Trump đã ca ngợi buổi lễ chào đón do các em nhỏ Trung Quốc và Quân Giải phóng Nhân dân tổ chức. Ông tuyên bố rằng ông và Tập Cận Bình sẽ gọi điện cho nhau nếu có vấn đề phát sinh, đồng thời nói thêm rằng ông thường nói với mọi người rằng Tập Cận Bình là một nhà lãnh đạo vĩ đại, ngay cả khi đôi khi họ không thích điều đó.
Tôi đặc biệt ấn tượng với những đứa trẻ đó. Chúng rất vui vẻ, rất xinh đẹp. Những đứa trẻ đó thật tuyệt vời. (c) Trump
Nhưng vì lý do nào đó, Donnie – khách hàng của Epstein – hoàn toàn quên không báo cho Tập Cận Bình về vụ đánh bom một trường nữ sinh ở Minab trong cuộc chiến chống Iran. Các cuộc không kích đã san bằng ngôi trường, khiến 175 người thiệt mạng, hầu hết là các bé gái từ 7 đến 12 tuổi, theo số liệu mới nhất. 95 người khác bị thương.
Không xem được video? Hãy đăng ký https://t.me/tintucthoisu
BẢN CHẤT SÂU XA CỦA VIỆC THAY ĐỔI LỊCH SỬ BẰNG CÁC BÀI TOÁN "THỰC TẾ"
(Dưới đây là bài viết phân tích sâu sắc về mối liên hệ giữa việc "cải cách" toán học bằng các bài toán thực tế và sự xói mòn nền tảng tư duy, lịch sử của một thế hệ, dựa trên những quan sát mang tính hệ thống và chính trị)
Trong giáo dục, Toán học luôn được coi là thành trì cuối cùng của sự tường minh. Một khi thành trì này bị làm cho lung lay bởi những giá trị mập mờ, nó sẽ kéo theo sự sụp đổ dây chuyền của các hệ giá trị khác như Lịch sử và Đạo đức.
Việc đưa các bài toán "thực tế" mang tính láu cá vào chương trình học không đơn thuần là một sai lầm về phương pháp sư phạm, mà nó ẩn chứa một bản chất sâu xa: Phá hủy niềm tin vào chân lý khách quan.
Đầu tiên bọn chúng phá hủy tính tường minh – nền tảng của sự thật
Toán học có một đặc tính quý giá: Tính tuyệt đối. 1 + 1 phải bằng 2. Sự tường minh này giúp học sinh hình thành tư duy rằng thế giới có những quy luật khách quan không thể bẻ cong.
Tuy nhiên, khi những bài toán thực tế "giả cầy" với các đáp án láu cá, bẫy chữ xuất hiện, chúng làm thay đổi bản chất của môn học. Khi kết quả giữa bố mẹ (những người sống trong thực tế) và thầy cô (dạy theo đáp án mẫu) không giống nhau, học sinh bắt đầu nảy sinh sự hoài nghi.
Các em không còn tin vào một chân lý duy nhất mà bắt đầu tin vào "cách diễn đạt". Đây chính là bước đầu tiên của việc phá hủy khả năng phân biệt đúng - sai của một thế hệ.
Thứ hai là từ sự nghi ngờ Toán học đến xét lại Lịch sử
Khi tính tường minh của Toán học bị phá vỡ, hiệu ứng Domino sẽ lan sang các môn học kém tường minh hơn như Lịch sử.
- Sự lung lay về nhận thức
Nếu một đứa trẻ bị dạy rằng dữ kiện toán học có thể bị bẻ lái bằng ngôn từ lắt léo, chúng sẽ áp dụng đúng tư duy đó vào Lịch sử.
- Xói mòn sự thật lịch sử
Trước đây, cuộc kháng chiến chống Mỹ là cuộc chiến tranh chính nghĩa bảo vệ Tổ quốc, chống xâm lược. Nhưng khi tư duy "nghi ngờ chân lý" lên ngôi, học sinh dễ dàng ngả theo các quan điểm xét lại, cho rằng đó chỉ là "nội chiến" hoặc Mỹ đến để "giúp đồng minh".
Bản chất của những kẻ đưa các bài toán thực tế thiếu trung thực vào giáo dục chính là để tạo ra một thế hệ "mất gốc" về tư duy. Một khi các em nghi ngờ tính chính nghĩa của cha ông, các em sẽ mù quáng tin vào những luận điệu xuyên tạc, dù thực tế lịch sử vẫn còn đó: Hơn 65.000 quân Mỹ bỏ mạng và hàng triệu tấn bom đạn đã dội xuống. Nếu không phải xâm lược, tại sao cái giá phải trả lại khủng khiếp đến thế?
Thứ ba là phá vỡ sự kết nối tri thức giữa các thế hệ
Việc làm cho bố mẹ không giải được bài tập của con cái không chỉ là sự đánh đố, mà là một cách chia để trị trong giáo dục.
Nó làm học sinh nghi ngờ phương pháp giáo dục của phụ huynh – những người nắm giữ trải nghiệm thực tế và ký ức lịch sử.
Khi sợi dây liên kết tri thức và niềm tin giữa hai thế hệ bị đứt gãy, đứa trẻ trở nên cô độc và dễ dàng bị nhào nặn bởi những nội dung thiếu kiểm chứng trên không gian mạng hoặc các chương trình học có ý đồ bẻ lái tư duy.
Cuối cùng là hệ lụy: Một thế hệ coi trọng sự "láu cá" hơn sự "tường minh"
Trong kỹ thuật, một sai số nhỏ hoặc một sự thiếu tường minh sẽ dẫn đến thảm họa. Một hệ thống vận hành bằng sự "láu cá" là một hệ thống lỗi.
Việc dạy trẻ con tư duy theo kiểu "đọc kỹ để không bị bẫy" thay vì "tư duy để tìm ra sự thật" sẽ tạo ra những kẻ lắt léo trong cuộc sống. Những kẻ này sẽ không bao giờ đứng lên bảo vệ chân lý, vì với chúng, chân lý chỉ là một khái niệm tương đối có thể thay đổi bằng cách đặt vấn đề.
Bản chất sâu xa của việc thay thế toán học thuần túy bằng các bài toán thực tế láu cá chính là một cuộc "xâm lăng văn hóa" từ bên trong. Nó phá hủy khả năng tư duy độc lập, xóa nhòa ranh giới giữa chính nghĩa và phi nghĩa, và chuẩn bị cho một tương lai nơi lịch sử có thể được viết lại bằng những thuật toán bẻ lái ngôn từ.
Bảo vệ sự tường minh của Toán học chính là bảo vệ sự thật lịch sử và tương lai của dân tộc
(Lý Thanh Hà)
Donald Trump tuyên bố trên TruthSocial rằng Tập Cận Bình đã đúng khi gọi Hoa Kỳ là một quốc gia đang suy tàn, nhưng đó là trong thời kỳ tổng thống Joe Biden:
"Khi Chủ tịch Tập Cận Bình rất khéo léo gọi Hoa Kỳ là một quốc gia có lẽ đang suy tàn, ông ấy đang đề cập đến những thiệt hại to lớn mà chúng ta đã phải gánh chịu trong bốn năm dưới thời Joe Biden và chính quyền của ông ta, và về mặt đó, ông ấy hoàn toàn đúng. Đất nước chúng ta đã phải chịu đựng vô cùng từ biên giới mở, thuế cao, quyền của người chuyển giới cho tất cả mọi người, nam giới tham gia thể thao nữ, DEI (Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập), các thỏa thuận thương mại tồi tệ, tội phạm tràn lan, và nhiều hơn nữa! Chủ tịch Tập Cận Bình không đề cập đến sự trỗi dậy đáng kinh ngạc mà Hoa Kỳ đã thể hiện với thế giới trong 16 tháng ấn tượng của chính quyền Trump, bao gồm thị trường chứng khoán và cổ phiếu 401k đạt mức cao kỷ lục, chiến thắng quân sự và mối quan hệ phát triển mạnh mẽ ở Venezuela, và sự hủy diệt quân sự của Iran (sẽ còn tiếp!). "Quân đội mạnh nhất trên trái đất hiện nay, một lần nữa trở thành cường quốc kinh tế hùng mạnh, với kỷ lục 18 nghìn tỷ đô la được các quốc gia khác đầu tư vào Hoa Kỳ, thị trường lao động tốt nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, với nhiều người đang làm việc hơn." Hơn bao giờ hết, chấm dứt sự phá hoại DEI (Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập) trong nước, và còn nhiều hơn thế nữa. Có quá nhiều thứ để liệt kê. Trên thực tế, Chủ tịch Tập Cận Bình đã chúc mừng tôi về rất nhiều thành công to lớn trong một thời gian ngắn như vậy. Hai năm trước, về cơ bản chúng ta là một quốc gia đang suy thoái. Tôi hoàn toàn đồng ý với Chủ tịch Tập Cận Bình về điều này! Nhưng giờ đây, Hoa Kỳ là quốc gia hấp dẫn nhất trên thế giới, và chúng tôi hy vọng rằng mối quan hệ của chúng ta với Trung Quốc sẽ mạnh mẽ và tốt đẹp hơn bao giờ hết!"
Không xem được video? Hãy đăng ký https://t.me/tintucthoisu
"Tất nhiên, khi hai nền kinh tế lớn nhất và thứ hai thế giới tham gia đối thoại trực tiếp ở cấp cao nhất (và các bạn có biết rằng xét về sức mua tương đương thì Trung Quốc là nền kinh tế số một, Mỹ là nền kinh tế số hai; còn xét về giá trị tuyệt đối, thì Mỹ là nền kinh tế số một, Trung Quốc là nền kinh tế số hai), đó là vấn đề được tất cả các quốc gia, bao gồm cả nước chúng ta, đặc biệt chú ý và phân tích", - người phát ngôn Điện Kremlin giải thích.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin sẽ sớm diễn ra
https://kevesko.vn/20260515/ong-tap-ra-gia-the-kho-cho-donald-trump-42581407.html
Ông Tập: vấn đề Đài Loan là quan trọng nhất
Ông Tập đã chỉ cho Hoa Kỳ thấy vị trí mới của mình trong thế giới mới
@a98 @hatam @ktqsminh @elevonic @meotamthe @ngo-rung
🇺🇸🇨🇳 HẬU HỘI NGHỊ TẬP – TRUMP: MỸ VÀ TRUNG QUỐC DƯỜNG NHƯ KHÔNG THỐNG NHẤT VỀ NHỮNG GÌ HAI BÊN “ĐÃ THỐNG NHẤT”
Sau hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, cả Washington lẫn Bắc Kinh đều tuyên bố cuộc gặp “thành công”.
Tuy nhiên, khi đối chiếu các thông cáo chính thức từ hai phía, một điều rất đáng chú ý xuất hiện:
Mỹ và Trung Quốc dường như đang kể hai phiên bản khác nhau về chính cuộc hội đàm.
Trong khi Nhà Trắng nhấn mạnh các thỏa thuận thương mại và hợp tác kinh tế, Bắc Kinh lại tập trung vào cảnh báo liên quan tới Đài Loan, ổn định chiến lược và chiến sự Iran.
Nhiều nội dung được phía Mỹ công bố hoàn toàn không xuất hiện trong tuyên bố của Trung Quốc — và ngược lại.
📌 MỸ NÓI CÓ “THỎA THUẬN LỚN”, TRUNG QUỐC KHÔNG XÁC NHẬN
Ông Trump tuyên bố hai bên đã đạt được “những thỏa thuận thương mại tuyệt vời”.
Đặc biệt, ông nói với Fox News rằng Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing của Mỹ.
Nếu đúng, đây sẽ là thương vụ mua máy bay Mỹ đầu tiên của Trung Quốc trong gần một thập kỷ.
Tuy nhiên:
• Bắc Kinh không nhắc tới thương vụ này
• Boeing cũng chưa xác nhận
• Không có thỏa thuận thương mại cụ thể nào được hai bên cùng công bố chính thức
Điều này khiến thị trường thất vọng vì kỳ vọng trước đó từng dự đoán Trung Quốc có thể mua tới 500 máy bay Boeing.
Cổ phiếu Boeing sau đó giảm hơn 4%.
📌 NVIDIA, CHIP AI VÀ “THỎA THUẬN KHÔNG TỒN TẠI”
Một điểm đáng chú ý khác là hoàn toàn không có đột phá nào được xác nhận liên quan tới chip AI Nvidia.
Trước hội nghị, giới quan sát kỳ vọng Washington có thể nới lỏng hạn chế xuất khẩu chip AI cao cấp sang Trung Quốc, đặc biệt sau khi CEO Nvidia Jensen Huang bất ngờ tham gia phái đoàn.
