Chuyến hành trình kéo dài 25 ngày, chở 1.370 TEU, đã khẳng định sự sẵn sàng của tuyến vận tải Bắc Cực cho dịch vụ thường xuyên giữa châu Á và châu Âu: bảy chuyến đi nữa dự kiến sẽ được thực hiện trước khi kết thúc mùa vận chuyển.
Hãng vận tải Sea Legend Line có trụ sở tại Hồng Kông đã bắt đầu khai thác tuyến container thường xuyên Trung Quốc – châu Âu qua Bắc Cực, mang tên China-Europe Arctic Express (CAX).
Tàu Dubai Tower:
Cờ Liberia.
Sức chở khoảng 1.740 TEU.
Đã hoàn thành chuyến đầu tiên trong số 8 chuyến CAX dự kiến trong năm 2026.
Hành trình chuyến đầu:
Rời Ningbo-Zhoushan ngày 15/8/2026.
Ghé Thượng Hải, Taicang và Thanh Đảo.
Rời Thanh Đảo ngày 19/8.
Đi qua Tuyến đường biển Bắc (NSR).
Đến Teesport, Anh ngày 9/9/2026.
Ban đầu Felixstowe mới là cảng Anh được lên lịch, cùng với Rotterdam, Hamburg và một số cảng Ba Lan; Teesport không có trong lịch trình ban đầu.
Dubai Tower chở khoảng 1.370 TEU hàng hóa, chủ yếu gồm:
Thiết bị hệ thống lưu trữ năng lượng ESS.
Pin.
Các sản phẩm công nghiệp khác.
Chuyến CAX đầu tiên năm 2026 kéo dài khoảng 25 ngày.
Sea Legend dự kiến thực hiện đủ 8 chuyến Bắc Cực trong mùa hàng hải 2026, kéo dài đến đầu tháng 10.
CAX đã được thử nghiệm từ tháng 9–10/2025 bằng tàu Istanbul Bridge, sức chở 4.890 TEU, chạy từ Ningbo-Zhoushan đến Felixstowe qua NSR.
Chuyến thử năm 2025 mất khoảng 20 ngày và được đánh giá thành công, tạo cơ sở để Sea Legend chuyển sang khai thác thường xuyên năm 2026.
CAX không phải sáng kiến Bắc Cực duy nhất của doanh nghiệp Trung Quốc.
NewNew Line Shipping (NNLS) đang vận hành dự án Arctic Express No.1, kết nối Ningbo với Arkhangelsk từ năm 2024.
Tháng 8/2026, NNLS thử mô hình kết hợp đường biển + đường sắt qua Murmansk:
Tàu Xin Xin Hai 1 dỡ 502 container linh kiện ô tô tại Murmansk.
Hàng được chuyển tiếp bằng đường sắt vào miền Trung Nga.
Sau đó tàu bốc 26.400 tấn phân kali tại Murmansk.
Rời Murmansk ngày 7/9, đi Gresik, Indonesia.
NNLS dự kiến bổ sung 6 tàu container khoảng 4.800 TEU để khai thác NSR.
Đến mùa hè 2027, NNLS đặt mục tiêu đạt năng lực vận chuyển khoảng 1,2 triệu tấn hàng/năm trên tuyến Bắc Cực.
Nga cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đặt mục tiêu cho các hãng vận tải Trung Quốc tăng lượng hàng qua NSR lên 20 triệu tấn/năm vào năm 2030.
Sức hấp dẫn của NSR tăng lên do:
Khủng hoảng Trung Đông.
Rủi ro trên tuyến Biển Đỏ – kênh Suez.
Tuyến vòng qua Mũi Hảo Vọng dài hơn đáng kể.
Hàn Quốc cũng đang quan tâm đến tuyến Bắc Cực, với mục tiêu biến Busan và bờ biển phía nam Hàn Quốc thành trung tâm vận tải kết nối châu Á – châu Âu bằng tuyến phía bắc ngắn hơn.
Theo lãnh đạo Rosatom, đơn vị vận hành NSR, lượng hàng trên tuyến này có thể đạt 40 triệu tấn trong năm 2026.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, lượng hàng qua NSR được nêu là:
24,2 triệu tấn.
Tăng khoảng 15% so với cùng kỳ 2025.
Xu hướng chung cho thấy NSR đang chuyển dần từ tuyến vận tải thử nghiệm sang một hành lang logistics thương mại thường xuyên giữa Đông Á, Nga và châu Âu, dù hiện vẫn phụ thuộc mạnh vào mùa hàng hải Bắc Cực.
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Ted Cruz: "Nếu có robot sát thủ, tôi thà có robot sát thủ của Mỹ hơn là của Trung Quốc."
"Nhưng hiện tại, cả hai đảng – đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ – đều đồng thanh nói rằng, 'Khoan đã, chúng ta cần tạm dừng. Chúng ta cần thực sự làm chậm lại.'"
"Vấn đề nằm ở chỗ: chúng ta không thể. Đó đơn giản là một nhiệm vụ bất khả thi, bởi vì bạn biết ai sẽ không tạm dừng không? Trung Quốc. Họ sẽ không dừng lại. Nếu bạn nhìn vào tình hình hiện tại của Mỹ..."
"Vậy, nếu trí tuệ nhân tạo giết chúng ta, tôi thà có trí tuệ nhân tạo của Mỹ làm điều đó hơn là của Trung Quốc?"
