SÁU ĐIỀU KIỆN BẤT KHẢ THI: VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN VÀ CHIẾN TRANH SẼ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI MỚI! Tối hậu thư sáu điểm tưởng như mở đường cho hòa đàm, nhưng thực chất phơi bày sự bất khả thi giữa yêu cầu chiến lược của Washington và giới hạn sinh tồn của Tehran. Khi những điều kiện đặt ra vượt quá khả năng chấp nhận của cả hệ thống chính trị Iran, hòa bình không thể hình thành—xung đột có thể sẽ bước sang hình thái dai dẳng và tinh vi hơn.
Những tuần đầu tháng 3/2026 chứng kiến một nỗ lực mới của Washington nhằm thiết lập khung đàm phán với Tehran trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ–Israel–Iran đã bước sang tuần thứ tư. Theo các phân tích từ Axios được RBC‑Ukraine dẫn lại, nhóm cố vấn của Tổng thống Donald Trump — gồm Jared Kushner và Steve Witkoff — đã bắt đầu phác thảo cấu trúc “hòa đàm tiềm năng” với Iran, tập trung vào ba trục then chốt: uranium làm giàu, hỏa tiễn đạn đạo và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Tehran. Đồng thời, thông tin từ Adnkronos cho thấy Washington đặt lên bàn một bộ yêu cầu mang tính cực hạn: mở lại eo biển Hormuz, triệt tiêu làm giàu uranium, thu hẹp năng lực hỏa tiễn và chấm dứt hoàn toàn hỗ trợ cho Hezbollah, Hamas và Houthis. Dù về mặt hình thức đây là những điều kiện để “kết thúc chiến tranh”, nhưng khi phân tích chúng dưới lăng kính chiến lược, cấu trúc quyền lực Iran và bối cảnh lịch sử của quan hệ Mỹ–Iran, có thể thấy chúng mang bản chất của một tối hậu thư hơn là cơ sở cho đàm phán. Sáu điều kiện mà Mỹ đưa ra tạo thành một ma trận yêu cầu mà Tehran không thể và không muốn thực thi, và về mặt thực tế cũng không có khả năng chấp nhận. Chính tính không tương thích, không nhượng bộ này khiến mọi nỗ lực hòa đàm khó có thể hình thành, và nếu có, chúng chỉ là bề nổi của một chu kỳ chiến tranh mới kéo dài hơn, linh hoạt hơn và khó kiểm soát hơn.
ĐIỀU KIỆN BUỘC IRAN CHẤM DỨT CHƯƠNG TRÌNH HỎA TIỄN TRONG 5 NĂM: SỰ PHỦ ĐỊNH NĂNG LỰC SINH TỒN CHIẾN LƯỢC Washington yêu cầu Tehran ngừng toàn bộ chương trình hỏa tiễn — vốn là trụ cột răn đe cốt lõi của Iran trong nhiều thập kỷ. Reuters dẫn lời Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ “phá hủy công nghiệp hỏa tiễn Iran đến tận gốc”, coi đây là mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng Mỹ ở nước ngoài và cả đồng minh châu Âu. Nhưng trong cấu trúc phòng thủ Iran, hỏa tiễn là thứ duy nhất bù đắp cho điểm yếu về không quân và khả năng tấn công tầm xa. Việc từ bỏ chương trình này tương đương việc Tehran chuyển từ răn đe chủ động sang trạng thái dễ tổn thương hoàn toàn — điều mà không một chính quyền Iran nào, dù ôn hòa hay cứng rắn, có thể chấp nhận. Trong tâm lý chiến lược Iran, mối đe dọa Israel và Mỹ không phải giả định mà là thực tế lịch sử, được củng cố qua liên tiếp các vụ ám sát tướng IRGC, tấn công vào cơ sở hạt nhân và cuộc không kích vào Tehran đầu năm 2026. Một quốc gia chịu áp lực bao vây như vậy không thể tự cắt bỏ phương tiện phòng thủ chủ lực. Điều kiện này vì thế không phải đường dẫn đến hòa bình, mà là đòi hỏi đầu hàng.
CHẤM DỨT LÀM GIÀU URANIUM: YÊU CẦU ĐI NGƯỢC BẢN SẮC CHIẾN LƯỢC VÀ CHỦ QUYỀN CÔNG NGHỆ CỦA IRAN Theo các nguồn từ Adnkronos và FDD, Washington yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn làm giàu uranium — không chỉ ngừng làm giàu ở mức vũ khí mà ngay cả “token enrichment” ở mức 1–1,5% cũng không được phép. Nhưng uranium làm giàu, ngay cả ở mức thấp, từ lâu đã trở thành biểu tượng chủ quyền công nghệ của Iran và là kết quả của hàng chục năm chịu cấm vận, phá hoại và chiến tranh ngầm. Từ bỏ nó đồng nghĩa với việc Tehran tự tước bỏ năng lực công nghiệp hạt nhân dân sự của mình — điều không quốc gia nào từng làm trừ khi bị đánh bại hoàn toàn trong chiến tranh tổng lực. Britannica ghi nhận rằng sau khi Hoa Kỳ rút khỏi JCPOA năm 2018, Iran không còn tin vào các cơ chế ràng buộc theo thỏa thuận, bởi Washington có thể lại đơn phương rút khỏi bất kỳ hiệp ước nào. Trong bối cảnh đó, yêu cầu “zero enrichment” không chỉ là phi thực tế mà còn làm phá vỡ mọi nền tảng niềm tin cho đàm phán.
THÁO DỠ HOÀN TOÀN CÁC CƠ SỞ HẠT NHÂN TẠI NATANZ, ISFAHAN VÀ FORDOW: ĐÒI HỎI VƯỢT QUÁ CHUẨN MỰC GIẢI TRỪ Những cơ sở này từng chịu nhiều cuộc oanh kích, theo FDD, nhưng Mỹ muốn chúng bị tháo dỡ hoàn toàn và không bao giờ tái thiết. Đây không phải là biện pháp kiểm soát vũ khí mà là yêu cầu phá bỏ triệt để hạ tầng chiến lược. Trong lịch sử kiểm soát hạt nhân quốc tế, các yêu cầu tháo dỡ hoàn toàn chỉ áp dụng với các quốc gia đã đầu hàng hoặc bị giải trừ bởi Hội đồng Bảo an — trường hợp Libya 2003 là ví dụ điển hình. Iran, trái lại, là một cường quốc khu vực đang trải qua chiến tranh nhưng chưa thất bại. Việc buộc Tehran phá dỡ cơ sở sâu dưới lòng đất như Fordow, nơi thiết kế tối ưu chống lại không kích, là yêu cầu không thể chấp nhận về mặt chiến lược lẫn biểu tượng chính trị. Càng bị tấn công, Iran càng củng cố hạ tầng hạt nhân ngầm — một mô hình phản ứng đã được tái lập từ 2010 đến nay.
GIÁM SÁT TUYỆT ĐỐI TOÀN BỘ HỆ THỐNG LY TÂM: TÁI LẬP CƠ CHẾ MÀ IRAN XEM NHƯ CÁI BẪY Một phần quan trọng trong các điều kiện của Mỹ là thiết lập chế độ giám sát “tuyệt đối” đối với toàn bộ hệ thống làm giàu uranium. Nhưng sau khi JCPOA sụp đổ vì Mỹ rút khỏi thỏa thuận, Iran xem mọi yêu cầu giám sát toàn diện là không đáng tin, đặc biệt khi Washington có thể thay đổi chính sách theo nhiệm kỳ. Britannica chỉ rõ rằng sự sụp đổ niềm tin sau năm 2018 khiến việc tái lập cơ chế giám sát sâu gần như bất khả thi. Với Tehran, giám sát tuyệt đối nghĩa là giao phó bí mật quân sự và hạ tầng công nghệ vào tay đối thủ — điều chỉ có thể xảy ra nếu Mỹ cũng chấp nhận cắt giảm tương ứng, nhưng điều đó không nằm trong nghị trình Washington.
GIỚI HẠN HỎA TIỄN CÒN DƯỚI 1.000 ĐƠN VỊ: SỰ BẤT CÂN XỨNG MANG TÍNH CẤU TRÚC Mỹ muốn Iran giảm kho hỏa tiễn xuống mức 1.000, theo mô hình kiểm soát vũ khí khu vực. Tuy nhiên, yêu cầu này không đi kèm bất kỳ cam kết nào từ Israel — nước duy trì kho vũ khí hạt nhân không khai báo và năng lực tấn công tầm xa vượt trội. Trong tư duy chiến lược Iran, kiểm soát vũ khí chỉ khả thi nếu dựa trên nguyên tắc cân bằng. Một mô hình trong đó Iran cắt giảm, còn Israel và Ả rập Xê-út không, là điều Tehran xem như hành động tự sát. Không có cơ chế bảo đảm nào được đưa ra, và do đó yêu cầu này mặc nhiên rơi vào nhóm “không thể đàm phán”.
CHẤM DỨT HỖ TRỢ HEZBOLLAH, HAMAS, HOUTHIS: PHỦ ĐỊNH TOÀN BỘ CHIẾN LƯỢC “CHIỀU SÂU ẢNH HƯỞNG” CỦA IRAN Mạng lưới lực lượng ủy nhiệm là trụ cột thứ ba trong học thuyết an ninh Iran — ngang hàng với hỏa tiễn và hạt nhân. Theo RBC‑Ukraine và Adnkronos, Mỹ yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn hỗ trợ các nhóm này để đổi lấy giảm leo thang. Cấu trúc ảnh hưởng của Iran trải dài từ Lebanon, Syria, Iraq, Yemen đến Gaza không chỉ là công cụ quân sự mà còn là nền tảng quyền lực đối ngoại. Việc giải trừ mạng lưới ủy nhiệm sẽ khiến Iran mất “lớp đệm chiến lược” trước Israel và Mỹ, làm suy yếu vai trò của nước này ở toàn Trung Đông. Không một chính quyền Iran nào — dù bảo thủ hay cải cách — có thể phá bỏ cấu trúc quyền lực đã xây dựng suốt 40 năm.
VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ ĐỒNG Ý? Như Adnkronos ghi nhận, Iran tuyên bố sẵn sàng đàm phán nhưng đặt điều kiện tiên quyết: ngừng bắn ngay lập tức, đảm bảo không bị tấn công trong tương lai, và có cơ chế bồi thường. Nhưng Washington bác bỏ ngay lập tức yêu cầu ngừng bắn, khi Tổng thống Trump tuyên bố không có chuyện “ngừng bắn khi đang hủy diệt đối phương". Khoảng cách lập trường vì thế không chỉ xa, mà là không có điểm giao thoa. Thêm vào đó, Reuters cho thấy mục tiêu chiến tranh của Mỹ liên tục thay đổi — khi thì là ngăn Iran có vũ khí hạt nhân, khi thì giảm ảnh hưởng khu vực, khi thì kêu gọi “lật đổ chính quyền Iran”. Khi đối phương không xác định rõ mục tiêu cuối cùng, Tehran không thể và không có lý do gì để nhượng bộ chiến lược.
CHIẾN TRANH LIỆU CÓ KẾT THÚC? HAY CHỈ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI KHÁC — DÀI VÀ DAI DẲNG HƠN? Mọi dữ kiện từ RBC‑Ukraine, Reuters và Adnkronos đều dẫn đến cùng một kết luận: chiến tranh sẽ không dừng, chỉ thay đổi hình thái. Mỹ có “nguồn đạn dược gần như vô hạn”, như ông Trump tuyên bố, và Iran không có lý do gì để nhượng bộ khi vẫn duy trì được năng lực răn đe. Kịch bản khả dĩ nhất không phải hòa bình mà là chiến tranh uỷ nhiệm được tăng tốc, mở rộng trong ba không gian: chiến tranh mạng, tấn công UAV – hỏa tiễn tầm trung, và mở rộng xung đột ủy nhiệm ở Lebanon, Syria, Iraq và Yemen. Iran không thể tấn công trực tiếp Mỹ, nhưng có thể gây tổn thất thông qua mạng lưới ủy nhiệm; còn Mỹ không thể buộc Iran đầu hàng, nhưng có thể tiếp tục làm suy yếu hạ tầng quân sự Iran bằng chiến dịch kéo dài — một mô hình chiến tranh có thể tái lập trong nhiều năm.