Nhưng:
• Không có thông báo nào từ Nhà Trắng
• Trung Quốc cũng không đề cập
• Không xuất hiện dấu hiệu Mỹ cho phép bán chip AI tiên tiến trở lại
Điều này cho thấy công nghệ bán dẫn vẫn là chiến tuyến cực kỳ nhạy cảm giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
📌 TRUNG QUỐC TẬP TRUNG VÀO ĐÀI LOAN, MỸ GẦN NHƯ IM LẶNG
Một trong những khác biệt lớn nhất nằm ở vấn đề Đài Loan.
Thông cáo từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh:
“Vấn đề Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung – Mỹ.”
Bắc Kinh cảnh báo nếu xử lý sai, hai nước có thể “va chạm hoặc thậm chí xung đột”.
Trong khi đó:
• Nhà Trắng hoàn toàn không nhắc tới Đài Loan trong thông cáo chính thức
• Ông Trump cũng né tránh trả lời công khai khi được hỏi tại Bắc Kinh
Sự khác biệt này phản ánh ưu tiên chiến lược của hai bên:
• Trung Quốc muốn đặt Đài Loan ở trung tâm quan hệ song phương
• Mỹ muốn tránh biến chủ đề này thành tâm điểm công khai trong hội nghị
📌 IRAN: MỸ VÀ TRUNG QUỐC CŨNG KHÔNG NÓI GIỐNG NHAU
Nhà Trắng tuyên bố:
“Cả hai nước đồng ý Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân.”
Tuy nhiên, tuyên bố từ Trung Quốc không nhắc tới câu này.
Thay vào đó, Bắc Kinh chỉ nói:
• Cuộc chiến “đáng lẽ không nên xảy ra”
• Cần giải quyết bằng đối thoại
• Phải tính tới lợi ích của tất cả các bên
Tương tự, Nhà Trắng nói hai bên đồng thuận rằng eo biển Hormuz phải mở cửa tự do cho năng lượng toàn cầu.
Washington còn tuyên bố ông Tập phản đối việc quân sự hóa eo biển hoặc áp phí qua lại.
Nhưng phía Trung Quốc:
• Không xác nhận các nội dung này
• Không nhắc tới chuyện mua thêm dầu Mỹ
• Không đề cập việc phản đối Iran thu phí tàu thuyền
📌 MỸ NHẤN MẠNH KINH TẾ, TRUNG QUỐC NHẤN MẠNH “ỔN ĐỊNH CHIẾN LƯỢC”
Một khác biệt lớn khác nằm ở cách hai bên mô tả tương lai quan hệ song phương.
Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Trump và ông Tập đã đồng ý xây dựng:
“Quan hệ Trung – Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược trong ít nhất 3 năm tới.”
Nhưng phía Mỹ không nhắc tới “3 năm”, cũng không dùng cụm “ổn định chiến lược”.
Thay vào đó, Nhà Trắng tập trung vào:
• Mở rộng tiếp cận thị trường
• Đầu tư
• Thương mại
• Mua nông sản Mỹ
Điều này cho thấy:
• Bắc Kinh nhìn hội nghị dưới góc độ cân bằng quyền lực dài hạn
• Washington nhìn cuộc gặp thiên về lợi ích kinh tế và giao dịch thực dụng
📌 ĐIỂM HIẾM HOI MÀ HAI BÊN CÙNG THỪA NHẬN
Dù khác biệt rất lớn trong cách mô tả kết quả hội nghị, hai bên vẫn có vài điểm chung.
Cả Washington và Bắc Kinh đều xác nhận:
• Hai lãnh đạo đã thảo luận về chiến tranh Iran
• Đều quan ngại về tình hình eo biển Hormuz
• Đều muốn duy trì quan hệ Mỹ - Trung ổn định hơn
• Và đều nói hai bên đã đạt được “một số nhận thức chung mới”
Nhìn chung, hội nghị Tập – Trump lần này cho thấy một thực tế đáng chú ý:
Mỹ và Trung Quốc hiện không chỉ cạnh tranh về thương mại, công nghệ hay địa chính trị — mà còn cạnh tranh cả về cách diễn giải cùng một cuộc gặp ngoại giao.
Hai bên cùng muốn phát đi thông điệp chiến thắng với công chúng trong nước, nhưng ưu tiên chiến lược và mục tiêu truyền thông lại hoàn toàn khác nhau.
Trần Kiên
Có thể bạn đã nghe nhiều, đó là chuyện Triều Tiên từng huấn luyện 1 đội đặc nhiệm 31 lính cảm tử đột nhập vào Hàn Quốc định ám sát Park Chung Hee, họ bị lộ vì đã tha chết cho 1 nông dân vô tình gặp trên đường và 29 người hy sinh, 1 người trốn thoát, 1 người quy hàng.
Nhưng có thể bạn chưa biết, phía ngược lại, Hàn Quốc cũng đã tổ chức 1 đội 31 lính cảm tử để ám sát Kim Nhật Thành, nhưng kết quả thì thể thảm hơn nhiều.
Năm 1968, Hàn Quốc tổ chức đơn vị bí mật 684, chiêu mộ những người hoàn toàn có hồ sơ 'sạch', không liên quan đến quân đội Hàn Quốc để gửi sang Triều Tiên làm nhiệm vụ cảm tử như trên. Những người này chủ yếu là tội phạm và các thanh niên trẻ tuổi đang trong cảnh khốn cùng của xã hội với lời hứa sẽ được thưởng nhiều tiền và có địa vị tốt trong xã hội khi hoàn thành nhiệm vụ. Họ được gửi ra đảo Thực Vỹ, ngoài khơi Incheon để học khẩu âm, lối sống của Triều Tiên cũng như huấn luyện các kỹ thuật chiến đấu, đột kích trong 3 năm liền.
Ngay từ khâu huấn luyện, các thành viên 684 đã lần lượt bỏ mạng. 2 bị xử tử do cố tìm cách bỏ trốn, 1 bị xử tử do chống lệnh, 1 chết đuối trong bài huấn luyện bơi biển và 3 bị xử tử do trốn khỏi đảo và cưỡng bức 1 phụ nữ địa phương.
Tháng 8/1971, chính quyền Hàn Quốc hủy bỏ nhiệm vụ này. Không khó để 24 người sống sót nhận ra họ sẽ bị thủ tiêu vì đây là 1 nhiệm vụ cảm tử tuyệt mật, sẽ chẳng có tiền bạc hay vị trí xã hội nào sau đó cả. Kết quả họ quyết định liều mạng chống lại.
Nhóm nổi loạn nhanh chóng xử đẹp 12 lính canh của Không quân Hàn Quốc đóng trên đảo Thực Vĩ, chỉ có 6 lính canh trốn thoát. Sau đó, họ cướp trang phục lính dù và trốn được đến Incheon. Tại Incheon họ chiếm 1 chiếc xe buýt định bỏ trốn (chả hiểu tính trốn đi đâu).
Hàng trăm lính Hàn Quốc đã được cử đi truy đuổi đám biệt kích nổi loạn này. Chiếc xe buýt chở 24 lính này cuối cùng đã đâm vào 1 cái cây ở quận Vĩnh Đăng Phố, Seoul và nhóm nổi loạn đấu súng với quân truy kích đến chiều.
Kết quả, 5 lính 684 bị bắn chết, 15 người rút lựu đạn tự sát và 4 người bị bắt sống. 4 người này sau đó bị kết án tử hình vì tội nổi loạn và thi hành án rất nhanh sau đó. Phía quân đội Hàn Quốc cũng có 10 lính thiệt mạng, hơn 20 lính bị thương và 7 người mất tích.
Vào thời điểm năm 1971, những người này trên danh nghĩa vẫn là dân thường, và quân đội Hàn Quốc cũng từ chối lý giải vì sao họ đã cướp được vũ khí + quân phục để gây ra bạo loạn. Hồ sơ về vụ việc chỉ được giải mật hơn 20 năm sau vào giữa những năm 1990s. Vụ việc sau đó cũng đã được dựng thành phim Silmido (Thực Vỹ Đảo) chiếu năm 2003.
Ảnh tui chụp ở công viên Nhữ Hỷ, quận Vĩnh Đăng Phố, gần nơi diễn ra cuộc đụng độ cuối cùng của đơn vị 684 và quân đội Hàn.
(Planet Rus)
@a98 @hatam @ktqsminh @ngo-rung @elevonic @meotamthe
Đọc bài này để so sánh, đối chiếu với Việt Nam ngày nay
NHỮNG THẬP KỶ MẤT MÁT CỦA NHẬT BẢN
Đại học Bang San Jose, SJSU ScholarWorks
Tác giả: Nishant Makhija
TÓM TẮT
Trong bài nghiên cứu này, tôi cố gắng tìm hiểu các nhân tố nền tảng dẫn đến tình trạng trì trệ kéo dài của nền kinh tế Nhật Bản kể từ năm 1991. Bài viết đề cập đến nguyên nhân hình thành bong bóng tài sản trong thập niên 1980, các biện pháp can thiệp của chính phủ nhằm hạ nhiệt nền kinh tế quá nóng, và sau đó là những nỗ lực thất bại của chính phủ trong việc hồi phục kinh tế thông qua việc thực thi các chính sách kích thích ngược chu kỳ.
GIỚI THIỆU: KHÁI NIỆM "THẬP KỶ MẤT MÁT"
"Thập kỷ mất mát" (Lost Decade) là thuật ngữ dùng để chỉ giai đoạn sau khi bong bóng giá tài sản tại Nhật Bản vỡ, khi nền kinh tế dần dần rơi vào suy thoái và cho đến nay vẫn chưa hoàn toàn phục hồi.
Ban đầu, thuật ngữ này chỉ đề cập đến giai đoạn 1991-2000, nhưng gần đây, thập kỷ 2001-2010 cũng đã được cộng thêm vào; do đó, giai đoạn kết hợp 1990-2010 hiện được gọi là "Những năm mất mát" hoặc "Những thập kỷ mất mát" của Nhật Bản.
NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH BONG BÓNG TÀI SẢN
Bong bóng tài sản nổi lên trong thập niên 1980 là hệ quả của sự kết hợp giữa giá đất cực cao và lãi suất cực thấp. Điều này tạo ra một tình huống mà tín dụng giá rẻ trở nên dễ dàng tiếp cận. Các doanh nghiệp và hộ gia đình Nhật Bản bắt đầu vay mượn những khoản tiền lớn để đầu tư vào các chứng khoán trong nước và nước ngoài. Chỉ số chứng khoán Nhật Bản (Nikkei) đạt mức cao nhất mọi thời đại vào ngày 29 tháng 12 năm 1989. Chính phủ Nhật Bản thậm chí phát hành trái phiếu 100 năm để phù hợp với lợi suất từ bất động sản, cổ phiếu và trái phiếu.
Nhìn lại, trong giai đoạn đỉnh điểm của bong bóng, khu vực bất động sản được định giá quá mức một cách cực đoan. Khu vực Ginza của Tokyo là một trong những khu vực đắt đỏ nhất Nhật Bản năm 1989, với một số bất động sản có giá hơn 1,5 triệu USD mỗi mét vuông. Sau khi đánh giá tình hình, Bộ Tài chính Nhật Bản quyết định kiềm chế bong bóng bằng cách tăng mạnh lãi suất vào cuối năm 1989. Sự gia tăng đột ngột của lãi suất này dẫn đến sự sụt giảm mạnh của thị trường chứng khoán, cuối cùng chấm dứt bong bóng tài sản.
Người Nhật bắt đầu đối mặt với cuộc khủng hoảng nợ; các tài sản độc hại bắt đầu tích lũy, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng trong lĩnh vực ngân hàng. Các gói cứu trợ khổng lồ được yêu cầu để cứu các ngân hàng không bền vững; làn sóng hợp nhất và quốc hữu hóa ngân hàng diễn ra. Nhiều công ty Nhật Bản bị gánh nặng bởi các khoản nợ khổng lồ, làm tê liệt khả năng đầu tư và tăng trưởng của họ.
QUAN ĐIỂM CỦA PAUL KRUGMAN: BẪY THANH KHOẢN
Theo GS Paul Krugman, những thập kỷ mất mát của Nhật Bản là do "bẫy thanh khoản" (liquidity trap): việc tiết kiệm quá mức từ phía cả người tiêu dùng và doanh nghiệp Nhật Bản đã dẫn đến sự chậm lại của toàn bộ nền kinh tế. Theo ông, giá đất và giá cổ phiếu đã tăng gấp ba trong suốt thập niên 1980 thịnh vượng.
Krugman cho rằng người Nhật có tỷ lệ tiết kiệm cá nhân cao, một phần do nhân khẩu học với dân số già hóa và văn hóa. Điều này cho phép các công ty Nhật Bản vay mượn từ các ngân hàng truyền thống được hỗ trợ bởi mạng lưới ngân hàng, thay vì phát hành thương phiếu hoặc huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu hay trái phiếu.