"Nghe này, tôi đã nói đùa như vậy, và mặc dù nó có phần mỉa mai, nhưng không hoàn toàn là như vậy: nếu có robot sát thủ, tôi thà có robot sát thủ của Mỹ hơn là của Trung Quốc." Và ý tôi là thế này: người Trung Quốc không đưa ra bất kỳ biện pháp bảo vệ hay hạn chế nào. Họ đang tiến lên với tốc độ tối đa. Hầu hết các nhà lãnh đạo công nghệ đều đồng ý rằng Mỹ đang đi trước khoảng sáu tháng. Không phải một năm—mà là khoảng sáu tháng. Chính phủ có thể can thiệp và đơn giản là bóp nghẹt ngành công nghiệp AI của Mỹ—và bạn đoán xem? Trung Quốc sẽ bắt kịp trong sáu tháng, bỏ xa chúng ta, và chúng ta sẽ không còn công cụ nào để tự vệ.
— Nhưng liệu Quốc hội có theo kịp?
— Việc kìm hãm sự đổi mới của Mỹ và cho phép Trung Quốc vượt lên sẽ là một kết quả khủng khiếp. Đó là mối đe dọa trực tiếp đối với người Mỹ. Vì vậy, cần phải có sự cân bằng. Tôi đã nêu ra các ví dụ như năng lượng hạt nhân và vật liệu sinh học. Nếu bạn quyết định xây dựng một lò phản ứng hạt nhân trong sân nhà mình ngay bây giờ, bạn sẽ không bao giờ thành công. Có những quy định nghiêm ngặt nếu bạn làm việc với các đồng vị phóng xạ và công nghệ hạt nhân.
Tôi tin rằng các nguyên tắc tương tự cũng nên được áp dụng cho trí tuệ nhân tạo: nếu các công nghệ tiềm ẩn rủi ro thực sự về thiệt hại thảm khốc, thì phải có các quy tắc và biện pháp bảo vệ. Làm thế nào để thiết kế chúng một cách chính xác là một câu hỏi phức tạp, vì chúng ta chưa từng gặp phải điều gì tương tự trước đây. Vì vậy, tôi đang cố gắng làm việc với các đồng nghiệp để xác định cách tốt nhất để bảo vệ chống lại các mối đe dọa như vậy. Nhưng nghe này, tôi cũng đã đọc bài viết* của kỹ sư Anthropic đó – và nó thực sự đáng sợ.
* Cruz nhắc đến Jacob Coxon, người đã làm việc ba năm tại OpenAI và Anthropic, người đã tuyên bố rằng cả hai tổ chức này đều đang "lao thẳng tới siêu trí tuệ tự cải tiến và đùa giỡn với cuộc sống của chúng ta." Bài viết của anh ấy đã thu hút hơn 120 triệu lượt xem, và một số nhà nghiên cứu khác tại Anthropic cũng đã công khai bày tỏ sự lo ngại tương tự.
Ngày 12/9, CEO Dario Amodei của Anthropic, công ty cung cấp dịch vụ AI khôn nhất thế giới, và Sam Altman - CEO của OpenAI, công ty cung cấp dịch vụ AI sớm nhất thế giới ... bất ngờ kêu gọi giảm tốc phát triển AI do lo ngại khả năng con người mất kiểm soát AI.
--------------
Đằng sau những lời kêu gọi đầy "nhân văn" này là thực tế nghiệt ngã: các công ty Trung Quốc cung cấp các dịch vụ AI với hiệu suất chỉ thấp hơn các đối thủ Mỹ một chút, nhưng mức chi phí có thể rẻ hơn hàng chục lần.
Hơn thế nữa, trong khi các công ty Mỹ keo kiệt chỉ tung ra các "bộ não nhân tạo" chất lượng trung bình, mã nguồn mở nhưng lại quàng vô số rào cản bản quyền; thì các công ty Trung Quốc sẵn sàng cung cấp các "bộ não nhân tạo" chất lượng cao, mã nguồn mở, không ràng buộc bản quyền. Điều này dẫn đến 1 nghịch lý: Các nhà cung cấp phần cứng dịch vụ AI của Pháp, Mỹ lại tải các mô hình miễn phí của Trung Quốc về chạy để bán lại cho người dùng cuối.
Đây có thể là dấu hiệu nước Mỹ sắp không gồng nổi chi phí của cái bong bóng AI này nữa rồi.
Các công ty Mỹ đã chi 1900 tỷ $ nhưng mới thu về 972 tỷ $. Tiền lời chủ yếu rơi vào túi anh bán cạc NVIDIA, anh bán Ram Micron
Thống kê này chỉ trong phạm vi các công ty Mỹ, không có các công ty Trung Quốc (trừ DeepSeek có đưa vào đây, nhưng quy mô đốt tiền quá bé so với công ty Mỹ), Hàn Quốc (tiền lãi bán Ram của Hynix và Samsung)
-----
Trong bài báo trên có nhắc đến chuyến thăm Trung Quốc ngày 24/8 của chủ tịch Trung Quốc. Tuy nhiên, đến giờ này phía Trung Quốc vẫn chưa xác nhận là có thăm hay không.
Kênh đào Bình Lục dài 134,2km nối thông đường thuỷ từ Nam Ninh, Quảng Tây ra đến Vịnh Bắc Bộ đã chính thức thông tuyến.
Kênh có thể cho tàu đến 5000 DWT đi qua, giúp rút ngắn 560km đường vận chuyển, tiết kiệm 750 triệu $ chi phí vận chuyển hàng năm.
