Các nhân viên của Lực lượng Không quân Ukraine (AFU) tại Căn cứ Không quân Hoàng tử Sultan ở Ả Rập Xê Út đang huấn luyện các quân nhân Mỹ sử dụng hệ thống Sky Map để phát hiện máy bay không người lái.
Sky Map, được công ty Sky Fortress của Ukraine phát triển vào năm 2022, là một nền tảng kết hợp dữ liệu từ radar, cảm biến và hơn 10.000 cảm biến âm thanh, được triển khai trên lãnh thổ Ukraine để phát hiện các mối đe dọa trên không (dự án trước đây có tên là ZVOOK).
Căn cứ không quân này cũng sử dụng hệ thống chống UAV Merops, bao gồm radar phát hiện mục tiêu và máy bay không người lái đánh chặn AS3 Surveyor, được chuyển giao từ châu Âu vào đầu tháng 3. Hệ thống Merops cũng đã được thử nghiệm tại Ukraine.
TPO - Sau khi Lầu Năm Góc thông báo tạm thời thay thế Bộ trưởng Hải quân John Phelan bằng Thứ trưởng Hải quân người Mỹ gốc Việt Hùng Cao, tạp chí quân sự Mỹ The Top War Zone sáng nay 23/4 hé lộ những chi tiết quan trọng về chương trình thiết giáp hạm lớp Trump - dự án tham vọng nhất trong nhiều thập niên, với chi phí ước tính lên tới 17 tỷ USD cho mỗi tàu.
Không chỉ đơn thuần là một chiến hạm cỡ lớn, tàu lớp Trump được định hình như một nền tảng tích hợp hỏa lực tương lai, nơi các công nghệ tiên tiến nhất, từ vũ khí siêu vượt âm đến laser, cùng hội tụ.
Tư lệnh Tác chiến Hải quân Mỹ, Đô đốc Daryl Caudle, cùng ông John Phelan khi còn là Bộ trưởng Hải quân đã đề cập thiết giáp hạm lớp Trump, còn được gọi là BBG(X), trong các cuộc tọa đàm riêng rẽ bên lề triển lãm Sea Air Space 2026 do tổ chức Navy League tổ chức trong tuần này.
Trước đó, vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công bố kế hoạch phát triển tàu chiến lớp Trump, trong đó chiếc đầu tiên dự kiến sẽ mang tênUSS Defiant.
Chiến hạm lớp Trump có hệ thống vũ khí tối tân với vốn đầu tư đóng tàu ước tính lên tới 17 tỷ USD. Minh họa: US Navy.
Bài học đắt giá và “lằn ranh đỏ” về thiết kế
Sau những thất bại trong quá khứ, đặc biệt là chương trình khinh hạm lớp Constellation, giới lãnh đạo Hải quân Mỹ nhấn mạnh một nguyên tắc gần như tuyệt đối: không đóng tàu khi thiết kế chưa hoàn chỉnh. Đô đốcDaryl Caudlethừa nhận việc vừa thiết kế vừa thi công, mô hình từng được áp dụng rộng rãi, đã gây ra đội vốn, chậm tiến độ, thậm chí làm suy giảm năng lực chiến đấu thực tế.
Lần này, thiết kế của tàu chiến lớp Trump phải đạt mức độ hoàn thiện rất cao trước khi bắt đầu đóng, với mục tiêu tránh mọi thay đổi lớn trong quá trình sản xuất. Điều này đặc biệt quan trọng bởi con tàu không chỉ lớn hơn mà còn phức tạp hơn bất kỳ khu trục hạm nào trước đây.
Song song với đó, Hải quân Mỹ cũng đang làm việc với các nhà thầu để chuẩn bị cho việc đặt ky (chính thức bắt đầu đóng tàu) chiếc đầu tiên vào năm 2028, trong khi tổng ngân sách dự kiến cho chương trình có thể lên tới 43,5 tỷ USD trong 5 năm đầu.
Để so sánh, tổng chi phí mua sắm ước tính cho mỗi chiếc trong batàu sân bay lớp Gerald Fordtiếp theo dao động từ khoảng 13-15 tỷ USD.
Tháng 12/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công bố kế hoạch phát triển tàu chiến lớp Trump, trong đó chiếc đầu tiên dự kiến sẽ mang tên USS Defiant. Minh họa: US Navy.