Ông viết: "Mối quan hệ thân hữu giữa các tập đoàn và ngân hàng, cùng với sự bảo đảm ngầm định rằng tiền gửi ngân hàng sẽ được người nộp thuế cứu trợ, đã tạo ra một vấn đề rủi ro đạo đức đáng kể, dẫn đến bầu không khí của chủ nghĩa tư bản thân hữu và giảm tiêu chuẩn cho vay. Các ngân hàng Nhật Bản cho vay nhiều hơn, với ít sự quan tâm đến chất lượng của người vay hơn bất kỳ ngân hàng nào khác. Khi làm như vậy, họ đã giúp thổi phồng nền kinh tế bong bóng lên những tỷ lệ quái dị."
NHỮNG HIỆN TƯỢNG BẤT THƯỜNG TRONG NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN (CUỐI THẬP NIÊN 1980)
Trong giai đoạn bong bóng tài sản gia tăng vào cuối thập niên 1980, nhiều hiện tượng bất thường đã được quan sát thấy trong lĩnh vực bất động sản:
Những người sở hữu đất trở nên giàu có hơn, trong khi những người không có đất có rất ít cơ hội để mua, dẫn đến cảm giác bất bình đẳng và bất công xã hội.
Đất trống được coi là có giá trị hơn nhiều so với đất có công trình xây dựng do tính thanh khoản cao. Điều này khuyến khích Yakuza (mafia Nhật Bản) phá dỡ trái phép các công trình và ép chủ đất phải bán đất.
Sự xuất hiện ồ ạt của các tòa nhà văn phòng không có người ở tại các khu vực đô thị gia tăng nhanh chóng.
Số lượng quá mức các công viên giải trí, khách sạn, điểm du lịch và khu nghỉ dưỡng được phát triển. Giả định là những cơ sở này sẽ là nguồn doanh thu lớn trong tương lai.
CHÍNH SÁCH KÍCH THÍCH NGƯỢC CHU KỲ
Sau khi đối mặt với sự sụp đổ của nền kinh tế, vào năm 1991, chính phủ Nhật Bản quyết định kích thích kinh tế bằng cách ban hành các chính sách tài khóa ngược chu kỳ và tăng các khoản chi trả an sinh xã hội. Trong suốt thập niên 1990, chi tiêu tài khóa của Nhật Bản trở nên không kiềm chế đến mức vượt xa tất cả các nước công nghiệp phát triển khác.
Trước năm 1991, chi tiêu chính phủ (các khoản chi) tại Nhật Bản chỉ chiếm khoảng 31,6% GDP của quốc gia, một trong những mức thấp nhất trong số các thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) [Ronald D. Utt, tháng 12/2008]. Một khi lãi suất được tăng lên và nền kinh tế bắt đầu trượt xuống, chính phủ Nhật Bản bắt đầu chi tiêu cho các dự án cơ sở hạ tầng nhằm kích thích nền kinh tế.
Sau khi duy trì mức đầu tư công tương đối cao trong nhiều năm, chi tiêu cao nhất của Nhật Bản diễn ra vào năm 1995 và 1996, đạt đỉnh hơn 43 nghìn tỷ yên, tương đương hơn 8,9% GDP, trong quý đầu tiên của năm 1996. Năm 1997 là điểm bước ngoặt trong nỗ lực kích thích nền kinh tế thông qua chi tiêu công của Nhật Bản. Từ đó, Nhật Bản bắt đầu kiềm chế chi tiêu một cách ổn định. Đầu tư công tại Nhật Bản kể từ đó đã giảm xuống dưới 4% GDP.
CHI TIÊU CHO CÁC DỰ ÁN CƠ SỞ HẠ TẦNG: HIỆU QUẢ VÀ LÃNG PHÍ
Như một báo cáo của Quỹ Heritage năm 2001 ghi nhận, một phần đáng kể trong chi tiêu kích thích của Nhật Bản tập trung vào cơ sở hạ tầng. Trong giai đoạn 1992-2000, chính phủ Nhật Bản thực hiện mười gói chi tiêu tài khóa riêng biệt, trong đó các dự án cơ sở hạ tầng công là thành phần chính. Khoản chi tiêu bổ sung cho thành phần cơ sở hạ tầng lên tới 30,4 nghìn tỷ yên (254 tỷ USD).
Báo cáo cũng chỉ ra rằng chính phủ Nhật Bản đã chi quá nhiều cho đường xá và cầu cống, và không đủ cho các lĩnh vực giáo dục, dịch vụ xã hội, công nghệ (nghiên cứu và phát triển), những lĩnh vực mà các nghiên cứu khác đã chứng minh mang lại lợi ích dài hạn lớn hơn so với chi tiêu cho cơ sở hạ tầng.
"Không đủ chỉ là thuê công nhân đào hố rồi lại lấp chúng," Giáo sư kinh tế Toshihiro Ihori tại Đại học Tokyo nhận định. "Một bài học từ Nhật Bản là các công trình công cộng đạt kết quả tốt nhất khi chúng tạo ra thứ gì đó hữu ích cho tương lai."
Theo Văn phòng Nội các Nhật Bản, Nhật Bản đã chi 6,3 nghìn tỷ USD cho đầu tư cơ sở hạ tầng công định hướng xây dựng trong giai đoạn 1991 đến tháng 9 năm 2009. Chi tiêu đạt đỉnh vào năm 1995 và duy trì ở mức cao cho đến đầu những năm 2000. Sau những năm 2000, chi tiêu được cắt giảm do lo ngại ngày càng tăng về thâm hụt ngân sách và nợ công của đất nước.
Vấn đề "Con đường đến hư vô" và chi tiêu "thịt heo"
Trong những năm chi tiêu cao, các nền kinh tế địa phương bắt đầu phụ thuộc vào các nhà lãnh đạo chính phủ tại Tokyo để tạo việc làm. Các nhà lãnh đạo này là thành viên của Đảng Dân chủ Tự do; họ sử dụng chi tiêu chính phủ như công cụ để mua phiếu bầu nông thôn và biến quốc gia thành một nhà nước phúc lợi dựa trên các công trình công cộng.
Theo Martin Fackler, hầu hết các nhà kinh tế Nhật Bản tin rằng đất nước của họ "đã chi nhiều tiền hơn mức cần thiết, nhưng lại lãng phí quá nhiều vào những con đường đến hư vô và các dự án không cần thiết khác".
Trong khảo sát về các công trình công cộng trong thập niên 1990, Tiến sĩ Ihori tại Đại học Tokyo kết luận rằng chi tiêu cho các dự án cơ sở hạ tầng hầu như không tạo ra tăng trưởng kinh tế bổ sung. Ông phát hiện ra rằng hiện tượng "chèn ép", "lấn át" (crowding out) đầu tư tư nhân bắt đầu diễn ra do chi tiêu chính phủ khổng lồ. Theo ông, những người hưởng lợi duy nhất từ việc tạo việc làm là công nhân ngành xây dựng tập trung ở khu vực nông thôn. Nghiên cứu của ông cũng kết luận rằng quá nhiều chi tiêu đã đổ vào việc xây dựng quá mức một quốc gia vốn đã phát triển dày đặc.
Các nhà phê bình các dự án này cũng cho rằng quyết định chi tiêu được đưa ra sau cánh cửa đóng kín bởi các chính trị gia, nhân viên ngành xây dựng và quan chức hành chính, thường cân nhắc lợi ích chính trị và cá nhân hơn là phát triển kinh tế của đất nước.
Phân tích chi phí - lợi ích: Bài học về hiệu quả đầu tư
Một nghiên cứu phân tích chi phí - lợi ích do Viện Chính quyền Địa phương Nhật Bản (một nhóm nghiên cứu chính sách phi lợi nhuận) thực hiện năm 1998 cho thấy:
"Mỗi 1 nghìn tỷ yên (11,2 tỷ USD) chi cho các dịch vụ xã hội như chăm sóc người cao tuổi và chi trả lương hưu hàng tháng đã bổ sung 1,64 nghìn tỷ yên vào tăng trưởng. Tài trợ cho trường học và giáo dục mang lại mức tăng thậm chí lớn hơn: 1,74 nghìn tỷ yên. Nhưng mỗi 1 nghìn tỷ yên chi cho các dự án cơ sở hạ tầng trong thập niên 1990 chỉ làm tăng GDP của Nhật Bản – thước đo quy mô kinh tế tổng thể – thêm 1,37 nghìn tỷ yên, chủ yếu thông qua tạo việc làm và các cải thiện khác như giảm thời gian di chuyển."
Dựa trên nghiên cứu trên, một nền kinh tế tiên tiến như Nhật Bản lẽ ra nên chi tiền kích thích vào nguồn nhân lực trả lương cao (dài hạn) và các ngành nghề dựa trên tri thức như chăm sóc sức khỏe, công nghệ và giáo dục.
"Nhìn lại, Nhật Bản lẽ ra nên xây dựng các công trình công cộng giải quyết những vấn đề mà đất nước đang đối mặt ngày nay, như già hóa dân số, năng lượng và nguồn thực phẩm," Giáo sư danh dự về tài chính công Takehiko Hobo tại Đại học Shimane ở Matsue nhận định. "Sự ám ảnh với việc xây dựng đường xá này là di tích từ một thời đại trước đó."
Ví dụ điển hình: Những "con voi trắng" tại Shimane
Hậu quả của sự ám ảnh này hiện rõ khắp Shimane, một tỉnh nông thôn có diện tích tương đương Delaware, nơi có thành phố Hamada. Mỗi thị trấn dường như đều có bảo tàng nghệ thuật riêng, trung tâm thể thao mái vòm và điểm du lịch do chính phủ xây dựng như Bảo tàng Cát Nima – một chiếc đồng hồ cát khổng lồ trong kim tự tháp kính. Tỉnh này, với 740.000 dân, thậm chí có ba sân bay thương mại có khả năng xử lý máy bay phản lực, bao gồm Sân bay Hagi-Iwami trị giá 250 triệu USD, nằm trống trải một cách rùng rợn với chỉ hai chuyến bay mỗi ngày.
Tại Hamada, cư dân cho rằng "hakomono" (từ tiếng Nhật tương đương "con voi trắng") dễ thấy nhất của thành phố chính là cây cầu Marine Bridge trị giá 70 triệu USD – một cây cầu "đến hư vô" với nhịp dài 1.006 foot gần như hoàn toàn vắng bóng phương tiện giao thông. Được xây dựng năm 1999, cây cầu nối thành phố với một hòn đảo nhỏ, thưa dân vốn đã được kết nối bằng một cây cầu ngắn hơn.
"Cây cầu ư? Nó là một thất bại," Masahiro Shimada, 70 tuổi, một quan chức thành phố đã nghỉ hưu đang câu cá gần cảng, chia sẻ. "Có lẽ chúng ta có thể dùng nó để nhảy bungee," ông đùa.
Giáo sư danh dự về chính sách Koichi Matsuoka tại Đại học Shimane ở Hamada nhận định: "Những dự án vô dụng như Cầu Marine chính là lý do tại sao nhiều năm chi tiêu khổng lồ lại mang lại rất ít lợi ích dài hạn tại đây". Trong khi Shimane có mức chi tiêu bình quân đầu người cho các công trình công cộng cao nhất Nhật Bản trong 18 năm qua, nhờ các chính trị gia địa phương quyền lực như cựu Thủ tướng Noboru Takeshita đã khuất, thì thu nhập bình quân đầu người hàng năm của tỉnh này là 26.000 USD, xếp thứ 40 trong số 47 tỉnh của Nhật Bản.
Theo ông, khoản chi tiêu này đã để lại cho Shimane khoản nợ 11 tỷ USD, gấp đôi ngân sách hàng năm của chính quyền tỉnh.