Tổng mức đầu tư 10,4 tỷ $, bắt đầu thi công từ tháng 8/2022
----
Cái kênh này nó là lý do khiến Ta tăng vốn cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cho thêm tuyến nhánh và tăng thành đường đôi, số vốn đội thêm là 86 ngàn tỷ đồng, đưa mức đầu tư lên 289 ngàn 339 tỷ đồng, việc quyết định được thực hiện rất nhanh và chóng vánh.
Trong số nhiều cái không vui của chúng ta, em thấy chúng ta có một cái cực chán là nước đến cổ mới cuống cuồng bơi, bất luận có xây dựng chiến lược thế nào đi chăng nữa, nhưng hiệu quả phản ứng và tầm nhìn chiến lược đều có rất nhiều vấn đề.
Tập đoàn năng lượng nguyên tử Rosatom của Nga đang ký kết bản ghi nhớ hợp tác với Việt Nam về công nghệ in 3D tức công nghệ bồi đắp trong công nghiệp.
Rosatom là 1 trong những nhà phát triển công nghệ in 3D hàng đầu của Nga. Họ đang phát triển công nghệ in 3D và đã sản xuất các sản phẩm (máy in 3D, vật liệu in 3D, phần mềm,...) của riêng mình để in các bộ phận critical trong công nghiệp (ví dụ bộ phận trong lò phản ứng hạt nhân, bộ phận trong các thiết bị của các ngành công nghiệp khác chứ không chỉ ngành hạt nhân,...).
Bổ sung chút: trong ngành công nghiệp in 3D, việc in các thành phần trọng yếu như các bộ phận của máy bay, động cơ hàng không, tên lửa, bộ phận tàu thủy, bộ phận lò phản ứng hạt nhân, bộ phận trong các thiết bị ở một số ngành công nghiệp khó, in 3D sinh học,... là những lĩnh vực khó. Rosatom là một trong những nhà phát triển kiêm sản xuất in 3D trong một số lĩnh vực khó này (còn có những nhà phát triển/sản xuất Nga khác trong những lĩnh vực trên)
Chú ý: Rosatom là nhà phát triển công nghệ (và cả sản xuất sản phẩm) ở rất nhiều ngành công nghệ cao như chip lượng tử, điện tử, phần mềm công nghiệp (ví dụ phần mềm dạng CAE), hóa học, đóng tàu phá băng,...chứ không chỉ ngành hạt nhân như cái tên của nó.
Việt Nam đang muốn được Rosatom chuyển giao công nghệ in 3D này, hay ít nhất là một trong các công nghệ này. Và theo báo chuyên ngành Italy, Việt Nam có lẽ muốn cái này từ Nga là để in 3D trong ngành dầu khí, năng lượng chứ không phải in 3D các bộ phận lò phản ứng hạt nhân. Điều này chắc đúng, đơn vị ký với Rosatom là PetroVietnam
Đàm phàn Việt Nam và Nga đã tiến khá xa. Rosatom và Petrovietnam đã đi qua ít nhất hai bước: ngày 30/6/2026 ký biên bản ghi nhớ về công nghệ bồi đắp; đến 9/9/2026 tại Moskva hai bên đã trao Thỏa thuận phát triển dự án thành lập Trung tâm công nghệ bồi đắp tại Việt Nam, trong đó có nội dung liên quan trực tiếp đến sản xuất bột kim loại dùng cho in 3D tại Việt Nam
Điểm đáng chú ý là đây không chỉ là Việt Nam nhập máy in 3D của Nga. Theo văn bản Rosatom, thỏa thuận bao gồm máy in 3D kim loại công nghệ SLM (Selective Laser Melting) và DLD/DMD - đắp/lắng đọng laser trực tiếp, thiết bị xử lý nhiệt, tiện và phân tích phòng thí nghiệm của Rosatom, đồng thời đặt khuôn khổ để tổ chức sản xuất bột kim loại dùng cho in 3D tại Việt Nam, đào tạo kỹ thuật, trao đổi thông tin, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, quy trình qualification và chứng nhận sản phẩm.
Rosatom còn tuyên bố sẵn sàng thảo luận nội địa hóa sản xuất/lắp ráp máy in 3D của họ ở Việt Nam, tương tự mô hình họ đã làm với Belarus.
Báo Petrovietnam, nguồn chính thức, bài về các thỏa thuận Việt-Nga nói rất rõ đây là "Thỏa thuận phát triển dự án thành lập Trung tâm công nghệ bồi đắp và chuyển giao công nghệ sản xuất mực in 3D".
Báo VietnamPlus/TTXVN liệt kê chính thức văn kiện được trao ngày 9/9/2026, gồm Nga xây dựng trung tâm additive manufacturing (sản xuất bằng in 3D) và chuyển giao sản xuất vật liệu/bột cho in 3D cho Việt Nam.
Nhân Dân, 15/9/2026 mô tả dự án Việt-Nga theo hướng chuyển hợp tác quốc tế thành năng lực công nghệ trong nước, trung tâm sẽ có máy in kim loại, xử lý nhiệt, gia công cơ khí và phòng thí nghiệm.
Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thuộc Bộ KH&CN viết ngày 16/9/2026 cho biết, trong các đề xuất hợp tác nổi bật về khoa học công nghệ Việt Nam-Nga, Petrovietnam muốn làm chủ cả công nghệ in 3D kim loại lẫn vật liệu, từ thiết kế, mô phỏng, tối ưu chi tiết đến thông số công nghệ, đánh giá vật liệu, xử lý nhiệt và kiểm tra không phá hủy.