Kho vũ khí hỗn hợp và tham vọng năng lượng khổng lồ
Điểm nổi bật nhất của tàu chiến lớp Trump nằm ở hệ thống vũ khí và năng lượng. Với lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, tàu được thiết kế để mang theo một kho hỏa lực khổng lồ, trong đó cóhệ thống phóng thẳng đứng(VLS) quy mô lớn, nhiều khả năng lên tới 128 ống phóng.
Từ các bệ phóng này, tàu có thể triển khai nhiều loại tên lửa khác nhau, bao gồm tên lửa hành trình tấn công mặt đất, tên lửa phòng không tầm xa, và đặc biệt là các loại vũ khí siêu vượt âm - yếu tố được xem là then chốt trong chiến tranh tương lai. Khả năng tích hợp cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân cũng được nhắc đến, cho thấy vai trò răn đe chiến lược của lớp tàu này.
Mô hình thiết kế tàu chiến lớp Trump, còn được gọi là BBG(X), được trưng bày tại hội nghị chuyên đề thường niên của Hiệp hội Hải quân Mặt nước (SNA) vào tháng 1/2026. Ảnh: TWZ/Eric Tegler.
Ngoài tên lửa, tàu chiến lớp Trump còn được thiết kế để mangpháo điện từ(railgun) - loại vũ khí sử dụng năng lượng điện để bắn đạn với tốc độ cực cao, thay vì thuốc phóng truyền thống. Nếu được hoàn thiện, railgun có thể cho phép tấn công mục tiêu với chi phí mỗi phát bắn thấp hơn nhiều so với tên lửa.
Bắn thử nghiệm nguyên mẫu pháo điện từ tại trường bắn White Sands ở bang New Mexico của Mỹ. Ảnh: US Navy.
Bên cạnh đó là hệ thống vũ khílaser năng lượng định hướng, có thể đánh chặn máy bay không người lái (UAV), tên lửa hành trình hoặc các mục tiêu nhỏ với chi phí gần như bằng không cho mỗi lần bắn. Hải quân Mỹ cũng đang phát triển vũ khí vi sóng công suất cao, có khả năng vô hiệu hóa điện tử của đối phương trên diện rộng.
Hình ảnh minh họa chi tiết các thông số kỹ thuật dự kiến hiện tại của thiết kế tàu chiến lớp Trump. Nguồn: USNI News.
Tuy nhiên, tất cả những hệ thống này đều đòi hỏi một nguồn năng lượng cực lớn. Vì vậy, tàu chiến lớp Trump được thiết kế với hệ thống điện tích hợp công suất cao, kết hợp turbine khí và máy phát diesel, cùng các hệ thống lưu trữ năng lượng dung lượng lớn. Dù từng có ý tưởng sử dụng động cơ hạt nhân, phương án này hiện bị đánh giá là khó khả thi do chi phí và độ phức tạp cao.
Ngoài ra, tàu vẫn duy trì các vũ khí truyền thống như hai pháo hải quân 127mm, cùng các hệ thống phòng thủ tầm gần để đối phó tên lửa và mục tiêu áp sát.
Một đồ họa chú thích làm nổi bật các khả năng khác nhau dự kiến sẽ có trên thiết kế tàu chiếm lớp Trump. Lưu ý rằng việc đề cập “28 ống phóng thẳng đứng Mk 41” ở đây dường như là một lỗi đánh máy, vì thông tin chính thức khác từ Hải quân Mỹ cho biết các tàu sẽ có 128 ống phóng như vậy. Nguồn: USNI News.
“Pháo đài di động” trên biển và những nghi vấn chiến lược
Không chỉ là một chiến hạm mang hỏa lực mạnh, tàu lớp Trump còn được định hình như một trung tâm chỉ huy-kiểm soát tiền phương. Với không gian và năng lực xử lý dữ liệu lớn, tàu có thể đóng vai trò chỉ huy cho cả một cụm tác chiến, điều phối các lực lượng có người lái và không người lái, từ tàu mặt nước đến UAV vàphương tiện dưới nước.
Hải quân Mỹ kỳ vọng chiến hạm lớp Trump có thể hoạt động linh hoạt trong nhiều kịch bản: dẫn đầu nhóm tàu mặt nước, phối hợp với cụm tàu sân bay, hoặc thậm chí hoạt động độc lập như một “pháo đài di động”. Nhờ lượng hỏa lực lớn và hệ thống phòng thủ tiên tiến, tàu được cho là có thể duy trì hiện diện lâu dài tại các điểm nóng mà không cần nhiều tàu hộ tống.