Chi phí bảo trì khổng lồ và gánh nặng thuế
Theo Peter Dyloco, những người xây dựng đường đã trải hơn 1,1 triệu km nhựa đường trên khắp đất nước, nhiều hơn gấp bốn lần tổng chiều dài các xa lộ của Vương quốc Anh. "Và chi phí để duy trì cơ sở hạ tầng công cộng của Nhật Bản là xa xỉ đến mức khó tin. Nhật Bản chi trung bình 5% (tương đương 236 tỷ USD) GDP quốc gia để tài trợ cho các dự án bảo trì từ Kyushu đến Hokkaido. Hãy so sánh con số đó với Hoa Kỳ – quốc gia chỉ dành hơn 2% GDP quốc gia cho mục đích tương tự, hoặc với mức khiêm tốn 2,5% của Anh. Để bù đắp sự chênh lệch, phí cầu đường và thuế phương tiện – mức cao nhất trong số các nước phát triển – tiếp tục rút đi những khoản tiền khổng lồ từ người nộp thuế trung bình." [Peter Dyloco, tháng 4/2011]
Nhật Bản có 98 sân bay, và 90% trong số đó không có lãi. Các tuyến đường cao tốc dư thừa kết nối cùng một thành phố mà không có sự khác biệt đáng kể về thời gian và khoảng cách di chuyển. Đồng thời, hầu hết các dự án quan trọng liên quan đến cải thiện hệ thống giáo dục và dịch vụ xã hội của đất nước vẫn bị bỏ ngỏ. Phần lớn chi tiêu cơ sở hạ tầng đang phục vụ lợi ích của các cá nhân tham gia vào ngành công nghiệp dự án xây dựng. Phần lớn khoản chi tiêu này được quy cho chi tiêu "thịt heo" (pork barrel spending) – tức là chi tiêu vì lợi ích chính trị địa phương.
Vấn đề thời điểm và phối hợp chính sách
"Nhật Bản đã không thực hiện tốt việc định thời gian cho các khoản chi tiêu," Michael Smitka, giáo sư kinh tế tại Đại học Washington và Lee, người đã tập trung nghiên cứu Nhật Bản trong gần 30 năm, nhận định. Ông cho rằng việc thực thi chi tiêu cơ sở hạ tầng một cách tùy tiện, kém phối hợp và thường sai thời điểm đã ngăn cản nó tạo ra tác động lớn hơn.
Đảng Dân chủ Tự do – đảng cầm quyền tại Nhật Bản trong suốt thập kỷ – có cơ sở vững chắc ở nông thôn, dẫn đến áp lực chính trị đảm bảo các tỉnh thưa dân nhận được phần của họ. Chi tiêu không nhất thiết được hướng đến các khu vực có nhu cầu kinh tế lớn nhất; trên thực tế, quy trình là phân bổ vốn đồng đều trên tất cả các tỉnh, không có cơ chế để nhắm mục tiêu vốn vào các dự án tại các khu vực đô thị mật độ cao. Các quận nông thôn nhận được nguồn tài trợ không cân xứng, thường để chi cho các dự án ít cần thiết (những cây cầu nhỏ kiểu Nhật "đến hư vô"). Bản thân các dự án thường được hình thành kém, được thiết kế với con mắt hướng nhiều hơn đến chi phí và lợi ích chính trị hơn là tính khả thi về mặt xã hội và kinh tế. Kết quả là các khoản chi tiêu hầu như không có giá trị xã hội nào ngoài công việc được tạo ra bởi các dự án mà chúng tài trợ.
Chính phủ Nhật Bản tiếp tục bơm tiền vào các khoản trợ cấp cho chính quyền địa phương và các thành phố, khuyến khích họ gánh thêm nợ – thứ mà họ đơn giản không thể trả. Các phân tích chi phí - lợi ích được dựa trên các giả định và dự báo lạc quan một cách vô vọng. Một lượng khổng lồ thuế (yên) được earmark cho các sáng kiến bảo trì và xây dựng.
Theo Timon Singh: "Sân bay Ibaraki, trong khi Japan Airlines đang vật lộn với phá sản và gia tăng thua lỗ, lại có tin đất nước đã khai trương sân bay thứ 98 của mình... tuy nhiên nó chỉ cung cấp một chuyến bay mỗi ngày. Sân bay Ibaraki tốn 220 triệu USD để xây dựng và do dịch vụ 'hạn chế', nó đã bị chỉ trích là một sự lãng phí khổng lồ chi tiêu công, đặc biệt khi nó cách Tokyo 50 dặm về phía bắc. Nó được hình thành như một trung tâm cho các hãng hàng không giá rẻ, nhưng việc cắt giảm trên toàn thế giới có nghĩa là sân bay gần như vắng tanh trong ngày đầu khai trương." [Timon Singh]
CẢI CÁCH VÀ SỰ SUY GIẢP TIẾP THEO
Chính phủ của Thủ tướng Junichiro Koizumi (2001-2006) bắt đầu thực hiện các biện pháp cải cách, chẳng hạn như kiềm chế chi tiêu xây dựng đường cao tốc, tư nhân hóa dịch vụ bưu chính Nhật Bản và cải cách hệ thống ngân hàng. Nhưng vào năm 2001, nền kinh tế toàn cầu chịu thêm những cú sốc do các vụ tấn công khủng bố tại Hoa Kỳ, dẫn đến suy thoái toàn cầu và sự vỡ bong bóng Dot-com, điều này dẫn đến sự phản đối nhiều hơn đối với chủ nghĩa bảo thủ tài khóa của Thủ tướng.
Hiện nay, nợ công của Nhật Bản chiếm hơn 200% GDP hàng năm của quốc gia – mức cao nhất trong số các quốc gia trên thế giới. Năm 2009, tổng nợ công vượt quá 170% GDP, biến Nhật Bản thành quốc gia nợ nần nhiều nhất trong số các nền kinh tế lớn trên thế giới. Thâm hụt ngân sách lớn và nợ chính phủ kể từ cuộc suy thoái toàn cầu năm 2009, tiếp theo là trận động đất và sóng thần vào tháng 3 năm 2011, đã gây thiệt hại thậm chí còn lớn hơn cho một nền kinh tế vốn đã trì trệ. Vào tháng 8 năm 2011, Moody's đã hạ xếp hạng nợ chủ quyền dài hạn của Nhật Bản một bậc từ Aa3 xuống Aa2, phù hợp với quy mô thâm hụt và mức nợ của đất nước.
KẾT LUẬN VÀ BÀI HỌC CHÍNH SÁCH
Nghiên cứu về "Những thập kỷ mất mát" của Nhật Bản cung cấp nhiều bài học quý giá cho các nhà hoạch định chính sách:
Chất lượng quan trọng hơn số lượng: Chi tiêu công khổng lồ không tự động dẫn đến tăng trưởng kinh tế. Hiệu quả sử dụng vốn và lựa chọn dự án có giá trị xã hội thực sự là yếu tố then chốt.
Cân bằng giữa "cứng" và "mềm": Đầu tư vào nguồn nhân lực, giáo dục, y tế và công nghệ thường mang lại lợi ích dài hạn lớn hơn so với đầu tư vào cơ sở hạ tầng vật lý truyền thống.
Tránh bẫy chính trị địa phương: Chi tiêu công không nên bị chi phối bởi động cơ chính trị ngắn hạn hay lợi ích nhóm. Cơ chế phân bổ vốn cần dựa trên phân tích nhu cầu kinh tế thực sự và đánh giá chi phí - lợi ích khách quan.
Quản lý nợ công bền vững: Kích thích tài khóa có thể cần thiết trong ngắn hạn, nhưng nếu không đi kèm với chiến lược giảm thâm hụt dài hạn, nó có thể dẫn đến gánh nặng nợ công không bền vững, hạn chế không gian chính sách trong tương lai.
Thời điểm và phối hợp chính sách: Hiệu quả của chính sách kích thích phụ thuộc không chỉ vào quy mô, mà còn vào thời điểm thực thi và sự phối hợp giữa các công cụ tài khóa, tiền tệ và cấu trúc.
Nhật Bản không phải là trường hợp duy nhất đối mặt với thách thức này. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, bài học từ "thập kỷ mất mát" của Nhật Bản vẫn còn nguyên giá trị đối với bất kỳ quốc gia nào tìm cách sử dụng chính sách công để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Michael, Skocpol. Finding the Lessons of Japan's Lost Decade, Ngày 17 tháng 2 năm 2009.
Peter Dyloco. FEATURE: The Excesses of Japan's Construction Industry, Ngày 8 tháng 4 năm 2011.
Martin Fackler. Japan's Big-Works Stimulus Is Lesson, Ngày 5 tháng 2 năm 2009, The New York Times.
Peter Dyloco. Japan's infrastructure excesses, Ngày 11 tháng 4 năm 2011.
Timon Singh. Japan's wasteful infrastructure spending, Asian Infrastructure.
Ronald Utt. Learning from Japan: Infrastructure Spending Won't Boost the Economy, Ngày 16 tháng 12 năm 2008, Heritage Foundation.
MLIT Japan. Land Prices in Japan from 1974 to 2007.
Adam Zemel. Lessons from Japan: How to Avoid A "Lost Decade" in America, Ngày 9 tháng 2 năm 2009.
Wikipedia. Lost Decade (Japan).
Barry Nielsen. The Lost Decade: Lessons From Japan's Real Estate Crisis, Ngày 23 tháng 7 năm 2008, Investopedia.
Nguồn bài viết này:
(Lê Việt Đức)
Về kết quả cuộc đàm phán Mỹ-Trung tại Bắc Kinh, trích dẫn báo cáo cuộc họp: “Trong cuộc họp, cả hai bên đều bày tỏ sự lạc quan về việc bình thường hóa quan hệ, mặc dù vẫn tồn tại những khác biệt quan điểm về Đài Loan, thương mại và chiến tranh ở Iran”. Nói cách khác, họ không nhất trí được nhiều lắm. Kết quả khả quan nhất là trong lĩnh vực thương mại.
Cho dù có những thành công bước đầu như gia hạn thuế quan, nới lỏng dần các hạn chế về chip, nối lại cấp visa hay tăng cường các chuyến bay 2 chiều… nghe có vẻ rời rạc, nhưng về bản chất, tất cả đều hướng đến cùng một mục tiêu: ổn định chuỗi cung ứng giữa Mỹ và Trung Quốc. Phía Mỹ gia hạn thời gian đệm cho một số loại thuế quan với hàng hóa Trung Quốc, trong khi Trung Quốc cũng hủy bỏ các loại thuế bổ sung đối với một số sản phẩm nông nghiệp của Mỹ. Điều này cho thấy rằng trong vài năm qua, cuộc chiến thương mại do Mỹ phát động đã phản tác dụng đối với nền kinh tế của chính họ, vì vậy Mỹ buộc phải cố gắng mở lại cánh cửa mà họ đã tự đóng. Mỹ bắt đầu chấp nhận một thực tế: Khôi phục lại sự cân bằng cùng có lợi. Mỹ và Trung Quốc có thể cạnh tranh, nhưng tuyệt đối không được để tình trạng này vượt khỏi tầm kiểm soát.
Cụ thể một số nội dung chính: Mỹ đã hủy bỏ thuế quan 10% đối với hàng hóa Trung Quốc liên quan đến fentanyl; Trung Quốc hủy bỏ thuế quan bổ sung 10%-15% đối với các sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ, chỉ giữ lại một số ít hàng hóa chiến lược với thuế suất 10%. Các mặt hàng khác sẽ trở lại mức thuế suất thông thường. Hoa Kỳ sẽ đình chỉ các cuộc điều tra theo Điều 301 đối với các vấn đề đóng tàu, hậu cần và hàng hải của Trung Quốc trong 18 tháng. Trung Quốc cũng sẽ hủy bỏ thuế quan trả đũa đối với ngành đóng tàu Mỹ trong thời gian tương ứng. Mỹ tạm đình chỉ quy định kiểm soát xuất khẩu chip có độ thâm nhập thị trường 50% trong 18 tháng. Việc giao dịch chip tầm trung với Trung Quốc được mở cửa bình thường. Trung Quốc tạm đình chỉ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu có đi có lại đối với đất hiếm và khoáng sản quan trọng trong 18 tháng, đảm bảo nguồn cung toàn cầu bình thường. Hai bên nhất trí không tùy tiện mở rộng “Danh sách đen”, chip AI cao cấp, máy in thạch bản tiên tiến và các công nghệ liên quan đến quân sự đều chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt.
Có một điểm khá thú vị là tập đoàn Boeing đã ký kết được bản ghi nhớ (không phải hợp đồng) với các công ty hàng không Trung Quốc về việc cung cấp 200 máy bay Boeing 737 MAX. Đây có thể được cho là thành công, mặc dù còn xa kỳ vọng của Mỹ. Trước chuyến đi Bắc Kinh, Trump đã tuyên bố rằng Boeing sẽ hoàn tất thỏa thuận bán cho Trung Quốc 500 máy bay Boeing 737 MAX cùng với 100 máy bay Boeing 787 Dreamliner và Boeing 777. Thế nhưng sau khi ký bản ghi nhớ về 200 máy bay Boeing 737 MAX, Trump tuyên bố rằng “quy mô thương vụ mua sắm mà Trung Quốc sẵn sàng thực hiện vượt quá sự kỳ vọng của Boeing. Điều này sẽ tạo ra rất nhiều việc làm, rất nhiều việc làm. Boeing muốn bán 150 chiếc, nhưng đã có thể bán được 200 chiếc. Rất tuyệt vời”. Tuy nhiên, cổ phiếu Boeing đã giảm 4,1% sau khi có tin về bản ghi nhớ được ký kết. Reuters lưu ý rằng “các thỏa thuận được Tổng thống Trump công bố khiêm tốn hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu”.