Báo VnEconomy 10/9/2026 thì viết bài chi tiết về thỏa thuận giữa Nga và Việt về khả năng nội địa hóa máy in 3D tại Việt Nam.
Báo VnEconomy phỏng vấn lãnh đạo Rosatom, cũng ngày 10/9/2026, ông Ilya Kavelashvili nói Rosatom sẵn sàng xem xét nội địa hóa lắp ráp máy in 3D ở Việt Nam để phục vụ thị trường Đông Nam Á.
Mấy bài báo Nga Atom Media/Rosatom phía dưới, ngày 9/9/2026 nêu chi tiết nhất: máy in 3D của Rosatom dạng SLM/DLD, thiết bị phụ trợ, sản xuất bột kim loại tại Việt Nam, đào tạo, tiêu chuẩn và khả năng nội địa hóa máy in ở Việt Nam.
Rosatom ngày 30/6/2026, có nói về giai đoạn MOU ban đầu, xác nhận phía Nga không chỉ bán máy mà đề xuất cả hệ sinh thái từ hỗ trợ khoa học-kỹ thuật, nguyên liệu đến đào tạo kỹ sư.
Các báo chuyên ngành phương Tây cũng đưa tin:
Trang chuyên ngành additive manufacturing 3DPrint.com của Mỹ, ngày 21/9/2026, có mục riêng về Việt Nam, xác nhận thỏa thuận Việt-Nga 9/9/2026 về xây trung tâm với các máy in 3D của Rosatom kiểu SLM, direct laser deposition, thiết bị xử lý nhiệt/gia công, phòng lab, sản xuất bột kim loại và đào tạo đồng thời lưu ý trung tâm chưa đi vào hoạt động.
Stampare in 3D, báo chuyên ngành Italy, phân tích tương đối kỹ thỏa thuận này, đó là dự án của Nga ở Việt Nam này hiện là trung tâm công nghiệp cho dầu khí/năng lượng, không nên hiểu ngay là cơ sở in linh kiện lò phản ứng hạt nhân, và nhấn mạnh kế hoạch bột kim loại + khả năng lắp ráp máy in nội địa.
Tập đoàn năng lượng nguyên tử Rosatom của Nga đang ký kết bản ghi nhớ hợp tác với Việt Nam về công nghệ in 3D tức công nghệ bồi đắp trong công nghiệp.
Rosatom là 1 trong những nhà phát triển công nghệ in 3D hàng đầu của Nga. Họ đang phát triển công nghệ in 3D và đã sản xuất các sản phẩm (máy in 3D, vật liệu in 3D, phần mềm,...) của riêng mình để in các bộ phận critical trong công nghiệp (ví dụ bộ phận trong lò phản ứng hạt nhân, bộ phận trong các thiết bị của các ngành công nghiệp khác chứ không chỉ ngành hạt nhân,...).
Bổ sung chút: trong ngành công nghiệp in 3D, việc in các thành phần trọng yếu như các bộ phận của máy bay, động cơ hàng không, tên lửa, bộ phận tàu thủy, bộ phận lò phản ứng hạt nhân, bộ phận trong các thiết bị ở một số ngành công nghiệp khó, in 3D sinh học,... là những lĩnh vực khó. Rosatom là một trong những nhà phát triển kiêm sản xuất in 3D trong một số lĩnh vực khó này (còn có những nhà phát triển/sản xuất Nga khác trong những lĩnh vực trên)
Chú ý: Rosatom là nhà phát triển công nghệ (và cả sản xuất sản phẩm) ở rất nhiều ngành công nghệ cao như chip lượng tử, điện tử, phần mềm công nghiệp (ví dụ phần mềm dạng CAE), hóa học, đóng tàu phá băng,...chứ không chỉ ngành hạt nhân như cái tên của nó.
Việt Nam đang muốn được Rosatom chuyển giao công nghệ in 3D này, hay ít nhất là một trong các công nghệ này. Và theo báo chuyên ngành Italy, Việt Nam có lẽ muốn cái này từ Nga là để in 3D trong ngành dầu khí, năng lượng chứ không phải in 3D các bộ phận lò phản ứng hạt nhân. Điều này chắc đúng, đơn vị ký với Rosatom là PetroVietnam
Đàm phàn Việt Nam và Nga đã tiến khá xa. Rosatom và Petrovietnam đã đi qua ít nhất hai bước: ngày 30/6/2026 ký biên bản ghi nhớ về công nghệ bồi đắp; đến 9/9/2026 tại Moskva hai bên đã trao Thỏa thuận phát triển dự án thành lập Trung tâm công nghệ bồi đắp tại Việt Nam, trong đó có nội dung liên quan trực tiếp đến sản xuất bột kim loại dùng cho in 3D tại Việt Nam
Điểm đáng chú ý là đây không chỉ là Việt Nam nhập máy in 3D của Nga. Theo văn bản Rosatom, thỏa thuận bao gồm máy in 3D kim loại công nghệ SLM (Selective Laser Melting) và DLD/DMD - đắp/lắng đọng laser trực tiếp, thiết bị xử lý nhiệt, tiện và phân tích phòng thí nghiệm của Rosatom, đồng thời đặt khuôn khổ để tổ chức sản xuất bột kim loại dùng cho in 3D tại Việt Nam, đào tạo kỹ thuật, trao đổi thông tin, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, quy trình qualification và chứng nhận sản phẩm.
