 1 chi tiết có lẽ hơi nhầm. Chính xác là các nhà máy lọc dầu ở châu Âu đã cấu hình lại để chuyển từ lọc dầu Urals chua/vừa nhập từ Nga qua đường ống Druzhba sang dầu chua/vừa của Trung Đông (ví dụ dầu Arab Light, Basrah Medium là chua vừa - medium sour và Murban là chua nhẹ - light sour), chứ không phải dầu ngọt/nhẹ của Nga
Tháng 4/2026 Cuba vừa hoàn thành nâng cấp nhà máy lọc dầu Hermanos Diaz tại Santiago de Cuba để có thể lọc được loại dầu thô cực nặng và chua khai thác trong nước. Trước đây nhà máy lọc dầu Hermanos Diaz được xây dựng để lọc dầu loại từ nhẹ và vừa nhập từ Venezuela & dầu trộn giữa hai loại, vì thế Cuba chỉ lọc được từ 10 - 20% dầu thô trong nước, phần còn lại đốt trực tiếp trong nhà máy điện rất phí phạm, làm máy móc xuống cấp nhanh và ô nhiễm. Về lý thuyết, 1 nhà máy lọc dầu có thể lọc bất kỳ loại dầu nào nếu nó được lắp đặt các thiết bị cần thiết. Thường khi xây dựng người ta cấu hình sẵn cho nhà máy lọc 1 loại dầu nhất định để đạt hiệu quả kinh tế tối đa, tuy nhiên khi có vấn đề về nguồn cung thì việc cấu hình lại nhà máy để chuyển dầu là điều hoàn toàn khả thi, dù bị cấm vận thì khó khăn hơn. Ví dụ về việc chuyển đổi lớn nhất trong những năm vừa qua là rất nhiều các nhà máy lọc dầu ở châu Âu đã cấu hình lại để chuyển từ lọc dầu ngọt nhẹ nhập từ Nga qua đường ống Druzhba sang dầu chua/vừa của Trung Đông. Ảnh mình chụp các giếng khai thác dầu đang hoạt động gần thị trấn El Fraile, Cuba.
1 chi tiết có thể khiến các bạn khó hiểu là về phẩm cấp dầu của Venezuela: - Trước 1990, Venezuela sản xuất 78% dầu nhẹ & trung, 22% dầu nặng & cực nặng. - HIện tại Venezuela sản xuất 28% dầu nhẹ & trung (Mesa, Santa Barbara), 72% dầu nặng & cực nặng (Orinoco). Do tỉ lệ vậy nên nhiều người hiểu lầm là tất cả dầu Venezuela là dầu nặng.
BÀI 1: KẺ PHẢN BỘI DELCY RODRÍGUEZ VÀ THẢM KỊCH ĐỚN ĐAU CỦA VENEZUELA Giữa lúc dư luận quốc tế còn xôn xao sau vụ nổ súng tại tiệc Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, kẻ đang ngồi trên chiếc ghế Quyền Tổng thống Venezuela bằng sự bảo hộ của ngoại bang, bà Delcy Rodríguez, đã vội vã ẳng lên những tiếng kêu đạo đức giả. Giống như những "con chó săn trung thành" khác, sẽ vẫy đuôi và gầm gừ khi chủ của nó bị tấn công. Bà Delcy cũng phẫn nộ và đau đớn, "mạnh mẽ lên án bạo lực" để bảo vệ chủ nhân Donald Trump tại Washington. (Ảnh để dưới phần cmt). Thế nhưng, bà quyền Tổng thống Venezuela ấy lại hèn hạ im lặng trước nỗi đau của chính đồng bào mình khi chủ quyền quốc gia bị chà đạp, khi tổng thống Maduro bị bọn đế cuốc gán tội danh "buôn mai thúy". Đây không còn là ngoại giao; đây là sự phản bội tận cùng đối với cựu Tổng thống Nicolás Maduro và toàn thể nhân dân Venezuela.