Về vấn đề Đài Loan, Mỹ và Trung Quốc nhất trí nhắc lại nguyên tắc “Một Trung Quốc”, không đưa ra thêm bất kỳ thảo luận nào khác. Nghĩa là Mỹ tự nguyện gác lại cái gọi là “Đài Loan có quyền là một quốc gia độc lập”.
Cuộc chiến ở Iran không được đưa ra bàn luận, mặc dù phía Mỹ đề xuất “eo biển Hormuz nên được giữ mở và chính quyền Iran không nên thu phí sử dụng eo biển này”. Quan điểm của Trung Quốc là “ủng hộ các biện pháp nhằm đạt được hòa bình và ổn định ở Trung Đông”.
Tóm lại, kết quả chính mà Trump đạt được trong chuyến đi của mình là đã mở được khoảng 20% cánh cửa mà ông ta cùng Biden đã đóng lại trước đó. Thật là vất vả, nhưng cũng có một chút thành công.
Hà Huy Thành
Sau khi Tập Cận Bình, bằng cách ẩn dụ, nói rằng Hoa Kỳ đang trong giai đoạn suy tàn (declining nation). Trump ngay lập tức vui vẻ khoe trên Truth Social rằng “đó là Chủ tịch Tập Cận Bình ám chỉ đến những thiệt hại to lớn mà chúng ta phải gánh chịu trong bốn năm dưới thời Joe Biden”.
Trump cũng khoe rằng “trên thực tế, đó là Chủ tịch Tập chúc mừng tôi về rất nhiều thành công to lớn trong thời gian ngắn như vậy”.
Trump cũng không quên ca ngợi Tập Cận Bình và “hy vọng mối quan hệ của chúng ta (Mỹ) với Trung Quốc sẽ mạnh mẽ và tốt đẹp hơn bao giờ hết”.
Trump đã bị dắt mũi – nhưng phong trào Maga thậm chí còn chưa nhận ra
Những kẻ tung hô Tổng thống Mỹ bối rối trước hội nghị thượng đỉnh với Trung Quốc đến mức phần lớn đều chọn cách lờ đi
16/05/2026 • 17:00 GMT+7
NHỮNG Ý CHÍNH
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung tại Bắc Kinh bị coi là một thất bại của Donald Trump khi ông bị phía Trung Quốc khéo léo gạt đi các yêu sách cốt lõi bằng các nghi lễ ngoại giao bề nổi.
Trung Quốc từ chối nhượng bộ Mỹ về các vấn đề kinh tế và chiến lược then chốt như phong tỏa eo biển Hormuz, hạn chế xuất khẩu đất hiếm và cắt giảm quy mô mua máy bay Boeing.
Trong nước, chính quyền Trump đối mặt với làn sóng bất mãn dữ dội khi 70% cử tri phản đối cách điều hành kinh tế trước thực tế lạm phát chạm mức 3,8% và giá xăng dầu tăng vọt.
Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình dường như đã nghiên cứu kỹ sách bài bản hoàng gia của Vua Charles khi ứng xử với Donald Trump.
Bước một: làm lóa mắt Tổng thống Mỹ bằng sự xa hoa, nghi lễ và một chuyến tham quan "hiếm có" đến một nơi đặc biệt. Trong trường hợp của Anh, đó là Lâu đài Windsor. Ở Trung Quốc, đó là Trung Nam Hải – khu phức hợp bí mật của ban lãnh đạo Trung Quốc nằm trong những khu vườn hoàng gia cổ kính.
Bước hai: làm theo ví dụ của nhà Vua tại Washington vào tháng trước. Đuổi khéo Kẻ Ái Kỷ Vĩ Đại bằng những lời nồng ấm về tình hữu nghị giữa hai quốc gia vĩ đại của họ trước khi gài bẫy ông ta bằng một thông điệp tinh vi – nhưng đầy gai góc – đến mức Trump hoặc buộc phải giả vờ như không nghe thấy, hoặc thực sự đã thất bại trong việc nắm bắt ý nghĩa của nó.
Ông Tập đã cảnh báo Trump tại Bắc Kinh phải tránh xa "các vụ va chạm và xung đột" liên quan đến vị thế của Đài Loan và củng cố quan điểm này bằng cách thúc giục ông tránh "Bẫy Thucydides" – lý thuyết cho rằng chiến tranh sẽ nổ ra khi một cường quốc đang lên thách thức một cường quốc đang suy tàn. Phải mất một thời gian người ta mới vỡ lẽ ra rằng ông Tập nghĩ nước Mỹ đang suy tàn.
Điều này dẫn đến một số màn tự chuyển hướng đầy hoang tưởng trên Truth Social sau đó rằng nhà lãnh đạo Trung Quốc thực chất đang đề cập đến nước Mỹ thời Joe Biden. "Khi Chủ tịch Tập đề cập một cách rất thanh lịch đến việc Hoa Kỳ có lẽ là một quốc gia đang suy tàn, ông ấy đang ám chỉ đến những thiệt hại to lớn mà chúng ta phải chịu đựng trong bốn năm của Joe Ngái Ngủ," Trump tuyên bố.
Những kẻ tung hô Maga quen thuộc của Trump bối rối trước hội nghị thượng đỉnh với Trung Quốc đến mức phần lớn đều chọn cách lờ đi. Sean Hannity của Fox News không có được sự xa xỉ đó, vì đã tháp tùng Trump đến Bắc Kinh. Trong một cuộc phỏng vấn, ông đã cố gắng gặng hỏi Trump về việc liệu ông Tập có đồng ý rằng Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân như Trump đã tuyên bố hay không.
À, không hẳn là bằng những từ ngữ cụ thể như vậy, Trump thừa nhận. "Ông ấy sẽ không phản hồi quá nhiều. Ông ấy là một người khá lạnh lùng. Ông ấy sẽ không nói rằng đó là một điểm hay."
Một YouTuber Maga nổi tiếng, Benny Johnson, đã dũng cảm cố gắng thể hiện sự lạc quan trước khi Trump trở về tay trắng.
"Trump đang thắng LỚN ngày hôm nay," ban đầu ông tuyên bố trên X. "Chuyến đi Trung Quốc đang diễn ra tốt đẹp hơn bất kỳ ai có thể hình dung. Trung Quốc giúp đưa Chiến tranh Iran đi đến hồi kết. Mua dầu của Mỹ. Các thỏa thuận thương mại khổng lồ. Thị trường chứng khoán bùng nổ."
Sau đó, giọng điệu của ông có vẻ tỉnh táo hơn, nói rằng Trump "nghĩ" Tập Chủ tịch sẽ giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz.
Trên thực tế, ông Tập không hề nói gì về việc mở lại eo biển. Trở về nhà trên chuyên cơ Không lực Một, Trump thừa nhận ông thậm chí còn chưa yêu cầu sự giúp đỡ của Trung Quốc. "Tôi không cần những ân huệ," ông nói. "Tôi nghĩ một cách tự động là ông ấy muốn thấy nó được mở ra."
Ông Tập cũng không cấp cho Mỹ quyền tiếp cận lớn hơn như mong đợi đối với các khoáng sản đất hiếm, và giá cổ phiếu của Boeing đã giảm 4% khi hóa ra Trung Quốc chỉ mua 200 trong số 500 máy bay như kỳ vọng – và có thể còn không được nhiều đến thế. Bộ Ngoại giao Trung Quốc kín tiếng từ chối bình luận.
Một lần nữa, Maga không thể đối mặt với sự thật. Không có những tiếng la hét hay lầm bầm nào về sự hiện diện của người con trai thứ Eric Trump trong chuyến đi, mặc dù Trump từng nổi trận lôi đình việc Joe Biden đưa con trai Hunter của mình đến Bắc Kinh vào năm 2013 với tư cách là phó tổng thống.
Giá trị tài sản ròng của Eric Trump đã tăng gấp mười lần lên 400 triệu USD kể từ khi cha ông tái đắc cử, theo Forbes, nhưng ông chỉ ở Trung Quốc với "tư cách cá nhân", theo Trump Organization, tổ chức mà ông đại diện.
Trump đã không tin Biden khi ông nói điều tương tự về Hunter, mô tả sự hiện diện của anh ta ở Trung Quốc là "một điều kinh khủng" và đòi hỏi một cuộc điều tra, nhưng chắc chắn rồi, hãy để Eric hưởng lợi từ sự nghi ngờ.
Khi Hannity cố gắng gặng hỏi vị Tổng thống để lặp lại những chỉ trích sâu rộng trước đây của ông đối với Trung Quốc, ông đã từ chối. Trump đã quay xe, ví dụ, về việc liệu Trung Quốc có nên mua lại các dải đất từ nông dân ở Mỹ, bao gồm cả gần các cơ sở quân sự hay không – dù đã kịch liệt đả kích điều này trên đường đua chiến dịch năm 2024.
"Ông muốn thấy nông dân mất rất nhiều tiền sao? Cứ rút thứ đó ra khỏi thị trường đi," ông khiển trách Hannity.
Ông tiếp tục nói giống như một người theo chủ nghĩa tự do cuồng nhiệt về sự hiện diện của các sinh viên Trung Quốc tại Mỹ: "Thành thật mà nói, tôi nghĩ việc mọi người đến từ các quốc gia khác và họ học hỏi văn hóa của chúng ta là điều tốt."
Trở lại Mỹ, Trump phải đối mặt với thực tế lạm phát gia tăng, hiện ở mức 3,8%, giá nhiên liệu lên tới hơn 4,50 USD một gallon ($1,19/lít) và sự thù địch ngày càng sâu sắc đối với cách điều hành kinh tế của ông – 70% không ủng hộ và chỉ có 30% ủng hộ, theo cuộc thăm dò mới nhất của CNN.
Mọi chuyện sẽ không khá hơn khi Trump nói trước khi lên đường sang Trung Quốc: "Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ" khi xem xét viễn cảnh một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. "Không một chút nào," ông giải thích.
Nhưng dù sao thì cũng đừng bận tâm. Kết luận lớn mà ông rút ra từ chuyến thăm của mình, như đã đăng trên Truth Social từ chuyên cơ Không lực Một là: "Trung Quốc có một Phòng khiêu vũ, và Hoa Kỳ cũng nên như vậy!"
https://inews.co.uk/opinion/trump-xi-maga-iran-strait-of-hormuz-4419727
Cuong Nguyen
Điện Kremlin hiện đang theo dõi sát sao các báo cáo truyền thông về chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump và hy vọng sẽ nhận được thông tin này trực tiếp trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Thông tin này được thư ký báo chí của nhà lãnh đạo Nga, Dmitry Peskov, công bố tại một cuộc họp báo."Chúng tôi đang theo dõi sát sao thông tin được đưa ra trên các phương tiện truyền thông. Và chúng tôi hy vọng sẽ nhận được thông tin này trực tiếp khi đến Trung Quốc", - ông nói.Theo ông Peskov, "các cuộc tiếp xúc song phương Nga-Trung sắp tới sẽ tạo cơ hội tốt để trao đổi quan điểm về các cuộc tiếp xúc đã diễn ra giữa Trung Quốc và Mỹ"."Tất nhiên, khi hai nền kinh tế lớn nhất và thứ hai thế giới tham gia đối thoại trực tiếp ở cấp cao nhất (và các bạn có biết rằng xét về sức mua tương đương thì Trung Quốc là nền kinh tế số một, Mỹ là nền kinh tế số hai; còn xét về giá trị tuyệt đối, thì Mỹ là nền kinh tế số một, Trung Quốc là nền kinh tế số hai), đó là vấn đề được tất cả các quốc gia, bao gồm cả nước chúng ta, đặc biệt chú ý và phân tích", - người phát ngôn Điện Kremlin giải thích.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin sẽ sớm diễn ra
"Thực sự là sẽ rất sớm thôi, - người phát ngôn Điện Kremlin trả lời câu hỏi về thời điểm chuyến thăm. - Quả thật, công tác chuẩn bị cho chuyến thăm này đã hoàn tất, mọi liên lạc đã được thực hiện và tất cả các thông số chính của chuyến thăm đã được thống nhất"."Chúng tôi sẽ đưa ra thông báo chính thức rất, rất sớm, - ông tuyên bố. – Bởi chúng tôi đang thực hiện việc này trên cơ sở phối hợp với những người bạn Trung Quốc, nên chúng tôi không muốn hấp tấp".Tờ South China Morning Post đưa tin, trích dẫn các nguồn, rằng chuyến thăm Bắc Kinh của nhà lãnh đạo Nga dự kiến diễn ra vào ngày 20 tháng 5. Lần gần nhất ông Putin thăm Trung Quốc là vào đầu mùa thu năm ngoái.Vào mùa xuân năm nay, trong một cuộc gặp trực tuyến truyền thống trước Tết Nguyên đán, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã mời Tổng thống Nga thăm chính thức Trung Quốc.--------------------Các cụ cứ họp chi bộ liên tục thế này ...
