Các phong trào văn hoá Phương Tây tính tới thời nay:
1. Khai sáng văn minh: Bắt đầu từ TK 15 (chủ nghĩa thực dân) tung hoành khắp toàn cầu, giờ thì chỉ còn thấy tồn tại chủ yếu ở mỗi châu Phi. Không biết đến giờ châu Phi đã được khai sáng chưa???
2. Chủ nghĩa tư bản: Khi còn Liên Xô, thì chủ nghĩa tư bản được tuyên truyền là ưu việt so với cộng sản, theo tư bản là giàu có. Khi Liên Xô tường thành của chủ nghĩa cộng sản sụp đổ thì đến nay, chủ nghĩa tư bản chiếm phần lớn trên toàn cầu. Khối tư bản ngày càng có nhiều quốc gia hơn (do kết nạp 1 số quốc gia cộng sản chuyển thể) nhưng nó lại không giàu có hơn như mong đợi khi 1 số nước chuyển thành tư bản, mà thậm chí nhiều khi còn nghèo hơn, đời sống thì loạn lạc: vd: Mexico sát nách Mỹ nhưng vẫn ko thể giàu bằng Trung Quốc, hoặc Hy Lạp, Albania, Romania, Bulgaria,... ở châu Âu. Đúng 1 sự kỳ lạ khó hiểu
3. Chủ nghĩa dân chủ: Khi khối cộng sản như rắn mất đầu (Liên Xô sụp đổ), và sau đó chính nước Nga cũng chở thành tư bản. Thì phương Tây lại đẻ ra chủ nghĩa mới là "Dân chủ", và đẩy nó lên thành phương châm sống, vì có nhiều nước Tư bản lại không theo định hướng tư bản của phương Tây, nên sẽ bị kết án là "Độc tài", dù cũng có hệ tư tưởng Tư bản chủ nghĩa. Những nước tư bản "Độc tài" thường bị tuyên truyền là nghèo, tuy nhiên có rất nhiều quốc gia "Tư bản Độc tài" lại rất giàu có và cũng có nhiều quốc gia "Tư bản Dân chủ" nhưng lại rất nghèo. Điển hình của "Dân chủ mà vẫn nghèo là Haiti" hoặc là Niger và Ukraine.
4. Tự do tôn giáo: Thường song hành với chủ nghĩa "Dân chủ", "Tư bản", chủ yếu hướng tới các quốc gia "Độc tài", "Cộng sản" hoặc nơi có tôn giáo "Độc thần". Mấy năm về trước Việt Nam thường hay bị dính vào mấy cái thiếu tự do tôn giáo, nhưng vài năm gần đây khi xem phim trên Netflix, em thấy chính người Mỹ cũng làm những bộ phim chế nhạo tôn giáo (chủ yếu là kích động người ta thù hận Cơ Đốc giáo). Chẳng lẽ bây giờ các phong trào đấu tranh về tự do tôn giáo không còn sức hút với người P. Tây??? và chính người P. Tây cũng không còn niềm tin vào tôn giáo. Thống kê mới bây giờ phần lớn người trẻ tại các nước Tây phương ko theo tôn giáo nào, và phần lớn họ là người theo thuyết duy vật hoặc vô thần. Thuyết duy vật và vô thần khả phổ biến tại các quốc gia "Cộng sản" và từng bị P. Tây lên án, nay chính nó lại thịnh hành tại các xứ Tây phương và thậm chí lên màn ảnh nhỏ
5. Bình đẳng sắc tộc, giới tính: Xem phim trên Netflix có nhiều bộ xem rất hay, nhưng ko rõ vì sao mà các phần phim sau này bị nhét vào các tuyên truyền như thế này. Nhiều bộ phim trẻ em cũng bị đầu độc bởi LGBT, thật sự là thứ văn hoá ung thư cho cả xã hội này. Cứ trông như tuyên truyền giúp hoà giải, nhưng sự thật là nó đang cố tính kích động gây chia rẽ thù hận giữa con người với nhau, giữa vợ - chồng, cha mẹ - con cái, bạn bè, anh - em, nam - nữ. Từ trong gia đình ra ngoài xã hội bị chia rẽ, con người ko còn tính tình tự nhiên như thuở ban đầu.
Cụ nào biết thì có thể bổ sung thêm các mục 6, 7, 8,..Em rất mong được học hỏi
Khá ư là nhậy cảm và là chủ đề em không thích...