GIẢI PHÁP THỰC TẾ: QUẢN LÝ IRAN THAY VÌ GIẢI GIÁP IRAN Bài học từ JCPOA, các vòng đàm phán Oman 2025–2026 và các nỗ lực trung gian của Qatar cho thấy chỉ có một mô hình khả thi: quản lý Iran, không phải giải trừ Iran. Giải pháp thực tế hơn gồm: * giảm tốc độ làm giàu uranium * áp dụng giám sát đa tầng của IAEA kết hợp trung gian như Qatar hay Oman * cam kết không mở rộng tầm bắn hỏa tiễn, thay vì giảm số lượng xuống mức phi thực tế, * Iran giảm hoạt động quân sự của lực lượng ủy nhiệm nhưng không từ bỏ hoàn toàn, * trao đổi lợi ích: giảm trừng phạt – mở lại Hormuz – kiểm soát hành vi quân sự, * xây dựng cơ chế bảo đảm song phương thay vì áp đặt đơn phương. Đây không phải là con đường hoàn hảo, nhưng là con đường duy nhất mà cả hai bên có thể chấp nhận.
BẢN YÊU SÁCH PHI THỰC TẾ Sáu điều kiện Hoa Kỳ đưa ra không phải là lộ trình đàm phán, mà là một bản yêu sách gợi nhớ đến các giai đoạn chiến tranh lạnh – nóng trong lịch sử Trung Đông. Chúng phủ nhận toàn bộ năng lực răn đe, cấu trúc ảnh hưởng và chủ quyền công nghệ của Iran — những yếu tố cốt lõi mà Tehran không bao giờ từ bỏ. Vì vậy, các điều kiện này, dù có thể phù hợp với mục tiêu răn đe của Washington, không thể tạo nền tảng cho hòa đàm. Chúng chỉ đảm bảo một tương lai mà trong đó: chiến tranh không kết thúc, chỉ tiếp diễn trong những hình thái khác, dai dẳng hơn, phân tán hơn và khó dập tắt hơn. Hòa bình thực tế chỉ có thể đạt được khi cả hai phía từ bỏ mô thức “tối đa hóa ưu thế” và chuyển sang mô hình “quản lý rủi ro” — điều mà lịch sử quan hệ Mỹ–Iran đã nhiều lần chứng minh là khó khăn, nhưng không phải bất khả thi.
THEO #TINHAYTHEGIOI: Tất cả những gì đang diễn ra trong cấu trúc đàm phán Mỹ–Iran cho thấy một nghịch lý mà giới phân tích chiến lược đã nhiều lần nhấn mạnh: các điều kiện tuyệt đối, được thiết kế nhằm kết thúc chiến tranh nhanh chóng, thường lại chính là những điều khiến chiến tranh kéo dài vô hạn. Khi Washington đặt ra sáu điều kiện không thể Tehran chấp nhận mà không đánh mất toàn bộ nền tảng răn đe quốc gia, quá trình đàm phán trở thành một trò chơi không có điểm hội tụ. Những đòi hỏi đó không chỉ đi ngược lại lợi ích sống còn của Iran mà còn phủ nhận thực tế địa chính trị Trung Đông — nơi các quan hệ quyền lực vận hành dựa trên nhiều tầng răn đe, không thể tái lập bằng các mô hình giải trừ đơn tuyến. Điều nghịch lý hơn là cả hai bên đều hiểu rất rõ tính phi thực tế của các điều kiện ấy. Washington biết rằng Tehran không thể từ bỏ kho hỏa tiễn, mạng lưới ủy nhiệm và năng lực hạt nhân cơ bản. Tehran cũng biết rằng Hoa Kỳ không thể nhượng bộ ở mức làm suy giảm năng lực răn đe Israel hay làm thay đổi cán cân an ninh khu vực. Nhưng dù biết vậy, cả hai vẫn tiến hành các động thái mang tính chiến thuật, chủ yếu để định hình không gian đàm phán tương lai chứ không phải để tạo ra hòa bình tức thời. Bởi trong một xung đột bất đối xứng có tính cấu trúc, hòa bình thật sự không phải là sản phẩm của sự nhượng bộ toàn diện, mà là sản phẩm của sự điều chỉnh kỳ vọng và khả năng chấp nhận lẫn nhau. Nếu có điều gì mang tính khả thi, đó là việc hai bên dần chuyển từ mục tiêu thay đổi hành vi triệt để sang mục tiêu quản lý rủi ro. Đàm phán — nếu xảy ra — sẽ diễn ra không phải để xóa bỏ hỏa tiễn Iran hay chấm dứt mạng lưới proxy, mà để tạo ra các cơ chế hạn chế leo thang, bao gồm cam kết tạm thời, giám sát giới hạn, và đối thoại gián tiếp thông qua trung gian. Oman và Qatar đã từng đóng vai trò này, và vẫn là hai lựa chọn duy nhất có độ tin cậy tương đối đối với cả Washington và Tehran. Trong viễn cảnh đó, chiến tranh không chấm dứt; nó chuyển đổi. Nó trở nên phân tán hơn, mang tính phi đối xứng sâu hơn, và gắn liền với những chiến trường trải dài từ Lebanon đến Yemen. Nhưng chính trong không gian xung đột kéo dài ấy mà các cơ chế ràng buộc từng phần — dù yếu ớt — lại có cơ hội hình thành. Không phải hòa bình, mà là sự “ổn định xung đột”: một trạng thái không mong muốn, nhưng lại là tình thế duy nhất phản ánh đúng thực tế quyền lực hiện nay. Điều quan trọng là thừa nhận rằng sáu điều kiện của Mỹ không bao giờ có thể là điểm khởi đầu cho hòa đàm, nhưng chúng có thể là tín hiệu về mục tiêu tối đa của Washington — mục tiêu mà chính Mỹ cũng biết rằng không thể đạt được thông qua chiến tranh đơn phương. Đối với Iran, việc từ chối các điều kiện ấy không phải là dấu hiệu thiếu thiện chí mà là phản ứng tự nhiên của một quốc gia vận hành trong môi trường an ninh đầy thù địch. Vì vậy, triển vọng duy nhất cho sự điều chỉnh chiến lược không nằm ở những tối hậu thư, mà ở những khuôn khổ thực dụng hơn — nơi mỗi bên chấp nhận điều mà họ luôn muốn né tránh: đối thoại, thỏa hiệp, và quản lý xung đột thay vì mơ về việc chấm dứt nó.
Trần Kiên
Em thấy tác giả FB trên quên mất một số điểm khác, trong đó có quan điểm và chiến lược của Iran.
Đừng chớ nghĩ Iran chỉ muốn bảo toàn mạng sống, Iran từng có tham vọng đứng đầu khối Hồi giáo, năm 2023 khi Israen và Hamaz đánh nhau dẫn tới Israen pháo kích Gaza dữ dội, thừa thắng tiến hành diệt chủng ở Gaza, đẩy người Palestine ở Gaza chạy sang Ai Cập nhằm chiếm nốt phần đất còn lại. Iran đã lên tiếng chống lại và có xu hướng trở thành người chiến thắng chủ nghĩa phục quốc Do thái cực đoan. Quan điểm này nếu xét trên bình diện tôn giáo, nó sẽ giúp Iran có vị thế của người đứng đầu thế giới Hồi giáo. Đương nhiên, ngoài chuyện việc này rất khó, xét trong hoàn cảnh tới lúc đó, còn là câu chuyện các nước Hồi giáo khác có đồng ý không, sau bao nhiêu năm Mỹ xây dựng Iran là kẻ thù của nhóm các nước Arab, việc chấp nhận một đối thủ tiềm tàng thành anh cả là một câu chuyện khó có thể xảy ra, vì thế sự ủng hộ Iran từ các nước Arab khá khiêm tốn. Cuộc chiến này tuy Iran chống lại Mỹ và Israen, nhưng từ đầu chiến dịch này cho đến giờ, cảm xúc của các nước Arab chỉ có thể nói là nhẫn nhịn, không phục và phẫn uất đan xen. Trong hoàn cảnh đó, họ vừa muốn Mỹ thua để họ rời Mỹ ra, nhưng cũng không muốn Iran thắng để lại rơi vào ảnh hưởng của Iran sau khi Mỹ rút đi, đấy là còn chưa tính đòi hỏi tương tự từ phía Nga và Trung Quốc, họ muốn Iran đủ mạnh để tiêu hao Mỹ, nhưng họ không muốn Iran mạnh đến nỗi mất kiểm soát. Iran cũng biết điều đó nhưng họ có mục tiêu tham vọng của mình, điều này phản ánh họ không chấp nhận các đề nghị chọn phe mà Nga từng đưa ra trước đây, thời điểm 2024 và 2025, họ cũng không hoàn toàn chấp nhận phương án Trung Quốc đề xuất, họ đi theo lối riêng của họ, thực tế là rất mạo hiểm, đây là đánh cược vận mệnh đất nước vào cuộc chiến lớn.
Vì thế, không phải chỉ là vì sinh tồn, mà còn vì chiến lược tương lai trỗi dậy, Iran không bao giờ chấp nhận những đòi hỏi như vậy, thậm chí, chấp nhận cho Mỹ dừng cuộc chiến cũng không, họ phải trà đạp Mỹ và xử lý Israen thì họ mới có vốn để trở thành anh cả của thế giới Hồi giáo, chiến lược và tham vọng của Iran còn nhiều hơn nhận định của tác giả FB trên bác ạ. Không hề đơn giản đâu.
Giờ mèo mà là anh tào thì mèo làm gì?e mà là a tào thì e ngồi xem,anh tào theo e đang ở vị trí chả phải vội, mẽo đổ quân đánh lâu thì e càng vui,hỗ trợ thì nhà ngố sẽ nóng mông hơn,bao giờ mẽo ngố mệt thì e giảng hoà, kết thúc cuộc chiến e chả mất lòng ai trong khi đối thủ ngồi liếm máu,1 răng sau cuộc chiến thì cũng sứt đầu mẻ trán khi đó vào tái thiết e lại kiếm mớ
SÁU ĐIỀU KIỆN BẤT KHẢ THI: VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN VÀ CHIẾN TRANH SẼ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI MỚI! Tối hậu thư sáu điểm tưởng như mở đường cho hòa đàm, nhưng thực chất phơi bày sự bất khả thi giữa yêu cầu chiến lược của Washington và giới hạn sinh tồn của Tehran. Khi những điều kiện đặt ra vượt quá khả năng chấp nhận của cả hệ thống chính trị Iran, hòa bình không thể hình thành—xung đột có thể sẽ bước sang hình thái dai dẳng và tinh vi hơn.
Những tuần đầu tháng 3/2026 chứng kiến một nỗ lực mới của Washington nhằm thiết lập khung đàm phán với Tehran trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ–Israel–Iran đã bước sang tuần thứ tư. Theo các phân tích từ Axios được RBC‑Ukraine dẫn lại, nhóm cố vấn của Tổng thống Donald Trump — gồm Jared Kushner và Steve Witkoff — đã bắt đầu phác thảo cấu trúc “hòa đàm tiềm năng” với Iran, tập trung vào ba trục then chốt: uranium làm giàu, hỏa tiễn đạn đạo và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Tehran. Đồng thời, thông tin từ Adnkronos cho thấy Washington đặt lên bàn một bộ yêu cầu mang tính cực hạn: mở lại eo biển Hormuz, triệt tiêu làm giàu uranium, thu hẹp năng lực hỏa tiễn và chấm dứt hoàn toàn hỗ trợ cho Hezbollah, Hamas và Houthis. Dù về mặt hình thức đây là những điều kiện để “kết thúc chiến tranh”, nhưng khi phân tích chúng dưới lăng kính chiến lược, cấu trúc quyền lực Iran và bối cảnh lịch sử của quan hệ Mỹ–Iran, có thể thấy chúng mang bản chất của một tối hậu thư hơn là cơ sở cho đàm phán. Sáu điều kiện mà Mỹ đưa ra tạo thành một ma trận yêu cầu mà Tehran không thể và không muốn thực thi, và về mặt thực tế cũng không có khả năng chấp nhận. Chính tính không tương thích, không nhượng bộ này khiến mọi nỗ lực hòa đàm khó có thể hình thành, và nếu có, chúng chỉ là bề nổi của một chu kỳ chiến tranh mới kéo dài hơn, linh hoạt hơn và khó kiểm soát hơn.