Phía Trung Quốc rất nhanh sau khi đoàn Mỹ vừa cất cánh rời Bắc Kinh đã phát đi thông tin chuyến thăm ngày 20/05 của Putin đến Bắc Kinh.
Tóm lại là cuộc phân chia phạm vi thế giới ngày một rõ hơn, cụ thể là phân chia giữa Mỹ, Nga, Trung, các nước nhỏ chỉ cần chọn sai hướng đi là có chuyện trong thời gian tới.
Ít nhất, ngay trên máy bay, Trump đã nhắc lại việc 1 nước Trung Quốc, bất chấp Ngoại trưởng Rubio cố gắng động viên Đài Loan, điều này có nghĩa lần bầu cử tới của Đài Loan, khả năng KMT quay lại nắm quyền.
Nhật Bản phát đi thông tin Thủ tướng Nhật Bản đã trao đổi chi tiết với Tổng thống Mỹ, nhưng chi tiết là gì thì không nói, trước đó Nhật Bản bày tỏ nuối tiếc khi Trump trước khi đi Trung Quốc không thăm Nhật Bản trước.
Như vậy có thể nhìn thấy dự báo cho việc Mỹ rút khỏi Châu Âu, không giúp Châu Âu trong cuộc chiến tấn công Nga nữa, Mỹ cũng sẽ giảm tương tác với các đồng minh ở Châu Á Thái Bình Dương, tất cả đổi lại để cuộc chiến ở Iran lần này, Mỹ có thể chiến thắng và thắng xong thì rút về một cách vinh quang, thắng nhưng không được chiếm đóng, lật đổ, vấn đề nuke của Iran được giải quyết theo hướng loại bỏ, còn loại bỏ thế nào có thể sẽ do chính Iran đồng ý loại bỏ hoặc di chuyển cho Nga hoặc Trung Quốc.
Vấn đề nằm ở chỗ, sau ngần ấy thứ, Mỹ có còn đủ uy nghiêm để kiềm chế đàn em không, khi chúng phát hiện ra chúng bị bán đứng, có thể chúng sẽ học bài của Ukraine và Israen, chủ động lún sâu để buộc Mỹ lún theo, bắt Mỹ phải gánh chịu hậu quả với chúng, lúc đó chiến sự bắt buộc phải nổ ra giữa 3 nước với một ranh giới rất vi diệu, vì nếu không đủ tinh tế, tất cả cùng đi đời.
@a98 @hatam @ktqsminh @ngo-rung @elevonic @meotamthe
Đọc bài này để so sánh, đối chiếu với Việt Nam ngày nay
NHỮNG THẬP KỶ MẤT MÁT CỦA NHẬT BẢN
Đại học Bang San Jose, SJSU ScholarWorks
Tác giả: Nishant MakhijaTÓM TẮT
Trong bài nghiên cứu này, tôi cố gắng tìm hiểu các nhân tố nền tảng dẫn đến tình trạng trì trệ kéo dài của nền kinh tế Nhật Bản kể từ năm 1991. Bài viết đề cập đến nguyên nhân hình thành bong bóng tài sản trong thập niên 1980, các biện pháp can thiệp của chính phủ nhằm hạ nhiệt nền kinh tế quá nóng, và sau đó là những nỗ lực thất bại của chính phủ trong việc hồi phục kinh tế thông qua việc thực thi các chính sách kích thích ngược chu kỳ.GIỚI THIỆU: KHÁI NIỆM "THẬP KỶ MẤT MÁT"
"Thập kỷ mất mát" (Lost Decade) là thuật ngữ dùng để chỉ giai đoạn sau khi bong bóng giá tài sản tại Nhật Bản vỡ, khi nền kinh tế dần dần rơi vào suy thoái và cho đến nay vẫn chưa hoàn toàn phục hồi.
Ban đầu, thuật ngữ này chỉ đề cập đến giai đoạn 1991-2000, nhưng gần đây, thập kỷ 2001-2010 cũng đã được cộng thêm vào; do đó, giai đoạn kết hợp 1990-2010 hiện được gọi là "Những năm mất mát" hoặc "Những thập kỷ mất mát" của Nhật Bản.NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH BONG BÓNG TÀI SẢN
Bong bóng tài sản nổi lên trong thập niên 1980 là hệ quả của sự kết hợp giữa giá đất cực cao và lãi suất cực thấp. Điều này tạo ra một tình huống mà tín dụng giá rẻ trở nên dễ dàng tiếp cận. Các doanh nghiệp và hộ gia đình Nhật Bản bắt đầu vay mượn những khoản tiền lớn để đầu tư vào các chứng khoán trong nước và nước ngoài. Chỉ số chứng khoán Nhật Bản (Nikkei) đạt mức cao nhất mọi thời đại vào ngày 29 tháng 12 năm 1989. Chính phủ Nhật Bản thậm chí phát hành trái phiếu 100 năm để phù hợp với lợi suất từ bất động sản, cổ phiếu và trái phiếu.
Nhìn lại, trong giai đoạn đỉnh điểm của bong bóng, khu vực bất động sản được định giá quá mức một cách cực đoan. Khu vực Ginza của Tokyo là một trong những khu vực đắt đỏ nhất Nhật Bản năm 1989, với một số bất động sản có giá hơn 1,5 triệu USD mỗi mét vuông. Sau khi đánh giá tình hình, Bộ Tài chính Nhật Bản quyết định kiềm chế bong bóng bằng cách tăng mạnh lãi suất vào cuối năm 1989. Sự gia tăng đột ngột của lãi suất này dẫn đến sự sụt giảm mạnh của thị trường chứng khoán, cuối cùng chấm dứt bong bóng tài sản.
Người Nhật bắt đầu đối mặt với cuộc khủng hoảng nợ; các tài sản độc hại bắt đầu tích lũy, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng trong lĩnh vực ngân hàng. Các gói cứu trợ khổng lồ được yêu cầu để cứu các ngân hàng không bền vững; làn sóng hợp nhất và quốc hữu hóa ngân hàng diễn ra. Nhiều công ty Nhật Bản bị gánh nặng bởi các khoản nợ khổng lồ, làm tê liệt khả năng đầu tư và tăng trưởng của họ.QUAN ĐIỂM CỦA PAUL KRUGMAN: BẪY THANH KHOẢN
Theo GS Paul Krugman, những thập kỷ mất mát của Nhật Bản là do "bẫy thanh khoản" (liquidity trap): việc tiết kiệm quá mức từ phía cả người tiêu dùng và doanh nghiệp Nhật Bản đã dẫn đến sự chậm lại của toàn bộ nền kinh tế. Theo ông, giá đất và giá cổ phiếu đã tăng gấp ba trong suốt thập niên 1980 thịnh vượng.
Krugman cho rằng người Nhật có tỷ lệ tiết kiệm cá nhân cao, một phần do nhân khẩu học với dân số già hóa và văn hóa. Điều này cho phép các công ty Nhật Bản vay mượn từ các ngân hàng truyền thống được hỗ trợ bởi mạng lưới ngân hàng, thay vì phát hành thương phiếu hoặc huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu hay trái phiếu.
Ông viết: "Mối quan hệ thân hữu giữa các tập đoàn và ngân hàng, cùng với sự bảo đảm ngầm định rằng tiền gửi ngân hàng sẽ được người nộp thuế cứu trợ, đã tạo ra một vấn đề rủi ro đạo đức đáng kể, dẫn đến bầu không khí của chủ nghĩa tư bản thân hữu và giảm tiêu chuẩn cho vay. Các ngân hàng Nhật Bản cho vay nhiều hơn, với ít sự quan tâm đến chất lượng của người vay hơn bất kỳ ngân hàng nào khác. Khi làm như vậy, họ đã giúp thổi phồng nền kinh tế bong bóng lên những tỷ lệ quái dị."NHỮNG HIỆN TƯỢNG BẤT THƯỜNG TRONG NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN (CUỐI THẬP NIÊN 1980)
Trong giai đoạn bong bóng tài sản gia tăng vào cuối thập niên 1980, nhiều hiện tượng bất thường đã được quan sát thấy trong lĩnh vực bất động sản:
Những người sở hữu đất trở nên giàu có hơn, trong khi những người không có đất có rất ít cơ hội để mua, dẫn đến cảm giác bất bình đẳng và bất công xã hội.
Đất trống được coi là có giá trị hơn nhiều so với đất có công trình xây dựng do tính thanh khoản cao. Điều này khuyến khích Yakuza (mafia Nhật Bản) phá dỡ trái phép các công trình và ép chủ đất phải bán đất.
Sự xuất hiện ồ ạt của các tòa nhà văn phòng không có người ở tại các khu vực đô thị gia tăng nhanh chóng.
Số lượng quá mức các công viên giải trí, khách sạn, điểm du lịch và khu nghỉ dưỡng được phát triển. Giả định là những cơ sở này sẽ là nguồn doanh thu lớn trong tương lai.CHÍNH SÁCH KÍCH THÍCH NGƯỢC CHU KỲ
Sau khi đối mặt với sự sụp đổ của nền kinh tế, vào năm 1991, chính phủ Nhật Bản quyết định kích thích kinh tế bằng cách ban hành các chính sách tài khóa ngược chu kỳ và tăng các khoản chi trả an sinh xã hội. Trong suốt thập niên 1990, chi tiêu tài khóa của Nhật Bản trở nên không kiềm chế đến mức vượt xa tất cả các nước công nghiệp phát triển khác.
Trước năm 1991, chi tiêu chính phủ (các khoản chi) tại Nhật Bản chỉ chiếm khoảng 31,6% GDP của quốc gia, một trong những mức thấp nhất trong số các thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) [Ronald D. Utt, tháng 12/2008]. Một khi lãi suất được tăng lên và nền kinh tế bắt đầu trượt xuống, chính phủ Nhật Bản bắt đầu chi tiêu cho các dự án cơ sở hạ tầng nhằm kích thích nền kinh tế.
Sau khi duy trì mức đầu tư công tương đối cao trong nhiều năm, chi tiêu cao nhất của Nhật Bản diễn ra vào năm 1995 và 1996, đạt đỉnh hơn 43 nghìn tỷ yên, tương đương hơn 8,9% GDP, trong quý đầu tiên của năm 1996. Năm 1997 là điểm bước ngoặt trong nỗ lực kích thích nền kinh tế thông qua chi tiêu công của Nhật Bản. Từ đó, Nhật Bản bắt đầu kiềm chế chi tiêu một cách ổn định. Đầu tư công tại Nhật Bản kể từ đó đã giảm xuống dưới 4% GDP.CHI TIÊU CHO CÁC DỰ ÁN CƠ SỞ HẠ TẦNG: HIỆU QUẢ VÀ LÃNG PHÍ
Như một báo cáo của Quỹ Heritage năm 2001 ghi nhận, một phần đáng kể trong chi tiêu kích thích của Nhật Bản tập trung vào cơ sở hạ tầng. Trong giai đoạn 1992-2000, chính phủ Nhật Bản thực hiện mười gói chi tiêu tài khóa riêng biệt, trong đó các dự án cơ sở hạ tầng công là thành phần chính. Khoản chi tiêu bổ sung cho thành phần cơ sở hạ tầng lên tới 30,4 nghìn tỷ yên (254 tỷ USD).
Báo cáo cũng chỉ ra rằng chính phủ Nhật Bản đã chi quá nhiều cho đường xá và cầu cống, và không đủ cho các lĩnh vực giáo dục, dịch vụ xã hội, công nghệ (nghiên cứu và phát triển), những lĩnh vực mà các nghiên cứu khác đã chứng minh mang lại lợi ích dài hạn lớn hơn so với chi tiêu cho cơ sở hạ tầng.
"Không đủ chỉ là thuê công nhân đào hố rồi lại lấp chúng," Giáo sư kinh tế Toshihiro Ihori tại Đại học Tokyo nhận định. "Một bài học từ Nhật Bản là các công trình công cộng đạt kết quả tốt nhất khi chúng tạo ra thứ gì đó hữu ích cho tương lai."