Em hóng thôi
Các liệt kê trên của bác thớt thực ra là sai hoặc khiên cưỡng khi dùng " các phong trào văn hoá". Hoặc là em không hiểu ý bác muốn nói đến cái gì. Vì danh mục của bác có tính chính trị, kinh tế và xã hội nhiều hơn.
Chủ đề thớt là "xuất khẩu văn hoá" mà ý em hiểu là kiểu phương Tây đã có hàm ý đấu tranh chính trị, các sản phẩm văn hóa xuất khẩu theo một miu mô chính trị nào đấy.
Nếu bàn vào chủ đề này thì chúng mình chả có gì để bàn, để thu hoạch hay để giải trí. Nên chăng bác sửa lại chủ đề một chút anh em chém cho thoáng.
Jean Rounnault - tác giả cuốn Vasia của tôi - đi tù ở Nga một thời gian trong Thế chiến II viết: " Một người bạn Nga, vào buổi sáng ôm hôn bạn thắm thiết đến trưa sẽ giết bạn rồi buổi tối lại sẽ khóc lóc cầu xin Thượng Đế cho bạn sống lại. Kinh hoàng ở chỗ anh ta luôn thành thật khi làm từng việc đó"
Tâm hồn Nga thực sự là sản phẩm của quá trình nhập khẩu văn hóa phương Tây. Theo em là vậy.
Jean Rounnault có ghi thêm rằng: “Kể cũng hơi khó phân tích tâm hồn người Nga. Bởi với đa số dân chúng, tâm hồn của họ gồm những trạng thái sau đây: hào hiệp, niềm nở và thắm thiết hồn nhiên một cách trẻ con, đầy sinh lực, nhiều sức khỏe, nhiều điên cuồng. Tính chất cao thượng thường trộn lẫn với những tính chất xấu xa ghê gớm."
Em thấy nhận xét như thế quả là chưa từng thấy, nhưng gợi một sự tò mò hợp lý nếu đọc Dostoevsky hay Tolstoy mà thấy khó hiểu.
Người Nga sống trong một không gian mênh mông tuyệt đối nếu xét về công nghệ vận tải trước thế kỷ 19. Đi về hướng nào thì Tổ cuốc của họ cũng là không biên giới, những bình nguyên băng tuyết vĩnh cửu hay sa mạc vô biên hoặc núi non trùng điệp. Quá vĩ đại với một người bình thường. Dân Nga vì thế tin vào một Đãng toàn năng hơn là tin vào Sa hoàng hay Nhà nước hay quan lại. Họ e ngại với sức mạnh của Lãnh chúa và của Sa hoàng nhưng chỉ kính sợ quyền năng của Thượng Đế.
Người Nga sống trong một không gian mênh mông tuyệt đối nếu xét về công nghệ vận tải trước thế kỷ 19. Đi về hướng nào thì Tổ cuốc của họ cũng là không biên giới, những bình nguyên băng tuyết vĩnh cửu hay sa mạc vô biên hoặc núi non trùng điệp. Quá vĩ đại với một người bình thường. Dân Nga vì thế tin vào một Đãng toàn năng hơn là tin vào Sa hoàng hay Nhà nước hay quan lại. Họ e ngại với sức mạnh của Lãnh chúa và của Sa hoàng nhưng chỉ kính sợ quyền năng của Thượng Đế.
Pyotr Đại đế là đi vào lịch sử Nga như Nhà cải cách vĩ đại khi chủ trương và dẫn dắt nước Nga tiếp thu kỹ nghệ phương Tây, cả văn hoá và kiến trúc để nước Nga trở nên một thế lực đế quốc thực sự gia nhập và có vai trò không thể bỏ qua trên bàn cờ địa chính trị của các Hoàng gia châu Âu cuối thế kỷ 17 đầu thế kỷ 18. Nước Nga đã Âu hoá một phần từ một lãnh thổ Âu Á rộng mênh mông, đầu của Hoàng gia Nga gối vào đùi của các Hoàng gia châu Âu.
Cho đến 1789, cuộc Cách mạng Pháp nổ ra dẫn tới thảm họa của họ Bourbon thì Hoàng gia Nga vẫn vững như bàn thạch. Một bộ phận các quý tộc, gia nhân, gia sư họ Bourbon đào tẩu sang Nga mang theo nhiều thứ trong đó có tiếng Pháp, kiến thức, tư tưởng gồm cả tư tưởng bảo hoàng lẫn tư tưởng Rousseau về tự do, bình đẳng, bác ái. Sự xuất hiện của các loại tư tưởng này tác động đến đầu óc của những người trẻ, những người không cảm thấy dễ chịu với trật tự bảo hoàng.