ĐIỀU KIỆN BUỘC IRAN CHẤM DỨT CHƯƠNG TRÌNH HỎA TIỄN TRONG 5 NĂM: SỰ PHỦ ĐỊNH NĂNG LỰC SINH TỒN CHIẾN LƯỢC Washington yêu cầu Tehran ngừng toàn bộ chương trình hỏa tiễn — vốn là trụ cột răn đe cốt lõi của Iran trong nhiều thập kỷ. Reuters dẫn lời Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ “phá hủy công nghiệp hỏa tiễn Iran đến tận gốc”, coi đây là mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng Mỹ ở nước ngoài và cả đồng minh châu Âu. Nhưng trong cấu trúc phòng thủ Iran, hỏa tiễn là thứ duy nhất bù đắp cho điểm yếu về không quân và khả năng tấn công tầm xa. Việc từ bỏ chương trình này tương đương việc Tehran chuyển từ răn đe chủ động sang trạng thái dễ tổn thương hoàn toàn — điều mà không một chính quyền Iran nào, dù ôn hòa hay cứng rắn, có thể chấp nhận. Trong tâm lý chiến lược Iran, mối đe dọa Israel và Mỹ không phải giả định mà là thực tế lịch sử, được củng cố qua liên tiếp các vụ ám sát tướng IRGC, tấn công vào cơ sở hạt nhân và cuộc không kích vào Tehran đầu năm 2026. Một quốc gia chịu áp lực bao vây như vậy không thể tự cắt bỏ phương tiện phòng thủ chủ lực. Điều kiện này vì thế không phải đường dẫn đến hòa bình, mà là đòi hỏi đầu hàng.
CHẤM DỨT LÀM GIÀU URANIUM: YÊU CẦU ĐI NGƯỢC BẢN SẮC CHIẾN LƯỢC VÀ CHỦ QUYỀN CÔNG NGHỆ CỦA IRAN Theo các nguồn từ Adnkronos và FDD, Washington yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn làm giàu uranium — không chỉ ngừng làm giàu ở mức vũ khí mà ngay cả “token enrichment” ở mức 1–1,5% cũng không được phép. Nhưng uranium làm giàu, ngay cả ở mức thấp, từ lâu đã trở thành biểu tượng chủ quyền công nghệ của Iran và là kết quả của hàng chục năm chịu cấm vận, phá hoại và chiến tranh ngầm. Từ bỏ nó đồng nghĩa với việc Tehran tự tước bỏ năng lực công nghiệp hạt nhân dân sự của mình — điều không quốc gia nào từng làm trừ khi bị đánh bại hoàn toàn trong chiến tranh tổng lực. Britannica ghi nhận rằng sau khi Hoa Kỳ rút khỏi JCPOA năm 2018, Iran không còn tin vào các cơ chế ràng buộc theo thỏa thuận, bởi Washington có thể lại đơn phương rút khỏi bất kỳ hiệp ước nào. Trong bối cảnh đó, yêu cầu “zero enrichment” không chỉ là phi thực tế mà còn làm phá vỡ mọi nền tảng niềm tin cho đàm phán.
THÁO DỠ HOÀN TOÀN CÁC CƠ SỞ HẠT NHÂN TẠI NATANZ, ISFAHAN VÀ FORDOW: ĐÒI HỎI VƯỢT QUÁ CHUẨN MỰC GIẢI TRỪ Những cơ sở này từng chịu nhiều cuộc oanh kích, theo FDD, nhưng Mỹ muốn chúng bị tháo dỡ hoàn toàn và không bao giờ tái thiết. Đây không phải là biện pháp kiểm soát vũ khí mà là yêu cầu phá bỏ triệt để hạ tầng chiến lược. Trong lịch sử kiểm soát hạt nhân quốc tế, các yêu cầu tháo dỡ hoàn toàn chỉ áp dụng với các quốc gia đã đầu hàng hoặc bị giải trừ bởi Hội đồng Bảo an — trường hợp Libya 2003 là ví dụ điển hình. Iran, trái lại, là một cường quốc khu vực đang trải qua chiến tranh nhưng chưa thất bại. Việc buộc Tehran phá dỡ cơ sở sâu dưới lòng đất như Fordow, nơi thiết kế tối ưu chống lại không kích, là yêu cầu không thể chấp nhận về mặt chiến lược lẫn biểu tượng chính trị. Càng bị tấn công, Iran càng củng cố hạ tầng hạt nhân ngầm — một mô hình phản ứng đã được tái lập từ 2010 đến nay.
GIÁM SÁT TUYỆT ĐỐI TOÀN BỘ HỆ THỐNG LY TÂM: TÁI LẬP CƠ CHẾ MÀ IRAN XEM NHƯ CÁI BẪY Một phần quan trọng trong các điều kiện của Mỹ là thiết lập chế độ giám sát “tuyệt đối” đối với toàn bộ hệ thống làm giàu uranium. Nhưng sau khi JCPOA sụp đổ vì Mỹ rút khỏi thỏa thuận, Iran xem mọi yêu cầu giám sát toàn diện là không đáng tin, đặc biệt khi Washington có thể thay đổi chính sách theo nhiệm kỳ. Britannica chỉ rõ rằng sự sụp đổ niềm tin sau năm 2018 khiến việc tái lập cơ chế giám sát sâu gần như bất khả thi. Với Tehran, giám sát tuyệt đối nghĩa là giao phó bí mật quân sự và hạ tầng công nghệ vào tay đối thủ — điều chỉ có thể xảy ra nếu Mỹ cũng chấp nhận cắt giảm tương ứng, nhưng điều đó không nằm trong nghị trình Washington.
GIỚI HẠN HỎA TIỄN CÒN DƯỚI 1.000 ĐƠN VỊ: SỰ BẤT CÂN XỨNG MANG TÍNH CẤU TRÚC Mỹ muốn Iran giảm kho hỏa tiễn xuống mức 1.000, theo mô hình kiểm soát vũ khí khu vực. Tuy nhiên, yêu cầu này không đi kèm bất kỳ cam kết nào từ Israel — nước duy trì kho vũ khí hạt nhân không khai báo và năng lực tấn công tầm xa vượt trội. Trong tư duy chiến lược Iran, kiểm soát vũ khí chỉ khả thi nếu dựa trên nguyên tắc cân bằng. Một mô hình trong đó Iran cắt giảm, còn Israel và Ả rập Xê-út không, là điều Tehran xem như hành động tự sát. Không có cơ chế bảo đảm nào được đưa ra, và do đó yêu cầu này mặc nhiên rơi vào nhóm “không thể đàm phán”.
CHẤM DỨT HỖ TRỢ HEZBOLLAH, HAMAS, HOUTHIS: PHỦ ĐỊNH TOÀN BỘ CHIẾN LƯỢC “CHIỀU SÂU ẢNH HƯỞNG” CỦA IRAN Mạng lưới lực lượng ủy nhiệm là trụ cột thứ ba trong học thuyết an ninh Iran — ngang hàng với hỏa tiễn và hạt nhân. Theo RBC‑Ukraine và Adnkronos, Mỹ yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn hỗ trợ các nhóm này để đổi lấy giảm leo thang. Cấu trúc ảnh hưởng của Iran trải dài từ Lebanon, Syria, Iraq, Yemen đến Gaza không chỉ là công cụ quân sự mà còn là nền tảng quyền lực đối ngoại. Việc giải trừ mạng lưới ủy nhiệm sẽ khiến Iran mất “lớp đệm chiến lược” trước Israel và Mỹ, làm suy yếu vai trò của nước này ở toàn Trung Đông. Không một chính quyền Iran nào — dù bảo thủ hay cải cách — có thể phá bỏ cấu trúc quyền lực đã xây dựng suốt 40 năm.
VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ ĐỒNG Ý? Như Adnkronos ghi nhận, Iran tuyên bố sẵn sàng đàm phán nhưng đặt điều kiện tiên quyết: ngừng bắn ngay lập tức, đảm bảo không bị tấn công trong tương lai, và có cơ chế bồi thường. Nhưng Washington bác bỏ ngay lập tức yêu cầu ngừng bắn, khi Tổng thống Trump tuyên bố không có chuyện “ngừng bắn khi đang hủy diệt đối phương". Khoảng cách lập trường vì thế không chỉ xa, mà là không có điểm giao thoa. Thêm vào đó, Reuters cho thấy mục tiêu chiến tranh của Mỹ liên tục thay đổi — khi thì là ngăn Iran có vũ khí hạt nhân, khi thì giảm ảnh hưởng khu vực, khi thì kêu gọi “lật đổ chính quyền Iran”. Khi đối phương không xác định rõ mục tiêu cuối cùng, Tehran không thể và không có lý do gì để nhượng bộ chiến lược.
CHIẾN TRANH LIỆU CÓ KẾT THÚC? HAY CHỈ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI KHÁC — DÀI VÀ DAI DẲNG HƠN? Mọi dữ kiện từ RBC‑Ukraine, Reuters và Adnkronos đều dẫn đến cùng một kết luận: chiến tranh sẽ không dừng, chỉ thay đổi hình thái. Mỹ có “nguồn đạn dược gần như vô hạn”, như ông Trump tuyên bố, và Iran không có lý do gì để nhượng bộ khi vẫn duy trì được năng lực răn đe. Kịch bản khả dĩ nhất không phải hòa bình mà là chiến tranh uỷ nhiệm được tăng tốc, mở rộng trong ba không gian: chiến tranh mạng, tấn công UAV – hỏa tiễn tầm trung, và mở rộng xung đột ủy nhiệm ở Lebanon, Syria, Iraq và Yemen. Iran không thể tấn công trực tiếp Mỹ, nhưng có thể gây tổn thất thông qua mạng lưới ủy nhiệm; còn Mỹ không thể buộc Iran đầu hàng, nhưng có thể tiếp tục làm suy yếu hạ tầng quân sự Iran bằng chiến dịch kéo dài — một mô hình chiến tranh có thể tái lập trong nhiều năm.
GIẢI PHÁP THỰC TẾ: QUẢN LÝ IRAN THAY VÌ GIẢI GIÁP IRAN Bài học từ JCPOA, các vòng đàm phán Oman 2025–2026 và các nỗ lực trung gian của Qatar cho thấy chỉ có một mô hình khả thi: quản lý Iran, không phải giải trừ Iran. Giải pháp thực tế hơn gồm: * giảm tốc độ làm giàu uranium * áp dụng giám sát đa tầng của IAEA kết hợp trung gian như Qatar hay Oman * cam kết không mở rộng tầm bắn hỏa tiễn, thay vì giảm số lượng xuống mức phi thực tế, * Iran giảm hoạt động quân sự của lực lượng ủy nhiệm nhưng không từ bỏ hoàn toàn, * trao đổi lợi ích: giảm trừng phạt – mở lại Hormuz – kiểm soát hành vi quân sự, * xây dựng cơ chế bảo đảm song phương thay vì áp đặt đơn phương. Đây không phải là con đường hoàn hảo, nhưng là con đường duy nhất mà cả hai bên có thể chấp nhận.
BẢN YÊU SÁCH PHI THỰC TẾ Sáu điều kiện Hoa Kỳ đưa ra không phải là lộ trình đàm phán, mà là một bản yêu sách gợi nhớ đến các giai đoạn chiến tranh lạnh – nóng trong lịch sử Trung Đông. Chúng phủ nhận toàn bộ năng lực răn đe, cấu trúc ảnh hưởng và chủ quyền công nghệ của Iran — những yếu tố cốt lõi mà Tehran không bao giờ từ bỏ. Vì vậy, các điều kiện này, dù có thể phù hợp với mục tiêu răn đe của Washington, không thể tạo nền tảng cho hòa đàm. Chúng chỉ đảm bảo một tương lai mà trong đó: chiến tranh không kết thúc, chỉ tiếp diễn trong những hình thái khác, dai dẳng hơn, phân tán hơn và khó dập tắt hơn. Hòa bình thực tế chỉ có thể đạt được khi cả hai phía từ bỏ mô thức “tối đa hóa ưu thế” và chuyển sang mô hình “quản lý rủi ro” — điều mà lịch sử quan hệ Mỹ–Iran đã nhiều lần chứng minh là khó khăn, nhưng không phải bất khả thi.