1. Nhát dao chí mạng "đâm sau lưng đồng chí" từ người được tin tưởng nhất. Người Việt Nam ta có câu: Tiên trách kỷ hậu trách nhân, thiết nghĩ ông N.Maduro phải là người đáng trách nhất với thảm kịch của chính ông và đất nước Venezuela. Đúng là ở đời chẳng biết được chữ ngờ. Trong suốt những năm tháng cầm quyền đầy sóng gió, Nicolás Maduro đã dành cho Delcy Rodríguez một sự tử tế và tin tưởng tuyệt đối, xem bà không chỉ là một cấp dưới trung thành mà còn là một người đồng chí cận kề nhất. Ông đã không ngần ngại trao cho bà những trọng trách tối cao, từ Bộ trưởng Ngoại giao đến Phó Tổng thống điều hành, tạo mọi điều kiện để bà tỏa sáng trên chính trường quốc tế và nắm giữ huyết mạch kinh tế đất nước. Sự tin tưởng của Maduro còn thể hiện rõ nhất qua việc ông luôn để Delcy xuất hiện cạnh bên trong những thời điểm ngặt nghèo nhất, giao phó cho bà quyền sinh quyền sát trong bộ máy chính quyền với niềm tin sắt đá rằng bà sẽ là lá chắn vững chắc bảo vệ cuộc cách mạng Chavismo. Đối với Maduro, Delcy không chỉ là một cộng sự, mà là người mà ông đã dốc lòng bồi đắp và đặt trọn vận mệnh chính trị của mình vào tay bà. Thế nhưng, khi đặc nhiệm Mỹ thực hiện cuộc đột kích ngay tại thủ đô Caracas vào ngày 3/1/2026, bắt cóc vợ chồng Maduro, một hành động chà đạp thô bạo lên hiến pháp và lòng tự trọng dân tộc, thì Delcy Rodríguez đã lộ nguyên hình là một kẻ phản bội đáng khinh. Vừa mới nhậm chức Quyền Tổng thống, Delcy hô hào sẽ chiến đấu tới cùng để bảo vệ di sản của N.Maduro. Thế nhưng, khi đã thanh lọc hết những người trung thành với Maduro, bà ta đã chọn cách đạp lên đồng đội để nắm lấy quyền lực. Cụ thể, dưới sự điều khiển của Washington, bà ta đã thực hiện một cuộc thanh trừng tàn khốc, quét sạch 90% quan chức trung thành với lý tưởng độc lập để dọn đường cho cuộc thanh lý đại hạ giá quốc gia. Sự cạn tình của "Nữ hoàng thép" lên đến đỉnh điểm khi bà ta thẳng thừng từ chối chi trả chi phí luật sư cho ông Maduro trong vụ án bị Mỹ cáo buộc buôn mai thúy. Lấy cái cớ nực cười là hành động này "vi hiến", Delcy đã bỏ mặc người từng tin cậy mình nhất trong vòng vây pháp lý của kẻ thù. Đây không phải là thượng tôn pháp luật, mà là phát súng ân huệ bắn vào lưng người tiền nhiệm để chứng minh sự phục tùng tuyệt đối với Nhà Trắng.
2. "Bán máu" quốc gia để đổi lấy sự công nhận của kẻ thù. Sự phản bội của Delcy không dừng lại ở cá nhân, mà là sự phản bội với vận mệnh dân tộc. Bà ta lấy lý do rằng để Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt vào tháng 4/2026, Delcy đã ký lệnh bán quyền khai thác các mỏ vàng và dầu khí, huyết mạch sống còn của Venezuela cho các tập đoàn đế quốc. - Dâng nộp tài nguyên: Ký thỏa thuận bán tới 1.000kg vàng trực tiếp sang thị trường Mỹ. - Mở cửa dầu mỏ: Trao quyền cho các tập đoàn như Chevron toàn quyền tiếp cận và kiểm soát các siêu mỏ dầu lớn nhất hành tinh. - Dòng tiền chảy ngược: Trong khi nhân dân vẫn khốn khó, 90% dòng tiền từ nguồn lợi tài nguyên này giờ đây bị Mỹ kiểm soát "vô thời hạn" dưới danh nghĩa "quản trị vì lợi ích người dân".
Và giờ đây, bi kịch của Venezuela đã lên tới đỉnh điểm, nơi đồng nội tệ Bolivar gần như mất đi hoàn toàn giá trị sử dụng. Mức lương tối thiểu hiện đóng băng ở mức 130 bolívar, tương đương chỉ khoảng 0,27 - 0,30 USD mỗi tháng. Điều này đồng nghĩa với việc người dân phải làm việc ròng rã suốt một quý chỉ để có được số tiền lẻ chưa tới 1 đô la Mỹ. Những người về hưu, vốn phụ thuộc hoàn toàn vào lương hưu nhà nước, đang rơi vào cảnh tuyệt vọng cùng cực. Họ thường xuyên phải đứng trước lựa chọn nghiệt ngã giữa việc "ăn một bữa cơm" hay "trả tiền vé xe buýt". Trong khi một nhóm nhỏ làm chó săn có thể tận hưởng cuộc sống xa hoa tại các cửa hàng xe hơi hạng sang hay các khu mua sắm cao cấp, thì 88% dân số sống trong nghèo đói và hơn một nửa lâm vào cảnh nghèo đói cùng cực, không có đủ thu nhập để mua thực phẩm cơ bản. Và giờ, sự lố bịch của Delcy Rodríguez đã lên tới đỉnh điểm. Tuyên bố hòa bình và sự khóc thương của bà ta dành cho Trump và Melania là một sự mỉa mai cay đắng. Bà ta xót thương cho một vết xước của chính trị gia Mỹ, nhưng lại nhắm mắt trước nỗi nhục quốc thể khi biến Venezuela từ một pháo đài tự trọng thành một "thuộc địa kiểu mới". Ngồi trên chiếc ghế được dựng lên sau một cuộc đột kích quân sự bất hợp pháp, Delcy Rodríguez đã hiện nguyên hình là một "Venezuela gian" hiện đại, kẻ đã dâng nộp vàng bạc, dầu mỏ và cả lòng tự tôn của tổ tiên cho ngoại bang để đổi lấy chút quyền lực của chó săn đầy nhục nhã.