Tuy nhiên, chính điều này lại làm dấy lên nhiều nghi vấn. Với số lượng dự kiến rất hạn chế, mỗi tàu lớp Trump sẽ trở thành mục tiêu ưu tiên trong xung đột. Khả năng sống sót khi hoạt động độc lập trước các đối thủ ngang hàng vẫn là câu hỏi lớn, đặc biệt trong bối cảnh tên lửa chống hạm và công nghệ chống tiếp cận ngày càng phát triển.
Bên cạnh đó, bài toán công nghiệp cũng là thách thức không nhỏ. Hải quân Mỹ đang cố gắng cải tổ quy trình đóng tàu bằng cách áp dụng thiết kế số hóa, trí tuệ nhân tạo và mô hình sản xuất module phân tán, trong đó các phần của con tàu được chế tạo ở nhiều nơi rồi lắp ráp lại. Cách tiếp cận này nhằm học hỏi kinh nghiệm từ các cường quốc đóng tàu như Hàn Quốc và Nhật Bản, đồng thời giảm rủi ro chậm tiến độ.
Trong bối cảnh kế hoạch đặt đóng chiếc đầu tiên vào năm 2028, thiết giáp hạm lớp Trump đang đứng giữa hai thái cực: hoặc trở thành biểu tượng sức mạnh hải quân thế hệ mới, hoặc biến thành một canh bạc công nghệ khổng lồ với rủi ro tài chính và chiến lược chưa thể đo đếm hết.
Một bản vẽ khác về thiết giáp hạm lớp Trump. Ảnh: US Navy.
Bất đồng nội bộ?
Trong bối cảnh Hải quân Mỹ đang tăng cường phong tỏa đường biển đối với Iran, việc Bộ trưởng Hải quân John Phelanbị thay thế đột ngộtkhó tránh khỏi việc làm dấy lên nghi vấn về những bất đồng sâu sắc trong nội bộ. Theo các nguồn tin nói vớiCNNngày 23/4, căng thẳng giữa ông Phelan và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã âm ỉ suốt nhiều tháng. Người đứng đầu Lầu Năm Góc được cho là không hài lòng với tiến độ cải tổ ngành đóng tàu do Bộ trưởng Hải quân Phelan thúc đẩy, đồng thời tỏ ra khó chịu khi ông này chủ động liên hệ trực tiếp với Tổng thống Donald Trump - một động thái bị xem là “vượt mặt” vượt qua chuỗi chỉ huy.
Không dừng lại ở đó, Thứ trưởng Chiến tranh Steve Feinberg cũng được cho là muốn nắm quyền kiểm soát các chương trình đóng tàu và mua sắm hải quân - vốn thuộc phạm vi quản lý của Bộ trưởng Hải quân. Những mâu thuẫn chồng chéo này dường như đã tích tụ trong thời gian dài, trước khi dẫn tới quyết định “thay ngựa giữa dòng” đầy bất ngờ. Lầu Năm Góc thông báo, Thứ trưởng Hải quân Hùng Cao sẽ đảm nhiệm vị trí quyền Bộ trưởng Hải quân.
Trước đó, ông Phelan ca ngợi ông Hùng Cao là một phần quan trọng trong nỗ lực của Bộ Hải quân nhằm xây dựng lại “tinh thần chiến binh” và nâng cao chất lượng nhân lực trong toàn bộ lực lượng Hải quân và Thủy quân lục chiến, hãng tin NgaRTđưa tin ngày 23/4.
Thứ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao (hàng đầu, thứ ba từ phải sang) tháp tùng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth (hàng đầu, thứ hai từ phải sang) trong chuyến thăm chính thức Việt Nam ngày 2/11/2025. Nay ông Hùng Cao là quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ. Ảnh: TTXVN.
Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan, người vừa bị cách chức, được cho là có bất đồng với Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Việc ông Phelan bị sa thải đã khiến nhiều người bất ngờ - cổng thông tin điện tử Axios đưa dẫn các nguồn tin cho hay.
Trước đó, Lầu Năm Góc đã thông báo về việc ông Phelan từ chức. Việc một bộ trưởng phụ trách lĩnh vực này rời nhiệm sở diễn ra trong bối cảnh Mỹ tiếp tục phong tỏa đường biển đối với Iran.