THEO #TINHAYTHEGIOI: Tất cả những gì đang diễn ra trong cấu trúc đàm phán Mỹ–Iran cho thấy một nghịch lý mà giới phân tích chiến lược đã nhiều lần nhấn mạnh: các điều kiện tuyệt đối, được thiết kế nhằm kết thúc chiến tranh nhanh chóng, thường lại chính là những điều khiến chiến tranh kéo dài vô hạn. Khi Washington đặt ra sáu điều kiện không thể Tehran chấp nhận mà không đánh mất toàn bộ nền tảng răn đe quốc gia, quá trình đàm phán trở thành một trò chơi không có điểm hội tụ. Những đòi hỏi đó không chỉ đi ngược lại lợi ích sống còn của Iran mà còn phủ nhận thực tế địa chính trị Trung Đông — nơi các quan hệ quyền lực vận hành dựa trên nhiều tầng răn đe, không thể tái lập bằng các mô hình giải trừ đơn tuyến. Điều nghịch lý hơn là cả hai bên đều hiểu rất rõ tính phi thực tế của các điều kiện ấy. Washington biết rằng Tehran không thể từ bỏ kho hỏa tiễn, mạng lưới ủy nhiệm và năng lực hạt nhân cơ bản. Tehran cũng biết rằng Hoa Kỳ không thể nhượng bộ ở mức làm suy giảm năng lực răn đe Israel hay làm thay đổi cán cân an ninh khu vực. Nhưng dù biết vậy, cả hai vẫn tiến hành các động thái mang tính chiến thuật, chủ yếu để định hình không gian đàm phán tương lai chứ không phải để tạo ra hòa bình tức thời. Bởi trong một xung đột bất đối xứng có tính cấu trúc, hòa bình thật sự không phải là sản phẩm của sự nhượng bộ toàn diện, mà là sản phẩm của sự điều chỉnh kỳ vọng và khả năng chấp nhận lẫn nhau. Nếu có điều gì mang tính khả thi, đó là việc hai bên dần chuyển từ mục tiêu thay đổi hành vi triệt để sang mục tiêu quản lý rủi ro. Đàm phán — nếu xảy ra — sẽ diễn ra không phải để xóa bỏ hỏa tiễn Iran hay chấm dứt mạng lưới proxy, mà để tạo ra các cơ chế hạn chế leo thang, bao gồm cam kết tạm thời, giám sát giới hạn, và đối thoại gián tiếp thông qua trung gian. Oman và Qatar đã từng đóng vai trò này, và vẫn là hai lựa chọn duy nhất có độ tin cậy tương đối đối với cả Washington và Tehran. Trong viễn cảnh đó, chiến tranh không chấm dứt; nó chuyển đổi. Nó trở nên phân tán hơn, mang tính phi đối xứng sâu hơn, và gắn liền với những chiến trường trải dài từ Lebanon đến Yemen. Nhưng chính trong không gian xung đột kéo dài ấy mà các cơ chế ràng buộc từng phần — dù yếu ớt — lại có cơ hội hình thành. Không phải hòa bình, mà là sự “ổn định xung đột”: một trạng thái không mong muốn, nhưng lại là tình thế duy nhất phản ánh đúng thực tế quyền lực hiện nay. Điều quan trọng là thừa nhận rằng sáu điều kiện của Mỹ không bao giờ có thể là điểm khởi đầu cho hòa đàm, nhưng chúng có thể là tín hiệu về mục tiêu tối đa của Washington — mục tiêu mà chính Mỹ cũng biết rằng không thể đạt được thông qua chiến tranh đơn phương. Đối với Iran, việc từ chối các điều kiện ấy không phải là dấu hiệu thiếu thiện chí mà là phản ứng tự nhiên của một quốc gia vận hành trong môi trường an ninh đầy thù địch. Vì vậy, triển vọng duy nhất cho sự điều chỉnh chiến lược không nằm ở những tối hậu thư, mà ở những khuôn khổ thực dụng hơn — nơi mỗi bên chấp nhận điều mà họ luôn muốn né tránh: đối thoại, thỏa hiệp, và quản lý xung đột thay vì mơ về việc chấm dứt nó.
Trần Kiên
Em thấy tác giả FB trên quên mất một số điểm khác, trong đó có quan điểm và chiến lược của Iran.
Đừng chớ nghĩ Iran chỉ muốn bảo toàn mạng sống, Iran từng có tham vọng đứng đầu khối Hồi giáo, năm 2023 khi Israen và Hamaz đánh nhau dẫn tới Israen pháo kích Gaza dữ dội, thừa thắng tiến hành diệt chủng ở Gaza, đẩy người Palestine ở Gaza chạy sang Ai Cập nhằm chiếm nốt phần đất còn lại. Iran đã lên tiếng chống lại và có xu hướng trở thành người chiến thắng chủ nghĩa phục quốc Do thái cực đoan. Quan điểm này nếu xét trên bình diện tôn giáo, nó sẽ giúp Iran có vị thế của người đứng đầu thế giới Hồi giáo. Đương nhiên, ngoài chuyện việc này rất khó, xét trong hoàn cảnh tới lúc đó, còn là câu chuyện các nước Hồi giáo khác có đồng ý không, sau bao nhiêu năm Mỹ xây dựng Iran là kẻ thù của nhóm các nước Arab, việc chấp nhận một đối thủ tiềm tàng thành anh cả là một câu chuyện khó có thể xảy ra, vì thế sự ủng hộ Iran từ các nước Arab khá khiêm tốn. Cuộc chiến này tuy Iran chống lại Mỹ và Israen, nhưng từ đầu chiến dịch này cho đến giờ, cảm xúc của các nước Arab chỉ có thể nói là nhẫn nhịn, không phục và phẫn uất đan xen. Trong hoàn cảnh đó, họ vừa muốn Mỹ thua để họ rời Mỹ ra, nhưng cũng không muốn Iran thắng để lại rơi vào ảnh hưởng của Iran sau khi Mỹ rút đi, đấy là còn chưa tính đòi hỏi tương tự từ phía Nga và Trung Quốc, họ muốn Iran đủ mạnh để tiêu hao Mỹ, nhưng họ không muốn Iran mạnh đến nỗi mất kiểm soát. Iran cũng biết điều đó nhưng họ có mục tiêu tham vọng của mình, điều này phản ánh họ không chấp nhận các đề nghị chọn phe mà Nga từng đưa ra trước đây, thời điểm 2024 và 2025, họ cũng không hoàn toàn chấp nhận phương án Trung Quốc đề xuất, họ đi theo lối riêng của họ, thực tế là rất mạo hiểm, đây là đánh cược vận mệnh đất nước vào cuộc chiến lớn.
Vì thế, không phải chỉ là vì sinh tồn, mà còn vì chiến lược tương lai trỗi dậy, Iran không bao giờ chấp nhận những đòi hỏi như vậy, thậm chí, chấp nhận cho Mỹ dừng cuộc chiến cũng không, họ phải trà đạp Mỹ và xử lý Israen thì họ mới có vốn để trở thành anh cả của thế giới Hồi giáo, chiến lược và tham vọng của Iran còn nhiều hơn nhận định của tác giả FB trên bác ạ. Không hề đơn giản đâu.
Giờ mèo mà là anh tào thì mèo làm gì?e mà là a tào thì e ngồi xem,anh tào theo e đang ở vị trí chả phải vội, mẽo đổ quân đánh lâu thì e càng vui,hỗ trợ thì nhà ngố sẽ nóng mông hơn,bao giờ mẽo ngố mệt thì e giảng hoà, kết thúc cuộc chiến e chả mất lòng ai trong khi đối thủ ngồi liếm máu,1 răng sau cuộc chiến thì cũng sứt đầu mẻ trán khi đó vào tái thiết e lại kiếm mớ
Góc độ chính trị thì nếu Usa vs China cùng bị kéo vào vòng xoáy càng lâu thì càng ok. Nếu chiến trường xa mình càng tốt.
🇮🇷⚔️🇺🇸🇸🇦 Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố những hình ảnh vệ tinh mới về các hoạt động của họ nhằm vào các mục tiêu của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh.
IRGC đã phá hủy một hệ thống radar AN/FPS-117 tại căn cứ quân sự Rafha ở Ả Rập Xê Út, cách biên giới Ả Rập Xê Út - Iraq khoảng 48 km.
🇮🇷🇸🇦 Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã công bố hình ảnh vệ tinh về thiệt hại gây ra cho các nhà máy lọc dầu Ras Tanura và Yanbu của tập đoàn ARAMCO.
💥Mỹ đã phát động cuộc tấn công đầu tiên vào một trạm biến áp ở miền nam Iran
▪️Đồng thời, có thông tin về các cuộc tấn công của Mỹ vào Tehran.
▪️Trước đó, Iran đã hứa sẽ đáp trả nếu cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này bị tấn công.
👉Có vẻ như chiến tranh đang leo thang chứ không hề giảm bớt.
2 bên đều đã lật bài công bố điều kiến chấm dứt chiến tranh với nhau. Thực chất là điều kiện quỳ gối đầu hàng. Thì làm gì có chuyện giảm nhiệt được bác. Chỉ có đánh đến khi bên nào thua kí vào văn kiện đầu hàng thôi.
SÁU ĐIỀU KIỆN BẤT KHẢ THI: VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN VÀ CHIẾN TRANH SẼ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI MỚI! Tối hậu thư sáu điểm tưởng như mở đường cho hòa đàm, nhưng thực chất phơi bày sự bất khả thi giữa yêu cầu chiến lược của Washington và giới hạn sinh tồn của Tehran. Khi những điều kiện đặt ra vượt quá khả năng chấp nhận của cả hệ thống chính trị Iran, hòa bình không thể hình thành—xung đột có thể sẽ bước sang hình thái dai dẳng và tinh vi hơn.
Những tuần đầu tháng 3/2026 chứng kiến một nỗ lực mới của Washington nhằm thiết lập khung đàm phán với Tehran trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ–Israel–Iran đã bước sang tuần thứ tư. Theo các phân tích từ Axios được RBC‑Ukraine dẫn lại, nhóm cố vấn của Tổng thống Donald Trump — gồm Jared Kushner và Steve Witkoff — đã bắt đầu phác thảo cấu trúc “hòa đàm tiềm năng” với Iran, tập trung vào ba trục then chốt: uranium làm giàu, hỏa tiễn đạn đạo và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Tehran. Đồng thời, thông tin từ Adnkronos cho thấy Washington đặt lên bàn một bộ yêu cầu mang tính cực hạn: mở lại eo biển Hormuz, triệt tiêu làm giàu uranium, thu hẹp năng lực hỏa tiễn và chấm dứt hoàn toàn hỗ trợ cho Hezbollah, Hamas và Houthis. Dù về mặt hình thức đây là những điều kiện để “kết thúc chiến tranh”, nhưng khi phân tích chúng dưới lăng kính chiến lược, cấu trúc quyền lực Iran và bối cảnh lịch sử của quan hệ Mỹ–Iran, có thể thấy chúng mang bản chất của một tối hậu thư hơn là cơ sở cho đàm phán. Sáu điều kiện mà Mỹ đưa ra tạo thành một ma trận yêu cầu mà Tehran không thể và không muốn thực thi, và về mặt thực tế cũng không có khả năng chấp nhận. Chính tính không tương thích, không nhượng bộ này khiến mọi nỗ lực hòa đàm khó có thể hình thành, và nếu có, chúng chỉ là bề nổi của một chu kỳ chiến tranh mới kéo dài hơn, linh hoạt hơn và khó kiểm soát hơn.
ĐIỀU KIỆN BUỘC IRAN CHẤM DỨT CHƯƠNG TRÌNH HỎA TIỄN TRONG 5 NĂM: SỰ PHỦ ĐỊNH NĂNG LỰC SINH TỒN CHIẾN LƯỢC Washington yêu cầu Tehran ngừng toàn bộ chương trình hỏa tiễn — vốn là trụ cột răn đe cốt lõi của Iran trong nhiều thập kỷ. Reuters dẫn lời Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ “phá hủy công nghiệp hỏa tiễn Iran đến tận gốc”, coi đây là mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng Mỹ ở nước ngoài và cả đồng minh châu Âu. Nhưng trong cấu trúc phòng thủ Iran, hỏa tiễn là thứ duy nhất bù đắp cho điểm yếu về không quân và khả năng tấn công tầm xa. Việc từ bỏ chương trình này tương đương việc Tehran chuyển từ răn đe chủ động sang trạng thái dễ tổn thương hoàn toàn — điều mà không một chính quyền Iran nào, dù ôn hòa hay cứng rắn, có thể chấp nhận. Trong tâm lý chiến lược Iran, mối đe dọa Israel và Mỹ không phải giả định mà là thực tế lịch sử, được củng cố qua liên tiếp các vụ ám sát tướng IRGC, tấn công vào cơ sở hạt nhân và cuộc không kích vào Tehran đầu năm 2026. Một quốc gia chịu áp lực bao vây như vậy không thể tự cắt bỏ phương tiện phòng thủ chủ lực. Điều kiện này vì thế không phải đường dẫn đến hòa bình, mà là đòi hỏi đầu hàng.