BÀI 2: VENEZUELA: KỊCH BẢN "BÁN NƯỚC" TINH VI DƯỚI CHIÊU BÀI HỢP TÁC Ngày 30/04/2026, để xoa dịu làn sóng phẫn nộ đang sục sôi của nhân dân, Quyền Tổng thống Delcy Rodríguez tung ra một "khúc xương" hòng đánh lạc hướng dư luận: ký quyết định tăng lương cơ bản thêm 26,5%. Nhưng hỡi ôi, ngay ngày hôm sau, đúng ngày Quốc tế Lao động 01/05/2026, bộ mặt thật của Delcy đã lộ diện tại Cung điện Miraflores. Một bản ghi nhớ với các tập đoàn Mỹ như Overseas Oil Company và Crossover Energy Holding đã được ký kết, chính thức đặt bút xác nhận một chương mới của sự quỳ lụy và bán rẻ chủ quyền tài nguyên quốc gia! Cái gọi là "hợp tác" thực chất là một chuỗi những xiềng xích bất bình đẳng, đẩy Venezuela vào vị thế của một kẻ đi ăn xin trên chính nguồn tài nguyên vàng đen của mình.
1. Chủ quyền bị bóp nghẹt bởi sự "ban phát" Thật nực cười khi một quốc gia có trữ lượng dầu mỏ hàng đầu thế giới lại không có quyền tự quyết. Giờ đây, mọi hoạt động khai thác, mua bán đều phải nằm chờ cái gật đầu từ Bộ Tài chính Mỹ (OFAC). Đây không phải hợp tác, đây là sự áp đặt nhục nhã. Quyền tự chủ quốc gia đã bị bà Delcy đem đi cầm cố cho Washington để đổi lấy những tấm "giấy phép" đầy tính ban ơn.
2. Sự bành trướng của Chevron - Cái bẫy lệ thuộc như nô lệ. Khi Bộ trưởng Năng lượng Mỹ hiên ngang ấn định thời hạn cho Chevron hoạt động, đó là lúc Venezuela mất quyền kiểm soát ngay tại sân nhà. Không còn là quan hệ chủ - thầu, các tập đoàn Mỹ giờ đây nắm quyền sinh quyền sát từ kỹ thuật đến dòng tiền. Venezuela đang bị biến thành một "trạm xăng không công", nơi công nghệ và vận hành hoàn toàn lệ thuộc vào ngoại bang. "Không có Mỹ thì đất nước chúng tôi chết" - đó chính là cái thế yếu hèn, cái tuyên ngôn nô lệ mà chính quyền Venezuela hiện tại đã tự đẩy đất nước vào vực sâu muôn trượng.
3. Doanh thu ảo và những khoản nợ không đáy Đau đớn thay, dầu vẫn chảy, doanh số vẫn có, nhưng túi tiền của người dân vẫn rỗng tuếch! Dưới các điều khoản "bán nước" tinh vi, tiền bán dầu không chảy về ngân sách để cứu đói cho dân mà bị giữ lại 90% để khấu trừ nợ cho các tập đoàn Mỹ. Đây là một vòng xoáy nô lệ kinh tế: làm việc cật lực để trả những món nợ cũ, trong khi khủng hoảng nhân đạo vẫn bóp nghẹt từng gia đình Venezuela.