Theo Văn phòng Nội các Nhật Bản, Nhật Bản đã chi 6,3 nghìn tỷ USD cho đầu tư cơ sở hạ tầng công định hướng xây dựng trong giai đoạn 1991 đến tháng 9 năm 2009. Chi tiêu đạt đỉnh vào năm 1995 và duy trì ở mức cao cho đến đầu những năm 2000. Sau những năm 2000, chi tiêu được cắt giảm do lo ngại ngày càng tăng về thâm hụt ngân sách và nợ công của đất nước.Vấn đề "Con đường đến hư vô" và chi tiêu "thịt heo"
Trong những năm chi tiêu cao, các nền kinh tế địa phương bắt đầu phụ thuộc vào các nhà lãnh đạo chính phủ tại Tokyo để tạo việc làm. Các nhà lãnh đạo này là thành viên của Đảng Dân chủ Tự do; họ sử dụng chi tiêu chính phủ như công cụ để mua phiếu bầu nông thôn và biến quốc gia thành một nhà nước phúc lợi dựa trên các công trình công cộng.
Theo Martin Fackler, hầu hết các nhà kinh tế Nhật Bản tin rằng đất nước của họ "đã chi nhiều tiền hơn mức cần thiết, nhưng lại lãng phí quá nhiều vào những con đường đến hư vô và các dự án không cần thiết khác".
Trong khảo sát về các công trình công cộng trong thập niên 1990, Tiến sĩ Ihori tại Đại học Tokyo kết luận rằng chi tiêu cho các dự án cơ sở hạ tầng hầu như không tạo ra tăng trưởng kinh tế bổ sung. Ông phát hiện ra rằng hiện tượng "chèn ép", "lấn át" (crowding out) đầu tư tư nhân bắt đầu diễn ra do chi tiêu chính phủ khổng lồ. Theo ông, những người hưởng lợi duy nhất từ việc tạo việc làm là công nhân ngành xây dựng tập trung ở khu vực nông thôn. Nghiên cứu của ông cũng kết luận rằng quá nhiều chi tiêu đã đổ vào việc xây dựng quá mức một quốc gia vốn đã phát triển dày đặc.
Các nhà phê bình các dự án này cũng cho rằng quyết định chi tiêu được đưa ra sau cánh cửa đóng kín bởi các chính trị gia, nhân viên ngành xây dựng và quan chức hành chính, thường cân nhắc lợi ích chính trị và cá nhân hơn là phát triển kinh tế của đất nước.
Phân tích chi phí - lợi ích: Bài học về hiệu quả đầu tư
Một nghiên cứu phân tích chi phí - lợi ích do Viện Chính quyền Địa phương Nhật Bản (một nhóm nghiên cứu chính sách phi lợi nhuận) thực hiện năm 1998 cho thấy:
"Mỗi 1 nghìn tỷ yên (11,2 tỷ USD) chi cho các dịch vụ xã hội như chăm sóc người cao tuổi và chi trả lương hưu hàng tháng đã bổ sung 1,64 nghìn tỷ yên vào tăng trưởng. Tài trợ cho trường học và giáo dục mang lại mức tăng thậm chí lớn hơn: 1,74 nghìn tỷ yên. Nhưng mỗi 1 nghìn tỷ yên chi cho các dự án cơ sở hạ tầng trong thập niên 1990 chỉ làm tăng GDP của Nhật Bản – thước đo quy mô kinh tế tổng thể – thêm 1,37 nghìn tỷ yên, chủ yếu thông qua tạo việc làm và các cải thiện khác như giảm thời gian di chuyển."
Dựa trên nghiên cứu trên, một nền kinh tế tiên tiến như Nhật Bản lẽ ra nên chi tiền kích thích vào nguồn nhân lực trả lương cao (dài hạn) và các ngành nghề dựa trên tri thức như chăm sóc sức khỏe, công nghệ và giáo dục."Nhìn lại, Nhật Bản lẽ ra nên xây dựng các công trình công cộng giải quyết những vấn đề mà đất nước đang đối mặt ngày nay, như già hóa dân số, năng lượng và nguồn thực phẩm," Giáo sư danh dự về tài chính công Takehiko Hobo tại Đại học Shimane ở Matsue nhận định. "Sự ám ảnh với việc xây dựng đường xá này là di tích từ một thời đại trước đó."
Ví dụ điển hình: Những "con voi trắng" tại Shimane
Hậu quả của sự ám ảnh này hiện rõ khắp Shimane, một tỉnh nông thôn có diện tích tương đương Delaware, nơi có thành phố Hamada. Mỗi thị trấn dường như đều có bảo tàng nghệ thuật riêng, trung tâm thể thao mái vòm và điểm du lịch do chính phủ xây dựng như Bảo tàng Cát Nima – một chiếc đồng hồ cát khổng lồ trong kim tự tháp kính. Tỉnh này, với 740.000 dân, thậm chí có ba sân bay thương mại có khả năng xử lý máy bay phản lực, bao gồm Sân bay Hagi-Iwami trị giá 250 triệu USD, nằm trống trải một cách rùng rợn với chỉ hai chuyến bay mỗi ngày.
Tại Hamada, cư dân cho rằng "hakomono" (từ tiếng Nhật tương đương "con voi trắng") dễ thấy nhất của thành phố chính là cây cầu Marine Bridge trị giá 70 triệu USD – một cây cầu "đến hư vô" với nhịp dài 1.006 foot gần như hoàn toàn vắng bóng phương tiện giao thông. Được xây dựng năm 1999, cây cầu nối thành phố với một hòn đảo nhỏ, thưa dân vốn đã được kết nối bằng một cây cầu ngắn hơn.
"Cây cầu ư? Nó là một thất bại," Masahiro Shimada, 70 tuổi, một quan chức thành phố đã nghỉ hưu đang câu cá gần cảng, chia sẻ. "Có lẽ chúng ta có thể dùng nó để nhảy bungee," ông đùa.
Giáo sư danh dự về chính sách Koichi Matsuoka tại Đại học Shimane ở Hamada nhận định: "Những dự án vô dụng như Cầu Marine chính là lý do tại sao nhiều năm chi tiêu khổng lồ lại mang lại rất ít lợi ích dài hạn tại đây". Trong khi Shimane có mức chi tiêu bình quân đầu người cho các công trình công cộng cao nhất Nhật Bản trong 18 năm qua, nhờ các chính trị gia địa phương quyền lực như cựu Thủ tướng Noboru Takeshita đã khuất, thì thu nhập bình quân đầu người hàng năm của tỉnh này là 26.000 USD, xếp thứ 40 trong số 47 tỉnh của Nhật Bản.
Theo ông, khoản chi tiêu này đã để lại cho Shimane khoản nợ 11 tỷ USD, gấp đôi ngân sách hàng năm của chính quyền tỉnh.Chi phí bảo trì khổng lồ và gánh nặng thuế
Theo Peter Dyloco, những người xây dựng đường đã trải hơn 1,1 triệu km nhựa đường trên khắp đất nước, nhiều hơn gấp bốn lần tổng chiều dài các xa lộ của Vương quốc Anh. "Và chi phí để duy trì cơ sở hạ tầng công cộng của Nhật Bản là xa xỉ đến mức khó tin. Nhật Bản chi trung bình 5% (tương đương 236 tỷ USD) GDP quốc gia để tài trợ cho các dự án bảo trì từ Kyushu đến Hokkaido. Hãy so sánh con số đó với Hoa Kỳ – quốc gia chỉ dành hơn 2% GDP quốc gia cho mục đích tương tự, hoặc với mức khiêm tốn 2,5% của Anh. Để bù đắp sự chênh lệch, phí cầu đường và thuế phương tiện – mức cao nhất trong số các nước phát triển – tiếp tục rút đi những khoản tiền khổng lồ từ người nộp thuế trung bình." [Peter Dyloco, tháng 4/2011]
Nhật Bản có 98 sân bay, và 90% trong số đó không có lãi. Các tuyến đường cao tốc dư thừa kết nối cùng một thành phố mà không có sự khác biệt đáng kể về thời gian và khoảng cách di chuyển. Đồng thời, hầu hết các dự án quan trọng liên quan đến cải thiện hệ thống giáo dục và dịch vụ xã hội của đất nước vẫn bị bỏ ngỏ. Phần lớn chi tiêu cơ sở hạ tầng đang phục vụ lợi ích của các cá nhân tham gia vào ngành công nghiệp dự án xây dựng. Phần lớn khoản chi tiêu này được quy cho chi tiêu "thịt heo" (pork barrel spending) – tức là chi tiêu vì lợi ích chính trị địa phương.
Vấn đề thời điểm và phối hợp chính sách
"Nhật Bản đã không thực hiện tốt việc định thời gian cho các khoản chi tiêu," Michael Smitka, giáo sư kinh tế tại Đại học Washington và Lee, người đã tập trung nghiên cứu Nhật Bản trong gần 30 năm, nhận định. Ông cho rằng việc thực thi chi tiêu cơ sở hạ tầng một cách tùy tiện, kém phối hợp và thường sai thời điểm đã ngăn cản nó tạo ra tác động lớn hơn.
Đảng Dân chủ Tự do – đảng cầm quyền tại Nhật Bản trong suốt thập kỷ – có cơ sở vững chắc ở nông thôn, dẫn đến áp lực chính trị đảm bảo các tỉnh thưa dân nhận được phần của họ. Chi tiêu không nhất thiết được hướng đến các khu vực có nhu cầu kinh tế lớn nhất; trên thực tế, quy trình là phân bổ vốn đồng đều trên tất cả các tỉnh, không có cơ chế để nhắm mục tiêu vốn vào các dự án tại các khu vực đô thị mật độ cao. Các quận nông thôn nhận được nguồn tài trợ không cân xứng, thường để chi cho các dự án ít cần thiết (những cây cầu nhỏ kiểu Nhật "đến hư vô"). Bản thân các dự án thường được hình thành kém, được thiết kế với con mắt hướng nhiều hơn đến chi phí và lợi ích chính trị hơn là tính khả thi về mặt xã hội và kinh tế. Kết quả là các khoản chi tiêu hầu như không có giá trị xã hội nào ngoài công việc được tạo ra bởi các dự án mà chúng tài trợ.
Chính phủ Nhật Bản tiếp tục bơm tiền vào các khoản trợ cấp cho chính quyền địa phương và các thành phố, khuyến khích họ gánh thêm nợ – thứ mà họ đơn giản không thể trả. Các phân tích chi phí - lợi ích được dựa trên các giả định và dự báo lạc quan một cách vô vọng. Một lượng khổng lồ thuế (yên) được earmark cho các sáng kiến bảo trì và xây dựng.
Theo Timon Singh: "Sân bay Ibaraki, trong khi Japan Airlines đang vật lộn với phá sản và gia tăng thua lỗ, lại có tin đất nước đã khai trương sân bay thứ 98 của mình... tuy nhiên nó chỉ cung cấp một chuyến bay mỗi ngày. Sân bay Ibaraki tốn 220 triệu USD để xây dựng và do dịch vụ 'hạn chế', nó đã bị chỉ trích là một sự lãng phí khổng lồ chi tiêu công, đặc biệt khi nó cách Tokyo 50 dặm về phía bắc. Nó được hình thành như một trung tâm cho các hãng hàng không giá rẻ, nhưng việc cắt giảm trên toàn thế giới có nghĩa là sân bay gần như vắng tanh trong ngày đầu khai trương." [Timon Singh]CẢI CÁCH VÀ SỰ SUY GIẢP TIẾP THEO
Chính phủ của Thủ tướng Junichiro Koizumi (2001-2006) bắt đầu thực hiện các biện pháp cải cách, chẳng hạn như kiềm chế chi tiêu xây dựng đường cao tốc, tư nhân hóa dịch vụ bưu chính Nhật Bản và cải cách hệ thống ngân hàng. Nhưng vào năm 2001, nền kinh tế toàn cầu chịu thêm những cú sốc do các vụ tấn công khủng bố tại Hoa Kỳ, dẫn đến suy thoái toàn cầu và sự vỡ bong bóng Dot-com, điều này dẫn đến sự phản đối nhiều hơn đối với chủ nghĩa bảo thủ tài khóa của Thủ tướng.
Hiện nay, nợ công của Nhật Bản chiếm hơn 200% GDP hàng năm của quốc gia – mức cao nhất trong số các quốc gia trên thế giới. Năm 2009, tổng nợ công vượt quá 170% GDP, biến Nhật Bản thành quốc gia nợ nần nhiều nhất trong số các nền kinh tế lớn trên thế giới. Thâm hụt ngân sách lớn và nợ chính phủ kể từ cuộc suy thoái toàn cầu năm 2009, tiếp theo là trận động đất và sóng thần vào tháng 3 năm 2011, đã gây thiệt hại thậm chí còn lớn hơn cho một nền kinh tế vốn đã trì trệ. Vào tháng 8 năm 2011, Moody's đã hạ xếp hạng nợ chủ quyền dài hạn của Nhật Bản một bậc từ Aa3 xuống Aa2, phù hợp với quy mô thâm hụt và mức nợ của đất nước.KẾT LUẬN VÀ BÀI HỌC CHÍNH SÁCH
Nghiên cứu về "Những thập kỷ mất mát" của Nhật Bản cung cấp nhiều bài học quý giá cho các nhà hoạch định chính sách:
Chất lượng quan trọng hơn số lượng: Chi tiêu công khổng lồ không tự động dẫn đến tăng trưởng kinh tế. Hiệu quả sử dụng vốn và lựa chọn dự án có giá trị xã hội thực sự là yếu tố then chốt.