CHẤM DỨT LÀM GIÀU URANIUM: YÊU CẦU ĐI NGƯỢC BẢN SẮC CHIẾN LƯỢC VÀ CHỦ QUYỀN CÔNG NGHỆ CỦA IRAN Theo các nguồn từ Adnkronos và FDD, Washington yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn làm giàu uranium — không chỉ ngừng làm giàu ở mức vũ khí mà ngay cả “token enrichment” ở mức 1–1,5% cũng không được phép. Nhưng uranium làm giàu, ngay cả ở mức thấp, từ lâu đã trở thành biểu tượng chủ quyền công nghệ của Iran và là kết quả của hàng chục năm chịu cấm vận, phá hoại và chiến tranh ngầm. Từ bỏ nó đồng nghĩa với việc Tehran tự tước bỏ năng lực công nghiệp hạt nhân dân sự của mình — điều không quốc gia nào từng làm trừ khi bị đánh bại hoàn toàn trong chiến tranh tổng lực. Britannica ghi nhận rằng sau khi Hoa Kỳ rút khỏi JCPOA năm 2018, Iran không còn tin vào các cơ chế ràng buộc theo thỏa thuận, bởi Washington có thể lại đơn phương rút khỏi bất kỳ hiệp ước nào. Trong bối cảnh đó, yêu cầu “zero enrichment” không chỉ là phi thực tế mà còn làm phá vỡ mọi nền tảng niềm tin cho đàm phán.
THÁO DỠ HOÀN TOÀN CÁC CƠ SỞ HẠT NHÂN TẠI NATANZ, ISFAHAN VÀ FORDOW: ĐÒI HỎI VƯỢT QUÁ CHUẨN MỰC GIẢI TRỪ Những cơ sở này từng chịu nhiều cuộc oanh kích, theo FDD, nhưng Mỹ muốn chúng bị tháo dỡ hoàn toàn và không bao giờ tái thiết. Đây không phải là biện pháp kiểm soát vũ khí mà là yêu cầu phá bỏ triệt để hạ tầng chiến lược. Trong lịch sử kiểm soát hạt nhân quốc tế, các yêu cầu tháo dỡ hoàn toàn chỉ áp dụng với các quốc gia đã đầu hàng hoặc bị giải trừ bởi Hội đồng Bảo an — trường hợp Libya 2003 là ví dụ điển hình. Iran, trái lại, là một cường quốc khu vực đang trải qua chiến tranh nhưng chưa thất bại. Việc buộc Tehran phá dỡ cơ sở sâu dưới lòng đất như Fordow, nơi thiết kế tối ưu chống lại không kích, là yêu cầu không thể chấp nhận về mặt chiến lược lẫn biểu tượng chính trị. Càng bị tấn công, Iran càng củng cố hạ tầng hạt nhân ngầm — một mô hình phản ứng đã được tái lập từ 2010 đến nay.
GIÁM SÁT TUYỆT ĐỐI TOÀN BỘ HỆ THỐNG LY TÂM: TÁI LẬP CƠ CHẾ MÀ IRAN XEM NHƯ CÁI BẪY Một phần quan trọng trong các điều kiện của Mỹ là thiết lập chế độ giám sát “tuyệt đối” đối với toàn bộ hệ thống làm giàu uranium. Nhưng sau khi JCPOA sụp đổ vì Mỹ rút khỏi thỏa thuận, Iran xem mọi yêu cầu giám sát toàn diện là không đáng tin, đặc biệt khi Washington có thể thay đổi chính sách theo nhiệm kỳ. Britannica chỉ rõ rằng sự sụp đổ niềm tin sau năm 2018 khiến việc tái lập cơ chế giám sát sâu gần như bất khả thi. Với Tehran, giám sát tuyệt đối nghĩa là giao phó bí mật quân sự và hạ tầng công nghệ vào tay đối thủ — điều chỉ có thể xảy ra nếu Mỹ cũng chấp nhận cắt giảm tương ứng, nhưng điều đó không nằm trong nghị trình Washington.
GIỚI HẠN HỎA TIỄN CÒN DƯỚI 1.000 ĐƠN VỊ: SỰ BẤT CÂN XỨNG MANG TÍNH CẤU TRÚC Mỹ muốn Iran giảm kho hỏa tiễn xuống mức 1.000, theo mô hình kiểm soát vũ khí khu vực. Tuy nhiên, yêu cầu này không đi kèm bất kỳ cam kết nào từ Israel — nước duy trì kho vũ khí hạt nhân không khai báo và năng lực tấn công tầm xa vượt trội. Trong tư duy chiến lược Iran, kiểm soát vũ khí chỉ khả thi nếu dựa trên nguyên tắc cân bằng. Một mô hình trong đó Iran cắt giảm, còn Israel và Ả rập Xê-út không, là điều Tehran xem như hành động tự sát. Không có cơ chế bảo đảm nào được đưa ra, và do đó yêu cầu này mặc nhiên rơi vào nhóm “không thể đàm phán”.
CHẤM DỨT HỖ TRỢ HEZBOLLAH, HAMAS, HOUTHIS: PHỦ ĐỊNH TOÀN BỘ CHIẾN LƯỢC “CHIỀU SÂU ẢNH HƯỞNG” CỦA IRAN Mạng lưới lực lượng ủy nhiệm là trụ cột thứ ba trong học thuyết an ninh Iran — ngang hàng với hỏa tiễn và hạt nhân. Theo RBC‑Ukraine và Adnkronos, Mỹ yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn hỗ trợ các nhóm này để đổi lấy giảm leo thang. Cấu trúc ảnh hưởng của Iran trải dài từ Lebanon, Syria, Iraq, Yemen đến Gaza không chỉ là công cụ quân sự mà còn là nền tảng quyền lực đối ngoại. Việc giải trừ mạng lưới ủy nhiệm sẽ khiến Iran mất “lớp đệm chiến lược” trước Israel và Mỹ, làm suy yếu vai trò của nước này ở toàn Trung Đông. Không một chính quyền Iran nào — dù bảo thủ hay cải cách — có thể phá bỏ cấu trúc quyền lực đã xây dựng suốt 40 năm.
VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ ĐỒNG Ý? Như Adnkronos ghi nhận, Iran tuyên bố sẵn sàng đàm phán nhưng đặt điều kiện tiên quyết: ngừng bắn ngay lập tức, đảm bảo không bị tấn công trong tương lai, và có cơ chế bồi thường. Nhưng Washington bác bỏ ngay lập tức yêu cầu ngừng bắn, khi Tổng thống Trump tuyên bố không có chuyện “ngừng bắn khi đang hủy diệt đối phương". Khoảng cách lập trường vì thế không chỉ xa, mà là không có điểm giao thoa. Thêm vào đó, Reuters cho thấy mục tiêu chiến tranh của Mỹ liên tục thay đổi — khi thì là ngăn Iran có vũ khí hạt nhân, khi thì giảm ảnh hưởng khu vực, khi thì kêu gọi “lật đổ chính quyền Iran”. Khi đối phương không xác định rõ mục tiêu cuối cùng, Tehran không thể và không có lý do gì để nhượng bộ chiến lược.
CHIẾN TRANH LIỆU CÓ KẾT THÚC? HAY CHỈ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI KHÁC — DÀI VÀ DAI DẲNG HƠN? Mọi dữ kiện từ RBC‑Ukraine, Reuters và Adnkronos đều dẫn đến cùng một kết luận: chiến tranh sẽ không dừng, chỉ thay đổi hình thái. Mỹ có “nguồn đạn dược gần như vô hạn”, như ông Trump tuyên bố, và Iran không có lý do gì để nhượng bộ khi vẫn duy trì được năng lực răn đe. Kịch bản khả dĩ nhất không phải hòa bình mà là chiến tranh uỷ nhiệm được tăng tốc, mở rộng trong ba không gian: chiến tranh mạng, tấn công UAV – hỏa tiễn tầm trung, và mở rộng xung đột ủy nhiệm ở Lebanon, Syria, Iraq và Yemen. Iran không thể tấn công trực tiếp Mỹ, nhưng có thể gây tổn thất thông qua mạng lưới ủy nhiệm; còn Mỹ không thể buộc Iran đầu hàng, nhưng có thể tiếp tục làm suy yếu hạ tầng quân sự Iran bằng chiến dịch kéo dài — một mô hình chiến tranh có thể tái lập trong nhiều năm.
GIẢI PHÁP THỰC TẾ: QUẢN LÝ IRAN THAY VÌ GIẢI GIÁP IRAN Bài học từ JCPOA, các vòng đàm phán Oman 2025–2026 và các nỗ lực trung gian của Qatar cho thấy chỉ có một mô hình khả thi: quản lý Iran, không phải giải trừ Iran. Giải pháp thực tế hơn gồm: * giảm tốc độ làm giàu uranium * áp dụng giám sát đa tầng của IAEA kết hợp trung gian như Qatar hay Oman * cam kết không mở rộng tầm bắn hỏa tiễn, thay vì giảm số lượng xuống mức phi thực tế, * Iran giảm hoạt động quân sự của lực lượng ủy nhiệm nhưng không từ bỏ hoàn toàn, * trao đổi lợi ích: giảm trừng phạt – mở lại Hormuz – kiểm soát hành vi quân sự, * xây dựng cơ chế bảo đảm song phương thay vì áp đặt đơn phương. Đây không phải là con đường hoàn hảo, nhưng là con đường duy nhất mà cả hai bên có thể chấp nhận.
BẢN YÊU SÁCH PHI THỰC TẾ Sáu điều kiện Hoa Kỳ đưa ra không phải là lộ trình đàm phán, mà là một bản yêu sách gợi nhớ đến các giai đoạn chiến tranh lạnh – nóng trong lịch sử Trung Đông. Chúng phủ nhận toàn bộ năng lực răn đe, cấu trúc ảnh hưởng và chủ quyền công nghệ của Iran — những yếu tố cốt lõi mà Tehran không bao giờ từ bỏ. Vì vậy, các điều kiện này, dù có thể phù hợp với mục tiêu răn đe của Washington, không thể tạo nền tảng cho hòa đàm. Chúng chỉ đảm bảo một tương lai mà trong đó: chiến tranh không kết thúc, chỉ tiếp diễn trong những hình thái khác, dai dẳng hơn, phân tán hơn và khó dập tắt hơn. Hòa bình thực tế chỉ có thể đạt được khi cả hai phía từ bỏ mô thức “tối đa hóa ưu thế” và chuyển sang mô hình “quản lý rủi ro” — điều mà lịch sử quan hệ Mỹ–Iran đã nhiều lần chứng minh là khó khăn, nhưng không phải bất khả thi.