Rosatom còn tuyên bố sẵn sàng thảo luận nội địa hóa sản xuất/lắp ráp máy in 3D của họ ở Việt Nam, tương tự mô hình họ đã làm với Belarus.
Báo Petrovietnam, nguồn chính thức, bài về các thỏa thuận Việt-Nga nói rất rõ đây là "Thỏa thuận phát triển dự án thành lập Trung tâm công nghệ bồi đắp và chuyển giao công nghệ sản xuất mực in 3D".
Báo VietnamPlus/TTXVN liệt kê chính thức văn kiện được trao ngày 9/9/2026, gồm Nga xây dựng trung tâm additive manufacturing (sản xuất bằng in 3D) và chuyển giao sản xuất vật liệu/bột cho in 3D cho Việt Nam.
Nhân Dân, 15/9/2026 mô tả dự án Việt-Nga theo hướng chuyển hợp tác quốc tế thành năng lực công nghệ trong nước, trung tâm sẽ có máy in kim loại, xử lý nhiệt, gia công cơ khí và phòng thí nghiệm.
Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thuộc Bộ KH&CN viết ngày 16/9/2026 cho biết, trong các đề xuất hợp tác nổi bật về khoa học công nghệ Việt Nam-Nga, Petrovietnam muốn làm chủ cả công nghệ in 3D kim loại lẫn vật liệu, từ thiết kế, mô phỏng, tối ưu chi tiết đến thông số công nghệ, đánh giá vật liệu, xử lý nhiệt và kiểm tra không phá hủy.
Báo VnEconomy 10/9/2026 thì viết bài chi tiết về thỏa thuận giữa Nga và Việt về khả năng nội địa hóa máy in 3D tại Việt Nam.
Báo VnEconomy phỏng vấn lãnh đạo Rosatom, cũng ngày 10/9/2026, ông Ilya Kavelashvili nói Rosatom sẵn sàng xem xét nội địa hóa lắp ráp máy in 3D ở Việt Nam để phục vụ thị trường Đông Nam Á.
Mấy bài báo Nga Atom Media/Rosatom phía dưới, ngày 9/9/2026 nêu chi tiết nhất: máy in 3D của Rosatom dạng SLM/DLD, thiết bị phụ trợ, sản xuất bột kim loại tại Việt Nam, đào tạo, tiêu chuẩn và khả năng nội địa hóa máy in ở Việt Nam.
Rosatom ngày 30/6/2026, có nói về giai đoạn MOU ban đầu, xác nhận phía Nga không chỉ bán máy mà đề xuất cả hệ sinh thái từ hỗ trợ khoa học-kỹ thuật, nguyên liệu đến đào tạo kỹ sư.
Các báo chuyên ngành phương Tây cũng đưa tin:
Trang chuyên ngành additive manufacturing 3DPrint.com của Mỹ, ngày 21/9/2026, có mục riêng về Việt Nam, xác nhận thỏa thuận Việt-Nga 9/9/2026 về xây trung tâm với các máy in 3D của Rosatom kiểu SLM, direct laser deposition, thiết bị xử lý nhiệt/gia công, phòng lab, sản xuất bột kim loại và đào tạo đồng thời lưu ý trung tâm chưa đi vào hoạt động.
Stampare in 3D, báo chuyên ngành Italy, phân tích tương đối kỹ thỏa thuận này, đó là dự án của Nga ở Việt Nam này hiện là trung tâm công nghiệp cho dầu khí/năng lượng, không nên hiểu ngay là cơ sở in linh kiện lò phản ứng hạt nhân, và nhấn mạnh kế hoạch bột kim loại + khả năng lắp ráp máy in nội địa.
Nga chịu chuyển giao như này thì mình làm chủ công nghệ luôn rồi. Mở ra không biết bao nhiêu cơ hội.
“Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thuộc Bộ KH&CN viết ngày 16/9/2026 cho biết, trong các đề xuất hợp tác nổi bật về khoa học công nghệ Việt Nam-Nga, Petrovietnam muốn làm chủ cả công nghệ in 3D kim loại lẫn vật liệu, từ thiết kế, mô phỏng, tối ưu chi tiết đến thông số công nghệ, đánh giá vật liệu, xử lý nhiệt và kiểm tra không phá hủy.”
Tập đoàn năng lượng nguyên tử Rosatom của Nga đang ký kết bản ghi nhớ hợp tác với Việt Nam về công nghệ in 3D tức công nghệ bồi đắp trong công nghiệp.
Rosatom là 1 trong những nhà phát triển công nghệ in 3D hàng đầu của Nga. Họ đang phát triển công nghệ in 3D và đã sản xuất các sản phẩm (máy in 3D, vật liệu in 3D, phần mềm,...) của riêng mình để in các bộ phận critical trong công nghiệp (ví dụ bộ phận trong lò phản ứng hạt nhân, bộ phận trong các thiết bị của các ngành công nghiệp khác chứ không chỉ ngành hạt nhân,...).