4. Cuộc mặc cả bất đối xứng: Cây gậy và Củ cà rốt. Cuộc đối thoại năng lượng thực chất là một vở kịch mà Mỹ nắm toàn bộ kịch bản. Họ cần dầu để bình ổn giá toàn cầu, còn bà Delcy cần sự tồn tại của chế độ mà bà ta và lũ tay sai nắm quyền. Trong canh bạc này, Mỹ dùng "cây gậy" trừng phạt để răn đe và "củ cà rốt" giấy phép để dụ dỗ, ép Venezuela phải thỏa hiệp mọi giá trị chính trị để đổi lấy những lợi ích kinh tế nhỏ giọt, rẻ mạt. Nghe cho kỹ này. Với nội dung các điều khoản đã ký, thì "đối tác tin cậy" Mỹ có thể lật kèo bất cứ lúc nào, còn Venezuela thì đã lún sâu vào bùn lầy của sự bị động. Mọi chính sách nội bộ giờ đây phải uốn mình để làm hài lòng quan thầy nước ngoài. Đau đớn thay, Venezuela đang bị biến thành một "người chủ không có chìa khóa nhà". Việc ký kết với các tập đoàn Mỹ không phải là cứu cánh, mà là hành vi phản bội chủ quyền kinh tế. Bà Delcy Rodríguez đã chọn cách "bán nước" để mua lấy sự tồn tại nhất thời cho bộ máy, mặc kệ danh dự quốc gia và tương lai của dân tộc bị chà đạp! Không có gì quý hơn Độc lập - Tự do. Đừng để những con số tăng lương ảo che mắt trước thực tế giang sơn đang bị đem đi đấu giá! Hãy nhìn xem "nữ đồng chí" mà ông hết mực tin tưởng đã làm gì kìa, N.Maduro. Bi kịch cho dân tộc Venezuela và chế độ Bolivar rồi. Và lỗi này, ông cũng có một phần trách nhiệm đấy!
Tổng thống Cuba cảnh báo về mối đe dọa ngày càng tăng từ cuộc xâm lược của Mỹ đối với hòn đảo này.
Tổng thống Díaz-Canel tuyên bố rằng Mỹ đang đe dọa Cuba về mặt quân sự và kêu gọi cộng đồng quốc tế gây áp lực lên người Mỹ.
"Không một kẻ xâm lược nào, dù mạnh đến đâu, sẽ tìm thấy ai đó đầu hàng ở Cuba. Chúng sẽ phải đối mặt với một dân tộc quyết tâm bảo vệ chủ quyền và độc lập của mình trên từng tấc đất lãnh thổ quốc gia," ông Díaz-Canel tuyên bố.
Tổng thống Cuba cảnh báo về mối đe dọa ngày càng tăng từ cuộc xâm lược của Mỹ đối với hòn đảo này.
Tổng thống Díaz-Canel tuyên bố rằng Mỹ đang đe dọa Cuba về mặt quân sự và kêu gọi cộng đồng quốc tế gây áp lực lên người Mỹ.
"Không một kẻ xâm lược nào, dù mạnh đến đâu, sẽ tìm thấy ai đó đầu hàng ở Cuba. Chúng sẽ phải đối mặt với một dân tộc quyết tâm bảo vệ chủ quyền và độc lập của mình trên từng tấc đất lãnh thổ quốc gia," ông Díaz-Canel tuyên bố.
Em tưởng CB hàng rồi. Dạo trước khi có tin CB đàm phán với Mẽo, các cháu hoan hỉ lắm mờ
Mỹ thực hiện diễn tập hành quân tại Venezuela hôm 23/05, chính phủ Venezuela hôm 22/05 phát đi thông báo đồng ý cho phép quân nhân Mỹ diễn tập 1 lần hoàn động "diễn tập rút lui" nhằm "ứng phó cho các hình hình tai nạn và khủng hoảng về y tế". Tuy danh nghĩa là vậy, nhưng sự hiện diện của quân Mỹ tại Caracas cho thấy chính quyền của Tổng thống Delcy Rodríguez đã thoả hiệp với Mỹ, cũng không loại trừ Mỹ và Nga, Trung Quốc đã thoả thuận được với nhau về Venezuela, trong tình huống xấu nhất, Venezuela có thể rơi vào trạng thái bù nhìn và bị cùng lúc 3 bên là Mỹ, Nga, Trung chi phối.
Nói tóm lại Venezuela tạo được bất ngờ, nhưng nó là chấm dứt sự kiên cường đáp ứng mong mỏi của người dân sau hơn 20 năm, 20 năm là 1 thế hệ người dân, thay đổi nhanh quá.
Tên lửa New Glenn của Blue Origin phát nổ trong thử nghiệm tại Florida sáng nay, khiến nhà cửa rung lắc và bầu trời nhuộm màu cam.
TheoGuardian, ngọn lửa khổng lồ bao trùm và phá hủy bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, chỉ vài giây sau khi thử nghiệm bắt đầu lúc 21h ngày 28/5 (9h ngày 29/5 theo giờ Hà Nội). Sự việc khiến bầu trời đêm biến thành màu cam sáng, thậm chí có thể quan sát từ Fort Pierce, cách khu vực phóng 185 km về phía nam.NBC Newscho biết, các ngôi nhà ở mũi Canaveral và bãi biển Cocoa gần đó cũng rung lắc, khiến nhiều người lên mạng xã hội để tìm hiểu xem chuyện gì xảy ra.