THEO #TINHAYTHEGIOI: Tất cả những gì đang diễn ra trong cấu trúc đàm phán Mỹ–Iran cho thấy một nghịch lý mà giới phân tích chiến lược đã nhiều lần nhấn mạnh: các điều kiện tuyệt đối, được thiết kế nhằm kết thúc chiến tranh nhanh chóng, thường lại chính là những điều khiến chiến tranh kéo dài vô hạn. Khi Washington đặt ra sáu điều kiện không thể Tehran chấp nhận mà không đánh mất toàn bộ nền tảng răn đe quốc gia, quá trình đàm phán trở thành một trò chơi không có điểm hội tụ. Những đòi hỏi đó không chỉ đi ngược lại lợi ích sống còn của Iran mà còn phủ nhận thực tế địa chính trị Trung Đông — nơi các quan hệ quyền lực vận hành dựa trên nhiều tầng răn đe, không thể tái lập bằng các mô hình giải trừ đơn tuyến. Điều nghịch lý hơn là cả hai bên đều hiểu rất rõ tính phi thực tế của các điều kiện ấy. Washington biết rằng Tehran không thể từ bỏ kho hỏa tiễn, mạng lưới ủy nhiệm và năng lực hạt nhân cơ bản. Tehran cũng biết rằng Hoa Kỳ không thể nhượng bộ ở mức làm suy giảm năng lực răn đe Israel hay làm thay đổi cán cân an ninh khu vực. Nhưng dù biết vậy, cả hai vẫn tiến hành các động thái mang tính chiến thuật, chủ yếu để định hình không gian đàm phán tương lai chứ không phải để tạo ra hòa bình tức thời. Bởi trong một xung đột bất đối xứng có tính cấu trúc, hòa bình thật sự không phải là sản phẩm của sự nhượng bộ toàn diện, mà là sản phẩm của sự điều chỉnh kỳ vọng và khả năng chấp nhận lẫn nhau. Nếu có điều gì mang tính khả thi, đó là việc hai bên dần chuyển từ mục tiêu thay đổi hành vi triệt để sang mục tiêu quản lý rủi ro. Đàm phán — nếu xảy ra — sẽ diễn ra không phải để xóa bỏ hỏa tiễn Iran hay chấm dứt mạng lưới proxy, mà để tạo ra các cơ chế hạn chế leo thang, bao gồm cam kết tạm thời, giám sát giới hạn, và đối thoại gián tiếp thông qua trung gian. Oman và Qatar đã từng đóng vai trò này, và vẫn là hai lựa chọn duy nhất có độ tin cậy tương đối đối với cả Washington và Tehran. Trong viễn cảnh đó, chiến tranh không chấm dứt; nó chuyển đổi. Nó trở nên phân tán hơn, mang tính phi đối xứng sâu hơn, và gắn liền với những chiến trường trải dài từ Lebanon đến Yemen. Nhưng chính trong không gian xung đột kéo dài ấy mà các cơ chế ràng buộc từng phần — dù yếu ớt — lại có cơ hội hình thành. Không phải hòa bình, mà là sự “ổn định xung đột”: một trạng thái không mong muốn, nhưng lại là tình thế duy nhất phản ánh đúng thực tế quyền lực hiện nay. Điều quan trọng là thừa nhận rằng sáu điều kiện của Mỹ không bao giờ có thể là điểm khởi đầu cho hòa đàm, nhưng chúng có thể là tín hiệu về mục tiêu tối đa của Washington — mục tiêu mà chính Mỹ cũng biết rằng không thể đạt được thông qua chiến tranh đơn phương. Đối với Iran, việc từ chối các điều kiện ấy không phải là dấu hiệu thiếu thiện chí mà là phản ứng tự nhiên của một quốc gia vận hành trong môi trường an ninh đầy thù địch. Vì vậy, triển vọng duy nhất cho sự điều chỉnh chiến lược không nằm ở những tối hậu thư, mà ở những khuôn khổ thực dụng hơn — nơi mỗi bên chấp nhận điều mà họ luôn muốn né tránh: đối thoại, thỏa hiệp, và quản lý xung đột thay vì mơ về việc chấm dứt nó.
Trần Kiên
Em thấy tác giả FB trên quên mất một số điểm khác, trong đó có quan điểm và chiến lược của Iran.
Đừng chớ nghĩ Iran chỉ muốn bảo toàn mạng sống, Iran từng có tham vọng đứng đầu khối Hồi giáo, năm 2023 khi Israen và Hamaz đánh nhau dẫn tới Israen pháo kích Gaza dữ dội, thừa thắng tiến hành diệt chủng ở Gaza, đẩy người Palestine ở Gaza chạy sang Ai Cập nhằm chiếm nốt phần đất còn lại. Iran đã lên tiếng chống lại và có xu hướng trở thành người chiến thắng chủ nghĩa phục quốc Do thái cực đoan. Quan điểm này nếu xét trên bình diện tôn giáo, nó sẽ giúp Iran có vị thế của người đứng đầu thế giới Hồi giáo. Đương nhiên, ngoài chuyện việc này rất khó, xét trong hoàn cảnh tới lúc đó, còn là câu chuyện các nước Hồi giáo khác có đồng ý không, sau bao nhiêu năm Mỹ xây dựng Iran là kẻ thù của nhóm các nước Arab, việc chấp nhận một đối thủ tiềm tàng thành anh cả là một câu chuyện khó có thể xảy ra, vì thế sự ủng hộ Iran từ các nước Arab khá khiêm tốn. Cuộc chiến này tuy Iran chống lại Mỹ và Israen, nhưng từ đầu chiến dịch này cho đến giờ, cảm xúc của các nước Arab chỉ có thể nói là nhẫn nhịn, không phục và phẫn uất đan xen. Trong hoàn cảnh đó, họ vừa muốn Mỹ thua để họ rời Mỹ ra, nhưng cũng không muốn Iran thắng để lại rơi vào ảnh hưởng của Iran sau khi Mỹ rút đi, đấy là còn chưa tính đòi hỏi tương tự từ phía Nga và Trung Quốc, họ muốn Iran đủ mạnh để tiêu hao Mỹ, nhưng họ không muốn Iran mạnh đến nỗi mất kiểm soát. Iran cũng biết điều đó nhưng họ có mục tiêu tham vọng của mình, điều này phản ánh họ không chấp nhận các đề nghị chọn phe mà Nga từng đưa ra trước đây, thời điểm 2024 và 2025, họ cũng không hoàn toàn chấp nhận phương án Trung Quốc đề xuất, họ đi theo lối riêng của họ, thực tế là rất mạo hiểm, đây là đánh cược vận mệnh đất nước vào cuộc chiến lớn.
Vì thế, không phải chỉ là vì sinh tồn, mà còn vì chiến lược tương lai trỗi dậy, Iran không bao giờ chấp nhận những đòi hỏi như vậy, thậm chí, chấp nhận cho Mỹ dừng cuộc chiến cũng không, họ phải trà đạp Mỹ và xử lý Israen thì họ mới có vốn để trở thành anh cả của thế giới Hồi giáo, chiến lược và tham vọng của Iran còn nhiều hơn nhận định của tác giả FB trên bác ạ. Không hề đơn giản đâu.
Giờ mèo mà là anh tào thì mèo làm gì?e mà là a tào thì e ngồi xem,anh tào theo e đang ở vị trí chả phải vội, mẽo đổ quân đánh lâu thì e càng vui,hỗ trợ thì nhà ngố sẽ nóng mông hơn,bao giờ mẽo ngố mệt thì e giảng hoà, kết thúc cuộc chiến e chả mất lòng ai trong khi đối thủ ngồi liếm máu,1 răng sau cuộc chiến thì cũng sứt đầu mẻ trán khi đó vào tái thiết e lại kiếm mớ
đấy là bác nhìn cuộc chiến cục bộ. Thực chất đây là cuộc chiến đơn đấu đa cực.
Mỹ sau khi phát động cuộc chiến uỷ nhiệm với Nga nhằm làm suy yếu Nga. Nhưng không ngờ Nga tỉnh táo, đáng nhấp nhả không rơi vào suy thoái. nên Mỹ mới rút, giao lại cho Châu Âu cầm chân để tiếp tục chiến lược
Sau đó đánh venezuale để đảm bảo nguồn cung dầu mỏ
Tiến hành đánh Iran để khống chế hoàn toàn TĐ, bẻ gãy nguồn cung cho cuộc chiến lớn, lâu dài với TQ.
Dự kiến sau Iran thì Mỹ sẽ tạm dừng củng cố lại nội lực sau đó phát động cuộc chiến uỷ nhiệm giữa Nhật, Đài Loan với TQ. ấn định năm khai chiến từ 2027-2030, ngân sách quân sự tăng từ 900tỉ lên đến 1500+ tỉ là có lý do của nó đấy bác.
Cuộc chiến Iran lần này giống như tập trận để kiểm tra đánh giá sức mạnh với đối thủ cứng cựa. Mỹ muốn Nga, TQ hỗ trợ mạnh Iran để test khả năng thực tế năng lực 2 nước đấy như thế nào. thắng thì tự tin phát động với TQ, sau đó quay lại chiến với Nga, còn thua thì có 2 phương án:
- dừng đánh giá lại chưa phát động cuộc chiến với TQ
- hoặc vẫn tiến hành đánh nhưng giảm mục tiêu chỉ còn cầm chân TQ bằng cuộc chiến dai dẳng chứ không đặt mục tiêu đánh quỵ TQ nữa, sống chết mặc kệ Nhật, Đài Loan…
Nếu hình dung kịch bản như vậy thì Nga, TQ làm sao mà ngồi yên được.
Người Israel hoảng loạn khi tên lửa Iran ầm ầm lao đến mà không bị đánh chặn. Ít xà hết tên lửa hay Iran dùng vũ khí mới. Mà cũng có thể các kíp chiến đấu tên lửa Ít xà đã quá mệt mỏi sau gần 1 tháng trực chiến căng thẳng liên tục 24/24h. Đồng thời, các trạm radar cảnh báo sớm của Mỹ ở Trung Đông về cơ bản đã bi Iran dọn dẹp sạch sẽ, giờ thì tên lửa Iran tha hồ tung hoành.
Nghe đồn lúc trước, nhờ radar Mỹ, thời gian cảnh báo sớm từ 5-10 phút, nay chỉ còn 1 phút nên phòng không Ít xà không kịp phản ứng????
Các bác ơi, ĐSQ Iran và ĐSQ Israel có đặt bàn để tưởng niệm những người dân đã mất trong những cuộc tấn công vừa qua không nhỉ ?
Lần trước, khi Nga bị tấn công khủng bố, em nhớ ĐSQ Nga có đặt 1 cái bàn nhỏ ngoài cổng ĐSQ cho những ai muốn tưởng niệm ,
lần đấy em cũng mang hoa lên đặt trên bàn để tưởng niệm.
Chuyện đúng sai của chính phủi Iran và Israel , em không bàn tới .Nhưng mà bom đạn rơi xuống đầu người dân vô tội thì em cũng muốn đặt hoa tưởng niệm để chia sẻ sự mất mát đến họ và người thân của họ .
SÁU ĐIỀU KIỆN BẤT KHẢ THI: VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN VÀ CHIẾN TRANH SẼ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI MỚI! Tối hậu thư sáu điểm tưởng như mở đường cho hòa đàm, nhưng thực chất phơi bày sự bất khả thi giữa yêu cầu chiến lược của Washington và giới hạn sinh tồn của Tehran. Khi những điều kiện đặt ra vượt quá khả năng chấp nhận của cả hệ thống chính trị Iran, hòa bình không thể hình thành—xung đột có thể sẽ bước sang hình thái dai dẳng và tinh vi hơn.
Những tuần đầu tháng 3/2026 chứng kiến một nỗ lực mới của Washington nhằm thiết lập khung đàm phán với Tehran trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ–Israel–Iran đã bước sang tuần thứ tư. Theo các phân tích từ Axios được RBC‑Ukraine dẫn lại, nhóm cố vấn của Tổng thống Donald Trump — gồm Jared Kushner và Steve Witkoff — đã bắt đầu phác thảo cấu trúc “hòa đàm tiềm năng” với Iran, tập trung vào ba trục then chốt: uranium làm giàu, hỏa tiễn đạn đạo và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Tehran. Đồng thời, thông tin từ Adnkronos cho thấy Washington đặt lên bàn một bộ yêu cầu mang tính cực hạn: mở lại eo biển Hormuz, triệt tiêu làm giàu uranium, thu hẹp năng lực hỏa tiễn và chấm dứt hoàn toàn hỗ trợ cho Hezbollah, Hamas và Houthis. Dù về mặt hình thức đây là những điều kiện để “kết thúc chiến tranh”, nhưng khi phân tích chúng dưới lăng kính chiến lược, cấu trúc quyền lực Iran và bối cảnh lịch sử của quan hệ Mỹ–Iran, có thể thấy chúng mang bản chất của một tối hậu thư hơn là cơ sở cho đàm phán. Sáu điều kiện mà Mỹ đưa ra tạo thành một ma trận yêu cầu mà Tehran không thể và không muốn thực thi, và về mặt thực tế cũng không có khả năng chấp nhận. Chính tính không tương thích, không nhượng bộ này khiến mọi nỗ lực hòa đàm khó có thể hình thành, và nếu có, chúng chỉ là bề nổi của một chu kỳ chiến tranh mới kéo dài hơn, linh hoạt hơn và khó kiểm soát hơn.