Cân bằng giữa "cứng" và "mềm": Đầu tư vào nguồn nhân lực, giáo dục, y tế và công nghệ thường mang lại lợi ích dài hạn lớn hơn so với đầu tư vào cơ sở hạ tầng vật lý truyền thống.
Tránh bẫy chính trị địa phương: Chi tiêu công không nên bị chi phối bởi động cơ chính trị ngắn hạn hay lợi ích nhóm. Cơ chế phân bổ vốn cần dựa trên phân tích nhu cầu kinh tế thực sự và đánh giá chi phí - lợi ích khách quan.
Quản lý nợ công bền vững: Kích thích tài khóa có thể cần thiết trong ngắn hạn, nhưng nếu không đi kèm với chiến lược giảm thâm hụt dài hạn, nó có thể dẫn đến gánh nặng nợ công không bền vững, hạn chế không gian chính sách trong tương lai.
Thời điểm và phối hợp chính sách: Hiệu quả của chính sách kích thích phụ thuộc không chỉ vào quy mô, mà còn vào thời điểm thực thi và sự phối hợp giữa các công cụ tài khóa, tiền tệ và cấu trúc.
Nhật Bản không phải là trường hợp duy nhất đối mặt với thách thức này. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, bài học từ "thập kỷ mất mát" của Nhật Bản vẫn còn nguyên giá trị đối với bất kỳ quốc gia nào tìm cách sử dụng chính sách công để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.TÀI LIỆU THAM KHẢO
Michael, Skocpol. Finding the Lessons of Japan's Lost Decade, Ngày 17 tháng 2 năm 2009.
Peter Dyloco. FEATURE: The Excesses of Japan's Construction Industry, Ngày 8 tháng 4 năm 2011.
Martin Fackler. Japan's Big-Works Stimulus Is Lesson, Ngày 5 tháng 2 năm 2009, The New York Times.
Peter Dyloco. Japan's infrastructure excesses, Ngày 11 tháng 4 năm 2011.
Timon Singh. Japan's wasteful infrastructure spending, Asian Infrastructure.
Ronald Utt. Learning from Japan: Infrastructure Spending Won't Boost the Economy, Ngày 16 tháng 12 năm 2008, Heritage Foundation.
MLIT Japan. Land Prices in Japan from 1974 to 2007.
Adam Zemel. Lessons from Japan: How to Avoid A "Lost Decade" in America, Ngày 9 tháng 2 năm 2009.
Wikipedia. Lost Decade (Japan).
Barry Nielsen. The Lost Decade: Lessons From Japan's Real Estate Crisis, Ngày 23 tháng 7 năm 2008, Investopedia.
Nguồn bài viết này:(Lê Việt Đức)
Bài toán của Việt Nam bây giờ là nên tính chuyện lâu dài chứ đừng tham cái trước mắt, ngoại giao cây tre ngả nghiêng tuy được lợi, nhưng bản thân cây tre, để không gẫy thật, rất nhiều đoạn trong thân nó phải chấp nhận gãy đứt cục bộ và đợi sau đó phục hồi lại, để có được khả năng đấy, cây tre phải có bản lĩnh chịu đựng gan góc và sự điềm tĩnh cao độ, nhưng Việt Nam có đủ bản lĩnh này trong thời bình hiện nay hay không thì hãy còn là ẩn số.
Điện Kremlin hiện đang theo dõi sát sao các báo cáo truyền thông về chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump và hy vọng sẽ nhận được thông tin này trực tiếp trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Thông tin này được thư ký báo chí của nhà lãnh đạo Nga, Dmitry Peskov, công bố tại một cuộc họp báo."Chúng tôi đang theo dõi sát sao thông tin được đưa ra trên các phương tiện truyền thông. Và chúng tôi hy vọng sẽ nhận được thông tin này trực tiếp khi đến Trung Quốc", - ông nói.Theo ông Peskov, "các cuộc tiếp xúc song phương Nga-Trung sắp tới sẽ tạo cơ hội tốt để trao đổi quan điểm về các cuộc tiếp xúc đã diễn ra giữa Trung Quốc và Mỹ"."Tất nhiên, khi hai nền kinh tế lớn nhất và thứ hai thế giới tham gia đối thoại trực tiếp ở cấp cao nhất (và các bạn có biết rằng xét về sức mua tương đương thì Trung Quốc là nền kinh tế số một, Mỹ là nền kinh tế số hai; còn xét về giá trị tuyệt đối, thì Mỹ là nền kinh tế số một, Trung Quốc là nền kinh tế số hai), đó là vấn đề được tất cả các quốc gia, bao gồm cả nước chúng ta, đặc biệt chú ý và phân tích", - người phát ngôn Điện Kremlin giải thích.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin sẽ sớm diễn ra
"Thực sự là sẽ rất sớm thôi, - người phát ngôn Điện Kremlin trả lời câu hỏi về thời điểm chuyến thăm. - Quả thật, công tác chuẩn bị cho chuyến thăm này đã hoàn tất, mọi liên lạc đã được thực hiện và tất cả các thông số chính của chuyến thăm đã được thống nhất"."Chúng tôi sẽ đưa ra thông báo chính thức rất, rất sớm, - ông tuyên bố. – Bởi chúng tôi đang thực hiện việc này trên cơ sở phối hợp với những người bạn Trung Quốc, nên chúng tôi không muốn hấp tấp".Tờ South China Morning Post đưa tin, trích dẫn các nguồn, rằng chuyến thăm Bắc Kinh của nhà lãnh đạo Nga dự kiến diễn ra vào ngày 20 tháng 5. Lần gần nhất ông Putin thăm Trung Quốc là vào đầu mùa thu năm ngoái.Vào mùa xuân năm nay, trong một cuộc gặp trực tuyến truyền thống trước Tết Nguyên đán, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã mời Tổng thống Nga thăm chính thức Trung Quốc.--------------------Các cụ cứ họp chi bộ liên tục thế này ...
Chuyến đi tới đây của Putin dự báo là sẽ phải rất uyển chuyển và khôn khéo, vì hiện tại tình thế của Nga cũng không dễ gì. Ngay trước khi Trump tới Bắc Kinh, Trung Quốc đã ký kết thỏa thuận láng giềng hòa mục vĩnh cửu với Tajikistan, đây là cú shock rất lớn đối với Nga, nhưng tình hình của Nga khá khó khăn nên Nga vẫn phải chấp nhận hiện thực này, khá cay nhưng chỉ có thể cảm thấy xót xa chứ không còn cách nào khác.
Điện Kremlin hiện đang theo dõi sát sao các báo cáo truyền thông về chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump và hy vọng sẽ nhận được thông tin này trực tiếp trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Thông tin này được thư ký báo chí của nhà lãnh đạo Nga, Dmitry Peskov, công bố tại một cuộc họp báo."Chúng tôi đang theo dõi sát sao thông tin được đưa ra trên các phương tiện truyền thông. Và chúng tôi hy vọng sẽ nhận được thông tin này trực tiếp khi đến Trung Quốc", - ông nói.Theo ông Peskov, "các cuộc tiếp xúc song phương Nga-Trung sắp tới sẽ tạo cơ hội tốt để trao đổi quan điểm về các cuộc tiếp xúc đã diễn ra giữa Trung Quốc và Mỹ"."Tất nhiên, khi hai nền kinh tế lớn nhất và thứ hai thế giới tham gia đối thoại trực tiếp ở cấp cao nhất (và các bạn có biết rằng xét về sức mua tương đương thì Trung Quốc là nền kinh tế số một, Mỹ là nền kinh tế số hai; còn xét về giá trị tuyệt đối, thì Mỹ là nền kinh tế số một, Trung Quốc là nền kinh tế số hai), đó là vấn đề được tất cả các quốc gia, bao gồm cả nước chúng ta, đặc biệt chú ý và phân tích", - người phát ngôn Điện Kremlin giải thích.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin sẽ sớm diễn ra
"Thực sự là sẽ rất sớm thôi, - người phát ngôn Điện Kremlin trả lời câu hỏi về thời điểm chuyến thăm. - Quả thật, công tác chuẩn bị cho chuyến thăm này đã hoàn tất, mọi liên lạc đã được thực hiện và tất cả các thông số chính của chuyến thăm đã được thống nhất"."Chúng tôi sẽ đưa ra thông báo chính thức rất, rất sớm, - ông tuyên bố. – Bởi chúng tôi đang thực hiện việc này trên cơ sở phối hợp với những người bạn Trung Quốc, nên chúng tôi không muốn hấp tấp".Tờ South China Morning Post đưa tin, trích dẫn các nguồn, rằng chuyến thăm Bắc Kinh của nhà lãnh đạo Nga dự kiến diễn ra vào ngày 20 tháng 5. Lần gần nhất ông Putin thăm Trung Quốc là vào đầu mùa thu năm ngoái.Vào mùa xuân năm nay, trong một cuộc gặp trực tuyến truyền thống trước Tết Nguyên đán, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã mời Tổng thống Nga thăm chính thức Trung Quốc.--------------------Các cụ cứ họp chi bộ liên tục thế này ...
Chuyến đi tới đây của Putin dự báo là sẽ phải rất uyển chuyển và khôn khéo, vì hiện tại tình thế của Nga cũng không dễ gì. Ngay trước khi Trump tới Bắc Kinh, Trung Quốc đã ký kết thỏa thuận láng giềng hòa mục vĩnh cửu với Tajikistan, đây là cú shock rất lớn đối với Nga, nhưng tình hình của Nga khá khó khăn nên Nga vẫn phải chấp nhận hiện thực này, khá cay nhưng chỉ có thể cảm thấy xót xa chứ không còn cách nào khác.
Chính xác thì là Hiệp ước Trung Quốc-Tajikistan về láng giềng hòa mục, hữu nghị và hợp tác vĩnh viễn.
Cần phải hiểu hiệp ước này TQ đã ký với nhiều nước. Trong khuôn khổ SCO, Trung Quốc, Nga và các nước Trung Á đã có hiệp ước kiểu này từ lâu.
Ví dụ, năm 2007, các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, gồm Trung Quốc, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan, ký Treaty on Long-Term Good-Neighborliness, Friendship and Cooperation tại Bishkek. SCO cho biết hiệp ước này được ký ngày 16/8/2007.
Nói cách khác, Nga không đứng ngoài mô hình này, Nga là một bên tham gia từ đầu trong khuôn khổ SCO.
Việc TQ và Tajikistan ký hiệp định vào khoảng tháng 4 hay tháng 5 trong năm nay cũng đã có tin từ năm ngoái.
Báo chí phương Tây hoặc các nước châu Á nhưng chịu ảnh hưởng của phương Tây, hoặc những học giả viết theo hướng sô vanh cực đoan TQ, thì thường luôn diễn giải theo hướng Nga TQ đụng độ ở Trung Á, nhưng sự thực không hẳn như vậy đâu. Đây cũng không phải là lần đầu tiên như vậy, việc viết theo cách đó đã xảy ra từ trước cả khi có khủng hoảng Maidan năm 2014 kia. Lúc đó họ luôn viết theo cách việc Nga và TQ tăng cường quan hệ là điều không thể có.
Ngoài ra, năm nay, Ukraine hiện đang rất khốn trên chiến trường, Mỹ đã bắt đầu tăng sức ép với Ukraine, mà gần đây là đòn đánh vào cựu chánh văn phòng của Zelensky Yermak, và gần đây còn có tin đồn phu nhân của Zelensky có thể bị bắt, cho nên Zelensky ngày càng phải dựa vào EU.
Còn báo chí EU hay nói chung là cả hệ sinh thái truyền thông của họ ở trên toàn cầu vội vàng cuống lên nói về Nga thế này thế kia, hay để cho Ukraine làm một loạt việc có hiệu ứng truyền thông cao là để phản ứng lại.
Việc Ukraine tấn công UAV cuống quýt vào Nga, thậm chí còn tấn công cả vào tòa nhà chung cư dân sự thuần túy cho thấy đây là dấu hiệu của sự cuống quýt hoảng hốt về tinh thần, giống như Ukraine dùng Đài Loan để đe dọa TQ nếu không cho hoãn nợ vậy.