"Chúng tôi gặp sự cố bất thường trong lúc thử nghiệm khai hỏa hôm nay. Toàn bộ nhân sự đều đã được kiểm tra. Chúng tôi sẽ cập nhật khi có thêm thông tin", Blue Origin thông báo trên X.
Tỷ phú Jeff Bezos, nhà sáng lập Blue Origin, cho biết toàn bộ nhân viên đều được xác nhận an toàn. Ông viết trên X: "Còn quá sớm để biết nguyên nhân gốc rễ, nhưng chúng tôi đang nỗ lực điều tra. Một ngày rất khó khăn, nhưng chúng tôi sẽ xây dựng lại bất cứ thứ gì cần thiết và bay trở lại".
Elon Musk, CEO của SpaceX - đối thủ cạnh tranh với Blue Origin trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, bình luận bên dưới video về vụ nổ: "Thật không may. Tên lửa rất khó chế tạo".
Phương tiện phát nổ hôm nay đang chuẩn bị cho nhiệm vụ thứ tư của dòng tên lửa New Glenn, dự kiến diễn ra ngày 4/6. Vụ phóng nhằm đưa 48 vệ tinh Internet Amazon Leo lên quỹ đạo, cạnh tranh với mạng lưới Starlink của SpaceX. Tên lửa không chứa vệ tinh khi thử nghiệm khai hỏa.
TheoCBS News, hiện chưa rõ mức độ hư hại của bệ phóng, thiết bị mặt đất, cũng như thời gian sửa chữa. Tổ hợp phóng không gian 36, nơi xảy ra vụ nổ, là bệ phóng duy nhất được trang bị để phóng tên lửa New Glenn.
TheoReuters, Blue Origin đã chi hàng tỷ USD và mất khoảng một thập kỷ để phát triển New Glenn, tên lửa hai tầng cao 98 m và đặt tên theo John Glenn, người Mỹ đầu tiên bay quanh Trái Đất năm 1962. Với khả năng chở 50 tấn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, nó có sức mạnh gần bằng tên lửa Falcon Heavy của SpaceX và gần gấp đôi tên lửa Vulcan Centaur mới của United Launch Alliance. Tầng thứ nhất của New Glenn được thiết kế để tái sử dụng, dự kiến có thể bay ít nhất 25 lần.
Tháng trước, New Glenn phóng thành công lần thứ ba, nhưng đưa vệ tinh lênsai quỹ đạo. Quá trình thu hồi tầng thứ nhất của tên lửa cũng diễn ra suôn sẻ khi nó đáp xuống tàu không người lái Jacklyn ở Đại Tây Dương. Tầng tên lửa này đã thực hiện thành công chuyến bay vào tháng 11 năm ngoái, được Blue Origin tân trang, đổi động cơ và lần đầu tái sử dụng.
-----------------
Em vừa hỏi Gemini, không chỉ tên lửa mà bệ phóng cũng hư hỏng. Blue Origin không có bệ phóng dự phòng. Theo kinh nghiệm của SpaceX thì Blue Origin sẽ phải treo niêu khoảng 15 tháng.
Mỹ đề xuất áp thuế 25% lên hàng hóa Brazil do tranh chấp về mạng thanh toán Pix và cồn Ethanol Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa đưa ra phán quyết chính thức theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, khẳng định hàng loạt chính sách và thực tiễn thương mại của Brazil là "bất hợp lý", gây gánh nặng cho hoạt động thương mại của Mỹ, đồng thời đề xuất áp mức thuế phạt lên tới 25% đối với các mặt hàng nhập khẩu từ quốc gia Nam Mỹ này.Quyết định được Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đưa ra theo chỉ thị trực tiếp của Tổng thống Donald Trump nhằm giải quyết các mối quan ngại thương mại kéo dài giữa hai nước. Tuy nhiên, mức thuế 25% này hiện vẫn chưa chính thức có hiệu lực.Theo quy trình pháp lý của Mục 301, công chúng và các bên liên quan sẽ có thời gian đến ngày 1 tháng 7 năm 2026 để gửi các văn bản đóng góp ý kiến công khai.Sau đó, USTR sẽ tổ chức một phiên điều trần trực tiếp vào ngày 6 tháng 7 năm 2026 trước khi đưa ra quyết định trừng phạt cuối cùng trong vòng 30 ngày.Động thái này ngay lập tức châm ngòi lại cuộc chiến thương mại căng thẳng tại khu vực Mỹ Latinh, chỉ vài tháng sau khi làn sóng áp thuế từ năm 2025 (với mức thuế đối với hàng hóa Brazil từng chạm ngưỡng 50%) vừa mới được hạ nhiệt vào đầu năm 2026. Phán quyết trừng phạt của phía Mỹ tập trung vào 6 cáo buộc cốt lõi, trải dài từ lĩnh vực tài chính công nghệ đến bảo vệ môi trường.Về mạng lưới thanh toán điện tử Pix, Mỹ cáo buộc Ngân hàng Trung ương Brazil đang dành những đặc quyền và cơ chế ưu tiên bất hợp lý cho hệ thống thanh toán tức thời quốc gia này, gây ra sự phân biệt đối xử và cản trở năng lực cạnh tranh của các tập đoàn tài chính, thẻ tín dụng của Mỹ tại thị trường nội địa.