ĐIỀU KIỆN BUỘC IRAN CHẤM DỨT CHƯƠNG TRÌNH HỎA TIỄN TRONG 5 NĂM: SỰ PHỦ ĐỊNH NĂNG LỰC SINH TỒN CHIẾN LƯỢC Washington yêu cầu Tehran ngừng toàn bộ chương trình hỏa tiễn — vốn là trụ cột răn đe cốt lõi của Iran trong nhiều thập kỷ. Reuters dẫn lời Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ “phá hủy công nghiệp hỏa tiễn Iran đến tận gốc”, coi đây là mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng Mỹ ở nước ngoài và cả đồng minh châu Âu. Nhưng trong cấu trúc phòng thủ Iran, hỏa tiễn là thứ duy nhất bù đắp cho điểm yếu về không quân và khả năng tấn công tầm xa. Việc từ bỏ chương trình này tương đương việc Tehran chuyển từ răn đe chủ động sang trạng thái dễ tổn thương hoàn toàn — điều mà không một chính quyền Iran nào, dù ôn hòa hay cứng rắn, có thể chấp nhận. Trong tâm lý chiến lược Iran, mối đe dọa Israel và Mỹ không phải giả định mà là thực tế lịch sử, được củng cố qua liên tiếp các vụ ám sát tướng IRGC, tấn công vào cơ sở hạt nhân và cuộc không kích vào Tehran đầu năm 2026. Một quốc gia chịu áp lực bao vây như vậy không thể tự cắt bỏ phương tiện phòng thủ chủ lực. Điều kiện này vì thế không phải đường dẫn đến hòa bình, mà là đòi hỏi đầu hàng.
CHẤM DỨT LÀM GIÀU URANIUM: YÊU CẦU ĐI NGƯỢC BẢN SẮC CHIẾN LƯỢC VÀ CHỦ QUYỀN CÔNG NGHỆ CỦA IRAN Theo các nguồn từ Adnkronos và FDD, Washington yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn làm giàu uranium — không chỉ ngừng làm giàu ở mức vũ khí mà ngay cả “token enrichment” ở mức 1–1,5% cũng không được phép. Nhưng uranium làm giàu, ngay cả ở mức thấp, từ lâu đã trở thành biểu tượng chủ quyền công nghệ của Iran và là kết quả của hàng chục năm chịu cấm vận, phá hoại và chiến tranh ngầm. Từ bỏ nó đồng nghĩa với việc Tehran tự tước bỏ năng lực công nghiệp hạt nhân dân sự của mình — điều không quốc gia nào từng làm trừ khi bị đánh bại hoàn toàn trong chiến tranh tổng lực. Britannica ghi nhận rằng sau khi Hoa Kỳ rút khỏi JCPOA năm 2018, Iran không còn tin vào các cơ chế ràng buộc theo thỏa thuận, bởi Washington có thể lại đơn phương rút khỏi bất kỳ hiệp ước nào. Trong bối cảnh đó, yêu cầu “zero enrichment” không chỉ là phi thực tế mà còn làm phá vỡ mọi nền tảng niềm tin cho đàm phán.
THÁO DỠ HOÀN TOÀN CÁC CƠ SỞ HẠT NHÂN TẠI NATANZ, ISFAHAN VÀ FORDOW: ĐÒI HỎI VƯỢT QUÁ CHUẨN MỰC GIẢI TRỪ Những cơ sở này từng chịu nhiều cuộc oanh kích, theo FDD, nhưng Mỹ muốn chúng bị tháo dỡ hoàn toàn và không bao giờ tái thiết. Đây không phải là biện pháp kiểm soát vũ khí mà là yêu cầu phá bỏ triệt để hạ tầng chiến lược. Trong lịch sử kiểm soát hạt nhân quốc tế, các yêu cầu tháo dỡ hoàn toàn chỉ áp dụng với các quốc gia đã đầu hàng hoặc bị giải trừ bởi Hội đồng Bảo an — trường hợp Libya 2003 là ví dụ điển hình. Iran, trái lại, là một cường quốc khu vực đang trải qua chiến tranh nhưng chưa thất bại. Việc buộc Tehran phá dỡ cơ sở sâu dưới lòng đất như Fordow, nơi thiết kế tối ưu chống lại không kích, là yêu cầu không thể chấp nhận về mặt chiến lược lẫn biểu tượng chính trị. Càng bị tấn công, Iran càng củng cố hạ tầng hạt nhân ngầm — một mô hình phản ứng đã được tái lập từ 2010 đến nay.
GIÁM SÁT TUYỆT ĐỐI TOÀN BỘ HỆ THỐNG LY TÂM: TÁI LẬP CƠ CHẾ MÀ IRAN XEM NHƯ CÁI BẪY Một phần quan trọng trong các điều kiện của Mỹ là thiết lập chế độ giám sát “tuyệt đối” đối với toàn bộ hệ thống làm giàu uranium. Nhưng sau khi JCPOA sụp đổ vì Mỹ rút khỏi thỏa thuận, Iran xem mọi yêu cầu giám sát toàn diện là không đáng tin, đặc biệt khi Washington có thể thay đổi chính sách theo nhiệm kỳ. Britannica chỉ rõ rằng sự sụp đổ niềm tin sau năm 2018 khiến việc tái lập cơ chế giám sát sâu gần như bất khả thi. Với Tehran, giám sát tuyệt đối nghĩa là giao phó bí mật quân sự và hạ tầng công nghệ vào tay đối thủ — điều chỉ có thể xảy ra nếu Mỹ cũng chấp nhận cắt giảm tương ứng, nhưng điều đó không nằm trong nghị trình Washington.
GIỚI HẠN HỎA TIỄN CÒN DƯỚI 1.000 ĐƠN VỊ: SỰ BẤT CÂN XỨNG MANG TÍNH CẤU TRÚC Mỹ muốn Iran giảm kho hỏa tiễn xuống mức 1.000, theo mô hình kiểm soát vũ khí khu vực. Tuy nhiên, yêu cầu này không đi kèm bất kỳ cam kết nào từ Israel — nước duy trì kho vũ khí hạt nhân không khai báo và năng lực tấn công tầm xa vượt trội. Trong tư duy chiến lược Iran, kiểm soát vũ khí chỉ khả thi nếu dựa trên nguyên tắc cân bằng. Một mô hình trong đó Iran cắt giảm, còn Israel và Ả rập Xê-út không, là điều Tehran xem như hành động tự sát. Không có cơ chế bảo đảm nào được đưa ra, và do đó yêu cầu này mặc nhiên rơi vào nhóm “không thể đàm phán”.
CHẤM DỨT HỖ TRỢ HEZBOLLAH, HAMAS, HOUTHIS: PHỦ ĐỊNH TOÀN BỘ CHIẾN LƯỢC “CHIỀU SÂU ẢNH HƯỞNG” CỦA IRAN Mạng lưới lực lượng ủy nhiệm là trụ cột thứ ba trong học thuyết an ninh Iran — ngang hàng với hỏa tiễn và hạt nhân. Theo RBC‑Ukraine và Adnkronos, Mỹ yêu cầu Iran ngừng hoàn toàn hỗ trợ các nhóm này để đổi lấy giảm leo thang. Cấu trúc ảnh hưởng của Iran trải dài từ Lebanon, Syria, Iraq, Yemen đến Gaza không chỉ là công cụ quân sự mà còn là nền tảng quyền lực đối ngoại. Việc giải trừ mạng lưới ủy nhiệm sẽ khiến Iran mất “lớp đệm chiến lược” trước Israel và Mỹ, làm suy yếu vai trò của nước này ở toàn Trung Đông. Không một chính quyền Iran nào — dù bảo thủ hay cải cách — có thể phá bỏ cấu trúc quyền lực đã xây dựng suốt 40 năm.
VÌ SAO IRAN KHÔNG THỂ ĐỒNG Ý? Như Adnkronos ghi nhận, Iran tuyên bố sẵn sàng đàm phán nhưng đặt điều kiện tiên quyết: ngừng bắn ngay lập tức, đảm bảo không bị tấn công trong tương lai, và có cơ chế bồi thường. Nhưng Washington bác bỏ ngay lập tức yêu cầu ngừng bắn, khi Tổng thống Trump tuyên bố không có chuyện “ngừng bắn khi đang hủy diệt đối phương". Khoảng cách lập trường vì thế không chỉ xa, mà là không có điểm giao thoa. Thêm vào đó, Reuters cho thấy mục tiêu chiến tranh của Mỹ liên tục thay đổi — khi thì là ngăn Iran có vũ khí hạt nhân, khi thì giảm ảnh hưởng khu vực, khi thì kêu gọi “lật đổ chính quyền Iran”. Khi đối phương không xác định rõ mục tiêu cuối cùng, Tehran không thể và không có lý do gì để nhượng bộ chiến lược.
CHIẾN TRANH LIỆU CÓ KẾT THÚC? HAY CHỈ CHUYỂN SANG HÌNH THÁI KHÁC — DÀI VÀ DAI DẲNG HƠN? Mọi dữ kiện từ RBC‑Ukraine, Reuters và Adnkronos đều dẫn đến cùng một kết luận: chiến tranh sẽ không dừng, chỉ thay đổi hình thái. Mỹ có “nguồn đạn dược gần như vô hạn”, như ông Trump tuyên bố, và Iran không có lý do gì để nhượng bộ khi vẫn duy trì được năng lực răn đe. Kịch bản khả dĩ nhất không phải hòa bình mà là chiến tranh uỷ nhiệm được tăng tốc, mở rộng trong ba không gian: chiến tranh mạng, tấn công UAV – hỏa tiễn tầm trung, và mở rộng xung đột ủy nhiệm ở Lebanon, Syria, Iraq và Yemen. Iran không thể tấn công trực tiếp Mỹ, nhưng có thể gây tổn thất thông qua mạng lưới ủy nhiệm; còn Mỹ không thể buộc Iran đầu hàng, nhưng có thể tiếp tục làm suy yếu hạ tầng quân sự Iran bằng chiến dịch kéo dài — một mô hình chiến tranh có thể tái lập trong nhiều năm.
GIẢI PHÁP THỰC TẾ: QUẢN LÝ IRAN THAY VÌ GIẢI GIÁP IRAN Bài học từ JCPOA, các vòng đàm phán Oman 2025–2026 và các nỗ lực trung gian của Qatar cho thấy chỉ có một mô hình khả thi: quản lý Iran, không phải giải trừ Iran. Giải pháp thực tế hơn gồm: * giảm tốc độ làm giàu uranium * áp dụng giám sát đa tầng của IAEA kết hợp trung gian như Qatar hay Oman * cam kết không mở rộng tầm bắn hỏa tiễn, thay vì giảm số lượng xuống mức phi thực tế, * Iran giảm hoạt động quân sự của lực lượng ủy nhiệm nhưng không từ bỏ hoàn toàn, * trao đổi lợi ích: giảm trừng phạt – mở lại Hormuz – kiểm soát hành vi quân sự, * xây dựng cơ chế bảo đảm song phương thay vì áp đặt đơn phương. Đây không phải là con đường hoàn hảo, nhưng là con đường duy nhất mà cả hai bên có thể chấp nhận.
BẢN YÊU SÁCH PHI THỰC TẾ Sáu điều kiện Hoa Kỳ đưa ra không phải là lộ trình đàm phán, mà là một bản yêu sách gợi nhớ đến các giai đoạn chiến tranh lạnh – nóng trong lịch sử Trung Đông. Chúng phủ nhận toàn bộ năng lực răn đe, cấu trúc ảnh hưởng và chủ quyền công nghệ của Iran — những yếu tố cốt lõi mà Tehran không bao giờ từ bỏ. Vì vậy, các điều kiện này, dù có thể phù hợp với mục tiêu răn đe của Washington, không thể tạo nền tảng cho hòa đàm. Chúng chỉ đảm bảo một tương lai mà trong đó: chiến tranh không kết thúc, chỉ tiếp diễn trong những hình thái khác, dai dẳng hơn, phân tán hơn và khó dập tắt hơn. Hòa bình thực tế chỉ có thể đạt được khi cả hai phía từ bỏ mô thức “tối đa hóa ưu thế” và chuyển sang mô hình “quản lý rủi ro” — điều mà lịch sử quan hệ Mỹ–Iran đã nhiều lần chứng minh là khó khăn, nhưng không phải bất khả thi.