Bổ sung chút: trong ngành công nghiệp in 3D, việc in các thành phần trọng yếu như các bộ phận của máy bay, động cơ hàng không, tên lửa, bộ phận tàu thủy, bộ phận lò phản ứng hạt nhân, bộ phận trong các thiết bị ở một số ngành công nghiệp khó, in 3D sinh học,... là những lĩnh vực khó. Rosatom là một trong những nhà phát triển kiêm sản xuất in 3D trong một số lĩnh vực khó này (còn có những nhà phát triển/sản xuất Nga khác trong những lĩnh vực trên)
Chú ý: Rosatom là nhà phát triển công nghệ (và cả sản xuất sản phẩm) ở rất nhiều ngành công nghệ cao như chip lượng tử, điện tử, phần mềm công nghiệp (ví dụ phần mềm dạng CAE), hóa học, đóng tàu phá băng,...chứ không chỉ ngành hạt nhân như cái tên của nó.
Việt Nam đang muốn được Rosatom chuyển giao công nghệ in 3D này, hay ít nhất là một trong các công nghệ này. Và theo báo chuyên ngành Italy, Việt Nam có lẽ muốn cái này từ Nga là để in 3D trong ngành dầu khí, năng lượng chứ không phải in 3D các bộ phận lò phản ứng hạt nhân. Điều này chắc đúng, đơn vị ký với Rosatom là PetroVietnam
Đàm phàn Việt Nam và Nga đã tiến khá xa. Rosatom và Petrovietnam đã đi qua ít nhất hai bước: ngày 30/6/2026 ký biên bản ghi nhớ về công nghệ bồi đắp; đến 9/9/2026 tại Moskva hai bên đã trao Thỏa thuận phát triển dự án thành lập Trung tâm công nghệ bồi đắp tại Việt Nam, trong đó có nội dung liên quan trực tiếp đến sản xuất bột kim loại dùng cho in 3D tại Việt Nam
Điểm đáng chú ý là đây không chỉ là Việt Nam nhập máy in 3D của Nga. Theo văn bản Rosatom, thỏa thuận bao gồm máy in 3D kim loại công nghệ SLM (Selective Laser Melting) và DLD/DMD - đắp/lắng đọng laser trực tiếp, thiết bị xử lý nhiệt, tiện và phân tích phòng thí nghiệm của Rosatom, đồng thời đặt khuôn khổ để tổ chức sản xuất bột kim loại dùng cho in 3D tại Việt Nam, đào tạo kỹ thuật, trao đổi thông tin, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, quy trình qualification và chứng nhận sản phẩm.
Rosatom còn tuyên bố sẵn sàng thảo luận nội địa hóa sản xuất/lắp ráp máy in 3D của họ ở Việt Nam, tương tự mô hình họ đã làm với Belarus.
Báo Petrovietnam, nguồn chính thức, bài về các thỏa thuận Việt-Nga nói rất rõ đây là "Thỏa thuận phát triển dự án thành lập Trung tâm công nghệ bồi đắp và chuyển giao công nghệ sản xuất mực in 3D".
Báo VietnamPlus/TTXVN liệt kê chính thức văn kiện được trao ngày 9/9/2026, gồm Nga xây dựng trung tâm additive manufacturing (sản xuất bằng in 3D) và chuyển giao sản xuất vật liệu/bột cho in 3D cho Việt Nam.
Nhân Dân, 15/9/2026 mô tả dự án Việt-Nga theo hướng chuyển hợp tác quốc tế thành năng lực công nghệ trong nước, trung tâm sẽ có máy in kim loại, xử lý nhiệt, gia công cơ khí và phòng thí nghiệm.
Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thuộc Bộ KH&CN viết ngày 16/9/2026 cho biết, trong các đề xuất hợp tác nổi bật về khoa học công nghệ Việt Nam-Nga, Petrovietnam muốn làm chủ cả công nghệ in 3D kim loại lẫn vật liệu, từ thiết kế, mô phỏng, tối ưu chi tiết đến thông số công nghệ, đánh giá vật liệu, xử lý nhiệt và kiểm tra không phá hủy.
Báo VnEconomy 10/9/2026 thì viết bài chi tiết về thỏa thuận giữa Nga và Việt về khả năng nội địa hóa máy in 3D tại Việt Nam.
Báo VnEconomy phỏng vấn lãnh đạo Rosatom, cũng ngày 10/9/2026, ông Ilya Kavelashvili nói Rosatom sẵn sàng xem xét nội địa hóa lắp ráp máy in 3D ở Việt Nam để phục vụ thị trường Đông Nam Á.
Mấy bài báo Nga Atom Media/Rosatom phía dưới, ngày 9/9/2026 nêu chi tiết nhất: máy in 3D của Rosatom dạng SLM/DLD, thiết bị phụ trợ, sản xuất bột kim loại tại Việt Nam, đào tạo, tiêu chuẩn và khả năng nội địa hóa máy in ở Việt Nam.
Rosatom ngày 30/6/2026, có nói về giai đoạn MOU ban đầu, xác nhận phía Nga không chỉ bán máy mà đề xuất cả hệ sinh thái từ hỗ trợ khoa học-kỹ thuật, nguyên liệu đến đào tạo kỹ sư.
Các báo chuyên ngành phương Tây cũng đưa tin:
Trang chuyên ngành additive manufacturing 3DPrint.com của Mỹ, ngày 21/9/2026, có mục riêng về Việt Nam, xác nhận thỏa thuận Việt-Nga 9/9/2026 về xây trung tâm với các máy in 3D của Rosatom kiểu SLM, direct laser deposition, thiết bị xử lý nhiệt/gia công, phòng lab, sản xuất bột kim loại và đào tạo đồng thời lưu ý trung tâm chưa đi vào hoạt động.