“Quyết định sa thải Bộ trưởng Hải quân Phelancủa ông Pete Hegsethđã khiến nhiều người bất ngờ”, - cổng thông tin điện tử Axios viết, đồng thời cho biết ông là một trong số ngày càng nhiều quan chức quân sự rời vị trí dưới thời chính quyền Donald Trump.
Theo một nguồn tin của Axios, ông Phelan “không hòa hợp” với người đứng đầu Lầu Năm Góc, dù được cho là có quan hệ tốtvới Tổng thống Mỹ.
“Ông Phelan không hiểu rằng ông không phải là người ra quyết định cuối cùng. Công việc của ông là thực thi các mệnh lệnh được đưa ra, chứ không phải làm theo những gì ông cho là nên được ban hành”, - cổng thông tin điện tử Axios dẫn lời một nguồn tin giấu tên.
Đáng chú ý, mới hôm thứ Ba vừa qua, ông Phelan vẫn gặp gỡ báo giới để thảo luận về tương lai của lực lượng hải quân và các khoản đầu tư lớn, trong đó có chương trình “Hạm đội Vàng”.
--------------------
Người có chuyên môn nghỉ hết, để thuê anh Tôm Cui của Hồ Ly Vọng về làm bộ trưởng trông cho nó ngầu.
Chính phủ ngầm của nước Mỹ có vẻ chả thiết tha gì với mô hình quốc gia nữa thì phải. Đến cả sân nhà là nước Mỹ mà nó cũng giao cho lũ show biz.
Chính sách của Mỹ đối với Iran và Venezuela xuất phát từ mong muốn của Washington nhằm kiềm chế Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và ngăn chặn sự thống trị của nước này trong không gian kinh tế toàn cầu, nhà phân tích, nhà khoa học chính trị kiêm chuyên gia về xung đột quốc tế Israel, Yuri Bocharov chia sẻ quan điểm với Sputnik.
"Có quá nhiều lời giải thích xoay quanh chính sách đối ngoại của (Tổng thống Mỹ) Donald Trump hiện nay - từ hợp lý đến hoàn toàn mang tính âm mưu. Hành động của ông ta đối vớiVenezuela, Iran và các khu vực khác, thoạt nhìn, dường như không liên quan... Nhưng nếu loại bỏ cảm xúc và xem xét các tài liệu của Mỹ, vẫn còn một hằng số cơ bản: Trung Quốc được xác định là thách thức dài hạn chính trong chiến lược của Mỹ," chuyên gia Bocharov nói.
Theo nhà phân tích Israel, trong Chiến lược Quốc phòng Quốc gia, được công bố hồi tháng 1 năm 2026, Washington đã nêu rõ cần phải kiềm chế Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và ngăn chặn sự thống trị của nước này trong không gian kinh tế toàn cầu.
"Đây không nhất thiết là nỗ lực đột ngột bóp nghẹtTrung Quốc. Mô hình thực tế hơn nhiều là tạo ra tình huống trong đó một phần đáng kể lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc hoặc trực tiếp có nguy cơ bị trừng phạt, hoặc bị đe dọa bởi sự gián đoạn về hậu cần, hoặc bị kiểm soát chính trị... Không phải là cắt đứt hoàn toàn nguồn cung cho Trung Quốc, mà là đảm bảo rằng một phần đáng kể nguồn cung năng lượng của nước này luôn bị đe dọa bởi sự hạn chế, trì hoãn, tăng giá hoặc mặc cả," ông Bocharov giải thích.
Chuyên gia Bocharov mô tả chính sách đối ngoại của Washington là "chuỗi hành động" có vẻ như là "chuỗi sự cố" chỉ vì "đối tượng" thực sự "không ở Caracas, không ở Tehran và không ở Brussels."
"Mục tiêu thực sự là Bắc Kinh. Tất cả các nước khác chỉ là địa lý cho một cuộc đối thoại lớn hơn mà Washington muốn áp đặt lên Trung Quốc theo các điều khoản của mình. Và nếu đúng như vậy, thì chúng ta không còn đối phó với chính sách đối ngoại thông thường của Mỹ nữa, mà là nỗ lực tập hợp các đồng minh hay mặt trận trên khắp thế giới, mà là các đòn bẩy có thể không hoàn toàn đánh bại Trung Quốc, mà đưa nước này vào các cuộc đàm phán trong tình trạng chiến lược khó thở," nguồn tin của Sputnik nhận định.