Đối với ưu đãi thuế quan song phương, Washington chỉ trích Brazil vì đã đơn phương kéo dài chính sách giảm thuế ưu đãi cho hàng trăm mặt hàng nhập khẩu từ Mexico và Ấn Độ, tạo ra sự bất bình đẳng đối với hàng hóa Mỹ.Về thị trường cồn sinh học Ethanol, phía Mỹ cáo buộc Brazil đã vi phạm các cam kết tiếp cận thị trường khi hủy bỏ cơ chế miễn thuế cho sản phẩm ethanol của Mỹ kể từ năm 2017.Trong công tác thực thi pháp luật, Mỹ đánh giá Brazil chưa làm tốt trách nhiệm chống tham nhũng và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho các doanh nghiệp nước ngoài.Cuối cùng là vấn nạn phá rừng bất hợp pháp, đây là cáo buộc môi trường nghiêm trọng nhất khi Mỹ lập luận rằng việc Brazil lỏng lẻo trong việc thực thi luật bảo vệ rừng đã cho phép các sản phẩm gỗ và nông sản trồng trên đất rừng bị chặt phá trái phép có chi phí siêu rẻ, trực tiếp làm tổn hại và cạnh tranh bất hợp pháp với các nhà sản xuất nội địa của Mỹ. Đòn trừng phạt thuế quan này đang đặt ra những thách thức tài chính khổng lồ cho nền kinh tế Brazil, bởi Mỹ hiện là một trong những đối tác nhập khẩu hàng đầu của nước này.Trong năm 2024, Mỹ đã nhập khẩu khoảng 42,3 tỷ đô la Mỹ hàng hóa từ Brazil, dẫn đầu là các mặt hàng nhiên liệu (khoảng 8,5 tỷ đô la Mỹ), sắt thép (khoảng 4,7 tỷ đô la Mỹ), tiếp theo là máy bay, cà phê, gỗ và bột giấy.Nếu mức thuế 25% được thông qua, toàn bộ các ngành xuất khẩu mũi nhọn này của Brazil sẽ ngay lập tức bị mất lợi thế cạnh tranh nghiêm trọng tại thị trường Bắc Mỹ. (Hoàng Lê)
🇧🇷 ‘TÔI SẼ BÁN CHO NGƯỜI KHÁC’ - BRAZIL DẦN THOÁT KHỎI QUỸ ĐẠO WASHINGTON Ngày 3/6/2026, bên trong Điện Planalto ở Brazil, Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva triệu tập cuộc họp nội các khẩn. Chỉ 48 giờ trước đó, Washington đã công bố đề xuất áp thuế 25% lên toàn bộ hàng hóa Brazil theo Điều 301 Luật Thương mại 1974, giữa lúc cả hai vẫn đang trong cửa sổ đàm phán 30 ngày mà hai bên nhất trí mở ra sau chuyến thăm Washington của Tổng thống Brazil hồi đầu tháng 5. Trong khi Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer vẫn giữ giọng điệu ngoại giao khi nói các cuộc đàm phán “đã có tiến triển” nhưng “còn bất đồng đáng kể”, thì ở Washington, thông điệp chính trị lại đi theo hướng hoàn toàn khác. Trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Brazil không phải “quốc gia thân thiện” với Mỹ, xếp cùng Nicaragua, Cuba và Venezuela. Tổng thống Lula không im lặng. Ông nói thẳng trong cuộc họp: "Marco Rubio không thích châu Mỹ Latin và càng không thích Brazil. Ông ta là một người gốc Latin đáng thất vọng. Tôi không chắc ông ta sinh ở Cuba hay ở đâu." Ông gọi Rubio là "kẻ thù không đội trời chung của Cuba và nhiều quốc gia Latin khác" và tuyên bố Brazil "sẽ không cúi đầu" trước bất kỳ cường quốc nào, rằng đất nước ông "sẽ không bị đối xử như một nền cộng hòa nhỏ bé". Đến chiều cùng ngày, ông thêm một câu ngắn gọn nhắm thẳng vào Washington: "Nếu anh không muốn mua hàng của tôi, cứ giữ lấy đồ của anh đi. Tôi sẽ bán cho người khác." Câu nói đó chắc chắn không phải bột phát. Phía sau nó là một sự kiện kinh tế không thể bỏ qua. Ngày 29/5, trong lúc Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira đang có chuyến thăm chính thức tới Bắc Kinh, Trung Quốc ký quyết định công nhận toàn bộ lãnh thổ Brazil sạch bệnh lở mồm long móng. Quyết định này được công bố ngay sau đó, mở toàn bộ thị trường thịt bò Trung Quốc mà không còn giới hạn theo từng bang. Khó có thể xem đây là một sự trùng hợp thuần túy về thời điểm.