THEO #TINHAYTHEGIOI: Tất cả những gì đang diễn ra trong cấu trúc đàm phán Mỹ–Iran cho thấy một nghịch lý mà giới phân tích chiến lược đã nhiều lần nhấn mạnh: các điều kiện tuyệt đối, được thiết kế nhằm kết thúc chiến tranh nhanh chóng, thường lại chính là những điều khiến chiến tranh kéo dài vô hạn. Khi Washington đặt ra sáu điều kiện không thể Tehran chấp nhận mà không đánh mất toàn bộ nền tảng răn đe quốc gia, quá trình đàm phán trở thành một trò chơi không có điểm hội tụ. Những đòi hỏi đó không chỉ đi ngược lại lợi ích sống còn của Iran mà còn phủ nhận thực tế địa chính trị Trung Đông — nơi các quan hệ quyền lực vận hành dựa trên nhiều tầng răn đe, không thể tái lập bằng các mô hình giải trừ đơn tuyến. Điều nghịch lý hơn là cả hai bên đều hiểu rất rõ tính phi thực tế của các điều kiện ấy. Washington biết rằng Tehran không thể từ bỏ kho hỏa tiễn, mạng lưới ủy nhiệm và năng lực hạt nhân cơ bản. Tehran cũng biết rằng Hoa Kỳ không thể nhượng bộ ở mức làm suy giảm năng lực răn đe Israel hay làm thay đổi cán cân an ninh khu vực. Nhưng dù biết vậy, cả hai vẫn tiến hành các động thái mang tính chiến thuật, chủ yếu để định hình không gian đàm phán tương lai chứ không phải để tạo ra hòa bình tức thời. Bởi trong một xung đột bất đối xứng có tính cấu trúc, hòa bình thật sự không phải là sản phẩm của sự nhượng bộ toàn diện, mà là sản phẩm của sự điều chỉnh kỳ vọng và khả năng chấp nhận lẫn nhau. Nếu có điều gì mang tính khả thi, đó là việc hai bên dần chuyển từ mục tiêu thay đổi hành vi triệt để sang mục tiêu quản lý rủi ro. Đàm phán — nếu xảy ra — sẽ diễn ra không phải để xóa bỏ hỏa tiễn Iran hay chấm dứt mạng lưới proxy, mà để tạo ra các cơ chế hạn chế leo thang, bao gồm cam kết tạm thời, giám sát giới hạn, và đối thoại gián tiếp thông qua trung gian. Oman và Qatar đã từng đóng vai trò này, và vẫn là hai lựa chọn duy nhất có độ tin cậy tương đối đối với cả Washington và Tehran. Trong viễn cảnh đó, chiến tranh không chấm dứt; nó chuyển đổi. Nó trở nên phân tán hơn, mang tính phi đối xứng sâu hơn, và gắn liền với những chiến trường trải dài từ Lebanon đến Yemen. Nhưng chính trong không gian xung đột kéo dài ấy mà các cơ chế ràng buộc từng phần — dù yếu ớt — lại có cơ hội hình thành. Không phải hòa bình, mà là sự “ổn định xung đột”: một trạng thái không mong muốn, nhưng lại là tình thế duy nhất phản ánh đúng thực tế quyền lực hiện nay. Điều quan trọng là thừa nhận rằng sáu điều kiện của Mỹ không bao giờ có thể là điểm khởi đầu cho hòa đàm, nhưng chúng có thể là tín hiệu về mục tiêu tối đa của Washington — mục tiêu mà chính Mỹ cũng biết rằng không thể đạt được thông qua chiến tranh đơn phương. Đối với Iran, việc từ chối các điều kiện ấy không phải là dấu hiệu thiếu thiện chí mà là phản ứng tự nhiên của một quốc gia vận hành trong môi trường an ninh đầy thù địch. Vì vậy, triển vọng duy nhất cho sự điều chỉnh chiến lược không nằm ở những tối hậu thư, mà ở những khuôn khổ thực dụng hơn — nơi mỗi bên chấp nhận điều mà họ luôn muốn né tránh: đối thoại, thỏa hiệp, và quản lý xung đột thay vì mơ về việc chấm dứt nó.
Trần Kiên
Em thấy tác giả FB trên quên mất một số điểm khác, trong đó có quan điểm và chiến lược của Iran.
Đừng chớ nghĩ Iran chỉ muốn bảo toàn mạng sống, Iran từng có tham vọng đứng đầu khối Hồi giáo, năm 2023 khi Israen và Hamaz đánh nhau dẫn tới Israen pháo kích Gaza dữ dội, thừa thắng tiến hành diệt chủng ở Gaza, đẩy người Palestine ở Gaza chạy sang Ai Cập nhằm chiếm nốt phần đất còn lại. Iran đã lên tiếng chống lại và có xu hướng trở thành người chiến thắng chủ nghĩa phục quốc Do thái cực đoan. Quan điểm này nếu xét trên bình diện tôn giáo, nó sẽ giúp Iran có vị thế của người đứng đầu thế giới Hồi giáo. Đương nhiên, ngoài chuyện việc này rất khó, xét trong hoàn cảnh tới lúc đó, còn là câu chuyện các nước Hồi giáo khác có đồng ý không, sau bao nhiêu năm Mỹ xây dựng Iran là kẻ thù của nhóm các nước Arab, việc chấp nhận một đối thủ tiềm tàng thành anh cả là một câu chuyện khó có thể xảy ra, vì thế sự ủng hộ Iran từ các nước Arab khá khiêm tốn. Cuộc chiến này tuy Iran chống lại Mỹ và Israen, nhưng từ đầu chiến dịch này cho đến giờ, cảm xúc của các nước Arab chỉ có thể nói là nhẫn nhịn, không phục và phẫn uất đan xen. Trong hoàn cảnh đó, họ vừa muốn Mỹ thua để họ rời Mỹ ra, nhưng cũng không muốn Iran thắng để lại rơi vào ảnh hưởng của Iran sau khi Mỹ rút đi, đấy là còn chưa tính đòi hỏi tương tự từ phía Nga và Trung Quốc, họ muốn Iran đủ mạnh để tiêu hao Mỹ, nhưng họ không muốn Iran mạnh đến nỗi mất kiểm soát. Iran cũng biết điều đó nhưng họ có mục tiêu tham vọng của mình, điều này phản ánh họ không chấp nhận các đề nghị chọn phe mà Nga từng đưa ra trước đây, thời điểm 2024 và 2025, họ cũng không hoàn toàn chấp nhận phương án Trung Quốc đề xuất, họ đi theo lối riêng của họ, thực tế là rất mạo hiểm, đây là đánh cược vận mệnh đất nước vào cuộc chiến lớn.
Vì thế, không phải chỉ là vì sinh tồn, mà còn vì chiến lược tương lai trỗi dậy, Iran không bao giờ chấp nhận những đòi hỏi như vậy, thậm chí, chấp nhận cho Mỹ dừng cuộc chiến cũng không, họ phải trà đạp Mỹ và xử lý Israen thì họ mới có vốn để trở thành anh cả của thế giới Hồi giáo, chiến lược và tham vọng của Iran còn nhiều hơn nhận định của tác giả FB trên bác ạ. Không hề đơn giản đâu.
Giờ mèo mà là anh tào thì mèo làm gì?e mà là a tào thì e ngồi xem,anh tào theo e đang ở vị trí chả phải vội, mẽo đổ quân đánh lâu thì e càng vui,hỗ trợ thì nhà ngố sẽ nóng mông hơn,bao giờ mẽo ngố mệt thì e giảng hoà, kết thúc cuộc chiến e chả mất lòng ai trong khi đối thủ ngồi liếm máu,1 răng sau cuộc chiến thì cũng sứt đầu mẻ trán khi đó vào tái thiết e lại kiếm mớ
Em mà là Trung Quốc thì em cứ từ từ, vẫn xem Nga hỗ trợ Iran kiểu gì, cần thiết thì viện trợ thêm một tý cho Iran để Iran có thể đánh kiên trì vài năm, đợi Mỹ lún sâu vào chiến sự rồi thì bơm cho Nhật Bản một trận, Nhật Bản giai đoạn này đang cân nhắc chuyện Mỹ thả xích, có thể Nhật Bản sẽ tấn công phủ đầu Trung Quốc trước, nếu đánh trước được là tốt nhất, xong thì vây đảo Đài Loan bức hàng, thằng nào muốn đi cho đi, Nhật Bản mà nát, Đài Loan mà về tay trong 2-3 năm tới thì Mỹ sẽ càng bết bát.
Em nghĩ phức tạp lớn nhất đối với Trung Quốc đấy là Nga sau khi Mỹ đã thoái trào, Nga không thể quá mạnh, vì Nga quá mạnh thì Trung Quốc lại rén nhiều thứ, đấy là vấn đề rất nghiêm trọng vì nó sẽ còn ngăn cả Trung Quốc tiếp cận Bắc Băng Dương, nhất là khi Nga có thể thay Mỹ chỉ huy Ấn Độ, Ấn Độ tuy hèn nhưng dân cũng đông, rất khó lường được hậu quả nếu Ấn Độ gây chiến.
Đông Nam Á về cơ bản các nước chủ chốt đều đang ngả sang Trung Quốc, trừ Singapore, nhưng Singapore quá mong manh nên có thể bỏ qua, các nước còn lại như Philippine thì sau khi Mỹ sập cũng chả có gì đáng kể, Trung Quốc có thể kết nối với các nước chủ chốt trong Đông Nam Á vào con đường trên bộ nối châu Á với châu Âu, tức là lợi ích kinh tế sẽ quyết định quan hệ ngoại giao.
Châu Âu thì em dự là sau khi Mỹ buông ra thì đánh nhau với Nga một hồi và có thoả thuận phân chia lại, châu Âu sẽ liên thông với Trung Quốc để duy trì kinh tế, ở khu vực các cựu lục địa, châu Âu với Trung Quốc liên thủ trong tương lai Mỹ co rút về châu Mỹ là bài toán tốt nhất cho cả 2, cân bằng được với Nga, bất chấp Nga duy trì được trục liên thủ với Ấn Độ.
Trung Đông sau chiến sự tất cả đều bê bết sẽ bình tĩnh lại, trong các ứng viên chỉ còn Trung Quốc là ứng viên tái thiết tốt nhất, Trung Quốc sẽ dàn xếp để các nước Hồi giáo hoà hoãn với nhau, chỉ cần họ trung lập và duy trì thương mại tốt với Trung Quốc là Trung Quốc có cơ hội thắng các nước khác trong lâu dài.
Châu Phi thì giờ cũng ok với Trung Quốc, cứ bình thường như cũ và tham gia xây dựng hạ tầng với liên kết thương mại, khai khoáng ổn là Trung Quốc cũng sẽ thắng trong chiến lược lâu dài.
Đấy là em suy luận vậy, chứ trước mắt với việc chuẩn bị xảy ra WW3 thì cũng có đầy cái khó nói lắm lão ợ
Một người Israel thoát chết trong gang tấc khi một quả tên lửa (chắc là đạn con thôi) lao xuống đường chỉ vài giây sau lưng anh ta. Tay này bị điếc hay là Ít xà không kịp phát báo động cho người dân xuống hầm trú ẩn mà cứ chạy nhông nhông ngoài đường thế?
Mấy hôm nay phòng không Israel sao thể nhỉ, để lọt lưới tên lửa Iran liên tục.
Em cho là có ít nhất mấy tình huống:
1 là phe Mỹ và Do Thái đã cạn kiệt tên lửa bắn chặn, họ đang điều lực lượng này từ các căn cứ khác về Israen, chuyện này mất thời gian, nên giờ không thể bắn chặn được nữa.
2 là dù còn tên lửa bắn chặn thì hiệu suất bắn chặn hiện tại rất thấp, tiêu hao như vậy quá lớn và thực tế nó mang lại danh tiếng tiêu cực nhiều hơn là không bắn chặn, thời điểm này hạn chế bắn để nghiên cứu nâng cấp thuật toán bắn chặn, theo dõi tìm kiếm điểm phóng tên lửa để tiêu diệt từ đầu nguồn, tên lửa tấn công thì phe Mỹ và Do Thái còn nhiều hơn Iran nhiều lần.
3 là Mỹ đang chuyển hướng tuyên truyền biến cuộc chiến tấn công của Mỹ và Do Thái từ chủ động tấn công xâm lược sang thành cuộc chiến phản công tự vệ, gần đây đài báo nói nhiều đến thương vong thiệt hại do tên lửa và uav của Iran gây ra với cách nói nhằm chuyển hướng sang kiểu Mỹ và Do Thái cùng khu vực Trung Đông đang chống đỡ các lượt tấn công điên cuồng bằng tên lửa của Iran, đòi hỏi ngừng chiến của Trump không được đáp ứng là vì Iran hiếu chiến, rồi Mỹ và liên minh đang cố gắng tháo gỡ tắc nghẽn ở eo biển Hormutz do Iran gây ra, vv, để phù hợp với luận điệu đấy thì Israen không bắn trả mà cứ để ăn đạn.