Stampare in 3D, báo chuyên ngành Italy, phân tích tương đối kỹ thỏa thuận này, đó là dự án của Nga ở Việt Nam này hiện là trung tâm công nghiệp cho dầu khí/năng lượng, không nên hiểu ngay là cơ sở in linh kiện lò phản ứng hạt nhân, và nhấn mạnh kế hoạch bột kim loại + khả năng lắp ráp máy in nội địa.
Nga chịu chuyển giao như này thì mình làm chủ công nghệ luôn rồi. Mở ra không biết bao nhiêu cơ hội.
“Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thuộc Bộ KH&CN viết ngày 16/9/2026 cho biết, trong các đề xuất hợp tác nổi bật về khoa học công nghệ Việt Nam-Nga, Petrovietnam muốn làm chủ cả công nghệ in 3D kim loại lẫn vật liệu, từ thiết kế, mô phỏng, tối ưu chi tiết đến thông số công nghệ, đánh giá vật liệu, xử lý nhiệt và kiểm tra không phá hủy.”
In 3D kim loại công nghiệp là công nghệ nhạy cảm (không phải mấy cái in 3D nguyên mẫu hay maquette đồ chơi đâu), ít nước làm được và chịu tiết lộ. Cái này dùng cho không chỉ năng lượng đâu, mà dùng cả cho quốc phòng đấy.
Nga có lẽ chuyển giao một phần công nghệ thôi, chứ khó chuyển giao hết lắm.
Trung Quốc và Lào chính thức đưa vào hoạt động căn cứ không quân tại khu vực Ban Kuen, nằm cách Vienchan khoảng 50km về phía Bắc, vốn được khởi công từ 2025. Trên bề mặt, đây là Trung tâm huấn luyện bay và bảo vệ liên hợp tại sân bay Ban Kuen, đi kèm còn có Học viện hàng không hữu nghị Trung Lào, 2 khu này chính thức đi vào hoạt động ngày 29/09 vừa rồi.
Theo suy đoán, căn cứ này tiếp tục là nơi có thể tham gia phòng ngự và nghênh chiến của lực lượng không quân Trung Quốc nằm ngoài lãnh thổ, sự phát triển này để ứng biến với hoạt động can thiệp sâu lại khu vực Đông Nam Á của Nhật Bản và Pháp.
Cái phức tạp nằm ở chỗ, nếu có xung đột va chạm thì những va chạm đó có thể diễn ra trong không phận của Ta, chuyện có thể trung lập hay không trong các cuộc va chạm giữa các nước lớn là một bài toán rất khó giải.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông không quan tâm đến việc hợp tác với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề quản lý trí tuệ nhân tạo.
Ông cho rằng hợp tác với Bắc Kinh trong lĩnh vực này có thể cản trở sự phát triển của các công ty Mỹ và làm giảm lợi thế cạnh tranh của Mỹ so với Trung Quốc.
"Hiện tại, chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc và tất cả các nước khác, và tôi muốn duy trì vị thế đó," Trump nói tại một sự kiện ở Washington.
Ông cũng lưu ý rằng ông đã thảo luận về AI với Tập Cận Bình trong chuyến thăm Mỹ của nhà lãnh đạo Trung Quốc và Washington hiện đang hợp tác với Bắc Kinh về một số vấn đề.
Cỗ máy huy động quân sự của Đài Loan đang tăng tốc
[Các biện pháp siết chặt đã được áp dụng; hàng ngàn người trước đây có thể trốn nghĩa vụ quân sự sẽ bị ép nhập ngũ]
Đài Loan sẽ ban hành quy định nghĩa vụ quân sự mới vào ngày 31 tháng 10, trên thực tế đã loại bỏ hầu hết các cách thức truyền thống để trốn nghĩa vụ quân sự. Việc miễn trừ hoàn toàn hiện chỉ có thể thực hiện trong hai trường hợp cực đoan: chỉ số khối cơ thể (BMI) trên 45 hoặc chiều cao dưới 144 cm. Bất kỳ trường hợp nào khác đều không còn được áp dụng.
Trước đây, người ta có thể tương đối dễ dàng "vượt qua" với chiều cao dưới 154 cm hoặc trên 196 cm, hoặc BMI từ 15 đến trên 35. Những cánh cửa này đã bị đóng sập. Chiều cao tối thiểu để phục vụ trong các đơn vị chính quy đã được giảm xuống còn 150 cm. Nghĩa vụ thay thế được chia thành hai loại: Loại A - chiều cao cho phép là 145-149 cm, trong khi Loại B không có giới hạn chiều cao. Trong số 193 tiêu chuẩn, 180 tiêu chuẩn đã được viết lại, trên thực tế đã sửa đổi gần như toàn bộ hệ thống đánh giá thể lực của lính nghĩa vụ.
Đặc biệt đáng chú ý là việc siết chặt các căn cứ y tế để miễn nghĩa vụ quân sự đối với sĩ quan và lính dự bị. Sau các vụ bê bối đình đám liên quan đến giấy chứng nhận tăng huyết áp giả, chính quyền đã đưa ra các yêu cầu nghiêm ngặt đến mức gần như chế giễu: đối với tăng huyết áp mức độ trung bình và nặng, không chỉ cần xác nhận tình trạng bệnh mà còn phải có bằng chứng tổn thương nội tạng và bắt buộc nhập viện từ 1-3 ngày với theo dõi 24/7.