📊 SỨC NẶNG PHÍA SAU NHỮNG LỜI NÓI Ông Lula hoàn toàn có đủ cơ sở để nói cứng với Washington. Năm 2025, thương mại Brazil-Trung Quốc đạt kỷ lục 171 tỉ USD, hơn gấp đôi con số 83 tỉ USD với Mỹ, với thặng dư thương mại nghiêng về Brazil tới 29,1 tỉ USD, chiếm 43% toàn bộ thặng dư thương mại toàn cầu của nước này. Riêng thịt bò, Trung Quốc tiếp nhận 48% tổng khối lượng xuất khẩu năm 2025, tương đương 1,68 triệu tấn trị giá 8,9 tỉ USD. Trong bối cảnh đó, mức thuế 25% mà Washington đề xuất, dù nghe có vẻ mạnh, thực chất có nhiều lỗ hổng. Văn phòng phân tích Global Trade Alert tính toán rằng vì các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Brazil sang Mỹ, từ dầu thô, cà phê đến đất hiếm và linh kiện hàng không, đều nằm trong danh sách miễn trừ, mức thuế hiệu dụng thực tế chỉ khoảng 15%. Chưa kể quy trình còn phải qua phiên điều trần ngày 6/7 và giai đoạn nhận ý kiến công chúng đến đầu tháng 7. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là lý do USTR đưa ra: điều tra mở từ tháng 7/2025 và kết luận Brazil có "hành vi không hợp lý" trên sáu lĩnh vực, từ thương mại kỹ thuật số và thanh toán điện tử, sở hữu trí tuệ, tiếp cận thị trường ethanol, chống tham nhũng đến phá rừng bất hợp pháp. Hãng phân tích chính sách Traverse Intel nhận xét đây là một trong những lần đầu tiên Mỹ dùng Điều 301 để nhắm vào cơ chế thực thi chống tham nhũng của một nước, đồng thời xây dựng cơ sở pháp lý từ các phán quyết của tòa án nước ngoài buộc các nền tảng Mỹ gỡ nội dung chính trị. Traverse nhận định: “Vấn đề ở đây không nằm ở Brazil, mà ở việc các tiêu chuẩn ‘bất hợp lý’ có thể bị kéo giãn tới đâu và áp dụng cho ai.”
🧭 BRICS ĐÓNG VAI TRÒ ĐÒN BẨY Điều khiến trường hợp Brazil thú vị hơn phần lớn quốc gia đang phát triển đang đối mặt với Washington là Brazil không đơn thuần "bỏ Mỹ theo Trung Quốc". Thực tế, chiến lược của Lula tinh vi hơn nhiều: sử dụng BRICS, mối quan hệ Bắc Kinh và sức nặng thị trường để duy trì quan hệ với cả hai siêu cường mà không để bên nào lôi kéo vào quỹ đạo độc quyền. Trong nhiệm kỳ chủ tịch BRICS 2024, Brazil chủ động định hình khối theo hướng ít tập trung quyền lực hơn cho Bắc Kinh và Moscow, mở rộng sang các nền kinh tế Nam bán cầu đa dạng. BYD và Great Wall Motors đã mở nhà máy sản xuất xe điện trên đất Brazil, rót vốn trực tiếp vào nền sản xuất nội địa thay vì chỉ chiếm thị trường nguyên liệu thô. Đây là điểm khác biệt quan trọng với nhiều quốc gia châu Phi và Đông Nam Á, nơi đầu tư Trung Quốc chủ yếu hướng vào khai thác tài nguyên hay hạ tầng kiểm soát chiến lược. Atlantic Council trong báo cáo đầu năm 2026 ghi nhận rằng Trung Quốc đang phối hợp thương mại, tài chính và ngoại giao công chúng thành một chiến lược tổng thể ở châu Mỹ Latin, trong khi Washington phần lớn phản ứng bị động và dựa vào áp lực thay vì quan hệ đối tác. Brookings Institution cảnh báo rằng Washington đang có xu hướng “gộp các nền kinh tế rất khác nhau vào cùng một khung đánh giá chiến lược”, một cách tiếp cận có nguy cơ làm suy yếu quan hệ với những đối tác quan trọng như Brazil.