Có một chi tiết quan trọng là, trong quá trình tiếp tục con đường của Pyotr Đại đế, đầu thế kỷ 19 Sa hoàng Alexander đã chọn nước Đức làm tấm gương với nền tảng khoa học kỹ nghệ và ý chí kỷ luật sâu trong văn hoá là thứ người Nga không có. Đại học Đức là một trong các đại học đầu tiên của đế quốc Nga.
Và quá trình nhập khẩu văn hóa phương Tây tại Nga đã lên một tầm cao mới. Người Nga biết đến các nhà tư tưởng Đức và đặc biệt chịu ảnh hưởng Hegel với chủ thuyết về Ý niệm tuyệt đối, một hệ khái niệm dễ dàng đ người Nga diễn giải thế giới theo cách gần gũi với sự sùng đạo và mê tín của mình.
Nước Nga - La Mã phương Đông với Đức tin Chính thống giáo và các giá trị cộng đồng đã nhập khẩu tinh thần Tự do Pháp và Đạo đức duy lý Đức. Xung đột bắt đầu xảy ra, thể hiện ở Dostoevsky trong Tội Ác và Trừng Phạt, Anh em nhà Karamazov khi mà cái ác được lý giải một phần từ cái nhìn đạo đức pháp luật thế tục và một phần lớn bởi phán xét tối hậu của Thượng đế. Tay Raskolnikov giết bà Ivanovna với nhận thức rằng đấy là phá bỏ những quy tắc pháp luật hay đạo đức để phục vụ một sứ mạng mà Thượng Đế giao cho với mục đích cứu rỗi những người khác.
Cái này là vượt khỏi tiến trình của Ý niệm tuyệt đối, vi phạm pháp luật nhưng mục đích cuối cùng lại giống với những người tham gia cách mậng Pháp. Cả quả trình lại dưới danh nghĩa sứ mạng của Thượng Đế.
Đó cũng chính là những gì Dostoevsky đã nghĩ khi viết ra tác phẩm của mình.
Cũng là nước Nga đã nghĩ như vậy từ đó.
Nước Nga Chính thống giáo luôn tin rằng họ là La Mã phương Đông, là thế giới thuần khiết của Đức tin Cơ đốc.
Nước Nga từ cuối thế kỷ 19 cũng cảm thấy rằng họ có sứ mạng cứu rỗi phần còn lại của thế giới theo cách mà cuộc Cách mạng Pháp đã diễn ra.
Raskolnikov là sản phẩm của truyền thống Nga kết hợp với tư tưởng nhập khẩu từ phương Tây. Nước Nga cũng thế.
Tinh thần Nga thế hiện qua Dostoevsky là Khổ hạnh, Cứu rỗi và sự tuyệt đối hoá Đạo đức.
Trong "Anh em nhà Karamazov", tác giả bắt các nhân vật tự vấn về việc chia sẻ những khổ đau của tha nhân như một sứ mạng khổ hạnh vượt ra ngoài khuôn khổ đạo đức.
Trong "Thằng ngốc", tác giả cho Ippolit đặt câu hỏi "Liệu Cái Đẹp sẽ cứu rỗi thế giới?"
Thế giới Nga của Raskolnikov chỉ gồm những người bình thường và những siêu nhân mang sứ mạng từ Thượng Đế. Chỉ có Tốt hoặc Xấu và không có gì giữa hai đầu ấy.
Pushkin là tâm hồn Nga nội địa cơ bản.
Gogol, Lermontov, Turgenev là giai đoạn đổi mới hấp thu các giá trị văn hóa phương Tây với hiện thực và châm biếm.
Dostoyevsky là sự quay trở lại của tâm hồn Nga, nhưng không còn là tâm hồn Nga của thời Pushkin nữa mà là sự suy luận không ngừng về sứ mạng Nga.
Nếu không có xuất khẩu văn hóa phương Tây vào Nga thì có thể có Dostoyevsky không?
Em cho là không!
Thậm chí, nếu không có sách vở tài liệu văn minh kỹ nghệ tư tưởng tự do ý chí kỷ luật của người Pháp ngưòi Đức thì ngay đến Pushkin cũng không phải là Pushkin mà người Nga ca ngợi.