Đồng thời, đối với một số bệnh nghiêm trọng, các yêu cầu đã được nới lỏng. Ví dụ, với chẩn đoán ung thư đã được xác nhận, không còn cần phải chờ đợi các biến chứng phát triển sau điều trị nữa—chỉ cần có bệnh là đủ. Đối với bệnh gút, không còn yêu cầu bệnh mãn tính; cơ sở cho việc này có thể là tổn thương khớp, phá hủy hoặc hình thành các cục tophi. Tiền sử bệnh lao giờ đây yêu cầu phải có bằng chứng xác nhận rối loạn chức năng phổi.
Lý do chính cho cuộc cải cách là thiếu nguồn nhân lực. Đài Loan đang đối mặt với tình trạng suy giảm dân số, nguồn cung nam thanh niên ngày càng khan hiếm, và nhu cầu mở rộng lực lượng dự bị trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở eo biển Đài Loan. Sau khi tăng thời gian nghĩa vụ quân sự bắt buộc lên một năm và tăng cường huấn luyện lực lượng dự bị, bước tiếp theo là mở rộng nguồn cung ứng những người có khả năng bị gọi nhập ngũ.
Về bản chất, Đài Bắc đang dần chuyển đổi hệ thống nghĩa vụ quân sự từ mô hình tuyển quân hạn chế sang mô hình tối đa hóa việc sử dụng nguồn nhân lực. Mỗi phần trăm bổ sung những người đủ điều kiện phục vụ đều trở thành một phần tính toán cho một cuộc chiến kéo dài với Trung Quốc.
Đối với hàng ngàn thanh niên Đài Loan không thể rời khỏi hòn đảo, điều này có nghĩa là chấm dứt một cuộc sống tương đối yên bình. Những gì được coi là lý do chính đáng để tránh nghĩa vụ quân sự ngày hôm qua sẽ trở nên vô hiệu vào ngày mai. Hệ thống không còn chỗ cho sự linh hoạt. Chính quyền công khai nói về ngôn ngữ tổng động viên: cần thêm người, và họ sẽ được tuyển quân gần như không có ngoại lệ. Như vậy, xã hội đang chuẩn bị cho khả năng chiến đấu quy mô lớn trong trường hợp xảy ra một cuộc khủng hoảng kéo dài.
Thử nghiệm hệ thống liên lạc dự phòng trong trường hợp chiến tranh
Từ ngày 14 đến 23 tháng 10, quân đội Đài Loan sẽ tiến hành cuộc tập trận cấp lữ đoàn lớn "Lusheng-2" năm nay. Lần đầu tiên, cuộc tập trận sẽ kéo dài 10 ngày thay vì 7 ngày như năm 2025. Hai lữ đoàn hợp binh chủng sẽ tham gia vào cuộc diễn tập đối đầu thực tế này: Lữ đoàn 269 sẽ diễn tập phòng thủ khu vực phía bắc đảo, trong khi Lữ đoàn 564 sẽ diễn tập các hoạt động tấn công từ phía nam lên phía bắc.
Mục tiêu chính của cuộc tập trận là không chỉ kiểm tra hỏa lực của các đơn vị mà còn cả khả năng duy trì chỉ huy và kiểm soát của quân đội sau một "đòn tấn công phủ đầu từ Trung Quốc" nhằm vào hệ thống và cơ sở hạ tầng liên lạc của họ.
Lần đầu tiên, Đài Loan sẽ sử dụng hệ thống vệ tinh OneWeb của Anh làm kênh liên lạc quân sự dự phòng.
Kinh nghiệm từ các cuộc xung đột gần đây cho thấy rằng chiến tranh hiện đại không chỉ bắt đầu bằng việc phá hủy vũ khí mà còn bằng cuộc đấu tranh giành thông tin. Một đạo quân mất liên lạc sẽ mất tốc độ ra quyết định, khả năng phối hợp các đơn vị, và khả năng sử dụng hiệu quả ngay cả những hệ thống vũ khí hiện đại nhất. Đó là lý do tại sao Đài Bắc đang phát triển một hệ thống chỉ huy và kiểm soát đa tầng. Mạng lưới Chiến thuật Đài Loan (TTN) vẫn là yếu tố cốt lõi, trong khi OneWeb đang trở thành "thần kinh" dự phòng của quân đội.
Điều này rất quan trọng đối với quốc phòng của hòn đảo. Đài Loan đang chuẩn bị không phải cho một chiến dịch ngắn hạn, mà cho một kịch bản đối đầu kéo dài, trong đó yếu tố quyết định không chỉ là số lượng tên lửa hay xe bọc thép, mà còn là khả năng của quân đội tiếp tục các hoạt động chiến đấu sau những giờ đầu tiên của cuộc xung đột, khi phía Trung Quốc sẽ cố gắng làm mù quáng hệ thống chỉ huy và phá vỡ sự phối hợp.
Ngoài việc thử nghiệm liên lạc, quân đội sẽ thực hành sử dụng xe tăng M1A2T Abrams, máy bay không người lái và các hệ thống quản lý tác chiến hiện đại. Máy bay không người lái sẽ đóng một vai trò đặc biệt. Chúng sẽ được sử dụng cho các nhiệm vụ trinh sát, giám sát, điều chỉnh hỏa lực và tấn công.
Đồng thời, một trung tâm chỉ huy tác chiến chung sẽ được triển khai, nơi các sĩ quan từ Bộ Tư lệnh Lực lượng Dự bị Vũ trang sẽ đảm bảo liên lạc giữa các cấu trúc quân sự và chính quyền địa phương, cũng như điều phối việc hỗ trợ quân đội.