⚔️ “MARCO BÉ NHỎ” VÀ BẪY "ĐỒNG MINH TUYỆT ĐỐI" Phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ trước Thượng viện, khi ông nhấn mạnh Tây Bán Cầu là "khu vực giờ đây đầy đồng minh Mỹ" rồi nêu tên bốn ngoại lệ gồm Nicaragua, Cuba, Venezuela và Brazil. Tuy nhiên, sai lầm trong lập luận của Rubio nằm ở việc biến trạng thái “không phải đồng minh tuyệt đối” thành dấu hiệu của một “đối thủ địa chính trị”. Nhưng Brazil, với nền tảng dân chủ đầy đủ, rõ ràng không thuộc cùng một nhóm với Venezuela hay Cuba. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, trong trao đổi với Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira, vẫn duy trì một giọng điệu thận trọng, khẳng định Washington “muốn tiếp tục đối thoại” trong khi Brasília cũng xác nhận sẵn sàng tận dụng cửa sổ đàm phán 30 ngày còn lại. Trên bề mặt, đây là một quy trình thương mại quen thuộc. Nhưng chuỗi tín hiệu đi kèm lại kể một câu chuyện khác. Cùng ngày đề xuất thuế quan được công bố, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio công khai chỉ đích danh Brazil trong một phát biểu tại Thượng viện. Chỉ vài ngày trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ đã xếp hai tổ chức tội phạm lớn nhất Brazil vào danh sách khủng bố. Trong bối cảnh đó, cách thức thông tin được truyền đạt cũng trở thành một phần của vấn đề. Tổng thống Lula cho biết ông nắm được tin về các biện pháp thuế quan không phải qua kênh ngoại giao, mà qua mạng xã hội. “Tôi đã bị bất ngờ,” ông nói trước nội các, một chi tiết cho thấy mức độ gián đoạn trong kênh liên lạc song phương. Phản ứng của Lula nhanh chóng chuyển từ bất ngờ sang chủ động định hình cuộc chơi. Ông cam kết sẽ gửi thư trực tiếp tới cựu Tổng thống Donald Trump, công bố lập trường trên báo chí quốc tế và đưa tranh chấp ra thảo luận tại diễn đàn G7. Với cách tiếp cận này, câu chuyện không còn là một vụ kiện thương mại, mà là nỗ lực nâng cấp nó thành một vấn đề chính trị ở cấp độ hệ thống.
BÀI HỌC CỦA MÔ HÌNH "TỰ CHỦ CHIẾN LƯỢC" Điều đang diễn ra không đơn giản là Brazil bỏ phương Tây theo Bắc Kinh. Đó là nỗ lực xây dựng hình thức tự chủ chiến lược mà mô hình gần nhất là Ấn Độ: đủ sức mặc cả với cả hai siêu cường nhờ quy mô thị trường và tầm quan trọng địa chiến lược, không để áp lực từ bên nào buộc mình chọn phe một cách dứt khoát. Brazil là nền kinh tế lớn thứ chín thế giới, nhà sản xuất thực phẩm và năng lượng hàng đầu, với 215 triệu dân và chu kỳ bầu cử gần kề, những lá bài đủ nặng để chơi trên nhiều bàn cùng lúc. Mức thuế 15% hiệu dụng thực tế sẽ không phá vỡ kinh tế Brazil. Nhưng bối cảnh đằng sau nó là một chuỗi áp lực đồng thời: từ thuế quan, chỉ định khủng bố đến tuyên bố "không thân thiện". Tất cả đang đẩy Brazil đi nhanh hơn trên con đường đa dạng hóa mà thực ra đã khởi động từ nhiệm kỳ đầu của Lula. Và ở Bắc Kinh, người ta dường như hiểu rất rõ bối cảnh đó. Quyết định về thịt bò, dù đã được chuẩn bị trước, lại được công bố đúng vào thời điểm Washington leo thang áp lực. Đôi khi, sự trùng hợp trong ngoại giao không hề là tình cờ. *Nguồn: South China Morning Post, Al Jazeera, CNBC, USTR Section 301 Brazil Determination (1/6/2026), Global Trade Alert, Traverse Intel, Atlantic Council, Brookings Institution, KPMG Tax Flash
Tổng thống lâm thời hôm 8/7 đã đề nghị Vua Charles III giải phóng hơn 30 tấn vàng của Venezuela đang bị Anh phong toả để phục vụ tái thiết đất nước sau động đất.
---
Muốn dân chủ đã có dân chủ. Nhưng vàng thì bọn Anh vẫn ngậm chặt không nhả.